ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

12 พฤษภาคม 2559 เวลา 10:52 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/431436

โดย…วันพรรษา อภิรัฐนานนท์

กลางกระแส “สตาร์ทอัพ” ของไทย โมเดลธุรกิจที่เติบโตแบบก้าวกระโดด มีวิธีและกลไกการสร้างรายได้ ที่เน้นไปที่การทำกำไรระดับ 50-100 เท่าของการลงทุนภายในระยะเวลาสั้นๆ ในอีกมุมของสังคมก็ยังมีโลกอีกด้าน โลกของการเห็นต่างทางธุรกิจ หรือจะพูดให้ชัดคือ เห็นตรงกันข้าม

พวกเขาไม่ต้องการเติบโตแบบก้าวกระโดด แต่ต้องการเดินไปข้างหน้าอย่างช้าๆ และมั่นคง กำไรไม่ใช่เรื่องใหญ่ สิ่งที่ใหญ่กว่ากำไรคืออะไร ตามไปรู้จัก “พอแล้วดี The Creator”

พอแล้วดี The Creator เป็นกลุ่มนักธุรกิจรุ่นใหม่ที่สร้างสรรค์ธุรกิจบนพื้นฐานความพอเพียง (Sufficiency Economy Philosophy) เริ่มต้นจากกลุ่ม 13 นักธุรกิจคนรุ่นใหม่ที่ถูกคัดเลือกจากทั่วประเทศเพื่อเข้าร่วมโครงการ 13 The Creator หรืออีกนัยหนึ่งคือ 13 คนต้นแบบที่จะร่วมเรียนรู้ไปพร้อมๆ  กับคนในสังคมอย่างสร้างสรรค์ในเรื่องของไลฟ์สไตล์ บิซิเนส (LifeStyle Business)

ดร.ศิริกุล เลากัยกุล ผู้ก่อตั้ง บริษัทที่ปรึกษา แบรนด์บีอิ้ง นักการตลาดชั้นแนวหน้าของไทย และเป็นหนึ่งในผู้ก่อตั้งโครงการพอแล้วดี The Creator เล่าว่า ในฐานะนักการตลาด เธอมีความเชื่อในเรื่องของการพัฒนาอย่างยั่งยืน เชื่อในหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ที่ผ่านมาเมื่อพูดถึงหลักปรัชญาความพอเพียง ทุกคนนึกถึงเกษตรกรรมแต่เพียงอย่างเดียว หากพระราชดำรัสเกี่ยวกับหลักเศรษฐกิจพอเพียงเป็นเรื่องของการพัฒนาและบริหารทั้งประเทศให้ดำเนินไปในทางสายกลาง พัฒนาเศรษฐกิจให้ทันยุคสมัยด้วยความพอเพียงพอประมาณ ซึ่งเป็นเรื่องของทุกภาคส่วน ไม่เฉพาะเกษตรกร

“ในฐานะนักสร้างแบรนด์ ดิฉันคิดว่าเราสร้างแบรนด์ด้วยหลักความพอเพียงได้ แนวคิดเรื่องความพอเพียงนำมาใช้กับภาคธุรกิจได้เท่าๆ กับภาคเกษตร เป็นแนวคิดที่จะทำให้แบรนด์ยั่งยืน สังคมยั่งยืน” ดร.ศิริกุลเล่า

จุดพลุด้วยธุรกิจไลฟ์สไตล์ เนื่องจากต้องการเปิดกว้างให้คนทั่วไปเข้าถึงง่าย เรียนรู้ง่าย เช่น ร้านกาแฟ ทุกคนหรือหลายคนทุกวันนี้ก็เดินเข้าไปนั่งกินกาแฟในร้านกาแฟอยู่แล้ว มองดูรู้ซึ้ง สัมผัสได้ และให้แรงบันดาลใจในสิ่งที่เป็นไปได้ ทั้งหมดเป็นไปภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง ที่นำมาปรับเป็นกรอบในการทำธุรกิจ จากนั้นก็ต่อยอดเอื้อเฟื้อดูแลสังคมของตัวเองต่อไป

ดร.ศิริกุล เลากัยกุล

“เราให้ความสำคัญกับการพัฒนาท้องถิ่น(บ้านเกิด) ความพอเพียงที่ควบคู่ไปกับแนวคิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์ นี่คือ 13 คนต้นแบบที่จะเป็นต้นแบบของการทำธุรกิจที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานความพอเพียงที่พิสูจน์ได้ ทำได้” ดร.ศิริกุลเล่า

พอแล้วดีพิสูจน์ได้ด้วยตัวของตัว หมายถึง ความพอดี ไม่โลภ ไม่เบียดเบียน ใครพอใครได้ ส่วนในแง่มุมของธุรกิจมีความสามารถในการทำกำไร  ออกดอกออกผลเป็นเม็ดเงินพร้อมไปกับความมั่งคั่งของชุมชน พอแล้วต้องหยุด หมายถึงหยุดที่ความโลภ ไม่ใช่หยุดการพัฒนา โครงการจะเข้าไปช่วยเสริมสร้างองค์ความรู้ในเรื่องของการสร้างแบรนด์ โดยนักการตลาดระดับประเทศที่มาร่วมด้วยช่วยกัน ฉุดรั้งทุนนิยมด้วยความพอเพียง

“เรากำลังจะมีเวิร์กช็อปครั้งแรกในเดือน พ.ค.นี้ และจัดเรื่อยไปทุกเดือนตั้งแต่ มิ.ย., ก.ค., ส.ค. ครั้งสุดท้ายในวันที่ 11-13 ต.ค. ที่จะเป็นการประชุมใหญ่ระดับโลก “Sustainable Brand” เผยแผ่องค์ความรู้และผลักดันแบรนด์ไทยในเวทีระดับชาติ”

เอกกมล

คือความคาดหวังที่เต็มเปี่ยม 100% ดร.ศิริกุลตอบว่า นี่คือโครงการที่จะจุดประกายคนรุ่นใหม่ในการเปลี่ยนแปลงสังคม อนาคตที่ฝากไว้ และสังคมไทยที่จะรู้จักคำว่า “พอ” มากขึ้น ทุกภาคส่วนต้องลุกขึ้นมาช่วยกันก่อนที่จะสายเกินการณ์ สังคมทุกวันนี้น่ากลัวเพราะทุกคนเห็นแต่ประโยชน์ของตัว กลยุทธ์คือรากฐานความคิดต้องเข้มแข็ง ถึงจะง้างและงัดได้กับความโลภ

เอกกมล ธีปฏิกานนท์ เจ้าของร้านกาแฟละเลียด หนึ่งใน 13 The Creator เล่าว่า เป้าหมายของคนทำธุรกิจโดยทั่วไปคือกำไร แต่เป้าหมายของร้านละเลียดคือกำไรและการแบ่งปัน ต่อยอดซึ่งกันและกันในฐานะที่ต่างฝ่ายต่างเป็นผู้ให้และผู้รับ จากอดีตเป็นอาร์ตไดเรกเตอร์แมกกาซีนกินเงินเดือนบริษัท เปลี่ยนรูปแบบชีวิตมาทำธุรกิจของตัวเอง โดยเริ่มจากสิ่งที่ถนัดและมีวัตถุดิบอยู่แล้ว องค์ความรู้มาจากญาติผู้ใหญ่ที่ศึกษาสายพันธุ์กาแฟในฐานะนักวิชาการเกี่ยวกับเกษตรพื้นที่สูง และมีงานอดิเรกเป็นการคั่วกาแฟในยามว่าง(ฮา)

“ในช่วงแรกที่เปิดร้านใหม่ๆ ได้คิดถึงการชงกาแฟแบบต่างชาติสมัยใหม่ที่นิยมระดับการคั่วที่ไม่เข้ม เพื่อให้ได้รสชาติที่แท้จริงของกาแฟตามแหล่งปลูก จึงทดลองใช้เป็นแนวทางในการปรับปรุงการคั่วกาแฟให้ได้ตามอย่างที่ใจคิด และได้ออกแบบอุปกรณ์การชงกาแฟขึ้นเองด้วย”

สุธีร์

เอกกมลเล่าว่า ธุรกิจของเขาเปรียบเหมือนคนกลางที่ช่วยทำให้คนรู้จักเมล็ดกาแฟไทยมากขึ้น ได้เห็นเรื่องราวการปลูกกาแฟของชาวไทยภูเขา เป็นการช่วยสนับสนุนกาแฟที่ปลูกในป่าแบบไม่ใช้สารเคมีที่ชาวบ้านชาวเขากินกันมา อีกยังได้นำแมคคาเดเมียที่ปลูกในพื้นที่เดียวกันมาช่วยจำหน่าย เพิ่มรายได้ให้แก่ชาวเขา และชาวเราคือชุมชนในพื้นที่ก็ได้บริโภคสินค้าคุณภาพ โดยเริ่มต้นแบบทีละนิด ไม่เกินตัว แต่จะต่อยอดไปเรื่อยๆ

สุธีร์ ปรีชาวุฒิ ผู้ประกอบการวิสาหกิจชุมชนอินทรีย์จันทบูร จ.จันทบุรี อีกหนึ่งใน The Creator อดีตเซลส์เอนจิเนียร์ผู้พลิกผันตัวเองไปเป็นชาวสวนผลไม้ เล่าว่า สิ่งที่ทำคือธุรกิจของครอบครัว บ้านเป็นสวนก็เห็นสวนและเห็นความเป็นไปของสวน ความไม่อาจพึ่งพาตนเอง ทุกอย่างขึ้นอยู่กับพ่อค้าคนกลางว่าจะรับซื้อราคาเท่าไร ราคาดีชาวสวนก็แห่ปลูก ราคาขึ้นมาแล้วก็ถูกทุบ เป็นอย่างนี้อยู่ชั่วปีดีดัก

เมื่อกุญแจสำคัญอยู่ที่การพึ่งพาตัวเอง สุธีร์จึงใช้เวลาและงบประมาณไปกับการทดลองในสวน เรียนรู้และขยายผล ถ้ามั่นใจจึงจะลงทุนเพิ่ม ปลูกเพิ่มในพันธุ์ไม้ที่ต้องการ สิ่งนี้จะเรียกว่าเป็นไปภายใต้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงหรือไม่ เพราะทั้งหมดเป็นไปภายใต้เงื่อนไขของการสะสมความรู้ การทำงานและการใช้ชีวิต รวมทั้งเงื่อนไขทางคุณธรรมที่จะไม่เอาเปรียบผู้บริโภค ไม่เบียดเบียนสิ่งแวดล้อม

“เรามองหากลยุทธ์ที่จะมาสร้างการเรียนรู้ร่วมกันระหว่างสังคมเมืองและสังคมเกษตรกรรม เช่น การสร้างพื้นที่อาหารที่ดี มีพื้นที่ให้คนได้เรียนรู้และทำความเข้าใจธรรมชาติในแบบของเรา สร้างวิธีการเรียนรู้เฉพาะตัวเฉพาะถิ่น โดยร่วมมือกับคนภายนอกที่มองคนละมุมกับเรา และช่วยเราในการบอกกล่าวแก่สังคมให้รับรู้ไปด้วยกัน”

ความยั่งยืนสำหรับสุธีร์คือความไม่เบียดเบียน ไม่ว่าจะยืนอยู่ในจุดไหนตำแหน่งไหนในสังคม หากพยายามไม่เบียดเบียนในบริบทของตนได้ สังคมก็ยั่งยืนได้ สำหรับเกษตรกรรุ่นใหม่อย่างเขา สิ่งที่ทำคือความพยายามในการตอบโจทย์ด้านสิ่งแวดล้อม ปลูกพืชให้พืชยืนต้นและเติบโตด้วยตัวของมันเอง ไม่ต้องใช้สารเคมี สร้างระบบนิเวศที่เกื้อกูล เป็นต้น รวมทั้งการตอบโจทย์เรื่องการตลาด แก้ปัญหากลไกราคาผลไม้

“สวนของผมปลูกพืชแบบเปิดตลาด ไม่ใช่ตามตลาด คือไม่ได้ปลูกตามๆ กันไป เช่น ผมไปภาคใต้เห็นผักเหลียง ซึ่งเป็นผักพื้นบ้านทางภาคใต้ ในความคิดของผมคือมันอร่อยมาก ผมก็เอามาเพาะพันธุ์ที่จันทบุรี ผักเหลียงคืออะไร คนจันทบุรีไม่รู้จัก แต่มันขายได้และสร้างสีสันในตลาดอย่างไม่น่าเชื่อ ทุกคนแห่ซื้อไปทำผัดผักเหลียงใส่ไข่กินที่บ้าน นี่คือตัวอย่างหนึ่งของการปลูกแบบเปิดตลาด”

สวนขนาด 110 ไร่ของสุธีร์ทำเงินต่อปีแค่ 2 ล้านบาท เทียบไม่ได้เลยกับสวนผลไม้ขนาดเดียวกัน เช่น สวนทุเรียนใกล้ๆ สามารถทำเงินจากการขายทุเรียนได้เป็นหลักหลายล้านบาท/ปี แต่เมื่อถามว่าพอใจหรือไม่ คำตอบคือพอใจ ทำเงินไม่เยอะไม่เป็นไร เพราะเป็นชาวสวนก็ไม่ต้องใช้เงินทำอะไรอยู่แล้ว ข้าวปลาอาหารบริบูรณ์ พืชผักผลไม้ก็หลากหลายมีกินทุกมื้อ ในช่วงนี้จึงทุ่มไปกับการทดลองเพื่อเรียนรู้ แม้พ่อแม่ชาวสวนรุ่นเก่าจะมีบ่น (ฮา) แต่หากมองในมุมของการพึ่งพาตัวเอง ในระยะยาวคือความสมบูรณ์แบบ

