เมืองจักรยานแบบไม่ต้องเสแสร้งในโอโนมิจิ

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

29 กันยายน 2559 เวลา 12:03 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/457328

เมืองจักรยานแบบไม่ต้องเสแสร้งในโอโนมิจิ

โดย…วิทยา เคหสุขเจริญ

ผลพวงอีกอย่างจากการได้ร่วมทริป “ปั่นลัดฟ้า กอดฟูจิ กับ 100พลัส” ที่ประเทศญี่ปุ่น นั่นคือ เราได้เห็นความเป็นเมืองจักรยานแบบไม่ต้องเสแสร้งในโอโนมิจิ ที่นั่นเราได้เห็นความลงตัวในองค์ประกอบหลายๆ อย่าง ทั้งเส้นทางปั่นข้าม 7 เกาะ“ชิมานามิ ไกโด” ที่สามารถดึงดูดนักปั่นจากทั่วโลก การใช้จักรยานในชีวิตประจำวันของคนในเมืองเอง ทางจักรยานที่ทำไว้เท่าที่จำเป็นแต่เพียงพอที่จะอำนวยความสะดวกในการปั่นไปได้ทุกที่

ที่บอกว่าทำเท่าที่จำเป็นนั้นเพราะเส้นทางบางส่วน เช่น ทางเชื่อมขึ้นสะพานแขวนแต่ละแห่ง จะลงทุนทำทางลาดแยกต่างหากให้เฉพาะจักรยานและคนเดินเท้า โดยทำให้มีความลาดชันน้อยแม้จะต้องยืดระยะทางออกไปค่อนข้างยาวถึงประมาณ 1 กิโลเมตร ในขณะที่เส้นทางที่ใช้ถนนร่วมกับรถยนต์บางช่วงกลับไม่มีแม้แต่ไหล่ทาง แต่อาศัยความเอื้ออาทรของการใช้ถนนร่วมกัน เมื่อถึงคราวต้องเข้าอุโมงค์ลอดภูเขา ถนนที่ไม่มีไหล่ทางจะปรากฏฟุตปาทขึ้นมาพร้อมทางลาดสำหรับจักรยาน เรียกได้ว่าสิ่งรอบข้างล้วนเป็นมิตรกับจักรยาน และเมื่อได้ลองปั่นตลอดทั้งเส้นก็ไม่พบความติดขัด หรือรู้สึกว่ามันมีอันตรายอะไรอยู่เลย

ที่ต้นทางของเส้นปั่น “ชิมานามิไกโด” ในเมืองโอโนมิจิ มีโรงแรม Onomichi U2 ที่เรียกตัวเองว่าเป็น Hotel Cycle สมบูรณ์แบบแห่งแรกของโลก Onomichi U2 เป็นโรงแรมขนาดกลางที่ใช้โกดังท่าเรือเก่าริมทะเลมาดัดแปลงเป็นโรงแรมขนาด 28 ห้องได้อย่างหรูหราและลงตัว มีสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับนักปั่นทั้งทางลาดที่สามารถเข็นรถจากประตูทางเข้าไปถึงหน้าห้องพักแต่ละห้องได้เลย ทุกห้องมีที่จอดจักรยานอยู่หน้าห้อง และในห้องพักแบบ Deluxe จะมีที่แขวนจักรยานไว้ภายในห้องเลยด้วย นอกจากร้านอาหาร ร้านเบเกอรี่แล้ว ที่นี่ยังมีร้านจักรยานระดับ Pro shop ที่ให้บริการครบครันทั้งขาย ทั้งเซอร์วิสและมีจักรยานคุณภาพสูงให้เช่ารวมถึงรับจัดทัวร์จักรยาน มีรถบัสและรถเทรลเลอร์ไว้ขนทั้งคนทั้งจักรยานพร้อมสรรพ

หน้าโรงแรมด้านที่ติดกับถนน ยังมี Yard Cafe ร้านกาแฟที่เป็น “Cycle-thru counter” คุณสามารถสั่งกาแฟได้โดยไม่ต้องลงจากจักรยาน และยังมีที่จอดจักรยานและห้องอาบน้ำแบบหยอดเหรียญให้บริการแก่นักปั่นทั่วไปที่ไม่ใช่แขกของโรงแรม เรียกว่าครบวงจรและเอื้อประโยชน์สำหรับนักปั่นทุกกลุ่มทั้งนักท่องเที่ยวและคนที่ใช้จักรยานในชีวิตประจำวัน

หันกลับมามองบ้านเรา “กรุงเทพฯ เมืองจักรยาน” ที่ทุกวันนี้ยังตั้งไข่ล้มต้มไข่กินอยู่เลย ทางจักรยานที่สร้างกันมาไม่รู้กี่ครั้งกี่หนแต่ก็ไม่โดนใจนักปั่นบ้านเราสักที จากที่ตีเส้นง่ายๆ กับทางลาดปาดขึ้นลงฟุตปาทไปมา เป็นตีเส้นขาวรูดฝาท่อกันไปตลอดทาง ล่าสุดทาสีเขียวปักเสากั้น แต่ไม่วายไบค์เลนยังคงกลายเป็นที่จอดรถกับเลนสำหรับมอเตอร์ไซค์อยู่ร่ำไป ยังไม่ต้องพูดถึงว่าปั่นไปแล้วจะไปจอดที่ไหนถึงจะปลอดภัย ในขณะที่เสียงจากอีกมุมหนึ่งลอยแว่วมาว่าทำทางจักรยานไปก็ไม่เห็นจะมีใครมาใช้ กลายเป็นปัญหาไก่กับไข่อะไรเกิดก่อนกัน ต้องมีระบบที่สมบูรณ์ก่อนถึงจะมีคนมาปั่น หรือต้องมีคนปั่นกันมากๆ ก่อนรัฐถึงจะให้ความสนใจทำอย่างจริงจังเสียที…

แต่ท่ามกลางความวังเวงนี้ กลับมีอาคารสำนักงานแห่งใหม่ชื่อ FYI Center เปิดตัวขึ้นภายใต้ Green Concept ลดการใช้พลังงานและใช้ทรัพยากรธรรมชาติให้เกิดประโยชน์สูงสุด รวมถึงสนับสนุนการใช้จักรยานในชีวิตประจำวัน FYI Center ตั้งอยู่แยกพระรามสี่ตัดกับรัชดาภิเษก ตรงข้ามศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์นี่เอง ที่อาคารนี้ได้ทำที่จอดจักรยานอยู่ชั้นใต้ดิน อยากจะเรียกว่าห้องนิรภัยเก็บจักรยานมากกว่าเพราะมีระบบรักษาความปลอดภัยที่แน่นหนามาก ใช้ระบบลงทะเบียนสมาชิกและมี Keycard ห้องเก็บจักรยานโดยเฉพาะ มีห้องอาบน้ำแยกชาย-หญิงอยู่ติดกับห้องเก็บจักรยาน หากว่าห้องอาบน้ำด้านล่างไม่สะดวกต่อการขนสัมภาระไปมา บนอาคารทุกชั้นยังมีห้องอาบน้ำในแต่ละชั้นอีกด้วย เอาใจกันขนาดนี้น่าจะจูงใจให้คนหันมาใช้จักรยานในชีวิตประจำวันได้มากขึ้นบ้างล่ะ และในอนาคตทางอาคารอาจจะจัดที่จอดจักรยานสำหรับบุคคลภายนอกเพิ่มเติมอีกด้วย

แม้ว่ารอบๆ  FYI Center ยังไม่มีเส้นทางจักรยานเป็นเรื่องเป็นราวนักและอาคารเพิ่งเปิดใช้เมื่อเดือน มิ.ย.ที่ผ่านมานี้เอง จึงยังไม่อาจประเมินผลตอบรับที่เป็นทางการได้ แต่การสร้างสภาพแวดล้อมที่เป็นมิตรกับจักรยานก็ช่วยเติมเต็มช่องว่างของทางจักรยานให้ดูสมบูรณ์มากขึ้น จริงๆ เราอาจไม่ได้ต้องการไบค์เลนบนถนนทุกเส้นในกรุงเทพฯ เราเพียงต้องการสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการปั่น…เท่านั้นเอง …จะได้ไม่ต้องมาเถียงกันว่า ไก่กับไข่ อะไรเกิดก่อนกันนะครับ

 

กินผัก ช่วยลดโลกร้อน

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

29 กันยายน 2559 เวลา 11:54 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/457325

กินผัก ช่วยลดโลกร้อน

โดย…ราตรีแต่ง

ธงเหลืองปลิวไสวหน้าร้านอาหาร สื่อสัญลักษณ์เทศกาลถือศีลกินเจกำลังจะเริ่มต้นขึ้นอีกครั้ง ปีนี้ช่วงกินเจเริ่มวันที่ 1-9 ต.ค. สำหรับผู้ที่เลือกรักษาศีลตลอด 9 วัน พร้อมกับการงดรับประทานอาหารปรุงจากเนื้อสัตว์ รวมไปถึงอาหารจากไข่ นม ที่มาจากสัตว์ทุกๆ ชนิด ก็ถือว่าได้ประโยชน์ทั้งในเรื่องการกินเพื่อสุขภาพ แล้วยังเป็นเส้นทางเลือกในการใช้ชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมอีกด้วย (Healthy food and friendly environment) โดยมีข้อมูลนักวิทยาศาสตร์ประเมินว่ามีสัตว์เคี้ยวเอื้อง แกะ วัว และแพะ เพิ่มขึ้นกว่า 50% จากจำนวนที่เคยมีในศตวรรษที่แล้ว ปัญหาคือระบบย่อยของสัตว์เหล่านี้คือแหล่งแพร่ก๊าซมีเทนปล่อยเข้าสู่ชั้นบรรยากาศ ซึ่งเป็นก๊าซเรือนกระจกชนิดหนึ่ง การทำปศุสัตว์เพื่อเป็นอาหารจึงเป็นสาเหตุของภาวะโลกร้อนที่เกิดจากฝีมือมนุษย์

วิธีการช่วยลดก๊าซมีเทนจึงทำได้ด้วยการกินเนื้อสัตว์ให้น้อยลง ใครสนใจอยากลองเป็นชาวกินผักรักษ์โลก มีข้อมูลรวบรวมเพื่อเป็นแรงจูงใจให้ลองมาเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมมนุษย์อย่างสมัครใจในเทศกาลกินเจทุกๆ ปี

ฟาร์มปศุสัตว์มาพร้อมก๊าซมีเทน เนื่องจากแบคทีเรียในกระเพาะอาหารของสัตว์กินหญ้าประเภทวัว ควาย แพะ แกะ จะย่อยอาหารและปล่อยก๊าซมีเทนออกมา ในแต่ละวันวัว 1 ตัว เรอก๊าซมีเทนออกมา 0.5 ปอนด์ ก๊าซมีเทนเก็บความร้อนไว้ได้นานกว่า 10 ปี และเก็บความร้อนไว้นานกว่าโมเลกุลของคาร์บอนไดออกไซด์ถึง 20 เท่า การกินผลิตภัณฑ์จากพืชจึงนับว่าสร้างออกซิเจนให้แก่โลก หลายคนเลือกจะงดบริโภคอาหารสัตว์ หันมากินอาหารเจและมังสวิรัติ คือกุญแจสู่การลดภาวะโลกร้อน

กระบวนการผลิตอาหาร จากฟาร์มมาสู่อาหารบนโต๊ะอาหาร (Farm to table) ส่งผลทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อสิ่งแวดล้อม การใช้ปุ๋ยเคมีและยาฆ่าแมลงจำนวนมาก รวมทั้งการใช้เชื้อเพลิงสำหรับเครื่องจักรในอุตสาหกรรมการเกษตร และการกระจายอาหารสู่ผู้บริโภคที่ต้องอาศัยการขนส่งที่ใช้น้ำมันมหาศาล การผลิตโปรตีนเนื้อวัวใช้ทรัพยากรมากกว่าการผลิตโปรตีนจากพืช พื้นดินขนาด 2.5 ไร่ ถ้านำไปใช้ในการทำปศุสัตว์ จะผลิตเนื้อสัตว์ได้เพียง 1,250 กิโลกรัม แต่ในจำนวนพื้นที่เท่ากันนำไปปลูกมันฝรั่งได้ 2 หมื่นกิโลกรัม

หมู ไก่ วัว ใช้ทรัพยากรของโลกมากมาย เพราะต้องมีการปลูกพืชในแบบเศรษฐกิจซึ่งต้องใช้ที่ดินหลายแสนไร่เพื่อให้สัตว์ในฟาร์มกินทุกวัน การแปรรูปส่งโรงฆ่าสัตว์ก็ใช้พลังงานเชื้อเพลิงเยอะมาก เรามีทางเลือกโดยใช้ทรัพยากรน้อยกว่า เพียงรับประทานโปรตีนในธัญพืชปลูกบนดิน และอาศัยการขนส่งเท่านั้น ซึ่งใช้พลังงานน้อยกว่ามหาศาลเมื่อเทียบปริมาณเดียวกับเนื้อสัตว์

ระบบการผลิตอาหารมีส่วนทำให้เกิดแก๊ส กลายเป็นตัวการใหญ่ของการเปลี่ยนแปลงดินฟ้าอากาศ แล้วเมื่อคำนวณปริมาณอาหารที่บางคนกินเจร่วม10 วัน (เพราะเตรียมล้างท้องล่วงหน้าอีก 1 วัน) ปริมาณเนื้อสัตว์ที่ลด ละ เลิก ช่วงนี้ได้ลดการบริโภคทรัพยากรให้โลกใบนี้ได้อย่างมากมาย

 

จิตอาสาวัยเยาว์ สู้ภัยพิบัติไต้ฝุ่นในฟิลิปปินส์

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

29 กันยายน 2559 เวลา 11:35 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/457322

จิตอาสาวัยเยาว์ สู้ภัยพิบัติไต้ฝุ่นในฟิลิปปินส์

โดย…เพรงเทพ ภาพ… wvi.org, insights.looloo.com

คนหนุ่มสาวที่มีจิตอาสาใจสาธารณะสร้างทำเพื่อโลกและสิ่งแวดล้อม อุทิศตัวเองทุ่มเทเวลาในการสร้างจิตสำนึกที่ดีเพื่ออนาคตของโลกที่มั่นคงและยั่งยืน โดยตัดความโลภที่มุ่งมองแค่การพัฒนาเพื่อความมั่งคั่งที่เต็มไปด้วยกิเลสให้ลดน้อยเบาบางลง

ฟิลิปปินส์เป็นประเทศที่ประกอบด้วยหมู่เกาะน้อยใหญ่ถึง 7,107 เกาะ แต่เป็นเกาะที่มีประชากรอาศัยอยู่จริงเพียงประมาณ 2,000 เกาะเท่านั้น ที่เหลือเป็นเกาะภูเขาไฟและเกาะขนาดเล็ก ซึ่งบางแห่งจะจมอยู่ใต้ทะเลขณะที่น้ำขึ้นสูงสุด นอกจากนี้ ยังมีเกาะที่ยังไม่ได้สำรวจและไม่มีชื่อเรียกอีกกว่า 2,500 เกาะ ภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นภูเขา มีพื้นที่ราบแคบๆ ตามชายฝั่งทะเล การเดินทางระหว่างเกาะจึงใช้เครื่องบินเป็นหลัก

ด้วยสภาพทางธรณีวิทยาทำให้ฟิลิปปินส์มักประสบปัญหาแผ่นดินไหวและภูเขาไฟปะทุอยู่เนืองๆ ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างทางภูมิศาสตร์บ่อยครั้ง ปัจจุบันมีภูเขาไฟอย่างน้อย 22 ลูกยังคุกรุ่นพร้อมปะทุตลอดเวลา

ปัจจุบัน ฟิลิปปินส์กำลังเผชิญปัญหาความเสื่อมโทรมของสภาพแวดล้อมมากขึ้นเป็นลำดับ ทั้งมลภาวะในดิน น้ำ และอากาศ เนื่องจากการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วของจำนวนประชากร รวมถึงการลดลงของพื้นที่เกษตรและป่าไม้ การบำบัดของเสียไม่เหมาะสม ความเสื่อมโทรมของปะการังและพื้นที่ชายฝั่งทะเล เป็นต้น

ภูมิประเทศของฟิลิปปินส์แบ่งออกเป็น 3 หมู่เกาะ คือ ลูซอน เป็นหมู่เกาะทางตอนเหนือของประเทศ เป็นที่ตั้งของเมืองหลวงคือ กรุงมะนิลา วิสายาส์ อยู่ทางตอนกลางของประเทศ และมินดาเนา อยู่ทางตอนใต้ และมีการปกครองแบ่งเป็น 17 เขต 79 จังหวัด และ 117 เมือง

บรรดาเด็กๆ ที่อาศัยอยู่ในโบโฮล หมู่เกาะวิสายาส์ และในแมนดาลูยง หมู่เกาะลูซอน ในประเทศฟิลิปปินส์ ได้เข้าเป็นส่วนหนึ่งและร่วมฝึกอบรมในการเรียนรู้และตรวจสอบความเสี่ยงจากภัยพิบัติ พวกเขาได้เรียนรู้เกี่ยวกับพื้นที่ซึ่งเสี่ยงภัยพิบัติและเขตอันตราย โดยวางแผนตามฤดูกาลในปฏิทินซึ่งบ่งชี้ถึงฤดูมรสุมที่จะนำหายนะจากภัยพิบัติของลมพายุที่รุนแรงจนบางครั้งทวีถึงซูเปอร์ไต้ฝุ่น

การเข้าเรียนรู้ด้วยกันกับครูในโรงเรียน นักดับเพลิง ทีมวิศวกร ทีมลาดตระเวนชุมชน และผู้นำหมู่บ้าน ซึ่งเด็กๆ จะได้เรียนรู้ในการดูและทำพื้นที่อันตรายด้วยตัวเองด้วยดินสอถ่าน กระดาษสี ด้วยแรงดึงดูดทางศิลปะที่จูงใจเด็กๆ ด้วยสีสันที่สวยงามในการสร้างความสนใจ ซึ่งโดยพื้นฐานของกิจกรรมเหล่านี้ เด็กๆ จะมีความสามารถและมีส่วนร่วมในการบรรเทาเบาบางความเสี่ยงจากภัยพิบัติในชุมชนของตัวเอง ซึ่งมีแนวโน้มสูงในทุกปีจากพายุไต้ฝุ่น น้ำท่วม และไฟป่า

ราล์ฟ เดเนียล เด็กชายชาวฟิลิปปินส์วัย 10 ขวบ เด็กน้อยรุ่นกระทงที่มีอายุก่อนวัยรุ่นเรียนอยู่เกรด 3 ซึ่งได้เรียนเกี่ยวกับการรักษาสิ่งแวดล้อม ทำให้เกิดความสนใจในเรื่องนี้แลเข้าประชุมสภาเด็กแห่งชาติเพื่อผลักดันนโยบายด้านสิ่งแวดล้อมในระดับชาติ ซึ่งจัดโดยองค์กรเวิลด์ วิชั่น ซึ่งมีการแนะนำเกี่ยวกับแนวทางการปฏิบัติในการรักษาโลกใบนี้ และราล์ฟได้เป็นผู้ชนะเลิศในด้านการรักษาสิ่งแวดล้อมมีหน้าที่ซึ่งได้รับมอบหมายในการรณรงค์ปลุกจิตสำนึกของคนรุ่นใหม่ด้านสิ่งแวดล้อมของฟิลิปปินส์

ในชุมชนที่เป็นครอบครัวขยายส่วนมากล้วนเป็นเครือญาติกันในซามาร์ ซึ่งอยู่ทางตะวันออกของหมู่เกาะวิสายาส์ ในฟิลิปปินส์ โดยรายได้หลักของครอบครัวมาจากการทำฟาร์มเกษตรกรรม อุทกภัยหรือน้ำท่วมที่ทำลายพื้นที่เกษตรกรรมเกิดขึ้นทุกปี หนักบ้างเบาบ้างตามสภาพการณ์และภูมิอากาศในแต่ละปี กว่า 150 ครอบครัวที่ได้รับผลกระทบในทุกๆ ปี นอกจากรัฐบาลท้องถิ่นแล้ว เวิลด์ วิชั่นได้เข้าไปช่วยเหลือผู้คนในพื้นที่ และได้ดำเนินการโครงการอย่างต่อเนื่อง โดยเปิดโอกาสให้เด็กๆ เข้าร่วมการประชุมสภาเด็กแห่งชาติ เพื่อนำเสนอปัญหาที่เรื้อรังยาวนาน ซึ่งเป็นวาระของโลกร้อนและการปกป้องสิ่งแวดล้อมในพื้นที่

สำหรับสภาเด็กแห่งชาติที่มีการประชุมประจำปี มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาการมีส่วนร่วมของเด็กๆ ซึ่งเป็นคนรุ่นใหม่ได้เข้ามาแสดงความคิดเห็นในฐานะตัวแทนชุมชนเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อม ซึ่งเด็กในฟิลิปปินส์จะคุ้นชินกับการเห็นภัยพิบัติที่เกิดจากพายุไต้ฝุ่นและดีเปรสชั่น รวมถึงน้ำท่วมที่ตามมาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

การประชุมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศหรือโลกร้อนซึ่งส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมโดยตรง ซึ่งเด็กก็ได้เห็นความสำคัญของการปลูกและรักษาต้นไม้เพราะช่วยป้องกันน้ำท่วมโดยตรง ราล์ฟ ซึ่งเป็นตัวแทนเด็กของชุมชนเข้าใจถึงจุดนี้ดี เขาบอกว่า ไฟฟ้าและน้ำที่ใช้ต้องมีการคิดอย่างรอบคอบมากขึ้นในความคุ้มค่า และพยายามลดมลพิษทางสิ่งแวดล้อมให้มากที่สุดเพื่อสุขภาพและความอยู่รอดอย่างยั่งยืนของคนในชุมชน

หลังจากกลับการประชุม ราล์ฟก็นำสิ่งที่เขาได้องค์ความรู้เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป เขาใช้ศิลปะในการวาดรูปเพื่อแสดงสิ่งเหล่านี้ให้เพื่อนๆ ของเขาเข้าใจได้ง่ายว่า ต้นไม้จะป้องกันน้ำท่วมอย่างไร รวมถึงการรณรงค์ให้ผู้ใหญ่ในชุมชนและเพื่อนๆ ที่โรงเรียนร่วมกันปลูกต้นไม้ทั้งที่โรงเรียนและในหมู่บ้าน พร้อมกันนั้นก็ยังมีการปลูกผักสวนครัวเพื่อใช้บริโภคในหมู่บ้านและแน่นอนย่อมที่จะปลอดสารพิษ รวมถึงทำความสะอาดบ้านให้ดูดี

แน่นอน เด็กๆ ในหมู่บ้านภายใต้การนำของราล์ฟก็ดูแลต้นไม้ที่พวกเขาปลูกอย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่ปลูกแล้วทิ้ง มีการพรวนดิน รดน้ำ ใส่ปุ๋ยอินทรีย์จากมูลสัตว์ และกำจัดวัชพืช เพราะเขาและเพื่อนๆ เชื่อว่าต้นไม้จะป้องกันภัยพิบัติต่างๆ ในอนาคตได้

กรณีของราล์ฟเป็นแค่ความสำเร็จเล็กๆ ในระดับชุมชนห่างไกลของหมู่เกาะในฟิลิปปินส์ ที่เด็กเล็กๆ สามารถเป็นผู้นำด้านสิ่งแวดล้อมในหมู่บ้านอย่างจริงใจ วิถีชุมชนที่งดงามเป็นการปลูกเพาะเมล็ดพืชในคนรุ่นใหม่ที่จะยืนยาวต่อไปจากรุ่นสู่รุ่น

 

ยิ่งแก่ยิ่งรัก

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

29 กันยายน 2559 เวลา 11:18 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/457318

ยิ่งแก่ยิ่งรัก

โดย…กาญจนา ภาพ… เอเอฟพี, รอยเตอร์ส, เอพี

ยิ่งอยู่ด้วยกัน ยิ่งมีเรื่องให้ทะเลาะ นับเป็นเรื่องธรรมดาของทุกชีวิตคู่ที่มักมองเป็นปัญหา ทว่าอีกแง่หนึ่ง คำบ่น คำรำคาญ อาจเป็นตัวช่วยให้รักนานขึ้น อย่าลืมว่านอกจากจะต้องมีอายุที่ยั่งยืน ความรักระหว่างกันก็ต้องยืดยาวไปด้วย

กล่าวโดยทั่วไป คำแนะนำของการครองคู่คือการลดความขัดแย้งในครอบครัว ทุกคนต่างต้องการความสัมพันธ์ที่ราบรื่นเพื่อครองรักกันไปจนแก่เฒ่า ทว่า Kira Asatryan นักเขียนในเว็บไซต์ time.com ได้แย้งว่า การโต้เถียงระหว่างคู่รักอาจทำให้ความสัมพันธ์ยืนยาว หรือกล่าวให้ชัดคือ การโต้เถียงเล็กๆ น้อยๆ จะทำให้คู่รักรักกันมากขึ้น ซึ่งมีเหตุผลรองรับ ดังนี้

1.พฤติกรรมความรำคาญเป็นสิ่งที่แสดงให้เห็นว่าคุณทั้งคู่จริงใจแก่กัน ซึ่งนั่นคือความสัมพันธ์ที่แท้จริง และการแสดงความไม่พอใจยังเป็นการแสดงความเห็น ซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นในชีวิตคู่

2.ทว่าก็เป็นสัญญาณที่บอกว่าคุณไม่สบายเกินไป แน่นอนว่าความรุนแรงในครอบครัวเป็นสิ่งที่น่ากลัว แต่การไม่มีเลยถือว่าเลวร้ายกว่า หากคุณมีความรู้สึกรำคาญคนข้างๆ นั่นหมายความว่าคุณยังปกติดี และท้ายที่สุดทั้งสองคนจะช่วยกันผ่านเวลานั้นไป ดังนั้นความรำคาญในความสัมพันธ์ไม่ใช่สิ่งไม่ดีเสมอไป เพราะมันบ่งชี้ได้ว่า คุณทั้งสองคนยังคงมีชีวิตในชีวิตคู่

3.ความรำคาญทำให้เติบโต ไม่ว่าอย่างไรวัยชราก็ยังต้องพัฒนาความสัมพันธ์ ปัญหาเล็กๆ น้อยๆ ที่เจอ เช่น กลับมากินข้าวเย็นช้า หรือลืมล้างรถ นั่นเป็นความรู้สึกรำคาญที่แสดงให้เห็นว่า คุณเป็นห่วง อยากให้กลับบ้านมากินข้าวเย็นเพราะช่วงนี้คุณดูผอมไป หรืออยากให้คุณล้างรถเพราะอยากให้มีความรับผิดชอบ หมายความว่าเสียงบ่นหรือเสียงที่คุณว่าน่ารำคาญอาจเป็นพลังที่สามารถเปลี่ยนแปลงตัวคุณในทางที่ดีขึ้นได้

ถึงแม้ว่าเป้าหมายของความสัมพันธ์คือ ไม่มีความขัดแย้ง แต่เป้าหมายที่ดีกว่าน่าจะเป็นความเข้าใจความรำคาญที่เกิดขึ้น เพราะภายใต้ความรำคาญมันคือ การเป็นตัวของตัวเอง การแสดงความรู้สึก และความปรารถนาดี ซึ่งเป็นเครื่องมือที่ดีของการพยุงความสัมพันธ์ไปจนนาทีสุดท้ายของชีวิต

 

ขับรถลุยน้ำท่วม…ตั้งสติก่อนสตาร์ท

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

28 กันยายน 2559 เวลา 11:39 น….. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/457091