“ผมค่อยๆ เดิน ต่อเมื่อมั่นใจแล้วตกผลึกแล้วจึงลงทุนเพิ่ม ถามว่ามีวูบเสียใจมั้ยที่ลาออกจากเซลส์เอนจิเนียร์ ไม่เลยเพราะผมเห็นข้างหน้าว่าคืออะไร” สุธีร์เล่า

อย่าพลาดโอกาสที่จะทำในสิ่งที่รัก และสร้างสรรค์ธุรกิจบนพื้นฐานความพอเพียงไปด้วยกัน นอกเหนือจากร้านกาแฟที่กาแฟทุกเมล็ดปลูกในไทย เครื่องชงเครื่องดริปและวิธีคั่ววิธีคิดโดยคนไทย หรือจะกลับไปเป็นชาวสวนที่บ้านเกิด โครงการพอแล้วดี 13 Creatorยังประกอบด้วยนักธุรกิจรุ่นใหม่ในหลายสาขา เช่น จันทรโภชนา จันทบุรี ร้านอาหารที่คิดเมนูสุดเจ๋ง เพื่อประยุกต์ผลไม้ท้องถิ่นให้ทุกคนได้กินในแบบที่น่าสนุก, บ้านริมแควแพริมน้ำ จ.กาญจนบุรี ที่โดดเด่นด้วยฉากหลังสะพานรถไฟสายมรณะและไลต์แอนด์ซาวด์แฮนด์เมด หรือ Mann Craft ผู้จัดจำหน่ายสินค้าหัตถกรรม ผ้าทอมือสีธรรมชาติที่สอดคล้องกับยุคสมัยอย่างน่าทึ่ง สนใจเข้าไปดูเรื่องราวของพวกเขาที่ facebook : พอแล้วดี The Creator

ส่งท้ายด้วย ดร.ศิริกุล ที่บอกว่า ตรงกันข้ามกับขวาคือซ้าย ตรงกันข้ามกับสตาร์ทอัพคือ พอแล้วดี ที่จะรวยอย่างช้าๆ ทว่ามั่นคง กล่าวอีกนัยคือความมั่นคง มั่นคั่ง ยั่งยืน แถมแบ่งปันให้กับสังคมได้ด้วย

พอแล้วดี คือ พอกับความต้องการของตัวเอง พอแล้วกับความโลภ ปลดปล่อยตัวเองให้เป็นอิสระจากกรอบของทุนนิยม นำพาสู่การสร้างสรรค์สิ่งดีๆ สู่สังคมและคนรอบตัว จาก 13 ต้นแบบในปีแรก จะเพิ่มจำนวนในปีต่อๆ ไป… คุณเองก็ร่วมเป็นส่วนหนึ่งที่ก่อให้เกิดความพอแล้วดีในสังคมนี้ได้

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

10 พฤษภาคม 2559 เวลา 11:13 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/430974

โดย…พริบพันดาว ภาพ… คลังภาพโพสต์ทูเดย์

ในปี 2554 ผลสรุปจากการประชุมของกลุ่มนักวิทยาศาสตร์ของสถาบันวิจัยมะเร็งระหว่างประเทศ (IARC) องค์การอนามัยโลก World Health Organization (WHO) เกี่ยวกับอันตรายจากคลื่นและเสาสัญญาณของโทรศัพท์มือถือ มีสาระสำคัญๆ ดังนี้

1.การประชุมได้พิจารณาผลงานวิจัยนับร้อยชิ้นจากอดีตจนถึงปัจจุบัน 2.ผลงานวิจัยทั้งหมดไม่เพียงพอหรือไม่สามารถบอกได้ว่าการใช้โทรศัพท์มือถือในกรณีปกติทั่วไป ทำให้เพิ่มโอกาสการเป็นเนื้องอกสมอง 3.งานวิจัยที่บ่งบอกว่าการใช้โทรศัพท์มือถือเยอะเกินไปเป็นเวลานาน (มากกว่า 30 นาที/วัน เป็นเวลากว่า 10 ปี) เพิ่มโอกาสการเป็นเนื้องอกสมอง 40% มากกว่าผู้ที่ไม่ได้ใช้โทรศัพท์มือถือ (ทุกคนมีโอกาสเป็นเนื้องอกสมอง แต่ถ้าคุณใช้มือถือมากเกินไป โอกาสที่จะเป็นเนื้องอกมีมากขึ้น) อย่างไรก็ตามเป็นงานวิจัยเพียง 1 ชิ้น ซึ่งจะต้องรองานวิจัยจากกลุ่มอื่นยืนยันต่อไป 4.ที่ประชุมจัดให้คลื่นไมโครเวฟจากโทรศัพท์มือถือเป็นปัจจัยที่อยู่ในกลุ่ม 2B คือหมายถึงกลุ่มที่อาจจะเพิ่มโอกาสการเป็นเนื้องอกสมอง (Possibly carcinogenic to humans) ซึ่งเป็นกลุ่มเดียวกับเครื่องสำอางบางชนิด

สำหรับคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าจากโทรศัพท์มือถืออยู่ในช่วงไมโครเวฟมีความถี่ประมาณ 800-2500 MHz (1 MHz = 1 ล้านลูกคลื่นต่อวินาที) เป็นคลื่นที่สามารถทะลุเข้าไปในร่างกายมนุษย์หรือเนื้อเยื่อได้ง่าย (ต่างกับคลื่นแสงที่ไม่สามารถทะลุผิวหนังเข้าไปลึกๆ ได้) และเป็นช่วงคลื่นเดียวกับที่ใช้ในเตาไมโครเวฟ ถึงแม้กำลัง (อัตราพลังงานที่ใช้ต่อวินาที) ของโทรศัพท์มือถือ (1-2 วัตต์) จะน้อยกว่าของเตาไมโครเวฟ (ประมาณ 1,000 วัตต์) แต่เนื่องจากเป็นความถี่ในช่วงเดียวกัน จึงทำให้เกิดความกังวลเรื่องอันตรายจากคลื่นในช่วงนี้ขึ้นมา ซึ่งความกังวลหลักมีอยู่ 2 ประเด็น คือ คลื่นไมโครเวฟจากโทรศัพท์มือถือทำให้เซลล์สมองเกิดความผิดปกติโดยตรงหรือไม่? และความร้อนจากคลื่นไมโครเวฟส่งผลทางอ้อมต่อสมองหรือไม่อย่างไร?

ปัจจุบันก็ยังเป็นข้อถกเถียงทางวิชาการที่แบ่งออกเป็น 2 ฝ่าย คือเชื่อว่าเป็นอันตรายและใช้ได้อย่างปลอดภัยถ้าอยู่ในระดับที่เหมาะสม เป็นปัญหาโลกแตกที่ต่างฝ่ายต่างเชื่อและยืนยันหลักคิดของแต่ละฝ่าย

กสทช.ยืนยันไม่เป็นอันตราย

ข้อมูลจากสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) บอกว่า หน่วยงานวิจัยมะเร็งขององค์การอนามัยโลก ได้ประกาศเมื่อปี 2554 หลังจากประเมินผลการศึกษาทางวิทยาศาสตร์ได้จัดให้สนามแม่เหล็กไฟฟ้าความถี่วิทยุ (คลื่นวิทยุ) เป็นปัจจัยเสี่ยงต่อมะเร็งอยู่ในกลุ่ม 2B (อาจเป็นไปได้ที่จะก่อให้เกิดโรคมะเร็ง) การจัดให้สนามแม่เหล็กไฟฟ้าความถี่วิทยุอยู่ในกลุ่มนี้มีพื้นฐานมาจากการศึกษาที่เกี่ยวข้องกับการใช้โทรศัพท์มือถือ อนึ่ง กาแฟ ผักดอง และไอเสียเครื่องยนต์เบนซินก็อยู่ในกลุ่ม 2B นี้ด้วย

คลื่นวิทยุจากเสาส่งสัญญาณมือถือเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคมะเร็งหรือไม่ ข้อเท็จจริงเป็นอย่างไร? ซึ่งหน่วยงานวิจัยมะเร็งขององค์การอนามัยโลกได้ศึกษาว่าสนามแม่เหล็กไฟฟ้าความถี่วิทยุ (คลื่นวิทยุ) จากแหล่งกำเนิดต่างๆ (เรดาร์ โทรศัพท์มือถือ สถานีวิทยุกระจายเสียงสถานีวิทยุโทรทัศน์ และเสาส่งสัญญาณมือถือ ฯลฯ) มีความเชื่อมโยงกับการเกิดโรคมะเร็งหรือไม่ ผลปรากฏว่าการสัมผัสคลื่นวิทยุดังกล่าวไม่มีความเสี่ยงที่ทำให้เกิดมะเร็ง ยกเว้นกรณีที่ใช้โทรศัพท์มือถือเป็นเวลานานโดยเฉลี่ยวันละ 30 นาที ไม่น้อยกว่า 10 ปี ซึ่งดูเหมือนจะชี้แนะว่ามีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นเล็กน้อยต่อการเป็นเนื้องอกบางชนิด สำหรับกรณีของคลื่นวิทยุจากแหล่งกำเนิดอื่นๆ รวมทั้งจากเสาส่งสัญญาณมือถือนั้น ไม่มีหลักฐานที่น่าเชื่อถือได้ว่ามีความเชื่อมโยงกับการเกิดโรคมะเร็ง

ส่วนคลื่นวิทยุจากเสาส่งสัญญาณมือถือก่อให้เกิดผลกระทบแบบสะสมต่อร่างกายหรือไม่? ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์จนถึงทุกวันนี้ไม่ได้ยืนยันว่าการสัมผัสคลื่นวิทยุในชีวิตประจำวันของบุคคลทั่วไปมีผลกระทบแบบสะสมต่อร่างกาย

จากวงเสวนา “ความรู้เกี่ยวกับคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าจากเสาสัญญาณและโทรศัพท์มือถือมีผลต่อสุขภาพหรือไม่” ที่เพิ่งจัดไปเมื่อเดือนมี.ค.ที่ผ่านมา เพื่อสร้างความรู้ ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า และความปลอดภัยของคลื่นจากเสาส่งสัญญาณโทรศัพท์มือถือแก่ผู้บริโภคและประชาชนทั่วไป

ฐากร ตัณฑสิทธิ์ เลขาธิการคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) ชี้ว่าระบบการสื่อสารโดยใช้โทรศัพท์มือถือได้เข้ามามีบทบาทในการดำเนินชีวิตประจำวันของผู้คนในยุคดิจิทัล และยังเป็นเครื่องมือในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจตั้งแต่ระดับชุมชนไปจนถึงระดับประเทศ

“กสทช.ในฐานะองค์กรที่มีบทบาทหน้าที่ในการจัดสรรคลื่นความถี่และส่งเสริมให้มีบริการโทรคมนาคมอย่างทั่วถึงและครอบคลุมทุกพื้นที่ทั่วประเทศ อันจะช่วยลดความเหลื่อมล้ำและเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงของประชาชนที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกลทั่วประเทศแล้ว ยังทำหน้าที่กำกับดูแล กำหนดค่ามาตรฐาน และตรวจวัดคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าจากเสาสัญญาณโทรศัพท์มือถือ ให้มีค่าอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานของสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ (ไอทียู) ซึ่งเป็นเกณฑ์ที่ไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพของประชาชนที่อาศัยอยู่โดยรอบสถานีฐาน

“จากการตรวจวัดค่าคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าจากสถานีฐานจำนวน 40 สถานี ในพื้นที่ 5 ภูมิภาค พบว่ามีค่าต่ำกว่าขีดจำกัดตามที่มาตรฐานกำหนดไว้มาก เช่น ย่านความถี่คลื่น 900 MHz ความแรงต้องไม่เกิน 41 โวลต์/เมตร ย่านความถี่ 1800 MHz ความแรงต้องไม่เกิน 58 โวลต์/เมตร และย่านความถี่ 2100 MHz ความแรงต้องไม่เกิน 61 โวลต์/เมตร ดังนั้นการแผ่คลื่นจากเสาส่งสัญญาณโทรศัพท์มือถือจึงปลอดภัยและไม่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชน”

ฟังและเชื่ออย่างมีเหตุและผลรองรับ

ผศ.ดร.ชาญไชย ไทยเจียม กรรมการสมาคมวิจัยวิศวกรรมชีวการแพทย์ไทย และเป็นอาจารย์ประจำภาควิชาวิศวกรรมไฟฟ้า คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ บรรณาธิการหนังสือ “ความรู้เกี่ยวกับคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าจากการใช้โทรศัพท์มือถือจากเสาสัญญาณและโทรศัพท์มือถือมีผลต่อสุขภาพหรือไม่” อธิบายเหตุผลว่า

“รู้สึกว่าอ่านหนังสือพิมพ์ ตามข่าววิทยุและทีวี ก็เห็นว่ามีบางประเด็นที่ชาวบ้านไม่ได้เข้าใจเรื่องนี้จริงๆ แล้วก็เป็นกระแสสังคมแบบพาๆ กันไป อย่างเช่น ประโยคหนึ่งที่ได้ยินบ่อยๆ ก็คือ ‘ความถี่ของโทรศัพท์มือถือเป็นความถี่เดียวกับตู้อบไมโครเวฟ หมูยังสุกเลย แล้วคนจะไม่สุกเหรอ’ แล้วก็ลือกันไปต่างๆ นานา ผมว่าถ้าปล่อยไปเลยตามเลย เราในฐานะสมาคมที่ทำเกี่ยวกับเรื่ององค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์และการแพทย์ไม่ออกมาชี้หรือบอกกับคนในสังคมเลย สังคมก็น่าจะเดินไปข้างหน้ายาก เพราะว่า กสทช.ซึ่งมีหน้าที่ดูแลรับผิดชอบเรื่องนี้โดยตรงออกมาพูดและชี้แจง แต่ก็มีประชาชนบางกลุ่มที่ไม่เชื่อ ก็คิดว่าประเทศเรานี่ก็ลำบากเหมือนกันนะ เพราะหน่วยงานโดยตรงออกมาชี้แจง ประชาชนไม่เชื่อ แล้วประเทศจะเป็นอย่างไร?”

แม้คลื่นสัญญาณโทรศัพท์มือถือจะเป็นคลื่นเดียวกับตู้ไมโครเวฟ ผศ.ดร.ชาญไชย ชี้ว่าไม่ได้มีอันตรายเท่ากับตู้ไมโครเวฟ เนื่องจากย่านความถี่ไม่ได้มีความถี่สูงมากพอที่จะทำลายดีเอ็นเอมนุษย์ ซึ่งจะเปลี่ยนโครงสร้างดีเอ็นเอมนุษย์ทำให้กลายพันธุ์หรือทำให้เกิดเนื้องอกเป็นมะเร็ง

“ในทางวิทยาศาสตร์ต้องใช้คำว่า เป็นไปไม่ได้”

ในทางทฤษฎีคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ามีอยู่ 2 ประเภท คือ คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ากลุ่มชนิดไม่ก่อไอออน (Non-ionizing radiation) ไม่ก่อให้อะตอมมีการแตกตัวเป็นไอออน ซึ่งย่านความถี่ใช้งานของโทรศัพท์มือถือและความถี่คลื่นวิทยุกระจายเสียง สัญญาณไว-ไฟเพื่อเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตแบบไร้สายจัดให้อยู่ในกลุ่มประเภทนี้ ไม่มีผลกระทบต่อสุขภาพ แต่มีผลกระทบในเชิงความร้อนเท่านั้น การติดตั้งและการแผ่คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าจากเสาส่งสัญญาณโทรศัพท์มือถือเป็นชนิดไม่ก่อไอออนที่มีกำลังใช้งานต่ำ

“ความถี่ของโทรศัพท์มือถือไม่ถึงขั้นเป็นไอออไนซ์ แต่กำลังส่งที่แรงจนกระทั่งทำให้เกิดความร้อน และความร้อนนี่เองที่ทำให้อาหารสุก เพราะฉะนั้นถ้าประชาชนจะกลัวก็ต้องมาดูเรื่องกำลังส่ง โดยเฉพาะปัญหาของสถานีฐานกำลังส่ง หรือแม้กระทั่งโทรศัพท์มือถือที่ถือก็จะทำให้เกิดความร้อนจนกระทั่งหมูสุกจริงไหม? โดยส่วนตัวผมไม่เชื่อว่าจะเป็นอย่างนั้น เนื่องจากตัวเครื่องไม้เครื่องมือที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน เป็นเครื่องมือที่ถูกตรวจสอบมาตรฐานมาแล้วจากต่างประเทศ แล้วมีองค์กรที่จะมากำกับดูแลว่าให้อยู่ในกำลังส่งที่ปลอดภัย ไม่ใช่จะส่งเท่าไหร่ก็ได้ และเป็นข้อมูลเชิงเทคนิคว่าทุกสถานีฐาน ในฐานะผู้ประกอบการต้องส่งกำลังต่ำที่สุดเพื่อประหยัดไฟฟ้าที่เป็นค่าใช้จ่ายของบริษัท แล้วมาออกแบบการแมตชิ่งหรือระบบวิศวกรรมสายอากาศเพื่อให้การกระจายของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าที่ออกไปครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดที่ต้องการ ไม่ต้องการส่งกำลังเยอะๆ เพราะมีต้นทุนและค่าใช้จ่ายหรือเปลืองเงินโดยใช่เหตุ แต่ต้องส่งกำลังให้น้อยที่สุดและยังอยู่ในระบบที่เสถียร แล้ววางระยะให้เหมาะสม”

ผศ.ดร.ชาญไชย ย้ำว่า จากการอ่านบทความมากกว่า 260 เปเปอร์ ซึ่งเป็นบทความจากต่างประเทศทั้งที่เป็นภาษาอังกฤษและญี่ปุ่น ทำกันมา 2 ปีเต็ม การใช้โทรศัพท์มือถือและการอยู่ใกล้กับสถานีฐานกำลังส่งสัญญาณ ทุกคนอาจจะวิตกกังวลได้ ไม่มีปัญหาตรงนั้น แต่ไม่ใช่ตื่นตระหนกจนไม่มีพื้นฐานของวิทยาศาสตร์หรือเหตุและผลมารองรับ

“วิตกได้แต่อย่าตื่นตระหนก หากคำแนะนำที่จะมีวิธีป้องกันตัวเอง ทำความเข้าใจและอยู่กับการใช้โทรศัพท์มือถือยังไงจึงจะปลอดภัยและมีความสุข ยกตัวอย่างเรื่องสถานีฐานส่งคลื่นสัญญาณที่คนในพื้นที่กังวลนักกังวลหนา คนไม่เข้าใจกัน ถ้าผมกลัว…ผมกลัวโทรศัพท์ที่เราถือมากกว่า เพราะบริเวณใดที่อับสัญญาณหรือสัญญาณมือถืออ่อน โทรศัพท์มือถือจะถูกส่งด้วยกำลังสูงสุดตลอดเวลา แบตเตอรี่จะหมดเร็ว และทำให้เกิดความร้อนที่ข้างหูมากเป็นกรณีพิเศษ ต้องอยู่ในระยะที่เหมาะสมของสถานีฐาน ตัวสัญญาณโทรศัพท์มือถือจะมีขีดสัญญาณของความแรง ต้องดูว่ามีความแรงของสัญญาณพอสมควร ไม่ใช่ไปโทรในที่อับสัญญาณหรือไม่จำเป็นก็อย่าใช้ เพราะถ้าใช้ซึ่งโทรศัพท์จะแนบกับหูผู้ใช้ ซึ่งต้องให้ความรู้ว่าขณะที่ไม่ใช้โทรศัพท์แต่ถ้ายังอยู่กับตัว โทรศัพท์ก็จะเชื่อมต่อกับสถานีฐานตลอดเวลา ถ้ากลัวก็เสี่ยงตลอดเวลา มีวิธีเดียวคือต้องปิดโทรศัพท์ไม่ต้องใช้”

ข้อแนะนำการใช้สมาร์ทโฟนให้ปลอดภัย

งานวิจัยของคนไทยที่ชื่อ “การจำลองโดยใช้คอมพิวเตอร์ช่วยเพื่อวิเคราะห์ค่าอัตราการดูดกลืนคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าและการถ่ายเทความร้อนในศีรษะมนุษย์ขณะใช้โทรศัพท์มือถือ” ที่ ศ.ดร.ผดุงศักดิ์ รัตนเดโช นักวิจัยดีเด่นแห่งชาติประจำปี 2554 ดร.ธีรพจน์ เวศพันธุ์ และกลุ่มนักศึกษาระดับปริญญาตรี คือ วัจน์กร คุณอมรเลิศ, จันทกานต์ นูรักษา และอภิชาติ  แซ่ซือ จากภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ได้ร่วมกันพัฒนาโปรแกรมที่ใช้ในการจำลองการกระจายตัวของสนามแม่เหล็กไฟฟ้า รวมถึงความร้อนที่เกิดขึ้นบริเวณสมอง เพื่อทำการศึกษาผลกระทบจากการใช้งานโทรศัพท์มือถือของผู้ใช้งานที่เป็นเด็กและผู้ใหญ่ที่สถานการณ์แตกต่างกัน ระยะเวลาที่ต่างกัน ที่ความถี่ต่างๆ จนประสบผลสำเร็จเป็นอย่างดีและเป็นที่ยอมรับทั้งในเวทีวิจัยทั้งระดับนานาชาติและระดับชาติ ได้มีข้อแนะนำสำหรับผู้ใช้งานโทรศัพท์มือถือดังนี้

1.หลีกเลี่ยงการใช้งานโดยไม่จำเป็น หากต้องใช้ก็ใช้ให้น้อยที่สุด

2.หลีกเลี่ยงการใช้โทรศัพท์ในที่แคบ เช่น ในรถยนต์ เนื่องจากคลื่นจะมีการสะท้อนเข้าสู่ร่างกายของผู้ใช้งานได้เป็นปริมาณมากขึ้น

3.เวลานอนพยายามอย่าวางโทรศัพท์มือถือไว้ใกล้ตัว

4.หากต้องพกพาโทรศัพท์มือถือ พยายามหาซองใส่หรือใส่ในกระเป๋าเพื่อลดการแพร่ของคลื่นสู่ร่างกาย

5.พยายามใช้อุปกรณ์เสริม เช่น Small talk, Bluetooth หรือ Hand Free อย่าพยายามพูดโทรศัพท์โดยยกมาแนบกับหูโดยตรง

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

09 พฤษภาคม 2559 เวลา 08:45 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/430691

โดย…นิธิพันธ์ วิประวิทย์

ถ้าไม่นับฮ่องเต้หุ่นเชิด ในประวัติศาสตร์จีนฮ่องเต้ผู้สถาปนาราชวงศ์ใหม่ที่ขึ้นสู่ตำแหน่งง่ายที่สุดคงไม่มีใครเกินฮ่องเต้ผู้สถาปนาราชวงศ์ซ่ง จ้าวควงยิ่น

ง่ายเหมือนฝัน

จ้าวควงยิ่นเป็นแม่ทัพผู้ได้รับความไว้ใจจากฮ่องเต้โจวซื่อจงแห่งราชวงศ์โฮ่วโจว แต่หลังจากโจวซื่อจงสวรรคต ฮ่องเต้องค์ถัดมาอายุแค่ 7 ขวบ

แผ่นดินช่วงนั้นแตกแยกเป็นหลายแคว้น บ้านเมืองระส่ำระสาย

ขณะนำทัพไปต้านศัตรู แม่ทัพทั้งหลายหารือกันว่า ฮ่องเต้ใหม่ยังเยาว์ บ้านเมืองยังอ่อนแอ ดูแลลำบาก ลูกพี่จ้าวควงยิ่นที่เราร่วมรบมาแรมปี มีความเป็นผู้นำ คุณงามความดีของพวกเรา เราทำลูกพี่เห็น ไม่ต้องอ้อมผ่านคำเพ็ดทูลขุนนางในวัง ซึ่งอนาคตจะแกว่งไกวไปทางไหน ก็แล้วแต่ฮ่องเต้น้อยกับกลุ่มขุนนาง สถานการณ์ตอนนี้ มิสู้ยกท่านแม่ทัพจ้าวควงยิ่นขึ้นเป็นฮ่องเต้เลยดีกว่า

จ้าวควงยิ่นตื่นขึ้นมาในเช้าวันรุ่งขึ้น แม่ทัพนายกองที่เป็นลูกน้องทั้งหลายก็เอาเสื้อคลุมพญามังกรมาสวมให้ ปฏิเสธเท่าไรก็ไม่ฟัง จำใจ๊จำใจต้องเป็นฮ่องเต้ราชวงศ์ใหม่แต่โดยดี

จ้าวควงยิ่นได้รับการสนับสนุนจากเหล่าแม่ทัพอย่างเต็มที่ อาจเป็นเพราะกระแสยุคนั้นเกิดการเทกโอเวอร์แว่นแคว้นกันเป็นเรื่องปกติ และแม่ทัพนายกองก็คือลูกน้องร่วมรบกันมาทั้งนั้น

กระนั้นก็ตาม การเทกโอเวอร์ของจ้าวควงยิ่นจัดว่าศิวิไลซ์ เพราะทันทีที่จ้าวควงยิ่นได้เป็นฮ่องเต้อย่างไม่คาดคิด ก็สั่งห้ามทำร้ายฮ่องเต้และพระญาติ รวมถึงขุนนางใหญ่ทั้งหลายในราชสำนัก รวมถึงห้ามปล้นชิงท้องพระคลัง ใครฝ่าฝืนมีโทษสถานหนัก

ด้วยคำสั่งชัดเจนและการประสานงานอย่างดี จ้าวควงยิ่นจึงยกทัพกลับและควบคุมเมืองหลวงได้อย่างง่ายดาย จ้าวควงยิ่นสถาปนาราชวงศ์ซ่งอย่างค่อนข้างเรียบเนียนไร้รอยต่อ

เรียบเนียนที่สุดเท่าที่ฮ่องเต้ผู้สถาปนาราชวงศ์ใหม่คนหนึ่งจะทำได้

ขึ้นสู่จุดสูงสุดเป็นเรื่องง่าย แต่รักษาตำแหน่งเป็นเรื่องยาก

นับแต่จ้าวควงยิ่นขึ้นเทกโอเวอร์ราชวงศ์โฮ่วโจว ชายแดนยังไม่สงบสุขจากแคว้นอื่น ส่วนในอาณาจักรเองก็มีเจ้าเมืองแข็งข้อประปราย เนื่องจากไม่เห็นด้วยกับการขึ้นครองราชย์ของจ้าวควงยิ่น