ขับรถลุยน้ำท่วม...ตั้งสติก่อนสตาร์ท

โดย…ราตรีแต่ง

ฝนปีนี้เทกระหน่ำตกลงมาอย่างหนัก ตกนานติดต่อกันหลายวัน สภาพถนนเกือบทั่วกรุงภายหลังเกิดพายุคะนอง กลายเป็นต้องสัญจรบนถนนจมน้ำท่วมขังสูงกว่า 20 ซม. เป็นปัญหาของคนขับรถช่วงนี้เมื่อต้องขับรถลุยน้ำท่วม โดยไม่สามารถหลีกเลี่ยงเส้นทางได้ หรืออาจขับไปในถนนที่ไม่เคยคุ้น โดยไม่ได้ศึกษาเส้นทางมาก่อน และขณะนั้นน้ำมาโดยไม่ทันตั้งตัว จึงจำเป็นต้องขับรถลุยน้ำไปต่อ ในสถานการณ์วิกฤตคับขันเช่นนี้ควรทำอย่างไร? เพื่อป้องกันไม่ให้รถยนต์เสียหาย โดยตั้งสติ เตรียมตัวให้พร้อม และปฏิบัติดังต่อไปนี้

ถ้าจำเป็นต้องขับรถลุยน้ำ

เริ่มเตรียมตัวให้พร้อมก่อนออกเดินทาง ควรเติมน้ำมันให้เต็มถัง เพื่อให้แรงดันจากน้ำมันไม่ให้เกิดไอน้ำภายในถังน้ำมัน และจุดสำคัญที่ต้องเอาใจใส่เป็นพิเศษ คือ ระบบจ่ายไฟทั้งคอยล์ สายไฟ จานจ่ายไฟ และปลั๊กหัวเทียน หากเกิดปัญหากับระบบจ่ายไฟ ให้ใช้สเปรย์กันความชื้นฉีดป้องกัน

ประเมินความสูงของระดับน้ำ

วิธีที่ง่ายที่สุดให้สังเกตจากรถคันหน้า ถ้ารถเก๋งทั่วไปควรหลีกเลี่ยงระดับน้ำสูงกว่า 25 ซม. และต้องไม่เกิน 1 ฟุต (ประมาณครึ่งล้อ) หากยังขืนลุยต่อโอกาสเครื่องดับก็มีสูง รถกระบะ 40 ซม. รถระบบขับเคลื่อนสี่ล้อ (4WD) 50 ซม. ระดับน้ำที่ท่วมจนถึงไฟหน้าเป็นระดับน้ำอันตรายที่สุด เป็นพื้นที่สัญจรขับรถยนต์ด้วยความยากลำบาก หากยังฝืนขับไปต่อหรือจอดอยู่ในบริเวณน้ำท่วมนานๆ ภายในห้องโดยสารจนถึงเบาะนั่งห้องเกียร์และเฟืองท้ายจะถูกท่วมมิด ถ้าไม่มีอะไรที่พอวัดระดับน้ำได้ วิธีดีที่สุดคือต้องให้คนนั่นแหละออกไปลุยน้ำเช็กระดับความสูง

คนขับรถช่วงนี้เมื่อต้องขับรถลุยเส้นทางไม่คุ้น ต้องลดความเร็วลง เพราะหากขับรถมีความเร็วผ่านบริเวณน้ำขัง รถจะเบาขึ้นและอาจเสียการทรงตัวได้อันตรายมาก คนขับอาจจะคุมรถไม่อยู่ โดยควบคุมความเร็วไม่ควรเกิน 60-80 กม./ชม. ซึ่งเป็นความเร็วที่ขับกันตามปกติ โดยในระดับน้ำท่วมผิวถนนและระดับผิวน้ำสูงถึงท้องรถเป็นระดับที่ยังพอคุมสถานการณ์ขับรถต่อไปได้ไม่ยาก ควรขับเพียง 40 กม./ชม.เท่านั้น ก็เป็นการป้องกัยอุบัติเหตุได้ ถ้าต้องเผชิญกับถนนน้ำท่วมลึกกว่านี้ อย่าเสี่ยงอุบัติเหตุที่คาดไม่ถึงที่อาจรออยู่ข้างหน้า จำเป็นอย่างยิ่งต้องหลีกเลี่ยง โดยกลับรถเพื่อเปลี่ยนเส้นทาง หรือหาที่จอดรถ ซึ่งน้ำท่วมไม่ถึงไว้ก่อน แล้วหายานพาหนะอื่นไปแทนปลอดภัยกว่า

ปิดแอร์รถยนต์

ถ้าจำเป็นต้องขับรถลุยน้ำ ห้ามเปิดแอร์เด็ดขาด! โดยเฉพาะสาวๆ ที่ไม่ถนัดเรื่องแก้ไขสถานการณ์เฉพาะหน้า หรือแก้เครื่องยนต์ที่ดับสนิท ควรท่องไว้ไม่ให้พัดลมแอร์ทำงาน การขับรถลุยน้ำท่วมโดยแอร์ยังทำงาน พัดลมแอร์หน้ารถจะทำงาน พัดเอาละอองน้ำให้กระจายไปทั่วห้องเครื่องยนต์ เพราะนี่เป็นสาเหตุใหญ่ที่ทำให้เครื่องยนต์รถดับ ถ้าจำเป็นต้องลุยกันจริงๆ ปิดแอร์ เปิดกระจกระบายอากาศดีกว่า

อย่าเร่งเครื่องยนต์

การขับรถลุยน้ำท่วม โดยเร่งเครื่องเพื่อดันน้ำออกจากท่อไอเสียขณะขับลุยน้ำ เป็นการเข้าใจที่ผิดอย่างมาก เพราะยิ่งเร่งเครื่องจะทำให้เครื่องยนต์รถร้อนจะทำให้พัดลมระบายความร้อนของเครื่องยนต์ทำงาน จะทำให้เกิดคลื่นน้ำพัดมาถึงเครื่องยนต์ได้ อีกเหตุผลไม่ควรเร่งเครื่องให้รอบสูง เพราะทำให้ความร้อนสูง ใบพัดระบายความร้อนก็จะทำงาน ไม่ต้องห่วงว่าน้ำจะเข้าทางท่อไอเสีย ต่อให้น้ำท่วมท่อไอเสีย แล้วสตาร์ทเครื่องแบบเดินเบา แรงที่ดันออกมาก็เพียงพอที่จะดันน้ำในท่อออกมาได้อย่างสบายๆ ต่อให้น้ำท่วมมิดท่อไอเสียแล้วสตาร์ท รถยังติดแน่นอนสำหรับเครื่องหัวฉีดทั่วไป

ในวันฝนกระหน่ำน้ำท่วมเครื่องดับกลางน้ำ (จนได้) ให้หาคนช่วยย้ายรถไปตำแหน่งที่น้ำไม่ท่วม แล้วอย่าคิดสตาร์ทรถเด็ดขาด เพราะยิ่งสตาร์ทน้ำยิ่งเข้าระบบเครื่องยนต์จะพังหนักไปกันใหญ่

ขับรถช้าๆ ใจเย็นๆ

เพื่อหลีกเลี่ยงการตกหลุมที่มองไม่เห็น โดยสังเกตจากรถคันหน้าและพยายามจำแนวถนนไว้ ขับรถลุยน้ำท่วมให้ใช้ความเร็วสม่ำเสมอและต่ำสุด ความเร็วไม่ควรเกิน 1‚500 รอบ/นาที (โดยเฉพาะน้ำท่วมท่อไอเสีย) ใช้เกียร์ต่ำ เกียร์ธรรมดาใช้เกียร์ 1-2 ก็พอเมื่อต้องลุยน้ำ ส่วนเกียร์ออโต้ใช้ L ในการขับเคลื่อนช้าๆ ช้าที่สุดเท่าที่จะทำได้ อย่าหยุด หรืออย่าเร่งเร็ว ขณะขับลุยน้ำให้รักษาระยะห่างคันหน้าให้มาก เพราะระบบเบรกแช่น้ำอยู่ประสิทธิภาพต่ำลง และถ้าพ้นน้ำแล้วก็ให้ขับช้าๆ และเบรกเป็นช่วงๆ เพื่อให้ผ้าเบรกแห้ง ถ้าดิสเบรกจะแห้งเร็ว แต่ถ้าดรัมเบรกจะแห้งช้ากว่า ระวังข้อนี้ให้ดี ถึงจุดหมายปลายทางแล้วอย่าพึ่งดับเครื่องยนต์ เพื่อไล่ความชื่นในห้องเครื่องยนต์และไล่น้ำออกจากหม้อพักไอเสียออกให้หมด

และทางที่ดีที่สุด รถไม่ควรขับลุยน้ำเพราะเครื่องยนต์และชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ไม่ถูกกับน้ำ เลือกใช้รถโดยสารสาธารณะจอดรถไว้ที่บ้านดีกว่าเลือกขับฝ่าออกไปตะลุยน้ำท่วมรอการระบายในกรุงช่วงนี้

 

แก่ไม่กลัว

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

28 กันยายน 2559 เวลา 10:37 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/457078

แก่ไม่กลัว

โดย…จิรวรา วีรยวรรธน ภาพ เอพี

อาทิตย์ก่อนไปงานวันเกิดรุ่นน้องที่เพิ่งก้าวเข้าหลักสี่ (สิบ) หลังงานนั่งคุยกันนานเพราะไม่ได้เจอกันเกือบสิบปี ยังขำกันว่าตอนน้องจะเข้าเลขสามตอนนั้นน้องวิตกจริตจิตตกมากๆ จนดิฉันต้องไปนั่งปลอบใจในฐานะรุ่นพี่ที่เคยผ่านจุดนั้นมาก่อน ผู้หญิงมั้งคะ… ก็จะกังวลโน่นนี่นั่น ไหนจะกลัวแก่ กลัวขึ้นคาน กลัวไม่มีใครมาจีบ กลัวมีลูกตอนแก่ไม่ได้ กลัวไม่ได้ปรับตำแหน่ง กลัวไปสารพัด

แต่มาถึงวันนี้น้องไม่มีร่องรอยของความกังวลเลย เพราะสุดท้ายน้องมีวัยเลขสามอย่างที่ดิฉันเคยบอกเป๊ะว่าเลขสามเป็นวัยที่ดีมากๆ ของผู้หญิง เป็นวัยที่รู้จักตัวเอง รู้ว่าตัวเองต้องการอะไรและไม่อยากเสียเวลากับสิ่งที่ไม่ใช่อีกต่อไป เป็นวัยที่มีกำลังและความมุ่งมั่นที่จะก้าวหน้าในหน้าที่การงาน เป็นวัยที่สวยสะพรั่งเต็มที่และมีความมั่นใจ ก่อนลากันน้องถามว่าแล้วหลักสี่ที่น้องกำลังจะเจอจะเป็นอย่างไร เพราะจนถึงตอนนี้น้องก็ตัดสินใจไม่แต่งงาน อยู่เป็นโสดแบบเก๋ๆ ไม่แคร์สื่อ ดิฉันตอบไปด้วยใจจริงว่าเป็นช่วงวัยที่ดีที่สุดเลย เพราะเป็นช่วงที่การงานจะมีความท้าทายมากขึ้น เป็นวัยที่มีความพร้อมและความมั่นคงด้านการเงิน และเป็นช่วงวัยที่เราจะรู้สึกว่าเวลาผ่านไปเร็วที่สุด

คนไทยรุ่นนี้มีมากขึ้นเรื่อยๆ ตามสถิติที่บอกว่าอีกไม่นานมากกว่า 1 ใน 4 ของประชากรไทยจะเป็นผู้สูงอายุ ประเทศเรากำลังก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงวัย แต่คำถามคือเราพร้อมไหม ตัวเราเองพร้อมไหม สังคมพร้อมไหม และประเทศพร้อมไหม

พอผ่านหลักสี่เข้าเลขห้า ในกรณีที่เป็นลูกจ้างแปลว่าเราเหลือเวลาทำงานหาเงินอีกแค่สิบปี ถึงตอนนั้นเราจะมีเงินสะสมเพียงพอที่จะใช้ชีวิตอยู่แบบมีคุณภาพไปได้นานแค่ไหน ค่าใช้จ่ายของการใช้ชีวิตก็ไม่เหมือนสมัยก่อน ถ้าอยากจะใช้ชีวิตแบบเดิมเดี๋ยวนี้ต้องมีค่าวิตามินอาหารเสริม ค่าฟิตเนส ค่าเดินทางท่องเที่ยวต่างประเทศ ถ้าคุณเลี้ยงน้องหมาน้องแมว ก็อย่าลืมบวกค่าตัดขนและค่าขนมน้องๆ ของคุณด้วย ไหนจะค่าทำหน้าทำทรีตเมนต์ไม่ให้เหี่ยวแก่เกินไปและอื่นๆ อีกสารพัด

คนวัยนี้…หมายถึงรุ่น GenX ขึ้นไปตระหนักดีและมีความกังวล เพราะเราเป็น Gen ที่แต่งงานช้าที่สุด มีลูกช้าที่สุด มีลูกน้อยหรือไม่มีเลย และมีอีกเยอะมากที่ครองตัวเป็นโสด คำถามของคน Gen นี้คือเราจะเข้าสู่ชีวิตหลังเกษียณอย่างไรให้ดีที่สุด ดิฉันมีเพื่อนหลายคนที่เตรียมตัวและมีแผนสร้างความพร้อมด้านการเงินให้ตัวเองแล้วตั้งแต่ตอนนี้

ทั้งหมดนี้คือโอกาสมหาศาลทางธุรกิจนะคะ หลายคนอาจจะบอกว่านักการตลาดเตรียมรับมือกับกลุ่มเป้าหมายนี้อยู่แล้วไม่ต้องเป็นห่วง แต่เท่าที่เห็นส่วนใหญ่เป็นสินค้าและบริการประเภท Health and Wellness เท่านั้น ยังมีโอกาสทางการตลาดอีกมากที่เป็น Untapped need ที่ยังมองไม่เห็น ที่ต้องระวังคืออย่ามองคนกลุ่มนี้ตามตัวเลขของอายุ เพราะคนกลุ่มนี้เป็นกลุ่มที่มีความสามารถในการปรับตัวสูงที่สุดเมื่อเทียบกับเจเนอเรชั่นอื่นๆ ถ้าคุณเอาแบบแผนการตลาดเดิมๆ มาใช้รับรองว่าเกิดยาก เพราะคนกลุ่มนี้แม้จะมีอายุเยอะแต่มี Millennial Mindset อยู่ไม่น้อย คุณจึงเห็นคนวัยนี้ไปปีนเขา ดำน้ำ ต่อยมวย ใช้ Social Media พอๆ กับเด็กวัยรุ่น หรือลุกขึ้นมาเรียนโพลแดนซ์