จ้าวควงยิ่นใช้ความสามารถฉบับแม่ทัพปราบปรามด้วยกำลัง แม้ไม่จบด้วยความรวดเร็วนัก แต่ก็สยบได้ในที่สุด

ปัญหาหนักใจของจ้าวควงยิ่น จึงไม่ใช่เรื่องศัตรูภายนอก

จ้าวควงยิ่นครุ่นคิด ตั้งแต่แผ่นดินแยกเป็นแคว้นต่างๆ เกิดเหตุแม่ทัพใหญ่ในแต่ละแคว้นเทกโอเวอร์เปลี่ยนราชวงศ์เป็นว่าเล่น ตำแหน่งที่ตนได้มาก็เป็นกระบวนการไม่ต่างกัน จะทำอย่างไรไม่ให้ประวัติศาสตร์ซ้ำรอย

จ้าวควงยิ่นเห็นโชคของตน มีความเสี่ยงรวมอยู่ด้วย

ตอนเป็นแม่ทัพ ถ้ามีไหวพริบพอ เมื่อเข้าตาจนทางการทหารกับแคว้นอื่นก็ยังสวามิภักดิ์กับฝั่งศัตรู หากเข้าตาจนทางการเมืองก็ยังพอขออำลาตำแหน่งกลับไปเป็นสามัญชน แต่ขึ้นเป็นฮ่องเต้แล้วทางลงไม่เหลือ อย่าได้คิดลงหลังเสือ ทางออกเดียวก็คือทำให้หลังเสือมั่นคง

หลังจากพิจารณาอย่างรอบคอบจึงพบว่า ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา เพราะแม่ทัพและเจ้าเมืองกุมกำลังทหารมากเกินไป ความมั่นคงภายในแต่ละอาณาจักรจึงคลอนแคลน

วันหนึ่งจ้าวควงยิ่นเชิญบรรดาลูกน้องเก่า ซึ่งบัดนี้ต่างกลายเป็นแม่ทัพรุ่นสร้างชาติแห่งอาณาจักรซ่งมาทานข้าวแกล้มเหล้า ดื่มจนกรึ่มได้ที่จึงกล่าวออกมาว่า

“นับแต่ข้าเป็นฮ่องเต้มา นอนหลับไม่เป็นสุขเลยสักคืน”

ลูกน้องเก่างุนงง “ฝ่าบาทมีแผ่นดินกว้างใหญ่เป็นอาณาจักร ไฉนจะเกิดอาการนอนไม่เป็นสุขได้”

“ฮ่องเต้ ใครๆ ก็อยากเป็นกันทั้งนั้น พวกท่านเข้าใจมั้ย”

แม่ทัพทั้งหลายไอคิวไม่ต่ำ ยิ่งเพิ่งผ่านเหตุการณ์ยกตำแหน่งฮ่องเต้ให้ลูกพี่ไป จึงเข้าใจความหมายที่ซ่อนอยู่

“บัดนี้บ้านเมืองสงบลงแล้ว ฝ่าบาทจะกังวลไปไย ที่อยู่ต่อหน้าท่านทุกคน ก็กากี่นั้งกันทั้งนั้น ไม่มีทางคิดเป็นอื่นได้เลย” แม่ทัพทั้งหลายลนลาน

“วันที่พวกท่านคลุมเสื้อคลุมมังกรให้ข้า เพราะเห็นข้าเป็นผู้นำที่ร่วมรบด้วยกันมา ถ้าข้าเป็นฮ่องเต้ พวกท่านก็ย่อมรับยศถาบรรดาศักดิ์เป็นแม่ทัพผู้ร่วมก่อตั้งราชวงศ์ อันที่จริง ข้าก็ไม่มีเหตุผลที่จะระแวงพวกท่าน แต่จะแน่ใจได้อย่างไรว่าลูกน้องพวกท่านจะไม่คิดยกระดับฐานะ ด้วยการคลุมเสื้อคลุมมังกรให้กับพวกท่านบ้าง”

แม่ทัพยิ่งลนลาน “ขอพระราชทานทางออกแก่พวกกระหม่อมด้วย”

จ้าวควงยิ่นจัดให้ ทางออกค่อนข้างสันติ คือตัดอำนาจการทหารเข้าสู่ราชสำนัก แล้วจัดบำเหน็จบำนาญ บ้านพัก และทรัพย์สิน ให้กับแม่ทัพนายกองเหล่านี้เสพสุขกันถ้วนหน้า เสร็จนาพักโคถึก เสร็จศึกเกษียณขุนพล

เพียงยกเหล้าจอกเดียวเท่านั้น อำนาจทหารทั้งหมดก็กลับมาอยู่ในมือฮ่องเต้

จ้าวควงยิ่นยังทำแบบเดียวกันนี้กับเจ้าเมืองต่างๆ หลักการนี้ถูกใช้ตลอดราชวงศ์ซ่ง คือลดอำนาจแม่ทัพ ให้อำนาจขุนนางฝ่ายบุ๋น กลายเป็นวิธีแก้วิกฤตความไม่มั่นคงภายในที่ได้ผลอย่างมีนัยสำคัญ

ราชวงศ์ซ่งยืนหยัดอยู่นานกว่า 300 ปี โดยมีศึกจากความวุ่นวายภายในน้อยมาก เมื่อเทียบกับราชวงศ์อื่นๆ

เราแย่งชิงผลประโยชน์จากมือผู้อื่นได้ ผู้อื่นก็ย่อมแย่งชิงผลประโยชน์จากมือเราได้ เป็นวิธีคิดที่เข้าใจได้ไม่ยาก นี่คือความคิดเชื่อมโยง เป็นศักยภาพหนึ่งที่มนุษย์พึงมี

จ้าวควงยิ่นไม่ได้มองตนเองเป็นที่ตั้งว่าเป็นผู้โชคดีมีบุญถูกเลือกเพียงหนึ่งเดียว แต่มองเห็นกระบวนการ ปัจจัย และระบบที่พบว่าเรื่องแบบนี้อาจซ้ำรอย โดยมีคนอื่นๆ เล่นเป็นพระเอกแทน

แต่ฮ่องเต้หลายพระองค์เห็นมุมนี้แล้วจบอยู่แค่การแก่งแย่งมากขึ้น โหดเหี้ยมมากขึ้น และมักจบด้วยการนองเลือด

แต่จ้าวควงยิ่นเป็นฮ่องเต้ศิวิไลซ์ ทุกๆ ย่างก้าวพยายามหลีกเลี่ยงการหักหลัง หักเหลี่ยม และรุนแรง ทางออกจึงแก้ด้วยการใช้ระบบและการเจรจาแต่เนิ่นๆ

การเฝ้าทำลายคู่ต่อสู้โดยเฉียบพลัน หรือทำร้ายคู่ต่อสู้ (หรือผู้ที่ถูกระแวงว่าเป็นคู่ต่อสู้) โดยไม่เป็นธรรม ไม่เคยจบปัญหาได้ โดยเฉพาะปัญหาภายในสังคมเดียวกันเอง ซึ่งปัญหาจะวนลูปด้วยการฉวยโอกาสตอนแต่ละฝ่ายได้เปรียบคว่ำกันไปมาครั้งแล้วครั้งเล่า หาสมดุลไม่เจอ และเกิดแต่โศกนาฏกรรมที่ไม่จำเป็น

ปรีชาสามารถแบบจ้าวควงยิ่น ถ้าอยู่ในผู้นำสังคมภายในองค์กรย่อมมั่นคง ส่วนถ้าปรีชาสามารถแบบจ้าวควงยิ่นอยู่ในผู้คน สังคมจะศิวิไลซ์ เพราะแทนที่เราจะโจมตีกันเป็นบุคคล ฉวยโอกาสใช้ความได้เปรียบของฝ่ายเราเป็นกรณีๆ ไป ผู้คนจะมานั่งหาช่องโหว่ของระบบที่ควรจัดการ

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

08 พฤษภาคม 2559 เวลา 10:14 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/430708

โดย…วราภรณ์ ภาพ : กิจจา อภิชนรจเรข

ในชีวิตของคนคนหนึ่ง ใครจะเจอกับเหตุการณ์หนักๆ ในชีวิตถึง 4 ครั้ง ได้แก่ประสบภัยสึนามิที่ภาคใต้ของไทย และการป่วยเป็นมะเร็งทั้งเต้านม ปอด และบริเวณกล้ามเนื้อสะบักหลังด้านขวา รวมแล้วถึง 3ครั้ง ซึ่งการป่วยเป็นมะเร็งถือเป็นการป่วยที่หนักหนาที่สุดในชีวิต แต่ บุญสรวง เทวอักษรก็สามารถรักษาตนเองมาได้ราวกับมีปาฏิหาริย์ปัจจุบันการมีชีวิตอยู่ของบุญสรวงในวัย 59 ปีคือการอุทิศตนทำประโยชน์ให้กับผู้อื่น รับเป็นที่ปรึกษาผู้ป่วยมะเร็งอิสระ รับปรึกษาปัญหาชีวิตทุกรปู แบบ รวมทั้งการเป็นคณะกรรมการมูลนิธิด้านศาสนา ส่งเสริมการบริหารจิต และจัดคอร์สปฏิบัติธรรม เป็นต้น

วัย 40 พบมะเร็งเต้านม

ปี 2540 ประเทศประสบปัญหาต้มยำกุ้งซึ่งเป็นปีเดียวกับที่ทายาทรุ่นที่ 3 ของโรงพิมพ์อักษรเจริญทัศน์ บุญสรวงตรวจพบมะเร็งเต้านมด้วยตนเอง ค่าที่เธอทำงานในระดับผู้บริหารมืออาชีพที่ทุกอย่างต้องเนี้ยบ ผิดพลาดไม่ได้ประกอบกับมีความเครียดในการทำงานสูงและเป็นมาโดยตลอด ควบคู่กับเป็นคนเจ้าอารมณ์ ขี้โมโห ขี้หงุดหงิด แต่หลังจากลูกชายย่างเข้า 3 ขวบ พบภาวะผิดปกติในร่างกายคือ มีอาการประจำเดือนไหลซึมกะปริดกะปรอยตลอดทั้งเดือนหลังจากคลอดบุตร แม้เธอไปปรึกษาคุณหมอและตรวจอาการหลายครั้งก็ไม่พบความผิดปกติ จนกระทั่งเธอตรวจพบก้อนเนื้อที่เต้านมด้วยตนเองเป็นครั้งแรก ซึ่งเป็นตัวบ่งชี้ว่า มะเร็งเต้านมกำลังเล่นงานเธอ

สมัยสาวๆ ดิฉันเป็นคนบ้างานมาก เลิกทำงานตอน 4-5 ทุ่มเกือบทุกวัน ที่สำคัญคือเป็นคนอารมณ์แปรปรวนง่าย ขี้น้อยใจ เครียดกับงาน สิ่งเหล่านี้เป็นบ่อเกิดของมะเร็ง จากประสบการณ์ของดิฉันที่รักษามะเร็งหายมาแล้วหลายครั้ง พอเจอผู้ป่วยมะเร็งดิฉันถามถึงพฤติกรรมที่เคยผ่านมาของเขา พบว่า 100%เหมือนดิฉันเปี๊ยบเลย คือสะสมความเครียดแบบต่อเนื่อง และมีพฤติกรรมชีวิตที่ไม่ถูกต้องสะสมมานาน”

ครั้งแรกที่เธอคลำพบก้อนเนื้อที่เต้านมบุญสรวงบอกว่า เธอรู้สึกตกใจมาก วันที่ตรวจพบเป็นวันคริสต์มาสเทศกาลแห่งการเฉลิมฉลองพอดี เป็นช่วงเวลาที่ควรมีความสุข แต่เธอกลับรู้สึกวิตกกังวลอย่างประหลาด เมื่อคุณหมอยืนยันว่าก้อนเนื้อนี้เป็นมะเร็งแน่แล้วผ่านไปเพียง 2 วันต้องทำการผ่าตัดนำก้อนเนื้อออกไปด่วน เพราะอยู่ในระดับที่ 2 มีโอกาสหายสูง แม้ก้อนเนื้อจะมีขนาดค่อนข้างใหญ่เส้นผ่าศูนย์กลางมากกว่า 2 ซม.ก็ตาม

“ครั้งแรกที่เป็นย้อนกลับไป 20 ปีที่แล้วถึงแม้รักษาแล้วแต่ด้วยวิทยาการยังไม่ก้าวหน้าเหมือนสมัยนี้ ดิฉันคิดว่าน่าจะอยู่ได้แค่อีก 3ปีก็คงตายแล้ว ตอนนั้นรู้สึกเศร้า ตกใจ กลัวกังวลเพราะลูกชายอายุ 2 ขวบกว่าเอง หลังผ่าตัดจากนั้นต้องรักษาโดยวิธีให้เคมีบำบัด ซึ่งส่งผลข้างเคียงกับดิฉันมากเพราะแพ้อย่างรุนแรง ทำให้ยิ่งรู้สึกหมดอาลัยตายอยาก พอให้เคมีถึงเดือนที่ 3 ดิฉันรู้สึกทรมานมากจนไม่อยากมีชีวิตอยู่ เหมือนร่างกายจิตใจเราสู้ไม่ไหว อยากตาย ดิฉันบ่นอยู่หลายครั้งกับสามี แต่สามีพูดมาหนึ่งประโยคให้ดิฉันได้คิดว่า ถ้ามาม๊าตายไป เขามีปัญญาเลี้ยงลูกจนโตได้ แต่เขาไม่มีปัญญาสอนลูกให้เป็นเด็กดีมีคุณธรรมเหมือนที่มาม๊าสอนได้ ทำให้ดิฉันได้คิด จริง ลูกเรายังเล็ก ลูกน่าจะต้องการความรักจากแม่ การสอนให้ลูกเป็นเด็กดีมันเป็นหน้าที่เรา ดิฉันจึงมีกำลังฮึดสู้อีกครั้งหนึ่ง”

ในความโชคร้ายยังมีโชคดี บุญสรวงรักษาคีโมผ่านไป 5 เดือนมีข่าวดี คือ คุณหมอตรวจอาการปรากฏว่าเธอหายดีแล้ว พร้อมที่จะหยุดให้เคมีบำบัดทันที ในช่วงเวลานั้นเธอรู้สึกเหมือนตายแล้วเกิดใหม่ เธอจึงได้คิดว่า การใช้ชีวิตตลอด 40 ปีที่ผ่านมานั้น ใช้แบบผิดๆมาโดยตลอด คือ การให้เวลากับงานและทุ่มเทมากเกินไป มัวห่วงกังวลแต่เรื่องของคนอื่นโดยลืมหันกลับมามองและรู้จักเรื่องจิตใจและร่างกายข้างในของตัวเราเอง

“ครั้งหนึ่งขณะที่ดิฉันกำลังให้คีโม เริ่มได้คิดว่าชีวิตเราอยากเป็นผู้รับมาตลอด แต่ไม่เคยเป็นผู้ให้เลย และเป็นวันแรกที่ดิฉันคิดถึงพระราชกรณียกิจของในหลวงที่พระองค์ทรงเป็นผู้ให้มาตลอด ดิฉันจึงตั้งใจว่า หากดิฉันหายป่วย เราจะตั้งใจทำงานเพื่อสังคมบ้าง แรงบันดาลใจที่ทำให้เราอยากหายมาจาก 3 เรื่องคือ ลูก เราอยากมีเวลาให้ตัวเอง และอุทิศตัวให้กับสังคมและพระพุทธศาสนาบ้าง”

มะเร็งครั้งที่ 2 เกิดที่ปอด

หลังจากบุญสรวงหายจากมะเร็งเต้านมเธอบอกกับตัวเองว่าจะไม่กลับไปทำงานอีกและขอมีเวลาและอยู่กับตนเอง เธอหันมาอ่านหนังสือธรรมะและหนังสือดูแลสุขภาพ ออกกำลังกายเป็นประจำ เธอดำเนินชีวิตตามวิถีพุทธผ่านไป 5 ปีของช่วงเวลาวางใจว่ามะเร็งจะไม่กลับมาอีก พอย่างเข้าปีที่ 6 ที่เธอเชื่อว่าหายจากมะเร็งขาดแล้ว เธอทนเสียงรบเร้าจากพี่น้องให้เธอกลับไปรับผิดชอบงานของตระกูลอีก ปรากฏทำงานผ่านไปเพียง 7 เดือนร่างกายเข้าสู่ภาวะความเครียดเดิมๆ เธอพบว่า เธอกลับมาเป็นมะเร็งอีกครั้งหนึ่ง และเกิดขึ้นที่ปอด ในปี 2547 ช่วงต้นปี เมื่อตรวจพบคุณหมอแนะนำให้ผ่าตัดเอาก้อนเนื้อมะเร็งที่ปอดออกในเดือน มี.ค.ตามด้วยการรับยาเคมีบำบัดต่อไปอีก 5 เดือน

“สัญญาณที่บอกว่ามะเร็งกลับมาอีกครั้งคือ ดิฉันเป็นหวัด เจ็บคอ มีน้ำมูก ไอเรื้อรังตั้งแต่เดือน พ.ย. 2546 ถึงต้นปี 2547 ก็ยังไออยู่ทั้งๆ ที่หาหมอเปลี่ยนหมออยู่ 3 คน อาการข้างต้นน่าจะดีขึ้น ผลปรากฏกลับเป็นมากขึ้นคุณหมอสงสัยว่าดิฉันคงเป็นภูมิแพ้ไปหาหมอรักษาภูมิแพ้ก็ไม่หาย แต่ก็ยังทำงานยุ่งอยู่ และเริ่มสังเกตตัวเองว่าเราไอแปลกๆ ไอแห้งๆเหมือนมีอะไรอยู่ในปอด จึงตัดสินใจไปหาคุณหมอด้านปอด ทำการเอกซเรย์พบก้อนเนื้อใหญ่ประมาณ 5 ซม.อยู่ในปอด ตัดเอาชิ้นเนื้อไปตรวจพบมะเร็งกลับมาครั้งที่ 2 ดิฉันตกใจแต่ไม่กลัวเหมือนครั้งแรก คิดในใจ มันมาอีกแล้วเหรอ แต่จิตใจเข้มแข็งขึ้น สงสัยเป็นเพราะเรากลับมาทำงาน เราจึงเครียดและเป็นอีก”

เมื่อครั้งบุญสรวงหายจากการเป็นมะเร็งเต้านม เธอเคยเขียนหนังสือเรื่อง ขอบคุณนะมะเร็ง เพื่อเป็นวิทยาทานดูแลตัวเองอย่างไรไม่ให้ป่วยเป็นมะเร็ง เธอย้อนกลับมาดูตัวเองจึงพบว่าเธอกลับไปมีพฤติกรรมเหมือนเดิมนั่นเอง พร้อมให้กำลังใจและปลอบใจตัวเองว่า ไม่เป็นไรสู้ใหม่อีกครั้ง

“ดิฉันอยากรู้ว่ามะเร็งที่ดิฉันเป็นครั้งที่ 2มันลามมาจากเต้านม หรือเป็นมะเร็งใหม่เลยแต่คุณหมอ 6 คนไม่กล้าฟันธงเลย เพราะหากเกิดจาก 2 กรณี การรักษาจะต่างกัน พอเป็นมะเร็งปอดต้องรีบผ่าตัดก่อนแล้วค่อยให้ยาเคมีที่หลัง แต่พอหมอไม่กล้าฟันธง แต่คุณหมอใหญ่ที่เป็นแพทย์ประจำตัวเรา เขามีลูกชายเป็นหมออยู่ที่แวนคูเวอร์ช่วยดูผลแล็บให้ ก็ยังไม่กล้าฟันธงว่ามะเร็งเต้านมลามมาปอดหรือไม่ จากพื้นเดิมตนเองไม่ค่อยเชื่ออะไรง่ายๆดิฉันเลยตัดสินใจในฐานะที่เราไม่สบายเองโดยทำการศึกษาข้อมูลเองว่า ถ้าผ่าตัดปอดออก ชีวิตเราจะเป็นอย่างไร ในที่สุดดิฉันตัดสินใจตัดปอดออกไปบางส่วน เพราะหากให้เคมีก่อน ร่างกายเราจะอ่อนแอมาก ถ้าให้คีโมก่อนแล้วค่อยผ่าตัดร่างกายเราจะแย่แน่ๆ ดิฉันจึงตัดสินใจผ่าตัดปอดออกไปก่อน จากนั้นจึงรักษาด้วยคีโมบำบัดผ่านไปเพียง 5 เดือนมะเร็งที่บริเวณใหม่เกิดขึ้นเป็นครั้งที่ 3”

มะเร็งครั้งที่ 3 ที่ชั้นกล้ามเนื้อบริเวณสะบักหลังขวา

เหมือนเคราะห์ซ้ำกรรมซัด หลังรักษาคีโมบำบัดจากเป็นมะเร็งปอดผ่านไป 5 เดือนแต่ผลการตรวจร่างกายยังพบว่าค่ามะเร็งยังมีอยู่ในร่างกาย ซึ่งหมอได้วินิจฉัยว่ามะเร็งได้แพร่กระจายเข้าระยะขั้นที่ยาเคมีไม่สามารถควบคุมได้ ทำให้มันลุกลามเข้าสู่อวัยวะส่วนอื่นของร่างกายสู่ชั้นกล้ามเนื้อ

“จากที่คุณหมอแพลนว่ามะเร็งที่ปอดต้องใช้คีโมบำบัดนานถึง 6 เดือน โดยระยะ 2 เดือนแรกต้องให้ทุกสัปดาห์ หลังจากนั้น 2 สัปดาห์ครั้ง แต่พอให้ยาแค่ 3 เดือน หมอบอกว่าสงสัยมีมะเร็งเกิดขึ้นในส่วนอื่นๆ ของร่างกายเพราะค่ามะเร็งซีอีเอมันฟ้องหมดทุกตัวเลยมันขึ้นมาอีกหลังจากที่มันเคยลงไป หมอสันนิษฐานว่าสงสัยมะเร็งมันกระจายไปทั่วร่างกาย แต่ไม่รู้ว่ามะเร็งเกิดตรงไหน ดิฉันจึงต้องบินไปสแกนหามะเร็งถึงฮ่องกงซึ่งมีเครื่องมือบางชนิดที่สามารถสแกนได้ จากนั้นทางฮ่องกงส่งทั้งฟิล์มและจดหมายบอกว่า ดิฉันอาจมีปัญหาที่ถุงน้ำดี ซึ่งถุงน้ำดีอยู่ที่ตับ กับมีจุดเล็กๆ อยู่ตรงชั้นกล้ามเนื้อด้านหลังแถวๆเหนือสะบักขวา ซึ่งคุณหมอที่ไม่ใช่คุณหมอประจำตัวบอกว่า ตรงนั้นไม่น่ามีปัญหาเพราะสัญญาณที่หลังเล็กมาก แต่ปัญหาน่าจะอยู่ที่ถุงน้ำดี ในขณะนั้นคุณหมอประจำตัวดิฉันไปแคนาดาอีก 1 อาทิตย์จึงกลับ แต่หมอที่ให้ยาเคมีบำบัดบอกว่า ต้องผ่าตัดเอาถุงน้ำดีออกด่วน ณ เวลานั้นคนไข้คนอื่นอาจเชื่อหมอ แต่ดิฉันไม่เชื่อใครง่ายๆ เราต้องพิสูจน์เอง ดิฉันจึงไม่ยอมตัดและอยากรอหมอประจำตัวอีก 1สัปดาห์คุณหมอก็กลับ เรารอได้ พอคุณหมอประจำตัวเรากลับมา เห็นผลสแกนบอกว่าดิฉันไม่ได้มีมะเร็งที่ถุงน้ำดีนะ แต่พอทำสแกนอีกครั้ง ปรากฏเจอก้อนเนื้องอกในชั้นกล้ามเนื้อสะบักหลังขวาขนาด 2 ซม. ต้องผ่าตัดเอาออก และพบว่าก้อนเนื้อนั้นมีเซลล์มะเร็ง ซึ่งการป่วยเป็นมะเร็งครั้งที่ 2 กับ 3 ของดิฉันไล่เลี่ยกันมาก”

พึ่งวิถีธรรมชาติรักษาตนเอง

แม้จะผ่าตัดก้อนเนื้อที่กล้ามเนื้อสะบักหลังขวาออกไปแล้ว ก็ยังไม่ปลอดภัย คุณหมอให้คำแนะนำว่า จากแผนเดิมที่เคยวางไว้ต้องทำคีโมนานถึง 6 เดือน ต้องเพิ่มเป็น 9 หรือ12 เดือนเป็นอย่างน้อย ซึ่งสภาพร่างกายของเธอไม่ไหวกับการรักษาแบบคีโมอีกแล้ว เพราะรู้สึกทรมานและสภาพร่างกายเธออ่อนแอมากเธอจึงหักดบิ ตดั สนิ ใจเลิกรับยาเคมีบำบัดและหันมารักษาตนเองตามวิถีแพทย์องค์รวม

“หลังจากรักษาคีโมไป 5 เดือน หลังจากตัดปอดไปบางส่วนแล้ว ดิฉันยังไอไม่หยุด ซึ่งเป็นผลมาจากการแพ้คีโม เกิดภูมิแพ้หอบหืดขึ้นอย่างรุนแรง แพ้กลิ่นหอมและสารเคมีทุกชนิด แพ้ความเย็นความชื้น และไม่มีเรี่ยวแรงพูดปกติไม่ได้ ผมร่วงหัวล้านหมดเลย เพราะเราแพ้เคมีบำบัดอย่างรุนแรง จนรู้สึกท้อแท้หมดอาลัยตายอยาก ใจไม่สู้ เพราะเคมีมีฤทธิ์ต่อระบบประสาท รู้สึกพะอืดพะอม นอนไม่หลับ เจอเสียงดังไม่ได้ ทำให้เราขี้โมโห หงุดหงิดเครียด พอให้คีโมเข้าเดือนที่ 3 คืนหนึ่งนอนไม่หลับ อยู่ดีๆ คิดว่าเราหัวล้าน 2 รอบแล้วทำไมเราไม่ถ่ายรูปหัวล้านเก็บไว้ดูสวยๆ บ้างล่ะ จึงเป็นแรงบันดาลใจไปถ่ายรูปแต่งตัวสวยงามไปถ่ายรูปในสตูดิโอตอนอายุ 47 ปีทำให้รู้สึกว่าชีวิตลืมความทุกข์ไปได้บ้าง

แต่พอคุณหมอบอกว่า ต้องขยายการให้คีโมจาก 6 เป็น 12 เดือน เธอตอบคุณหมอไปว่า อย่าว่าแต่ 12 เดือนเลย แค่เดือนที่ 6เธอก็ไม่เอาแล้ว