ต้องหาและคุ้ยไปให้ลึกกว่าที่เคยเพื่อฉกฉวยโอกาสทองให้ได้ค่ะ เพราะในอีกไม่กี่ปีเรากำลังจะมีกลุ่มผู้บริโภคกลุ่มใหญ่ที่มีเงิน มีกำลังและอำนาจจับจ่ายใช้สอย พร้อมจะฟุ่มเฟือยได้เพื่อสิ่งที่ดีกว่าให้กับตัวเอง เป็นกลุ่มที่มีภาระทางครอบครัวน้อย จำนวนมากเป็นโสด มีลูกน้อย หรือไม่มีลูก คนกลุ่มนี้ต้องการอะไรในชีวิตนอกเหนือไปจาก Health and Wellness แน่นอน ยิ่งภาครัฐยังไม่มีอะไรรองรับยิ่งเป็นโอกาสก้อนใหญ่ที่จะเติมเต็มสิ่งที่คนกลุ่มนี้ต้องการ

ไม่กลัวแก่ค่ะ เพราะกลุ่มแก่รุ่นใหม่นี่แหละคือโอกาส

เกี่ยวกับผู้เขียน

จิรวรา วีรยวรรธน กรรมการผู้จัดการ บริษัท โอกิลวี่ แอนด์ เมเธอร์, แอดเวอร์ไทซิ่ง, ประเทศไทย ทำงานกับกลุ่มบริษัทโอกิลวี่ในประเทศไทยมานานถึง 20 ปี จึงมีประสบการณ์มากในด้านการสื่อสารแบบครบวงจร 360 องศา รวมถึงการฝึกอบรมพนักงานในองค์กร ดูแลลูกค้าที่เป็นแบรนด์ชั้นนำระดับโลก ทั้งในธุรกิจสินค้าอุปโภคบริโภค อาหาร ค้าปลีก สุขภาพ สินค้าแฟชั่น โภชนาการเด็ก ไอทีและการสื่อสาร ตลอดจนองค์กร NGO และหน่วยงานภาครัฐ

 

แก่ไม่กลัวถ้าเตรียมตัวมาดี

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

28 กันยายน 2559 เวลา 10:18 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/457073

แก่ไม่กลัวถ้าเตรียมตัวมาดี

โดย…อณุสรา ทองอุไร เครดิตภาพ EPA / AFP /AP

ด้วยวิทยาการทางการแพทย์ที่ทันสมัยอายุเฉลี่ยยาวไปถึง 80 ปี แต่มีวิธีจะทำอย่างไรให้สุขภาพร่างกายจิตใจไม่ไหลไปตามอายุ แบบว่า 60 ก็ยังดูดีเป๊ะเว่อร์ สมองยังแม่นไม่หลงๆ ลืมๆ เดินเหินสบายไม่ต้องใช้วีลแชร์ คุณทำได้ถ้าเตรียมตัวไว้ให้แข็งแรงตั้งแต่วัยหนุ่มสาว ดูดาราหลายคนสิอายุ 60 กว่าแล้วยังหล่อยังสวยเหมือนวัย 40 กว่าๆ

ดังนั้น คุณจะต้องเตรียมรับมือกับความแก่ ด้วยการเป็นซูเปอร์เอจเจอร์ที่แก่แต่อายุ มีการเตรียมร่างกายเอาไว้ให้พร้อมไม่ให้สุขภาพร่างกาย จิตใจและสมองหดเหี่ยวตามไปกับวัยที่มากขึ้น สื่อ Huffington Post ของสหรัฐ รายงานเรื่องความตั้งใจของนักวิชาการที่อยากศึกษาว่า เหตุใดผู้สูงอายุบางคนมีการทำงานของสมองดีเทียบได้กับคนรุ่นเด็กกว่า แม้จะย่างเข้าอายุ 80-90 ปีแล้วก็ตาม

 

งานวิจัยโดยทีมงานที่ประกอบด้วยแพทย์จากมหาวิทยาลัย Harvard ชี้ว่า ผู้สูงอายุที่มีการสั่งการของสมองดีกว่าคนรุ่นเดียวกัน หรือที่เรียกว่า กลุ่ม “Super Agers” มีขนาดสมองที่ทำงานด้านความคิดและความจำเท่าๆ กับคนหนุ่มสาว แม้ว่า Super Agers เหล่านี้จะมีอายุมาก แต่ขนาดสมองไม่หดลงตามวัย รองศาสตราจารย์ Bradford Dickerson จากคณะแพทยศาสตร์มหาวิทยาลัย Harvard กล่าวว่า หากสามารถไขความลับว่าอะไรเป็นสาเหตุของขนาดสมองที่ไม่หดลง วงการแพทย์อาจสามารถป้องกันความเสื่อมถอยของสมองจากอายุที่เพิ่มขึ้นได้

วางแผนไว้แต่เนิ่นๆ

คนวัยนี้คือ 40 กว่าๆ หมายถึงรุ่น GenX ขึ้นไป ตระหนักดีและมีความกังวล เพราะเป็น Gen ที่แต่งงานช้าที่สุด มีลูกช้าที่สุด มีลูกน้อยหรือไม่มีเลย และมีอีกเยอะมากที่ครองตัวเป็นโสด คำถามของคน Gen นี้คือเราจะเข้าสู่ชีวิตหลังเกษียณอย่างไรให้ดีที่สุด มีหลายคนที่เริ่มเตรียมตัวและมีแผนสร้างความพร้อมด้านสุขภาพและการเงินให้ตัวเองแล้วตั้งแต่ตอนนี้ แบบที่สุภาษิตฝรั่งบอกว่าชีวิตเริ่มต้นเมื่อวัย 40 นั่นล่ะถูกเผงเลย

 

ก็ต้องวางแผนแต่เนิ่นๆ สิคะ เพราะค่าใช้จ่ายของการใช้ชีวิตก็ไม่เหมือนสมัยก่อน ถ้าอยากจะใช้ชีวิตแบบเดิมเดี๋ยวนี้ต้องมีค่าวิตามินอาหารเสริม ค่าฟิตเนส ค่านวดหน้า ทำผม เสริมสวย ศัลยกรรมเบาๆ ค่าเดินทางท่องเที่ยว ไหนจะค่าดูแลสัตว์เลี้ยงแสนรักน้องแมว น้องหมาไว้ด้วย สารพัดค่าใช้จ่ายที่ต้องเตรียมไว้

อายุถึง 100 ปีมีเยอะไป

นพ.เฉก ธนะสิริ อดีตรองปลัดกรุงเทพมหานคร เป็นผู้ก่อตั้งมูลนิธิฟื้นฟูส่งเสริมการแพทย์ไทยเดิม และชมรมอยู่ 100 ปีชีวีเป็นสุข และผู้สูงอายุดีเด่นแห่งชาติ ผู้ตั้งเป้าว่าจะมีชีวิตยืนยาวถึง 120 ปี โดยคุณหมอกล่าวว่า อายุเฉลี่ยของคนเรานั้นอยู่ที่ 110 ปี แต่คุณหมอจะทำให้ได้เกินมาตรฐานนั้นคือ 120 ปี เพราะเชื่อว่าหากมีการเตรียมพร้อมดูแลร่างกายจิตใจตั้งแต่วัยหนุ่มสาวคุณจะเป็นคนแก่ที่สตรองและสุขภาพดีอ่อนกว่าวัย

 

โดยตั้งเป้าหมายอย่างมุ่งมั่นตั้งใจ คุณหมอจึงเริ่มดูแลตัวเองตั้งแต่อายุ 30 กว่าๆ ซึ่งมีหลักการง่ายๆ ว่า “กินน้อยตายยาก กินมากตายเร็ว” เนื่องจากมนุษย์เป็นสัตว์โลกที่กินพืชไม่ใช่กินสัตว์ ฟันของคนเป็นหน้าตัดไม่ใช่มีเขี้ยวแหลมคม คนออกลูกทีละคนไม่ใช่เป็นครอก ดังนั้นคุณหมอจึงเตรียมวางแผนไว้ตั้งแต่อายุ 35 ปี เพื่อจะทดลองกับตัวเองว่าจะอยู่ให้ได้ 120 ปี

ด้วยการงดเนื้อสัตว์ กินปลาบ้างนานๆ ครั้ง ออกกำลังกายสม่ำเสมอด้วยการเดิน ขี่จักรยาน ไปไหนใกล้ๆ จะขี่จักรยานไป เล่นโยคะเป็นประจำ และว่ายน้ำทุกวัน วันละ 900 เมตร ใช้เวลา 30 นาที ฝึกสมาธิและเดินจงกลม ทำจิตใจให้แจ่มใสอยู่เสมอ ไม่สูบบุหรี่ ไม่ดื่มแอลกอฮอล์ ในวัย 92 ปี คุณหมอยังแข็งแรงไม่มีโรคประจำตัว ความดัน หัวใจ ไขมัน ค่าเลือดต่างๆ อยู่ในเกณฑ์ปกติ

 

สร้างแรงบันดาลใจ

ทางด้าน อาจารย์สง่า ดามาพงษ์ นักโภชนาการ ที่ปรึกษากรมอนามัยและผู้ทรงคุณวุฒิของ สสส. แม้จะเกษียณมานานหลายปี แต่ยังดูอ่อนกว่าวัยราวกับ 50 ต้นๆ อาจารย์บอกว่าเพราะเป็นนักโภชนาการจึงเลือกอาหารการกิน อะไรที่ไม่ดีต่อสุขภาพ ของทอด ของหวาน ของมัน จะไม่กินเลย เรื่องนี้ทุกคนรู้กันทั้งนั้นทฤษฎีรู้กันทุกคน เหลือแค่ลงมือปฏิบัติที่มักจะทำกันไม่ได้เพราะไม่มีวินัยหรือว่ามีแรงบันดาลใจที่มากพอ

เขาตั้งเป้าไว้เลยว่า เงินที่ได้มาใช้หลังเกษียณนั้นเพื่อเดินทางท่องเที่ยวเปิดโลกทัศน์ มิใช่จะเอาไว้ไปรักษาตัวจ่ายค่าหมอจนหมด ดังนั้นจึงเตรียมตัวมาตั้งแต่อายุ 40 เลือกกิน ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ด้วยการวิ่งรอบหมู่บ้านวันละ 4-5 กิโลเกือบทุกวัน ไม่สูบบุหรี่ ดื่มไวน์บ้างเมื่อเข้าสังคม แต่แอลกอฮอล์ชนิดอื่นๆ ไม่แตะต้องเลย

 

“ผมมีลูกคนเดียว ไม่อยากเจ็บป่วยเป็นภาระให้ลูก ไม่อยากนอนป่วยหรือนั่งรถเข็น เงินเก็บอยากเป็นสมบัติไว้ให้ลูกบ้างไม่ใช่เอาไปรักษาตัวจนหมด จึงเคร่งครัดมีวินัยกับตัวเองมาตลอด 20 ปี ทุกวันนี้สุขภาพกายใจถือว่าดีมาก”

ทุกวันนี้ได้รับเชิญไปพูดให้กับข้าราชการใกล้เกษียณฟังยังนึกว่า มาพูดช้าไปไหมคนที่มาฟังวัย 59-60 มันสายไปแล้ว เพราะควรจะเริ่มดูแลตัวเองตั้งแต่อายุ 40 นั่นแหละเริ่มเร็วยิ่งดีกับตัวเอง ใครทำใครได้สร้างแรงบันดาลใจไว้ว่าจะไม่แก่ไม่เจ็บ

 

เริ่มช้าดีกว่าไม่เริ่ม

ป้าจิ๊-อัจฉราพรรณ ไพบูลย์สุวรรณ อาจารย์สอนโยคะ แม้วัย 65 ปี แต่รูปร่างยังดีเว่อร์ ให้ความเห็นว่าแม้จะเริ่มช้าก็ดีกว่าไม่เริ่มเลย อย่างน้อยขอให้มีการเริ่มต้นถ้าได้เริ่มนับ 1 มันจะไปถึง 10 แน่นอน แต่ถ้าเริ่มดูแลตัวเองเร็วๆ มันก็ดีกับตัวเอง

“ป้าเริ่มเล่นโยคะตอนอายุ 52 ปีนะ และเพิ่งมาเล่นจริงจังจนเป็นครูสอนโยคะ ตอน 56-57 แล้ว มันก็ไม่สายนะ ทุกวันนี้รูปร่างป้าเหมือนตอน 30 น้ำหนักสัดส่วนเท่ากันเลยร่างกายไม่มีไขมัน ตรวจสุขภาพมาอยู่ในเกณฑ์ปกติทุกอย่าง”

 

นอกจากนั้นที่ป้าจิ๊ ยังดูแลเคร่งครัดมากเป็นพิเศษคือเรื่องอาหาร โดยงดเนื้อวัวตอนอายุ 27 ปี พออายุ 30 ก็เป็นมังสวิรัติเต็มที่ กินข้าวกล้องและธัญพืช ผักสด ผลไม้ เป็นอาหารหลัก และเริ่มดูแลจิตใจด้วยการฝึกสมาธิปฏิบัติธรรมตอนอายุใกล้ 40 ให้จิตใจนิ่งสงบอยู่กับปัจจุบันไม่วิตกกังวล คาดหวังอะไรเกินไป

ป้าจะนิ่งมาก คือไม่เสียใจมาก ไม่ดีใจมาก ไม่หวั่นไหวมาก อารมณ์ความรู้สึกจะเป็นแบบกลางๆ ไม่สวิงสุดโต่งกับเรื่องอะไรหนักหนาแล้ว เรื่องการดูแลจิตใจร่างกายนั้นเริ่มเร็วยิ่งดี แต่ถ้าอายุเยอะแล้วก็หันมาดูแลได้ดีกว่าไม่ดูแลเลย จะ 50 หรือ 60 ก็เริ่มเถอะดีทั้งนั้นดีกว่าไม่เริ่มอะไรเลย

 

อายุเป็นเพียงตัวเลข

ทางด้าน วีรณัฐ โรจนประภา นักวิชาการทางด้านผู้สูงอายุ แนะนำว่าความมั่นคงทางจิตใจเป็นสิ่งสำคัญ มีงานวิจัยในต่างประเทศบอกว่า คนเราเมื่ออายุ 40 กว่าควรจะเริ่มให้ด้วยการทำจิตอาสา การฝึกเป็นผู้ให้จะทำให้มีความอิ่มและมั่นคงในจิตใจ เป็นคนแก่ที่อบอุ่นในชีวิต ฝึกให้ลดความโลภความยึดติดลงไป ถ้าสละไม่เป็นจะเป็นคนแก่ที่ขี้บ่น ตระหนี่ และไม่เป็นที่รักของคนใกล้ชิด

หลักในการดูแลตัวเองง่ายๆ ก็คือ กินแบบไทยๆ กินตามอายุ เมื่ออายุเยอะกินอะไรที่ย่อยง่ายเนื้อสัตว์ให้น้อยผักผลไม้ให้เยอะ กินตามอากาศคืออากาศเย็นกินร้อนก็กินอะไรที่ให้อบอุ่นแก่ร่างกาย อากาศร้อนกินเย็น ก็กินอะไรที่เย็นๆ กับร่างกาย กินอาหารให้เป็นยาจะได้ไม่ต้องกินยา เช่น เมื่อรู้สึกจุกเสียดแน่นท้องก็กินสมุนไพรอย่าง กะเพรา โหระพา น้ำตะไคร้ น้ำขิง

นอกจากนี้ก็ดูแลจิตใจด้วยหลัก 4 ส. คือ สงบ จิตใจ ละทิ้งความอาฆาตโกรธเกลียด รู้จักให้อภัย ลืมในเรื่องที่ไม่ควรจำ สติ ฝึกสติสมาธิให้อยู่กับปัจจุบันไม่หวนหาอดีต ไม่วาดหวังกับอนาคต สละ รู้จักให้ รู้จักแบ่งปันมีจิตอาสา  สมัย ฝึกสมองเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ เรียนดนตรี วาดรูป เรียนภาษาที่สาม บันทึกเรื่องราวที่ดีๆ มีประโยชน์ส่งต่อให้คนรุ่นหลัง

 

เขาบอกว่า อย่ามองคนกลุ่มนี้ตามตัวเลขของอายุ เพราะคนกลุ่มนี้เป็นกลุ่มที่มีความสามารถในการปรับตัวสูงที่สุดเมื่อเทียบกับเจเนอเรชั่นอื่นๆ เพราะคนกลุ่มนี้แม้จะมีอายุเยอะแต่มีความทันสมัยในมุมมองและความคิดอยู่ไม่น้อย จึงเห็นคนวัยนี้ไปปีนเขา ดำน้ำ ต่อยมวย ใช้สื่ออิเล็กทรอนิกส์ พอๆ กับคนหนุ่มสาวหรือลุกขึ้นมาเรียนเต้นรำ ที่บอกว่ายังแอทฮาร์ทนั้นคุณทำได้

สุดท้าย นพ.กฤษดา ศิรามพุช ผู้อำนวยการศูนย์เวชศาสตร์อายุรวัฒน์ มีข้อแนะนำให้ดูเป็นหนุ่มสาวกว่าวัยว่า หมั่นดูแลสุขภาพตนเอง ดัวยหลัก 5 อ. ซึ่งเป็นเรื่องง่ายๆ ใกล้ๆ ตัว คือ

อ.อาหาร กินให้ถูกหลักอนามัย ครบ 5 หมู่ ผักผลไม้ให้มาก เนื้อสัตว์ให้น้อย กินธัญพืชให้มาก

อ.ออกกำลังกาย อย่างสม่ำเสมอ สัปดาห์ละ 3 วัน หรือจะเดินเร็วทุกวัน วันละ 15 นาที

อ.อารมณ์ ดูแลจิตใจให้แจ่มใส ปล่อยวาง รู้จักให้ ไม่ยึดติดกับเรื่องใดๆ มากเกินไปอ.อ้วนลงพุง ควรควบคุมน้ำหนักไม่ให้อ้วนเกินไป พยายามคุมน้ำหนักกินมื้อเย็นให้เร็ว ไม่กินอะไรดึกๆ ดื่นๆ อ.อันตราย หลีกเลี่ยงสิ่งที่เป็นพิษให้โทษต่อสุขภาพ เช่น เหล้า บุหรี่ อบายมุข อุบัติเหตุ สารพิษ มลพิษ

 

กลลวงของรักเก่า

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

27 กันยายน 2559 เวลา 12:09 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/456838

กลลวงของรักเก่า

โดย…ดร.ต้อง เดอะ ฟิลเตอร์ ภาพ เอเอฟพี

บางทีรักเก่าก็ทำเรื่องได้ ถ้ามันยังวนเวียนอยู่ในใจเรา อีกทั้งยังซน พร้อมจะกลับมาสร้างความรำคาญให้หัวจิตหัวใจ เวลาเราสับสน งุ่นง่านใจกับรักปัจจุบัน…

ที่ว่าทำเรื่อง เพราะหลายรายที่ผมให้คำปรึกษา ยังมีปัญหาคาใจเรื่องรักเก่า อีกทั้งยังแยกไม่ออกว่า ตัวเองรู้สึกกับรักเก่าจริงๆ อย่างไร?

ที่แยกไม่ออกเพราะเผลอคิดว่า รักเก่ายังทำให้หวั่นไหว คือลืมมันไม่ลง แต่พอถามจริงจังว่า อยากหวนกลับไปไหม? ก็ไม่มีสักคนที่อยาก หากรักปัจจุบันดีอยู่แล้วระดับหนึ่ง แม้มีปัญหาบ้าง แต่พร้อมที่จะปักหลักสู้ต่อ ส่วนที่งุ่นง่านใจ ไม่พอใจกับจุดอ่อนบางเรื่องของคู่รักใหม่ ก็มักพร้อมสู้ทนปรับกันไป ดีกว่าคว่ำกระดาน จบเกมกันไปเลย

มีผู้หญิงท่านหนึ่งเคยถามผมอย่างนี้ว่า ทำไมเวลาพบรักใหม่ก็จริง แต่บางทีพอไปบางสถานที่จะนึกถึงคนเก่าแล้วรู้สึกผิด จะทำอย่างไรให้ลืมคนเก่า เพราะเราไม่อยากรู้สึกผิดกับคนที่รักอยู่ปัจจุบัน ผมมักบอกหลายๆ ท่านว่าอารมณ์ประทับใจหรือมู้ดมันเกิดขึ้นได้ เวลาเราระลึกถึงคนที่ผ่านเข้ามาในชีวิต

แต่มันคือหนังฉายซ้ำ เราประทับใจก็จริง แต่มันจบไปแล้ว ดูกี่ครั้งก็อาจหวนคิดถึง แต่ก็รู้ว่ามันมีจุดเริ่มและมีจุดจบ เราได้แต่นั่งดูประสบการณ์กับคนรักเก่าด้วยความประทับใจ แต่มันก็ไม่ได้มีอะไรมากกว่านั้น

และส่วนใหญ่ที่รู้สึกผิด เพราะคิดว่าไม่ควรคิดถึงคนคนนั้นอีก เหมือนเรา “เป็นชู้” นิดๆ ทางใจ

และมักจะเกิดเวลาผิดใจกับคนรักใหม่ จนเกิดความสงสัยนิดๆ ว่า เราเลือกถูกไหม?

จริงๆ อะไรที่ประทับใจ จะให้ลืมไปเลยคงยาก ทางที่ดี ควรขอบคุณประสบการณ์นั้น กับคนคนนั้น ที่เขามีส่วนสร้างความประทับใจดีๆ ในช่วงเวลาหนึ่งให้กับเรา แต่ส่วนความรู้สึกจริงหรืออารมณ์จริงของเรา เราก้าวผ่านตรงนั้นมาแล้วอย่างสวยงาม

ความประทับใจนั้นต่างหากที่เป็นฐานรักใหม่กับคู่รักปัจจุบัน ทำให้เราโตขึ้น รู้จักตัวเองมากขึ้น และยังเชื่อในประสบการณ์ดีๆ ของความรัก เพราะมีความประทับใจเดิมเป็นทุน

แทนที่จะรู้สึกผิด ควรขอบคุณเขา ที่ทำให้เรายังเชื่อในประสบการณ์ดีๆ ที่ได้รักใครสักคน และให้เห็นว่าประสบการณ์นั้น เป็นแค่นั้น เป็นครู เป็นฐาน เป็นรางวัลชีวิตให้กับรักวันนี้

เพราะความรู้สึกที่มีอยู่จริง คือเราตั้งใจแล้วที่จะอุทิศรักกับคนรักในปัจจุบัน การนึกถึง “คนเก่า” จึงเป็นเพียง “อารมณ์” ที่ผ่านมาแล้วก็ผ่านไป มันจบไปแล้ว ไม่ต้องรู้สึกผิด แต่ให้หัวใจรับรู้ว่า มันเป็นแค่ความประทับใจ ไม่ใช่ความรู้สึกคิดอยากหวนกลับไปแต่อย่างใด

ไม่ต่างอะไรกับหนังดีๆ เรื่องหนึ่งที่ดูแล้วประทับใจ แต่มันไม่ได้อยู่ในชีวิตจริง จึงอย่าเชื่ออารมณ์ประทับใจนั้นมาก เพราะเดี๋ยว “ถ่านไฟเก่า” จุดบ่อยๆ อาจจะติด แต่ถ้าติดแล้วไม่ใช่ ชีวิตเราจะพังมากกว่าเก่า

สรุปที่ผมไม่ค่อยสนับสนุนให้กลับไปหารักเก่าที่จบแล้วก็เพราะ ถ้าหากเราเผลอคิดไปเองว่าควรกลับไป แต่กลับพบว่าไม่มีอะไรเหลือ นอกจากความประทับใจเก่า เราจะเสียใจทีหลังว่า ทำไมเราเดินหันหลัง? แทนที่จะหันหน้าดูแลรักที่มีอยู่แล้วให้ดีขึ้น

เท่าที่ช่วยคู่รักมา ผมพบว่า ถ่านไฟเก่ามันแค่นั้น แค่ถ่านที่ไฟมอดไปแล้ว ปลุกขึ้นมาได้ชั่วคราวก็ดับใหม่ เพราะอะไรที่มันควรจบอย่างที่เป็น แล้วเราไปสานต่อมักปลุกติดไม่นาน ท้ายสุดก็พบว่า มันไม่มีอะไรมากกว่าที่เราเคยได้มาแล้วนั่นเอง

อาจไม่จริงเสมอไปทุกราย แต่ส่วนใหญ่ที่พบมาเป็นอย่างนั้น เพราะรักเก่ามักมีเหลือไว้แต่ความประทับใจเก่าที่จบไปแล้วเท่านั้นเอง

 

อนาคตรถไฟฟ้า อนาคตของโลก

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

27 กันยายน 2559 เวลา 11:43 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/456836

อนาคตรถไฟฟ้า อนาคตของโลก

โดย…โยธิน อยู่จงดี

ครั้งหนึ่งเมื่อ 10 ปีที่แล้วเราทุกคนต้องเผชิญหน้ากับราคาน้ำมันปรับตัวสูงขึ้นจนแตะถึงระดับ 40 บาท/ลิตร เป็นช่วงเวลาที่ยากลำบากสำหรับคนใช้รถ แต่ก็ต้องขอบคุณวันนั้นที่ทำให้ นักวิทยาศาสตร์ นักประดิษฐ์ ค่ายรถยนต์ และองค์กรรัฐทั่วโลกต้องเร่งหามาตรการแก้ไขปัญหาราคาน้ำมันที่มาพร้อมกับวิกฤตภาวะโลกร้อน และหนึ่งในไอเดียที่เห็นพ้องต้องกันมากที่สุดก็คือการสร้างรถพลังงานไฟฟ้าขึ้นมาแทนที่รถพลังงานน้ำมันอย่างเร่งด่วน

แบตเตอรี่หัวใจแห่งการปฏิวัติรถพลังงานไฟฟ้า

ย้อนกลับไปในปี 1980 เป็นช่วงยุคเริ่มต้นของการพัฒนารถพลังงานไฟฟ้า ในช่วงแรกของการพัฒนาเป็นการนำเอาโครงสร้างรถยนต์เดิมมาใช้และแทนที่เครื่องยนต์สันดาปกับถังน้ำมัน ด้วยมอเตอร์และแบตเตอรี่ แต่ก็ไม่ได้ประสบผลเป็นที่น่าพอใจนัก

กฤษฎา อุตตโมทย์ ผู้อำนวยการฝ่ายสื่อสารกิจการองค์กร บีเอ็มดับเบิลยู กรุ๊ป ประเทศไทย เล่าถึงการพัฒนารถไฟฟ้าจากอดีตจนถึงปัจจุบันว่า

“ในช่วงแรกของการพัฒนารถพลังงานไฟฟ้านั้นอุปสรรคสำคัญในการพัฒนาคือเรื่องของแบตเตอรี่ที่ไม่สามารถให้พลังงานมากเพียงพอกับการวิ่งในระยะทางไกลสามารถวิ่งได้เพียง 100-150 กม.เท่านั้น จึงไม่สามารถผลิตออกมาจำหน่ายในเชิงพาณิชย์ได้ ซึ่งแบตเตอรี่ถือเป็นหัวใจสำคัญในการพัฒนารถไฟฟ้า เพราะจะวิ่งได้ไกลหรือใช้งานดีแค่ไหนก็ขึ้นอยู่กับแบตเตอรี่ที่ใช้ ก็ไม่ต่างอะไรกับการที่เราใช้สมาร์ทโฟน ซึ่งต้องคอยระวังเรื่องพลังงานต้องคอยหาที่ชาร์จเมื่อแบตเตอรี่ใกล้จะหมด รถพลังงานไฟฟ้าก็เช่นกันหากแบตเตอรี่ไม่สามารถทำให้รถวิ่งได้ระยะทางที่ไกลมากพอคนขับก็จะมีอาการพะวงเรื่องพลังงานที่เหลืออยู่ตลอดเวลาว่าจะพอถึงที่หมายหรือไม่

“จนกระทั่งมีการคิดค้นแบตเตอรี่ลิเธียมที่มีน้ำหนักเบาและเก็บพลังงานได้มากเพียงพอในการวิ่งระยะทางไกลที่ระยะทางประมาณ 250 กม.ต่อการชาร์จ 1 ครั้ง ความฝันที่จะใช้รถพลังงานไฟฟ้าจึงเริ่มใกล้เป็นความจริง

“ยกตัวอย่างในส่วนของทางบีเอ็มดับเบิลยู ได้เริ่มโปรเจกต์บีเอ็มดับเบิลยู ซีรี่ส์ไอ ซึ่งเป็นโปรเจกต์ในการพัฒนารถพลังงานไฟฟ้าขึ้นมาโดยเฉพาะ วิศวกรของเราได้มีการพูดคุยกันในเรื่องของการพัฒนารถที่สร้างขึ้น เพื่อใช้ไฟฟ้าเป็นพลังงานขับเคลื่อนโดยเฉพาะในทุกๆ ส่วน ซึ่งส่วนประกอบหลักของรถไฟฟ้าเป็น 2 ส่วนหลักก็คือมอเตอร์และแบตเตอรี่ โดยเฉพาะแบตเตอรี่ ซึ่งเป็นชิ้นส่วนที่หนักที่สุดของรถจะต้องเลือกแบตเตอรี่ที่มีน้ำหนักเบา แต่เก็บพลังงานได้มากอย่างแบตเตอรี่ลิเทียม

“ในส่วนของตัวถังรถได้พัฒนาตัวถังเป็นคาร์บอนไฟเบอร์ ซึ่งมีน้ำหนักที่เบากว่าเหล็กถึง 50 เปอร์เซ็นต์ แต่มีความแข็งแกร่งเทียบเท่ากัน เพื่อช่วยลดภาระการโหลดน้ำหนักและทำให้รถวิ่งไปได้ไกลมากขึ้น จนตอนนี้แทบจะเรียกได้ว่ารถไฟฟ้านั้นสามารถวิ่งได้ระยะทางใกล้เคียงกับน้ำมันมากขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งเกณฑ์ค่าเฉลี่ยจะอยู่ที่ราวๆ 180-250 กม.