“ดิฉันบอกคุณหมอว่า หมอไม่ใช่คนรับยา หมอไม่รู้หรอกว่าข้างในของฉันรับเคมีมากเกินไปแล้ว ฉันรับเคมีต่อไปไม่ได้อีกแล้ว เพราะระหว่างให้คีโมเราต้องกินสเตอรอยด์ทุก 6ชั่วโมง และต้องมีสเตอรอยด์พ่นปากกับจมูกตลอดเวลา เพื่อป้องกันหลอดลมตีบ ร่างกายดิฉันบอบบางและเซนซิทีฟมากๆ ใช้ชีวิตปกติไม่ได้เลย ไม่มีแรงพูด ไม่มีแรงเดิน แต่น้ำหนักตอนนั้นขึ้นไปที่ 49 กก. เราตัวบวมเพราะกินสเตอรอยด์ แม้สามีกับคุณหมอจะหว่านล้อมอย่างไร ดิฉันก็ไม่ยอมให้คีโมต่อไปอย่างแน่นอน”

เพราะเธอเชื่อมั่นว่า เธอเคยดูแลตนเองให้ห่างจากมะเร็งนานถึง 6 ปี หากเธอกลับไปใช้ชีวิตแบบไม่เครียด กินอาหารดีมีประโยชน์ออกกำลังกายเป็นประจำ นอนหลับให้เพียงพอไม่ปล่อยให้อารมณ์แปรปรวน บวกกับการฝึกลมปราณเพื่อขยายปอด ขยายหลอดลมเพื่อให้ปอดแข็งแรงขึ้น และรำชี่กง เธอน่าจะมีชีวิตต่อไปได้อย่างน้อย 1-2 ปี เธอก็ดีใจแล้ว

“วิธีการรักษาตนเองแบบพึ่งตนเอง คือวิถีแพทย์ทางเลือกในแนวธรรมชาติบำบัด ซึ่งเป็นความหวังครั้งสุดท้ายในชีวิต ด้วยการควบคุมการกินอาหารให้เหมาะสมกับโรค การออกกำลังกายเป็นประจำ การนอนพักผ่อนให้เพียงพอ ล้างพิษออกจากร่างกายด้วยวิธีต่างๆการควบคุมอย่าให้อารมณ์แปรปรวน และสิ่งสำคัญอีกเรื่องหนึ่งที่ทำให้ดิฉันหายป่วยจากการเป็นมะเร็ง คือการนั่งวิปัสสนาสมาธิและเจริญสติเป็นประจำทุกวัน แบบเปิดโสตประสาททั้งห้า การฝึกชี่กงพลังจักรวาลหรือการเดินพลังลมปราณ ซึ่งเป็นการฝึกในเรื่องการบริหารลมหายใจและพลังชีวิตจากจักรวาล ดิฉันเริ่มรักษาตัวเองตั้งแต่เดือน พ.ย.-ธ.ค. ภายใน 2เดือน พบว่าร่างกายดีขึ้น แข็งแรงขึ้น ดิฉันบริหารลมหายใจออกกำลังกายทุกวัน”

บุญสรวงปฏิบัติตนแบบห่างไกลความเครียดมา 20 ปีแล้ว ปัจจุบันเธอก็ยังต้องไปตรวจร่างกายเป็นประจำ และไม่พบว่ามะเร็งกลับมาอีก พร้อมกับการบำเพ็ญตนให้เป็นประโยชน์ต่อผู้อื่น นั่งวิปัสสนาและฟังธรรม

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

07 พฤษภาคม 2559 เวลา 16:54 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/430612

โดย… ประกฤษณ์ จันทะวงษ์

“เทคโนโลยีในโลกปัจจุบันก้าวไกลมากต้องตามให้ทัน แต่เราต้องไม่ลืมรากเหง้าแห่งวัฒนธรรมของตัวเอง”  คือคติประจำใจของ มานิตย์ วรฉัตรผู้ก่อตั้งพิพิธภัณฑ์หนังกลางแปลง ศูนย์อนุรักษ์ภาพยนตร์ย้อนยุค อ.งาว จ.ลำปาง

ปัจจุบันโลกแห่งดิจิทัลพัฒนาไปไวมาก การดูหนังแสนจะสะดวกสบาย เพียงแค่เปิดยูทูบ หรือเว็บไซต์หนังมากมายบนโลกออนไลน์ ก็สามารถดูได้บนคอมพิวเตอร์ที่บ้าน หรือโทรศัพท์มือถือ แต่หากย้อนหลังไปประมาณ 30 ปี การจะดูหนังไม่ใช่เรื่องง่ายเลย ต้องเดินทางไปดูที่โรงภาพยนตร์เท่านั้น หรือถ้าไม่มีเงินก็ต้องรอดูหนังฟรีตามงานวัด งานบวช งานศพ หรือหนังกลางแปลงขายยา ซึ่งมีไม่บ่อยนัก

วันนี้พัฒนาการแห่งสื่อดิจิทัลรุกคืบ ทำให้กิจการหนังกลางแปลงหรือหนังฟิล์ม กลายเป็นอดีตไป ผู้ประกอบธุรกิจโรงภาพยนตร์ฟิล์ม ปิดกิจการกันหมดสิ้น นักพากย์หนังหลายคนต้องหันไปประกอบอาชีพอื่น บ้างเปิดร้านส้มตำไก่ย่าง บ้างทำธุรกิจค้าขาย ยกเว้นคนนี้ นักพากย์ นาม “รวีวรรณ” หรือชื่อจริง มานิตย์ วรฉัตร อดีตนักพากย์ทีมโกญจนาท และที่ปรึกษาทีมพากย์พันธมิตร ที่ยังคงปักหลักในอาชีพพากย์หนังฟิล์มที่ตนรัก และทำให้หนังฟิล์มยังคงฉายได้อยู่จนถึงทุกวันนี้

มานิตย์ วรฉัตร อายุ 69 ปี เกิดเมื่อปี 2490 ที่ จ.ยโสธร เป็นหลานชายเจ้าของโรงภาพยนตร์เฉลิมกิจวัฒนา อ.เมือง จ.ยโสธร ได้คลุกคลีกับกิจการโรงภาพยนตร์มาตั้งแต่เด็กจนเกิดความชอบภาพยนตร์แบบชนิดเข้าเส้นเลือด โดยเริ่มงานแรกด้วยการเป็นเด็กตรวจตั๋วหน้าทางเข้าโรงภาพยนตร์ตั้งแต่เรียนอยู่ชั้นมัธยม และเริ่มชื่นชอบการพากย์หนัง เพราะอาชีพพากย์หนังในสมัยนั้นได้รับการยอมรับมาก มีชื่อเสียง มีคนชื่นชอบมาก นักพากย์ที่ดังๆ ก็จะมีแฟนคลับเยอะ ไปที่ไหนก็จะมีคนเข้ามารุมล้อมขอถ่ายรูปคู่ เหมือนศิลปินดารา หรือเน็ตไอดอลในยุคปัจจุบัน

เมื่ออายุ 15 ปี ในปี พ.ศ. 2510 ขณะที่ยังเรียนอยู่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6

ก็เริ่มงานพากย์ภาพยนตร์เรื่องขุนโจร 5 นัด เป็นเรื่องแรก ด้วยความตื่นเต้น พากย์ตะกุกตะกักบ้าง แต่โดยรวมก็ถือว่าดี ทำให้ได้รับการยอมรับและแจ้งเกิดในแวดวงนักพากย์ เริ่มแรกได้ค่าแรง เรื่องละ 20 บาท และต่อมาได้รับเพิ่มเป็นเรื่องละ 50 บาท ซึ่งขณะนั้นราคาทองอยู่ที่บาทละ 400 บาท (ปัจจุบันประมาณบาทละ 2 หมื่นบาท)

เริ่มงานพากย์อย่างจริงจัง ปี พ.ศ. 2515 ในนาม “รวีวรรณ” ประจำสายบริการเฉลิมวัฒนา จ.นครราชสีมา จนชื่อเสียงโด่งดัง และได้เข้าร่วมงานกับทีมพากย์โกญจนาท ซึ่งถือว่าโด่งดังมากในยุคนั้น เรียกว่าเป็นยุครุ่งเรืองในอาชีพการพากย์หนังเลยทีเดียว

“งานพากย์ภาพยนตร์เป็นงานที่ต้องพูดสดๆ เหมือนการถ่ายทอดสด เพราะฉะนั้นผู้พากย์จะต้องเตรียมตัวให้พร้อมและมิให้มีข้อผิดพลาด หากเกิดความผิดพลาดขึ้น นักพากย์จะต้องมีปฏิภาณไหวพริบที่รวดเร็วในการแก้ปัญหา”  แต่อย่างว่าทำงานมามากมายไม่พลาดเลยคงเป็นไปไม่ได้ ครั้งหนึ่ง เมื่อไปพากย์ที่โรงภาพยนตร์วารินชำราบ จ.อุบลราชธานี ทีมพากย์ของคุณมานิตย์ก็มีอาการหลุดให้เห็น ในขณะกำลังพากย์ภาพยนตร์เรื่อง ชุมทางเขาชุมทอง ซึ่ง มิตร ชัยบัญชา แสดงคู่กับ พิศมัย วิไลศักดิ์  ด้วยเพราะหนังที่ฉายเป็นรอบที่ 4 ซึ่งดึกมาก ผู้ช่วยของคุณมานิตย์ มีอาการง่วงมาก จนใส่เสียงแบ็กกราวด์ผิดร่อง  ในเรื่องช่วงที่กำลังมีการยิงต่อสู้กันอย่างเมามัน และต้องใส่เสียงปืนเป็นแบ็กกราวด์ กลับเผลอไปใส่เสียงหมาหอนแทน “รวีวรรณ” ไหวตัวทัน รีบพากย์ “เห้ย…ใครไปยิงโดนหมาว่ะ” ทำให้ผู้ชมชอบใจส่งเสียงฮากันทั้งโรง พลิกสถานการณ์จากร้ายกลายเป็นดี

ครั้งหนึ่ง มานิตย์ เคยเผลอพากย์เสียดสีตำรวจ ขณะพากย์ภาพยนตร์เรื่อง คอนวอย โรงภาพยนตร์เจริญรัตน์ จ.อุดรธานี จนถูกตำรวจเชิญตัวไปคุยและกักตัวไว้ที่สถานีตำรวจ ในข้อหาหมิ่นประมาท เมื่อนักพากย์โดนจับ ทำให้หนังฉายไม่ได้ ชาวบ้านโดยเฉพาะคนขับตุ๊กตุ๊ก สามล้อ ต่างไม่พอใจเพราะอยากดูหนัง จึงรวมตัวกันเดินทางไปล้อมโรงพัก แต่การเจรจาไม่เป็นผล ตำรวจยืนยันจะดำเนินคดีตามกฎหมาย สุดท้ายชาวบ้านช่วยกันเรี่ยไรเงินจนได้ 200  บาท (ขณะนั้นทองบาทละ 400 บาท) จ่ายเป็นค่าปรับ แล้วนำตัวนักพากย์ชื่อดัง นั่งสามล้อ แห่กลับมาพากย์หนังต่อ ซึ่งตำรวจที่เชิญตัวไปตอนนั้นคือ พล.ต.ท.สมเกียรติ พ่วงทรัพย์ ต่อมาภายหลังก็กลับกลายเป็นเพื่อนสนิทกัน

อาชีพของมานิตย์มั่นคงมากขึ้น เมื่อได้เข้าทำงานในบริษัท โอสถสภา (เต๊กเฮงหยู) ฝ่ายโฆษณาภูมิภาค ตำแหน่งนักพากย์โฆษณา ออกเร่ฉายหนังกลางแปลงตามภาคอีสาน ในปี 2520 อัตราเงินเดือน 5 หมื่นบาท และเบี้ยเลี้ยงวันละ 3,000 บาท ถือเป็นรายได้ที่สูงมากในยุคนั้น

จากเด็กพากย์หนังเรื่องละ 20 บาท สู่นักพากย์ชื่อดัง รายได้มากกว่า 5 หมื่นบาท/เดือน  ซึ่งถือเป็นจุดสูงสุดในชีวิต มีแฟนคลับมากมาย มานิตย์เล่าถึงหลักคิดสู่ความสำเร็จว่า “เราต้องมีความแน่วแน่ในการทำอาชีพ จะเป็นอาชีพอะไรก็ได้ ขอให้เป็นอาชีพที่เราชอบ เพราะหากเราชอบ เราก็จะทำสิ่งนั้นได้ดี เราจะมีพลังในการทำงาน และที่สำคัญต้องเป็นอาชีพที่สุจริตด้วย ผมเชื่อว่าเวรกรรมมีจริง หากเราทำในสิ่งไม่ดี เวรกรรมก็จะตามสนองเรา เป็นอุปสรรคต่อประสบความสำเร็จ หากเราทำแต่กรรมดี ความดีก็จะคอยส่งเสริมให้เราประสบความสำเร็จได้”

หลังจากปลดเกษียณในปี 2530 ซึ่งเป็นช่วงขาลงของธุรกิจหนังฟิล์ม มานิตย์จึงได้ริเริ่มความคิดในการอนุรักษ์หนังฟิล์มซึ่งเป็นสิ่งที่ตนรัก โดยการก่อตั้งพิพิธภัณฑ์หนังกลางแปลง ศูนย์อนุรักษ์ภาพยนตร์ย้อนยุค บนพื้นที่ส่วนตัว ที่หมู่บ้านท่องเที่ยว ท่าเจริญ ต.บ้านร้อง อ.งาว จ.ลำปาง

“ไม่สืบสาน ก็สาบสูญ”

“ผมมองเห็นแผ่นซีดีหนัง วางขายเกลื่อนเต็มท้องตลาด ผมก็เริ่มคิดแล้วว่า อนาคตสิ่งเหล่านี้ต้องเข้ามาแทนที่หนังฟิล์มอย่างแน่นอน หนังฟิล์มจะกลายเป็นแค่อดีต ผมจึงคิดว่าเราต้องทำอะไรสักอย่างแล้ว ที่จะทำให้หนังฟิล์มไม่สาบสูญไปตามกาลเวลา ในที่สุดผมก็คิดได้ เริ่มรวบรวมเก็บสะสมหนังฟิล์ม ทั้งโปสเตอร์หนัง เครื่องฉายหนังฟิล์ม ก่อตั้งเป็นพิพิธภัณฑ์หนังกลางแปลง ศูนย์อนุรักษ์ภาพยนตร์ย้อนยุค เพื่อที่ว่าสิ่งที่ผมรักจะไม่หายสาบสูญไป จะยังคงมีให้ลูกหลานได้ดู ได้รู้ถึงวิวัฒนาการจากจุดเริ่มต้นของภาพยนตร์ฟิล์ม” มานิตย์ กล่าวถึงที่มาของพิพิธภัณฑ์ฯ

ปี 2535 ความกังวลของมานิตย์ก็เป็นจริง วาระสุดท้ายของธุรกิจหนังฟิล์มได้มาถึง ไม่มีโรงภาพยนตร์ฉายหนังฟิล์มอีกต่อไป ยกเว้นที่พิพิธภัณฑ์แห่งนี้

ที่นี่ดัดแปลงจากบ้านไม้เก่าๆ ไม่ใหญ่มาก ทำเป็นโรงภาพยนตร์ขนาดย่อม มีเก้าอี้ไม้ 23 ที่นั่ง จุคนได้ประมาณ 30-40 คน (รวมยืน) ระบบเสียงอาจไม่ยอดเยี่ยมเหมือนโรงฉายหนังใหญ่ๆ มีแสงเล็ดลอดเข้ามาได้ด้วย ผนังห้องประดับด้วยโปสเตอร์หนังมากมายติดจนเต็มพื้นที่ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นหนังเก่า หาชมที่ไหนไม่ได้แล้ว มีโปสเตอร์หนังใหม่บ้างประดับแซมกันไป มีเครื่องฉายหนังฟิล์ม หลายเครื่องที่ทยอยซื้อเก็บไว้ บางเครื่องก็เป็นตำนานแห่งประสิทธิภาพที่ได้รับการยอมรับในวงการ มีหนังฟิล์มที่โด่งดังในอดีต อาทิ เพชรตัดเพชร, แม่นาคพระโขนง, วัลลี, เรือนแพ และสารคดีต่างๆ รวมประมาณ 500 เรื่อง ด้านนอกมีป้ายพิพิธภัณฑ์ฯ ที่ทำขึ้นแบบเรียบง่าย และโปสเตอร์หนังติดประดับ

ปัจจุบันที่นี่เปิดให้ชมฟรี นักพากย์รวีรรรณ บริการพากย์สดๆ ให้ชมฟรี ทั้งยังบริการให้ความรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์หนังฟิล์มในอดีตด้วย มีนักท่องเที่ยวแวะเวียนมาเยี่ยมชมประมาณเดือนละ 4,000 คน ทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ อินโดนีเซีย ฮอลแลนด์ และจีน รายได้ของที่นี่มาจากร้านชำเล็กๆ ข้างๆ ซึ่งเป็นของคุณมานิตย์เอง บริการขายอาหาร เครื่องดื่ม ขนม  และผลิตภัณฑ์โอท็อปจำพวกสมุนไพร รายได้ประมาณเดือนละ 1-2 หมื่นบาท  นอกจากนั้นคุณมานิตย์ยังได้รับเชิญเป็นวิทยากรไปพูดเกี่ยวกับประวัติศาสตร์และหนังฟิล์มในหลายที่ และรับงานฉายหนังกลางแปลงนอกสถานที่ซึ่งหายากมากในสมัยนี้ ล่าสุดก็ได้มีโอกาสไปฉายที่งานกาชาด ฤดูหนาว อ.งาว จ.ลำปาง เมื่อเดือน ม.ค. 2559

นอกจากนั้น ยังได้เข้าร่วมเป็นอาสาสมัครของกระทรวงยุติธรรม เพื่ออบรมผู้ถูกคุมประพฤติ จนได้รับรางวัล อาสาสมัครคุมประพฤติดีเด่นจังหวัดลำปาง เมื่อ 16 มี.ค. 2559

รายได้อาจไม่เฟื่องฟูเหมือนในอดีต แต่ก็เพียงพอเลี้ยงครอบครัว ภรรยาและลูก 2 คน ที่สำคัญคือได้ทำและอยู่กับสิ่งที่รัก มานิตย์ได้น้อมนำเอาปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมาเป็นหลักในการดำเนินชีวิต โดยบอกว่า “เราต้องเชื่อมั่นตนเอง ยึดหลักคุณธรรม และเอื้ออาทรต่อกัน”

ความตั้งใจของนักพากย์ในตำนานผู้นี้ คือ “การอนุรักษ์หนังฟิล์มให้คงอยู่ตลอดกาล ให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาวิวัฒนาการ ประวัติศาสตร์แห่งภาพยนตร์”

มานิตย์ กล่าวทิ้งท้าย “ที่นี่ไม่ใช่แค่พิพิธภัณฑ์ แต่เป็นแหล่งรวบรวมสิ่งของเพื่อการเรียนรู้ เป็นพิพิธภัณฑ์ที่มีชีวิต มีวิญญาณ มีรวีวรรณ คอยพากย์สดบอกเล่าถึงเรื่องราวของหนังฟิล์ม”

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

07 พฤษภาคม 2559 เวลา 16:48 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/430610

โดย…โชคชัย สีนิลแท้

บ้านคือปัจจัยสี่ ที่เป็นสุดยอดปรารถนาของทุกคน นอกจากจะสร้างความมั่นคง ปลอดภัย ความสะดวกสบายให้กับสมาชิกในครอบครัวแล้วบ้านยังบ่งบอกถึงตัวตนของผู้เป็นเจ้าของผ่านการออกแบบบ้าน ซึ่งเทรนด์การออกแบบบ้านนั้นเปลี่ยนแปลงไปตามยุคตามสมัย ยิ่งในภาวะเศรษฐกิจฝืดเคืองก็ยิ่งต้องประหยัดงบ การออกแบบและสร้างบ้านโดยพากันไปพึ่งพิงธรรมชาติ หรือการกลับสู่สามัญจึงเป็นทางเลือกที่น่าสนใจอยู่ไม่น้อย

พิชัย วงศ์ไวศยวรรณ นายกสมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์ กล่าวว่าเทรนด์ของการออกแบบที่อยู่อาศัยในปัจจุบันจะสอดคล้องกับภาวะเศรษฐกิจที่ซบเซาอยู่ในปัจจุบัน ซึ่งมีส่วนทำให้การออกแบบต้องประหยัดงบประมาณ มีการเลือกใช้วัสดุก่อสร้างที่ประหยัด มีฟังก์ชั่นการใช้งานได้ดี หรือนำกลับมาใช้ใหม่ได้ ซึ่งการออกแบบจะต้องตอบโจทย์ให้กับเจ้าของที่ใช้งานว่าชีวิตส่วนตัวเขาเป็นอย่างไร บุคคลนั้นชอบอะไรไม่ชอบอะไร จะเป็นตัวสะท้อนงานออกมาในแบบบ้าน

“นอกจากนี้แนวคิดการออกแบบในยุคนี้ สิ่งสำคัญที่ต้องคำนึงถึงคือการประหยัดพลังงาน อย่างเช่น ในภาวะที่ต้องเผชิญกับภัยแล้ง เราจะแก้ปัญหาอย่างไร จะออกแบบสวนอย่างไรให้สวยแต่ไม่ต้องเปลืองน้ำ หรือการเก็บน้ำฝนไว้ใช้งาน รวมไปถึงน้ำที่มาจากระบบบำบัดอย่างน้ำทิ้งในอาคาร เป็นต้น” พิชัย ยกตัวอย่าง

ที่สำคัญประเทศไทยเป็นประเทศที่มีงานออกแบบที่วิจิตร ถือเป็นโจทย์สำคัญของสถาปนิกที่จะส่งต่องานออกแบบไปยังรุ่นต่อไปได้อย่างไร ในเรื่องของอัตลักษณ์รูปทรง ฟังก์ชั่นการใช้งาน เรื่องสีสัน เรื่องการใช้วัสดุ เราอยู่ในโลกยุค Globalization ที่มันเล็กลง จึงต้องนำเสนออัตลักษณ์ที่เป็นตัวตนของเรา มิฉะนั้นเราก็จะเหมือนกับคนทั่วโลก

นอกจากนี้ การออกแบบในยุคปัจจุบันจะคำนึงถึงความยืดหยุ่นสูง ถ้าหากมีพื้นที่จำกัดห้องต้องสร้างให้ปรับเปลี่ยนรูปแบบการใช้งานได้หลายอย่าง เพราะคอนโดมิเนียมยุคใหม่มีพื้นที่เล็กลง ทำให้การออกแบบในยุคปัจจุบันมีโจทย์มันยากขึ้น แต่ดีว่ามีเทคโนโลยีเข้ามาเป็นตัวช่วย ที่สำคัญต้องคำนึงถึงมิติรอบด้าน ทั้งเรื่องความปลอดภัย ผลกระทบสังคมหรือเพื่อนบ้านด้วย

ขณะที่ ผศ.รัชด ชมภูนิช คณบดีคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เล่าว่า การออกแบบบ้านให้อยู่สบายนั้นหลีกเลี่ยงไม่ได้ถ้าจะไม่หยิบยกเรื่องสภาพภูมิอากาศมาพิจารณา โดยเฉพาะเรื่องความร้อนในปัจจุบันที่ร้อนอย่างมหาวินาศ รวมไปถึงปัญหาเรื่องของความชื้น จึงเป็นที่มาที่ทำให้ต้องใช้เครื่องปรับอากาศตลอดเวลา

การที่เราจะทำอย่างไรให้ลดความร้อนและความชื้น ก็เริ่มจากทิศทางบ้านหรือคอนโดมิเนียม หากตั้งอยู่ในทิศตะวันตกก็จะเจอกับแดดบ่ายจะทำให้เกิดการสะสมความร้อนซึ่งหากเลือกผิดก็จะต้องไปหาวิธีแก้ความร้อนอย่างไม่มีที่สิ้นสุด แต่ถ้าตัดปัจจัยเรื่องทิศทางออกไปได้ก็จะเป็นการลดความร้อนที่จะเกิดขึ้นกับที่อยู่อาศัยได้ทางหนึ่ง

การที่จะทำให้บ้านหรือที่อยู่อาศัยของเราเย็นขึ้นได้นั้น นอกเหนือจากการติดตั้งเครื่องปรับอากาศคือการเพิ่มความเย็นจากภายนอก สิ่งที่ทำได้ง่ายๆ คือการปลูกต้นไม้ที่ทำให้เกิดร่มเงา หรือการปลูกหญ้าก็เป็นส่วนหนึ่งที่ช่วยลดการสะสมความร้อนที่จะเข้ามาในตัวบ้าน โดยเลือกปลูกในบริเวณที่จะสะสมความร้อนเข้ามาในตัวบ้าน

ยกตัวอย่างเช่น เราชอบเทปูนบริเวณลานจอดรถแต่หากวางตำแหน่งไม่ถูกที่ถูกทางไปอยู่ในทิศตะวันตกหรือทิศใต้ จะเป็นจุดที่สะสมความร้อนเข้ามาสู่ภายในตัวบ้าน จำเป็นต้องใช้ต้นไม้หรือสนามหญ้ามาช่วยลดปัญหาความร้อน ซึ่งใต้ร่มเงาของต้นไม้นั้นช่วยลดอุณหภูมิได้ 2-3 องศาเซลเซียส หรืออาจจะมีการทำแหล่งน้ำเพื่อลดความร้อน แต่ก็ต้องดูทิศทางด้วยว่ามีแดดส่องหรือไม่ ก็อาจจะกลายเป็นการเพิ่มความร้อนเข้าตัวบ้าน

สำหรับปัจจัยภายในบ้านต้องพิจารณาเรื่องของผนัง ช่องเปิด หน้าตา และกระจก ต้องเจาะและเปิดให้สอดคล้องกับทิศทางของแดดและลม ถ้ามีกระจกเยอะๆ ทางด้านทิศใต้หรือทิศตะวันตกจะร้อนแน่ๆ เพราะว่าแดดจะเข้ามาเต็มๆ แต่มีกระจกทางด้านทิศตะวันตกหรือด้านทิศใต้มีได้ ถ้าจะกันความร้อนก็ต้องใช้กระจกแบบพิเศษ หรืออาจต้องติดแผงกันแดดเพิ่มเติมเข้ามาเพื่อลดความร้อนเข้ามา