“นอกเหนือจากนั้นสิ่งสำคัญของรถพลังงานไฟฟ้าก็คือ เรื่องของระบบการชาร์จไฟและมอนิเตอร์แบตเตอรี่ควบคุมการชาร์จและตรวจสอบให้พร้อมสำหรับการใช้งานเสมอ สำหรับคนที่ห่วงเรื่องฝนตกน้ำท่วมตรงนี้บอกได้เลยว่าไม่ใช่ปัญหาสำหรับรถพลังงานไฟฟ้า เพราะแบตเตอรี่และอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องมีการซีลกันน้ำเป็นอย่างดี เพื่อให้รถสามารถขับเคลื่อนได้ในพื้นที่น้ำท่วมขัง เช่น ในกรุงเทพฯ รวมทั้งการทดสอบด้านความปลอดภัยการชนก็เช่นกัน”

ชาร์จที่ไหนก็ได้ที่มีปลั๊ก

กฤษฎา นำเสนอมุมมองการใช้รถพลังงานไฟฟ้าในอนาคตไว้ได้อย่างน่าสนใจต่อว่า

“สิ่งสำคัญอีกอย่างในการใช้รถไฟฟ้าก็คือเรื่องของการชาร์จไฟ ซึ่งคนทั่วไปมองว่าจะต้องมีสถานีบริการชาร์จไฟเหมือนกับปั๊มน้ำมันที่เราคุ้นเคยกันในปัจจุบัน แต่ทางบีเอ็มดับเบิลยูมองว่าในอนาคตการชาร์จไฟจะไม่ใช่รูปแบบที่เราคุุ้นเคยเหมือนกับการเข้าปั๊มน้ำมัน ลองนึกภาพเวลาใช้รถพลังงานไฟฟ้าของจริง รถจะมีการแจ้งเตือนถึงระดับแบตเตอรี่ให้ผู้ใช้หาสถานีชาร์จไฟที่ใกล้ที่สุด เพียงแต่ปัญหาในการชาร์จไฟของรถพลังงานไฟฟ้านั้น หากต้องการชาร์จอย่างมีประสิทธิภาพจะต้องใช้เวลาในการชาร์จราวๆ 2-3 ชั่วโมง หรือขึ้นอยู่กับประจุไฟฟ้าที่เหลือในแบตเตอรี่ ทีนี้จะให้รถไฟฟ้าไปต่อคิวชาร์จไฟเหมือนปั๊มน้ำมันคงไม่ได้แน่นอน เพราะใช้ระยะเวลายาวนานเกินไป สถานีชาร์จไฟสำหรับรถพลังงานไฟฟ้า จึงน่าจะเป็นจุดจอดรถตามสถานที่ต่างๆ ที่ให้ผู้ใช้เข้าจอดชาร์จไฟแล้วออกมาเดินเล่น รับประทานอาหาร ช็อปปิ้งซื้อของในเวลา 2-3 ชั่วโมงแล้ว จึงออกเดินทางต่อ ดังนั้นการชาร์จไฟจึงไม่จำเป็นต้องชาร์จตามปั๊มหรือสถานีชาร์จตามจุดจอดรถต่างๆ และต่อไปแอพพลิเคชั่นในสมาร์ทโฟนจะช่วยทำการหาจุดชาร์จที่ว่างอยู่และทำการจองที่ชาร์จให้เรา ซึ่งน่าจะตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์ในการใช้งานรถไฟฟ้ามากกว่า”

 

รศ.ดร.สุรินทร์ คำฝอย รองอธิการบดีฝ่ายแผนงาน และอาจารย์ประจำภาควิชาวิศวกรรมไฟฟ้า คณะวิศวกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง และที่ปรึกษาวิจัยแผนงานสถานีชาร์จไฟสำหรับรถพลังงานไฟฟ้าให้กับการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค ให้ความรู้เสริมในเรื่องระบบการชาร์จไฟให้กับรถไฟฟ้าว่า ในเรื่องของการชาร์จไฟให้กับรถไฟฟ้า ในจุดนี้ต้องมาดูเรื่องของโครงสร้างพื้นฐานไฟฟ้าในบ้านเราก่อนว่ารองรับมากน้อยแล้วแค่ไหน ตอนนี้มิเตอร์ไฟฟ้าตามบ้านเรือนรองรับสูงสุดอยู่ที่ 15 แอมป์ แต่ในขณะที่การชาร์จรถไฟฟ้านั้นก็ต้องใช้กระแสไฟราวๆ 15 แอมป์ขึ้นไปถึงจะเพียงพอต่อการใช้งาน ดังนั้นการไฟฟ้าจะต้องทำการเปลี่ยนมิเตอร์ให้กับผู้ใช้งานตามบ้านที่มีการใช้งานรถไฟฟ้า ซึ่งเวลานี้ก็อยู่ในแผนการของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคอยู่แล้วว่าอนาคตหากมีการชาร์จไฟฟ้าตามบ้านจะต้องทำการเปลี่ยนมิเตอร์ให้มีขนาดใหญ่ขึ้น

ซึ่งการชาร์จไฟจะแบ่งออกเป็น 2 ระดับ ก็คือในระดับแรก ชาร์จไฟปกติโดยใช้ปลั๊กไฟบ้านทั่วไปจะใช้เวลาชาร์จอยู่ที่ประมาณ 8 ชั่วโมง หรือขึ้นอยู่กับขนาดความจุของแบตเตอรี่ แต่ระดับต่อมา จะกินกระแสไฟสูงขึ้นจำเป็นต้องมีการเปลี่ยนมิเตอร์ของการไฟฟ้าและสายไฟขนาดใหญ่ขึ้นและแนะนำให้มีสายไฟตรงของการไฟฟ้าเข้าเบรกเกอร์สำหรับชาร์จไฟรถไฟฟ้า โดยเฉพาะการชาร์จแบบนี้จะใช้เวลาในการชาร์จน้อยลง ซึ่งทั้งสองระดับเป็นการชาร์จไฟด้วยไฟฟ้ากระแสสลับ

ในส่วนของการชาร์จตามสถานีชาร์จไฟจะเป็นไฟฟ้ากระแสตรง ซึ่งตอนนี้การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคได้ใช้ผลงานวิจัยของสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง พัฒนาสถานีควิกชาร์จที่สามารถชาร์จไฟได้เร็วถึง 15 นาที ในการทดลองชาร์จกับรถนิสสันลีฟ และใช้เวลาชาร์จประมาณ 10 นาที สำหรับรถมิตซูบิชิ ไอมีฟ ด้วยการติดตั้งสถานีชาร์จไฟเส้นทางกรุงเทพฯ ถึงพัทยาทั้งหมด 10 สถานี สถานีละ 2 หัว โดยจะเปิดอย่างเป็นทางการในปลายปีนี้ และปีหน้าจะเริ่มสร้างสถานีชาร์จไฟในเส้นกรุงเทพฯ ถึงชลบุรี

 

“ส่วนตัวมองว่าโครงสร้างพื้นฐานการไฟฟ้าบ้านเรานั้นมีความพร้อมอยู่แล้วอยู่ที่ว่าเราจะเริ่มพัฒนาอย่างไร อีกอย่างหนึ่งก็คือการใช้รถพลังงานไฟฟ้าถือว่าเป็นการช่วยเหลือประเทศในการใช้พลังงานไฟฟ้าให้คุ้มค่าอีกทางหนึ่ง คนทั่วไปมักจะคิดว่าหากมีรถไฟฟ้าจะทำให้ประเทศมีการใช้พลังงานไฟฟ้ามากขึ้น แต่เมื่อดูในเรื่องการใช้งานจริงๆ เราจะพบว่าผู้ใช้รถไฟฟ้าจะมีการชาร์จไฟที่บ้านในเวลากลางคืน ซึ่งเป็นช่วงออฟพีกของการไฟฟ้า ออฟพีกหมายความถึงช่วงเวลาที่มีการใช้ไฟฟ้าน้อยลง แต่โรงงานไฟฟ้ายังต้องผลิตไฟฟ้าอยู่ตลอดเวลา ทำให้มีการสูญพลังงานไฟฟ้าไปอย่างสูญเปล่าถึง 25 เปอร์เซ็นต์ในแต่ละคืน ซึ่งถือว่าเป็นตัวเลขที่สูงมาก

“แต่หากมีการชาร์จพลังงานไฟฟ้าให้กับรถในเวลากลางคืนก็จะช่วยลดความสูญเปล่าในจุดนี้ลงไป และเมื่อมองภาพรวมทั้งประเทศหากมีสถานีชาร์จไฟ หรือมีการชาร์จไฟตามบ้านเรือนกระจายอยู่ทั่วประเทศก็จะทำให้สัดส่วนการใช้พลังงานของทั้งประเทศคุ้มค่ามากขึ้น มีงานวิจัยหนึ่งที่ผมเคยให้นักศึกษานำตัวแปรต่างๆ มาคำนวณว่าเราจะต้องมีรถไฟฟ้าจำนวนเท่าไหร่ การใช้ไฟฟ้าในประเทศจึงจะถึงจุดวิกฤต คำตอบที่ได้ก็คือต้องไม่ต่ำกว่า 60 ล้านคัน ถึงจะเกิดภาวการณ์ขาดแคลนไฟฟ้าเพราะเรามีการชาร์จไฟมากที่สุดในช่วงออฟพีกนั่นเอง”

จักรยานไฟฟ้า ผลพลอยได้จากการพัฒนาที่จับต้องได้

อย่างไรก็ดี ในขณะที่ผู้คนทั่วโลกต่างรอให้บริษัทผู้ผลิตรถวางจำหน่ายรถพลังงานไฟฟ้าเป็นทางเลือกประหยัดค่าใช้จ่าย ก็มีสตาร์ทอัพธุรกิจใหม่วางจำหน่ายสกูตเตอร์ไฟฟ้า สเกตบอร์ดไฟฟ้า และจักรยานไฟฟ้าวางจำหน่ายเป็นทางเลือกเสริมสำหรับคนที่ต้องการลดค่าใช้จ่ายในการเดินทางระยะสั้นๆ เช่น จากบ้านไปสถานีรถไฟฟ้าและต่อไปยังออฟฟิศ หรือการเดินทางไปกลับในระยะไม่เกิน 10 กม.

กัมปนาท สิงห์ขจร กรรมการผู้จัดการบริษัท อูโนะ ผู้นำเข้ารถไฟฟ้าขนาดเล็ก อธิบายว่า

 

”เหล่านี้มีหลักการทำงานไม่แตกต่างจากรถพลังงานไฟฟ้าขนาดใหญ่ โดยหัวใจหลักของเครื่องอยู่ที่แบตเตอรี่ มีมอเตอร์ไฟฟ้าขนาดเล็กเป็นระบบขับเคลื่อนและระบบควบคุมการทำงาน ซึ่งมีหลายรูปแบบให้เลือกใช้ตามความต้องการของแต่ละคน ซึ่งข้อดีคือราคาไม่แพง มีความคล่องตัวสูง คืนทุนได้เร็ว เป็นทางเลือกสำหรับการเดินทางระยะสั้นๆ ไม่เกิน 10 กม. ในแต่ละวัน ซึ่งหลังๆ ก็เริ่มมีผู้ผลิตชุดคิทสำเร็จรูป ในการนำไปติดตั้งกับรถจักรยานที่มีอยู่ให้กลายเป็นรถจักรยานไฟฟ้า สำหรับการเดินทางที่ไกลขึ้น ซึ่งอาจจะเดินทางได้ไกลถึง 40 กม.ต่อการชาร์จ 1 ครั้ง หากใช้แบตเตอรี่ขนาดใหญ่ และยังสามารถถอดแบตเตอรี่ใส่กระเป๋ามาชาร์จไฟในที่ทำงาน โดยไม่ต้องการการบำรุงรักษาเหมือนรถมอเตอร์ไซค์ที่ต้องมีการเปลี่ยนถ่ายน้ำมันเครื่องเปลี่ยนแบตเตอรี่ทุกปี เมื่อปีที่แล้วราคาสินค้ากลุ่มนี้เฉลี่ยสูงถึง 4 หมื่นบาท/คัน แต่ปีนี้แค่มีเงิน 8,000 บาท ก็เริ่มซื้อมาจับต้องใช้งานกันได้แล้ว เพราะเริ่มมีผู้ผลิตหลายรายเข้ามาทำตลาด ทำให้มีการแข่งขันพัฒนาและราคาถูกลง

“สิ่งเหล่านี้ผมมองว่าจะเป็นไลฟ์สไตล์ใหม่ของโลกอนาคตที่สามารถจับต้องได้แล้วในปัจจุบัน ซึ่งชัดเจนที่สุดแล้วว่าอนาคตโลกจะเป็นไปในทิศทางนี้อย่างแน่นอน ทั้งในแง่ของรถขนาดเล็กและใหญ่”

เมื่อไหร่คนไทยจะได้ใช้รถพลังงานไฟฟ้า

นอกจากนี้ ผู้บริหารบีเอ็มดับเบิลยูประเทศไทยคาดการณ์ตลาดรถยนต์ว่า ไม่เกิน 2 ปีหลังจากนี้เชื่อว่าจะต้องมีผู้ผลิตรถรายใดรายหนึ่งจะส่งรถพลังงานไฟฟ้าวางจำหน่ายอย่างเป็นทางการ เพียงแต่กระแสตอบรับจากผู้ใช้รถจะมีมากน้อยแค่ไหนนั้นเป็นอีกเรื่องหนึ่ง แต่หากเทียบดูข้อมูลในแง่ของการจำหน่ายรถพลังงานไฟฟ้ากับรถพลังงานน้ำมันในช่วง 2 ปีที่ผ่านมา พบว่ารถพลังงานไฟฟ้ามียอดจำหน่ายเพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ ไม่ว่าจะเป็นรถพลังงานไฟฟ้าเต็มรูปแบบ หรือแบบพลังงานผสมปลั๊กอินไฮบริด แต่ว่าเมื่อเทียบกับน้ำมันแล้วยังถือว่ายังห่างอยู่พอสมควร

 

“แต่ถ้าหากดูตัวเลขของยอดจำหน่ายรถพลังงานน้ำมันอย่างละเอียดจะพบว่ารถพลังงานน้ำมันมียอดเติบโตที่ไม่สูงเหมือนแต่ก่อน มีการคาดการณ์กันว่าในช่วงปี 2020 เป็นต้นไปยอดจำหน่ายของรถพลังงานน้ำมันจะมีแนวโน้มที่ลดลง และรถพลังงานไฟฟ้าจะมียอดจำหน่ายสูงขึ้น เพียงแต่ช่วงเวลานี้เมื่อดูการใช้งานและโครงสร้างพื้นฐานที่มีอยู่รถแบบปลั๊กอินไฮบริดจะตอบโจทย์ผู้ใช้ได้มากกว่า ทั้งนี้ก็ต้องดูว่าหากมีเทคโนโลยีใหม่ที่ทำให้รถพลังงานไฟฟ้าสามารถวิ่งได้ไกลมากกว่า 400 กม.ต่อการชาร์จ 1 ครั้ง ก็อาจจะทำให้ผู้บริโภคตัดสินใจเลือกซื้อรถพลังงานไฟฟ้าได้ง่ายขึ้น”

ส่วน รศ.ดร.สุรินทร์ ก็คาดการณ์ไม่แตกต่างกันโดยมองว่า อนาคตรถคันต่อไปควรเลือกรถพลังงานไฟฟ้าไปเลย ซึ่งในอีก 4 ปีข้างหน้าจะได้เห็นการวางจำหน่ายรถไฟฟ้าเต็มรูปแบบอย่างเป็นทางการ และในอีก 20 ปีข้างหน้า ภาพการใช้งานรถบนท้องถนนจะเปลี่ยนเป็นรถพลังงานไฟฟ้าทั้งหมด แต่สิ่งสำคัญคือภาครัฐหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก็ควรมีมาตรการกระตุ้นการใช้งานรถไฟฟ้า บางประเทศในยุโรปก็มีการกระตุ้นด้วยการให้สิทธิพิเศษทางภาษีแก่ผู้ผลิตและผู้ซื้อ เช่น ในประเทศเยอรมนีก็มีการตั้งเป้าให้ประชาชนหันมาใช้รถพลังงานไฟฟ้าให้ได้ 5 แสนคัน ภายในปี 2020 ดังนั้นภาพรวมอนาคตรถไฟฟ้าคือคำตอบที่ดีที่สุด แต่จะดีกว่านั้นหากเราคนไทยมองเห็นโอกาสในการสร้างรถไฟฟ้าสัญชาติไทย ซึ่งเวลานี้คนไทยก็มีศักยภาพมากพอที่จะผลิตรถไฟฟ้าของตัวเองขึ้นมา ถ้าหากผลิตรถยนต์พลังงานเชื้อเพลิงเราไม่มีทางสู้แบรนด์เจ้าตลาดได้เลยแต่หากเป็นรถไฟฟ้า เรายังมีโอกาสที่จะพัฒนาให้เป็นที่ยอมรับในตลาดโลกได้เฉกเช่นบริษัท เทสล่า ผู้ผลิตรถไฟฟ้าที่ขายดีที่สุดในโลกเวลานี้

 

ธุรกิจวาระสุดท้ายของชีวิต… รับสังคมผู้สูงอายุ

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

26 กันยายน 2559 เวลา 12:14 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/456632

ธุรกิจวาระสุดท้ายของชีวิต... รับสังคมผู้สูงอายุ

โดย…พริบพันดาว ภาพ… คลังภาพโพสต์ทูเดย์

มรณานุสติ คือการระลึกถึงความตายที่ตนจะต้องประสบอยู่เนืองๆ เพื่อให้เกิดความสังเวชสลดใจ เป็นกัมมัฏฐานชั้นสูงสุด เพราะว่าเมื่อระลึกถึงความตายเป็นอารมณ์แล้ว จิตก็จะสลดสังเวชถอนจากอารมณ์อื่นๆ ความตายเป็นการดำเนินถึงที่สุดของชีวิตคนเรา เมื่อเป็นเช่นนี้แล้วยังจะมีอะไรเหลืออยู่อีก นอกจากความตายแล้วไม่มีอะไร สิ่งทั้งปวงที่เกี่ยวข้องพัวพันอยู่นี้ ล้วนแล้วแต่เป็นของทิ้งทั้งหมด ถึงไม่อยากทิ้งมันก็ต้องละไปโดยปริยาย ตายแล้วก็ทอดทิ้งลงทันที จึงว่า มรณานุสติ นั้นเป็นยอดของกัมมัฏฐาน แต่การระลึกถึงความตายต้องใช้ความคิดและจินตนาการเข้าช่วย จึงเป็นเรื่องยากสำหรับบางคนที่ไม่ถนัด คิดไม่ออกว่าเวลาในชีวิตที่มีอยู่อย่างจำกัดนั้น หน้าตาเป็นอย่างไร? เพราะฉะนั้นการเตรียมตัวตายอย่างสงบ จึงมีความสำคัญสำหรับผู้คนในยุคนี้ โดยเฉพาะผู้สูงอายุ

ประเทศไทยมีประชากรทั้งหมด 64.5 ล้านคน เป็นผู้สูงอายุอายุ 60 ปีขึ้น 9.4 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 14.5 ของประชากร โดยเพิ่มขึ้นปีละประมาณ 5 แสนคน คาดว่าภายในปี 2568 ไทยก้าวเข้าสู่การ
เป็นสังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ (Aged Society) จะมีประมาณ 14.4 ล้านคน หรือเพิ่มขึ้นเกินร้อยละ 20 ของประชากรทั้งหมด กล่าวคือจะมีผู้สูงอายุ 1 คน ในประชากรทุกๆ 5 คน

เพราะฉะนั้นอุตสาหกรรมวาระสุดท้ายของชีวิตจึงต้องเติบโตตามไปด้วย แต่สิ่งที่ยังขาดอยู่ก็คือธุรกิจในการเป็นที่ปรึกษาและดูแลผู้สูงอายุให้เตรียมตัวรับมือความตายอย่างสงบ ซึ่งปัจจุบันมีอยู่เพียงน้อยนิดในส่วนของการทำงานจิตอาสา เพื่อประโยชน์สาธารณะที่มีไม่เพียงพอ ธุรกิจนี้จึงเหมาะกับการเป็นสตาร์ทอัพในสังคมเมืองที่มีผู้สูงอายุที่โดดเดี่ยวอ้างว้าง เพราะทุกคนมีภาระหน้าที่การงานที่วุ่นวาย

 

แบบอย่างธุรกิจเตรียมตัวตายของญี่ปุ่นและจีน

จากรายงานของสำนักงานส่งเสริมการค้าในต่างประเทศ ณ กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น เปิดเผยผ่านอธิบดีกรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ (สค.) กระทรวงพาณิชย์ มาลี โชคล้ำเลิศ ว่า อุตสาหกรรมวาระสุดท้ายของชีวิต (Life Ending Industry) เป็นธุรกิจบริการที่ตอบโจทย์สังคมผู้สูงอายุ โดยเฉพาะประเทศญี่ปุ่นที่เข้าสู่สังคมผู้สูงอายุอย่างสมบูรณ์ จากสถิติในปี 2543 ญี่ปุ่นมีจำนวนผู้เสียชีวิตถึง 1 ล้านคน และคาดการณ์ว่าในปี 2563 จะมีผู้เสียชีวิตราว 1.43 ล้านคน ทำให้ธุรกิจและอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับพิธีศพมีแนวโน้มขยายตัวตามไปด้วย

สถาบันวิจัยยาโนะได้เคยสำรวจตลาดธุรกิจการจัดพิธีศพในญี่ปุ่นพบว่า ในปี 2556 มีมูลค่าตลาดประมาณ 5.9 แสนล้านบาท เพิ่มขึ้นจากปีก่อนหน้าร้อยละ 0.3 ด้วยรูปแบบที่มีความหลากหลายมากขึ้นและการขยายตัวของตลาดในธุรกิจนี้ ทำให้มีผู้เข้ามาบุกตลาดนี้จากหลายวงการธุรกิจ การบริการในช่วงวาระสุดท้ายของชีวิต ครอบคลุมถึงบริการก่อนการเสียชีวิต ได้แก่ การบริหารจัดการทรัพย์สิน การให้คำแนะนำเรื่องการสืบทอดมรดก การบริการด้านการแพทย์และพยาบาล การให้บริการด้านการทำพินัยกรรมและการเขียนสมุดบันทึกวาระสุดท้าย การจองสุสาน การเตรียมการจัดพิธีศพตั้งแต่ยังมีชีวิตอยู่ ส่วนบริการหลังการเสียชีวิต ได้แก่ การจัดพิธีศพ การจัดพิธีทำบุญครบรอบวันเสียชีวิต การบริการจัดพิธีหรือจัดตัวแทนไหว้สุสาน การเยียวยาจิตใจให้กับสมาชิกในครอบครัว เป็นต้น โดยมีสนนราคาค่าใช้จ่ายเฉลี่ยสูงถึงประมาณ 6.5 แสนบาท

นอกจากนี้ ยังมีการทำทัวร์ที่เรียกว่า ชูคัทสึ ทัวร์ (Shukatsu Tour) หรือการท่องเที่ยวเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับความตาย และกำลังเป็นทัวร์ที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างมากจากกลุ่มลูกค้าสูงวัย โดยลูกค้าจะถูกพาไปเที่ยวชมสถานที่อันเกี่ยวเนื่องกับการตาย อาทิ สุสาน ที่เก็บเถ้ากระดูก ล่องแม่น้ำที่จะทำการลอยอังคาร ตลอดจนบริการถ่ายรูปเก็บไว้เพื่อใช้ในงานศพของตัวเอง สำหรับค่าบริการในการต่อการทัวร์ 1 ครั้งนั้น อยู่ที่ประมาณ 2,400-3,000 บาท จนถึงตอนนี้มีผู้ใช้บริการชูคัทสึ ทัวร์ กับทางบริษัท คลับ ทัวริซึ่ม อินเตอร์เนชั่นแนล ไปแล้วกว่า 450 ราย และมีผู้ที่จองต่อคิวไว้อีกจำนวนมาก ซึ่งบริษัทที่ขายทัวร์สำหรับเตรียมพร้อมรับความตายนั้นก็ไม่ได้มีที่นี่เพียงแห่งเดียว แต่ยังมีกระจายออกไปอีกตามจังหวัดต่างๆ ของญี่ปุ่น

 

ศาสตราจารย์ฮารุโยะ อิโนะอุเอะ ผู้เชี่ยวชาญด้านสังคมวิทยาจากมหาวิทยาลัยโทโย แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับเทรนด์การเตรียมตัวพร้อมรับความตายว่า ก่อนหน้านี้ผู้ตายปล่อยให้การจัดงานศพเป็นหน้าที่ของสมาชิกในครอบครัวที่ยังเหลืออยู่ แต่ในปัจจุบันผู้คนเริ่มคิดถึงงานศพของตัวเองกันมากขึ้น เนื่องมาจากครอบครัวเริ่มกระชับขนาดเล็กลง อีกทั้งอัตราการเกิดของสมาชิกใหม่ก็น้อยลงด้วย และการเลือกซื้อชูคัทสึ ทัวร์ ทำให้พวกเขาจะสามารถติดต่อและรับทราบข้อมูลจากผู้ให้บริการต่างๆ เกี่ยวกับงานศพได้เอง ซึ่งเป็นเรื่องยากหากต้องเข้าไปติดต่อเองโดยตรง

ส่วนในประเทศจีน ในนครเซี่ยงไฮ้ มีจัดตั้งธุรกิจจำลองความตายให้กับลูกค้าได้เข้ามามีประสบการณ์ในกระบวนการหลังความตาย ตั้งแต่นอนในโลงศพ ไปจนถึงการเข้าไปอยู่ในเตาเผาจำลอง เคลื่อนไปบนสายพานผ่านช่องเล็กๆ ขนาดพอดีตัว เหมือนเป็นการเกิดใหม่ พร้อมเจอเพื่อนฝูงในอีกด้านหนึ่ง ซึ่งกระบวนการทั้งหมดล้วนแต่ให้ความสำคัญกับความรู้สึก อย่างน้อยก็เพื่อที่จะให้ทุกคนได้มีเวลาสงบคิดทบทวนเรื่องราวต่างๆ รวมถึงปัญหาที่ผ่านเข้ามาในชีวิต ก่อนพากลับมายังโลกปัจจุบัน และเมื่อลูกค้าเดินผ่านประตูออกมา พวกเขาจะเกิดความรู้สึกใหม่ขึ้นภายในจิตใจและแตกต่างที่ไม่เหมือนกับก่อนหน้า ซึ่งเชื่อได้ว่าเป็นสิ่งดีและคุ้มค่าที่ได้ลอง หรืออีกนัยหนึ่งคือ เพื่อที่จะให้ทุกคนเตรียมพร้อมรับมือเมื่อความตายคืบคลานมาถึง ทำให้พวกเขาไม่ต้องคิดกังวลถึงปัญหาอะไรอีกแล้ว

ติงหรุย เจ้าของไอเดีย กล่าวว่า เขากับหุ้นส่วนใช้เวลา 4 ปี ค้นคว้าประสบการณ์ความตายอย่างละเอียด พบว่าคนส่วนใหญ่สนใจเรื่องความตาย แต่ไม่ค่อยมีความเข้าใจ ทำให้การบอกลาเป็นเรื่องยาก ซึ่งการจำลองความตาย ถือเป็นอีกวิธีหนึ่งที่จะช่วยเตรียมใจ ยอมรับความตายได้ สำหรับค่าบริการตกคนละ 444 หยวน หรือประมาณ 2,400 บาท

 

ธุรกิจหลังความตายของไทยบูมอยู่แล้ว

อุตสาหกรรมวาระสุดท้ายของชีวิตในเมืองไทยที่เกี่ยวพันกับธุรกิจต่างๆ เกือบทั้งหมดจะเกี่ยวกับงานศพหรือหลังความตาย เช่น ธุรกิจการขายหีบศพ ธุรกิจการขายพวงหรีด ธุรกิจการจัดเลี้ยงอาหารในงานศพ และธุรกิจบริการจัดงานศพแบบครบวง ปัจจุบันเว็บไซต์ให้บริการประกาศงานศพออนไลน์ และจำหน่าย/จัดส่งพวงหรีดมีแบรนด์ทั่วประเทศไทย ซึ่งมีการแข่งขันกันสูงอีกด้วย

ผลวิจัยเมื่อปี 2549 หรือเมื่อ 10 ปีที่แล้ว ของบริษัท ศูนย์วิจัยกสิกรไทย ที่มีชื่อว่า งานศพ : เม็ดเงินสะพัด 3.5 หมื่นล้านบาท …หลากธุรกิจรับทรัพย์ (มองเศรษฐกิจ ฉบับที่ 1869) ได้ประเมินค่าใช้จ่ายในการจัดงานศพเฉลี่ยในแต่ละปีสูงถึง 3.5 หมื่นล้านบาท โดยค่าใช้จ่ายเฉลี่ยในการจัดงานศพที่แตกต่างกันขึ้นอยู่กับค่าใช้จ่ายเบ็ดเตล็ดต่างๆ ตามความต้องการของเจ้าภาพงานศพ นอกจากนี้ค่าใช้จ่ายในการจัดงานศพยังแตกต่างกันอย่างมากในการจัดงานศพ เมื่อเปรียบเทียบระหว่างกรุงเทพฯ และเมืองธุรกิจใหญ่ๆ กับต่างจังหวัด โดยแตกต่างกันประมาณ 3 เท่าตัว

เม็ดเงินค่าใช้จ่ายในการจัดงานศพเหล่านี้กระจายไปในหลากหลายธุรกิจ โดยเฉพาะธุรกิจจำหน่ายโลงศพ ธุรกิจเสื้อผ้าไว้ทุกข์ ธุรกิจของที่ระลึกในงานศพ ธุรกิจร้านจัดดอกไม้ ธุรกิจแคตเทอริ่ง และธุรกิจร้านถ่ายรูป/วิดีโอ ทำให้บรรดาผู้ประกอบการในธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับงานศพจึงหันมาสนใจในการขยายช่องทางการตลาดเข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินธุรกิจการจัดงานศพอย่างจริงจัง นอกจากนี้ยังเกิดธุรกิจรับจัดงานศพอย่างครบวงจรที่เริ่มเจาะตลาดระดับบนหรือผู้มีรายได้ระดับสูงคาดว่าเมื่อมีการแข่งขันกันมากขึ้นก็จะขยับลงมาจับตลาดระดับกลาง เนื่องจากธุรกิจนี้น่าจะได้รับความนิยม โดยเฉพาะในกลุ่มลูกค้าที่ไม่มีเวลาและไม่อยากจะยุ่งยากในการวิ่งวุ่นติดต่อหลายที่ รวมทั้งต้องการคำแนะนำที่จะปฏิบัติตามประเพณีอย่างถูกต้องครบถ้วน เนื่องจากเป็นการจัดงานครั้งสุดท้ายให้แก่ผู้เสียชีวิต บรรดาญาติๆ ของผู้เสียชีวิตจึงต้องการจัดพิธีกรรมเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้แก่ผู้ล่วงลับให้ดีที่สุด

เพราะฉะนั้นปัจจุบันเงินที่อยู่ในอุตสาหกรรมวาระสุดท้ายของชีวิตจึงมีอยู่ที่ 4-5 หมื่นล้านบาท

 

เครือข่ายพุทธิกาสนับสนุนธุรกิจเตรียมตัวก่อนตาย

สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) เคยจัดการประชุมสมัชชาสุขภาพเฉพาะประเด็นเพื่อพิจารณาร่าง “แผนยุทธศาสตร์ระดับชาติว่าด้วยการสร้างเสริมสุขภาวะในระยะท้ายของชีวิต พ.ศ. 2556-2559” (National Strategic Plan on Health Promotion for Good Death 2013-2016) ความต้องการการดูแลเป็นพิเศษเพื่อให้จากไปอย่างสงบสมศักดิ์ศรีแห่งความเป็นมนุษย์ โดยตั้งเป้าหมายให้หน่วยงานภาครัฐและเอกชนควรมีการจัดระบบดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายของชีวิตอย่างเป็นระบบ โดยมีการดำเนินการที่สำคัญคือ การบริบาลแบบประคับประคองในระยะท้ายของชีวิต (Palliative Care) ทั้งการพัฒนาบุคลากรทางสาธารณสุข พัฒนาสถานพยาบาล และการดูแลที่บ้าน รวมถึงพัฒนาระบบการเงินการคลัง เครื่องมือทางการแพทย์ และยา ซึ่งสำคัญมากสำหรับทำให้ผู้ที่อยู่ในระยะท้ายของชีวิตจากไปอย่างสงบ

สำหรับการบริบาลแบบประคับประคองในระยะสุดท้ายของชีวิตผู้ให้บริการ ผู้ป่วย และญาติ จะต้องร่วมกันวางแผนการดูแลล่วงหน้าให้เป็นไปตามความปรารถนาครั้งสุดท้ายของผู้ป่วย ซึ่งเป็นขั้นตอนที่สำคัญมาก เอกภพ สิทธิวรรณธนะ ผู้จัดการโครงการความตายพูดได้ เครือข่ายพุทธิกา มองว่า ในเมืองไทยก็น่าจะมีธุรกิจที่ปรึกษาพิเศษให้ผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยเตรียมรับมือความตายอย่างสงบ

“นอกเหนือจากความรู้ในเรื่องการนำทางไปสู่ความตายอย่างสงบแล้ว การนำทางที่จะเกิดขึ้นได้ต้องมีการดูแลผู้ป่วยที่ดี ยุคนี้ผู้ป่วยจำนวนมากไม่สามารถเข้าสู่กระบวนการนำทางเพื่อเข้าสู่การเสียชีวิตอย่างสงบ เพราะว่าเขาอยู่ในสภาพแวดล้อมที่วุ่นวาย โดยเฉพาะการอยู่ในโรงพยาบาลและถูกยื้อชีวิตโดยเทคโนโลยีทางการแพทย์กระทำต่อร่างกาย ซึ่งมันจะไม่มีโอกาสที่จะนำทางไปสู่ความตายอย่างสงบได้เลย ดังนั้นการวางแผนการตายที่เดินเข้าสู่ช่วงสุดท้ายของชีวิตว่า ต้องการบรรยากาศแบบไหน ตรงนี้เป็นเรื่องสำคัญ ถ้ามีผู้เชี่ยวชาญพิเศษด้านการเผชิญความตายอย่างสงบมาให้คำปรึกษาและช่วยจัดการก็จะเป็นเรื่องที่ดีสำหรับผู้ที่มีกำลังในการจ่ายในตรงนี้ได้ เพราะบางครอบครัวอาจจะไม่ว่าง แต่ที่ดีที่สุดก็คือให้คนในครอบครัวได้วางแผนและเตรียมตัวกันเอง เครือข่ายพุทธิกาก็มีเครื่องมือที่จะช่วยในการวางแผนมีชื่อว่า ‘สมุดเบาใจ’ จะมีข้อความและคำถามที่จะช่วยเตรียมตัวในงานศพ ของเราเป็นโอเพ่น ดาต้า เปิดสาธารณะให้ศึกษาได้แล้วนำไปตั้งบริษัทสตาร์ทอัพที่เกี่ยวกับการรับปรึกษาและดูแลผู้ป่วยเพื่อเผชิญหน้าความตายอย่างสงบก็เป็นเรื่องที่ดี”

 

เอกภพ ชี้ว่าเป็นความกังวลอย่างหนึ่งของคนที่กำลังคิดถึงความตายของตัวเอง ซึ่งจะคิดว่างานศพของตัวเขาเองจะเป็นอย่างไรดี ก็ไปผูกโยงว่าจะไปจัดการกับพิธีกรรมหรืองานศพของตัวเองมากน้อยเพียงใด

“ซึ่งเป็นเรื่องดีที่คนสูงอายุจะได้เตรียมตัวเอง และเป็นประเด็นหนึ่งในการปล่อยวาง ถ้าคนใกล้ตายได้เตรียมงานศพของเขา สัญลักษณ์ที่บ่งบอกในตัวของเขาก็คือเขายอมรับความตายของตัวเองได้แล้ว เรื่องของการไปดูว่าเราจะจองศาลาของวัดไหน กระดูกจะไปบรรจุที่ไหนดี เป็นกุศลอย่างหนึ่งที่ช่วยให้เกิดการยอมรับความตายของตัวเขาเอง เป็นการบอกตัวเอง คนอื่น ครอบครัวว่าฉันพร้อมแล้ว ไม่ต้องห่วงนะ ฉันยอมรับความตายได้ ถ้าผู้สูงอายุจะเริ่มคิดถึงเรื่องนี้ก็เป็นเรื่องดีที่จะเตรียมงานศพของตัวเอง”

ธุรกิจที่เกี่ยวกับงานศพนั้น เอกภพ บอกว่ามีเครือข่ายร้านขายโลงศพ หรือวัดที่วงศาคณาญาติของพวกเขาใช้บริการกันอยู่ประจำ ซึ่งช่วยเหลือในเชิงพิธีกรรมและการจัดงานศพแบบครบวงจรอยู่แล้ว แต่ในเชิงการช่วยทางด้านจิตใจให้พร้อมรับมือความตายยังไม่มีถึงขั้นที่มีบริษัทรับเป็นที่ปรึกษาให้กับผู้สูงอายุ

“สมัยก่อนจะมีบรรดาญาติที่เข้าใจความตาย คนที่มีประสบการณ์เห็นผู้สูงอายุเสียชีวิต เคยเห็นญาติที่นำทางบอกบทสวดมนต์สัมมาอรหัง นำอโหสิกรรม มีการขอขมา เป็นภูมิปัญญาที่สั่งสมกันมา แล้วจะรู้ว่าเวลาที่คนตายจะนำทางให้เขาอย่างไร? ซึ่งจะมีอยู่ในชนบท ซึ่งปัจจุบันก็ค่อยๆ หดหายไปตามสภาพสังคมและชุมชนที่แตกสลาย สมาชิกในครอบครัวแตกกระสานซ่านเซ็นไปอยู่คนละทิศละทาง ภูมิปัญญาตรงนี้ก็หาได้ยากขึ้นในคนรุ่นต่อมา แต่ก็ยังคงหาได้อยู่”

ปัจจุบันเครือข่ายพุทธิกามีหนังสือมากมายและมีแอพพลิเคชั่น “เคาต์ดาวน์ชีวิต” Z Life Countdown) แอพเจริญมรณานุสตินำเสนอทางเลือกในการเจริญมรณานุสติ ผ่านสมาร์ทโฟน เพื่อใช้คำนวณจำนวนวันที่เหลืออยู่จากวันนี้จนถึงวันเสียชีวิต ซึ่งแสดงถึงความสำคัญของความเข้าใจใน “มรณานุสติ” ที่เท่าทันเทคโนโลยีและสามารถใช้ได้ดีกับผู้สูงอายุ

“มีหนังสือที่พูดถึงว่าเราจะนำทางผู้ป่วยอย่างไร? ในช่วงสุดท้ายของชีวิต “ฉลาดทำศพ” ซึ่งเครือข่ายพุทธิกาได้จัดทำขึ้นมา สำหรับคนเมือง อนาคตก็น่าจะเป็นไปได้ที่จะต้องหาผู้เชี่ยวชาญพิเศษมาเป็นที่ปรึกษาเพื่อการเตรียมตัวก่อนตายของผู้สูงวัย ที่ทางเครือข่ายพุทธิกาพยายามรณรงค์นั้นก็อยากให้เป็นคนในครอบครัวเป็นคนนำผู้ป่วยไปสู่ความตายอย่างสงบ ซึ่งมีขั้นตอนและการเตรียมตัวเป็นระดับไปเรื่อยๆ ขั้นแรกต้องยอมรับความตายของตัวเองและคนในครอบครัวให้ได้ก่อน เพราะวันหนึ่งเราก็ต้องตาย คนรัก พ่อแม่ของเราก็ต้องตาย ตรงนี้เป็นเบื้องต้นที่ทำให้เมื่อต้องเผชิญกับสถานการณ์ความตายของคนในบ้านจริงๆ ก็พร้อมจะรับมือได้ง่ายขึ้น”