“ทุกอย่างที่ใช้จะไล่มาจากเรื่องพื้นฐาน จากนั้นจึงคิดเรื่องอุปกรณ์ตัวช่วยเข้ามาคือ เรื่องฉนวนกันความร้อนหากมีเงินน้อยควรจะเลือกวางที่หลังคาก่อนเลย หรือจะติดตั้งทิศทางที่แดดส่องผ่านเยอะๆ อย่างทิศตะวันตกก็จะช่วยลดภาระของเครื่องปรับอากาศลงไปได้มาก” ผศ. รัชด กล่าว

ประเด็นต่อมาเป็นเรื่องพฤติกรรมของคนที่อยู่อาศัยภายในบ้าน ทุกวันนี้คนอยู่กันแยกส่วนมากเกินไปสมมติมีห้องนอนอยู่ 3 ห้อง มีคนอยู่ 3 คนภายในบ้าน ก็จะแยกกันอยู่ความสิ้นเปลืองที่เกิดขึ้นก็จะคูณ 3 เพราะอาจจะมีการใช้โทรทัศน์ 3 เครื่อง เปิดแอร์ 3 ตัวแต่สามารถลดการใช้งานได้ โดยในบางช่วงเวลามาอยู่ด้วยกันใช้แอร์ตัวเดียวอยู่ในพื้นที่นั้นๆ ด้วยกัน3 คน ทีวี เครื่องเดียวดูด้วยกัน 3 คน เป็นต้น

เรือนไทยเป็นสถาปัตยกรรมที่ออกแบบมาให้เหมาะสมกับบ้านเรา มีการยกพื้นให้หนีน้ำ เมื่อ4-5 ปีมีการพูดว่าบ้านต้องยกสูงเพื่อหนีน้ำแต่ปัจจุบันก็ลืมกันไปอีกแล้ว ก็ยังคงเป็นบ้านติดดินเหมือนเดิม เรือนไทยมีพื้นที่ที่เรียกว่าชานอยู่ตรงกลางเพื่อให้คนในบ้านใช้ชีวิตอยู่ร่วมกันในเวลากลางวัน ส่วนพื้นที่ครัวไทยแยกออกไปจากตัวบ้านก็เป็นภูมิปัญญาเพราะครัวเป็นบริเวณที่ทำให้เกิดความร้อน การทำครัวไทยนั้นกลายเป็นแหล่งสะสมความร้อน

อย่างไรก็ตาม จากภาวะเศรษฐกิจที่ซบเซาการสร้างที่อยู่อาศัยใหม่อาจจะมีข้อจำกัดเรื่องงบประมาณ การปรับปรุงบ้านเดิมอาจจะใช้วิธีการต่อเติม ซึ่งถือว่าเป็นอีกตัวเลือกหนึ่ง ในการบรรเทาปัญหาไประยะเวลา 4-5 ปี แทนที่จะเลือกซื้อใหม่เลย อาจจะต้องใช้วิธีการบริหารพื้นที่ที่มีอยู่อย่างจำกัดนั้นให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

ในมุมมองของ ปรีชา นวประภากุล กรรมการผู้จัดการ บริษัท ดีเอฟเอพี (Design for Aesthetic Process) มองว่า งานออกแบบบ้านนั้นขึ้นอยู่กับมีงบประมาณเท่าใด และสิ่งสำคัญในการออกแบบนั้นต้องคำนึงถึงความสบาย สภาพภูมิอากาศ โดยต้องดูจากปัจจัยพื้นฐาน คือบ้านอยู่ทิศทางใด หากเป็นทิศเหนือถือเป็นทิศที่แสงสบาย ไม่ร้อนไม่โดนแดดมาก เหมาะกับเป็นห้องที่จะต้องอยู่ทั้งวันจะประหยัดพลังงานและไม่ต้องเปิดเครื่องปรับอากาศมากแต่ถ้าที่ดินหันไปทางทิศตะวันตก อาจจะต้องหาวิธีการออกแบบโดยการป้องกัน ซึ่งจริงๆ แล้วในการวางฟังก์ชั่นมาบังแดดได้ เช่น เอาห้องน้ำ ครัว บันได ห้องเก็บของมาบัง และพยายามเปิดให้มีลมผ่านเข้าได้ด้วย

เทรนด์การออกแบบต้องคำนึงถึง Passive Design หรือการออกแบบกลับไปสู่พื้นฐานที่ต้องคำนึงถึงธรรมชาติ การหันหน้าบ้านให้รับลมจากทางทิศใต้ เพราะประเทศไทยนั้นลมจะพัดมาจากทางทิศใต้ไปทิศเหนือตลอดทั้งปี จึงต้องวางทิศต่างๆ ไม่ให้ไปบล็อกทิศทางลม เพราะเศรษฐกิจแบบนี้หากเปิดเครื่องปรับอากาศทั้งวันจะทำให้สิ้นเปลืองค่าไฟฟ้ามาก หากมีการออกแบบให้ลมถ่ายเทได้ ใช้ลมใช้แสงธรรมชาติก็จะช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายได้มาก

นอกจากนี้การติดตั้งเครื่องปรับอากาศก็ต้องคำนึงถึงเรื่องการติดตั้งเครื่องคอมเพรสเซอร์ว่าอยู่ทิศทางไหนเนื่องจากมีการปล่อยลมร้อนออกมาอย่างห้องนอนตอนเช้าไม่ควรจะเปิดประตู หน้าต่างห้อง เพราะ
จะเป็นการนำความชื้นเข้ามาในห้อง พอกลางคืนเปิดแอร์เครื่องปรับอากาศจะต้องใช้พลังงานมากขึ้นจากการที่ห้องมีความชื้น

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

06 พฤษภาคม 2559 เวลา 09:52 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/430390

โดย…สุธน สุขพิศิษฐ์

มีหลายอย่างที่เป็นเรื่องง่ายๆ แต่ทำยาก ในจำนวนนั้นก็มีการกินผักพื้นบ้านสด ซึ่งผมเชื่อว่าหลายคนคงทำยาก โดยเฉพาะคนกรุงเทพฯ ที่ส่วนใหญ่กินผักสดน้อย กินผักอย่างที่เคยชินทั่วไป และนิยมกินสุก ไม่เหมือนคนต่างจังหวัด ทั้งภาคเหนือ อีสาน ตะวันออก ใต้ ที่กินผักสดเก่งโดยเฉพาะผักพื้นบ้านมาตั้งแต่เกิด

การกินผักสดของคนกรุงเทพฯ นั้นเอาง่ายๆ ว่า แตงกวาในข้าวผัด หรือในข้าวมันไก่ ข้าวหมูแดง ยังเขี่ยมันออก ผัดไทยที่เขาเอาหัวปลี ใบบัวบก ต้นกุยช่าย มาให้ด้วยยังเมิน ผมเคยถามคนรู้จักว่า ไม่ชอบกินผักเหรอ เขาบอกว่า ทำไมจะไม่กิน ก็ผัดผักบุ้งไฟแดง คะน้าปลาเค็ม คะน้าลวกในข้าวขาหมู กะหล่ำปลีผัดน้ำปลา แกงจืดมะระยัดไส้หมูสับ ต้มยำขาหมูก็มีเห็ดอยู่ด้วยนั่นไง สำหรับผักสดก็กินตามร้านลาบ ส้มตำ ไก่ย่าง ที่ส้มตำก็เป็นมะละกอ แล้วมีกะหล่ำปลี ถั่วฝักยาว ใบโหระพา เท่านั้นก็พอแล้ว

ผมเคยถามร้านลาบ ส้มตำ ไก่ย่าง ว่าทำไมไม่ใส่ ผักติ้ว ผักชีลาว ผักชีล้อม ผักแขยง แบบอีสานมาให้ด้วย คนขายบอกว่า คนกิน 100 คนเพิ่งเห็นอาแปะนี่แหละคนเดียวที่จะเอาผักสดอีสาน เป็นอย่างนั้นไป
ผมไม่ใช่จะกล่าวหาหรือต่อว่าคนกรุงเทพฯ ที่ไม่ได้ชินกับการกินผักสด ก็ลองดูพ่อแม่คนรุ่นใหม่สั่งก๋วยเตี๋ยวให้เด็กๆ ต้องสั่งคนขายว่า ไม่เอาผัก กะแค่ถั่วงอก ผักชี ต้นหอม ไม่ได้ถูกฝึกให้กินแล้ว เรื่องผักพื้นบ้านสดนั้นไม่ต้องพูดถึง

ความจริงก็น่าเห็นใจอยู่เหมือนกันครับ การที่ไม่ค่อยชอบผักพื้นบ้านสด เพราะทั้งรสและกลิ่นกินไม่ได้ง่ายๆ ผักพื้นบ้านสดนั้นมีทั้งขม เหม็นเขียว ฉุน เปรี้ยว ชาลิ้น ร้อน มันๆ จืดๆ ไม่ต้องอื่นไกล แค่ผักบุ้ง 3 อย่าง ผักบุ้งไทย ผักบุ้งจีน ผักบุ้งบกต้นเล็กๆ รสชาติยังไม่เหมือนกันเลย ถ้าเจอผักกาดอีสานชนิดหนึ่งเหมือนผักกาดขาวต้นเล็กๆ ใบมีรูพรุนเหมือนโดนแมลงกิน กลิ่นฉุนเหมือนวาซาบิของญี่ปุ่น หรือเจอใบยี่หร่าที่เผ็ดร้อนก็เอาเรื่องแล้ว และถ้าไปเห็นสภาพที่มันขึ้นด้วย ที่บางอย่างมันขึ้นตามหญ้ารกๆ หรือริมร่องคูน้ำยิ่งไม่น่ากิน

ผมว่าถ้าจะกินต้องค่อยๆ ลองครับ เหมือนเวลาไปกินอาหารเวียดนาม แหนมเนืองนั้นมีผักดิบ กล้วยดิบ มะเฟืองดิบ กระเทียมดิบ ส่วนผักข้างเคียง ก็มีผักแพวหรือผักไผ่ ผักชีฝรั่ง ใบสะระแหน่ ใบโหระพา นั่นเป็นบันไดขั้นแรก เวลากินแกงอ่อมอีสาน จะเป็นอ่อมปลาดุกย่างหรืออ่อมผัก ซึ่งปกติมีมะเขือ ต้นหอม อยู่แล้ว แต่ถ้าเขาใส่ผักชีลาว มันจะหอมน่ากินขึ้นทันที นั่นเป็นการรู้จักผักชีลาว ซึ่งผักชีลาวนั้นถ้าคิดเข้าข้างตัวเองแบบโก้ๆ ว่า มันคือ Dill ที่ฝรั่งยังกิน นั่นเป็นบันไดขั้นที่สอง

กินอาหารปักษ์ใต้ก็เหมือนกัน ชินกับกินแกงหมูกับลูกเหรียง ปลาดุกผัดยี่หร่าแล้ว ขั้นต่อไปกินกุ้งผัดกะปิใส่สะตอ สะตอนี่เป็นแม่บทของความฉุนเหม็นเขียวเลย ผ่านสะตอไปได้แล้ว ผักพื้นบ้านสดอื่นๆ ก็เป็นเรื่องหมูๆ

วิธีที่ดีที่สุดอีกอย่างคือเวลากินน้ำพริกกะปิ ซึ่งไม่มีกติกาว่าจะต้องเป็นชะอมชุบไข่ แตงกวา มะเขือ ผักลวกต่างๆ เท่านั้น เอาผักจากใต้ จากอีสาน มากินร่วมกันด้วยก็ได้ การกินน้ำพริกกับผักพื้นบ้านดิบนั้นต้องมีกลวิธีบ้าง ปกติน้ำพริกกะปินั้นมีเปรี้ยวมะนาว เค็มกะปิ หวานน้ำตาลปี๊บ มะเขือพวง เป็นรสของมันอยู่แล้ว ยังมีปลาทูทอดที่ออกเค็มอีก แล้วกินกับยอดมะระขี้นกซึ่งขมเด็ดขาด กินคำเล็กๆ เคี้ยวช้าๆ ละเอียดๆ รสทั้งหลายที่ต่างคนต่างมานั้นจะค่อยๆ มีความผสมผสาน จะอร่อยครับ

การกินผักพื้นบ้านสดเป็นนั้นมีประโยชน์มหาศาล ผักพื้นบ้านนั้นแทบทุกชนิดมีสรรพคุณทางยาทั้งนั้น แต่ไม่ต้องหวังว่ากินแล้วจะแก้โรคนั้นรักษาโรคนี้ได้ทันที กินให้อร่อยไว้ก่อน การเคี้ยวละเอียดๆ นอกจากจะได้รสของมันแล้ว เวลากลืนไปลำไส้มันจะดูดซับของดีของมันได้อย่างมีประสิทธิภาพ

สมัยนี้โรคคอเลสเตอรอลที่ดูน่ากลัว พอเกิน 200 และ LDL สูงด้วย ก็ชักเครียด ไข่ไม่กิน กุ้ง ปลาหมึกไม่กิน บางคนหนักขึ้นไปอีกทุเรียนไม่กิน ไม่ต้องกลัวครับกินผักพื้นบ้านสดจนเป็นอาชีพจนขาดไม่ได้แล้ว กินข้าวขาหมู กินข้าวมันไก่ หอยทอด เบอร์เกอร์หมูโปะชีส ก็ไม่ต้องกลัว อีกอย่างเราไม่ได้กินของแบบนั้นทุกวันอยู่แล้ว เมื่อกินผักพื้นบ้านสดทุกวัน เดี๋ยว HDL ก็ดีเอง การกินผักพื้นบ้านสดแบบสบายๆ ไม่ต้องหวังผลมากมายจะดีเองครับ แล้วจะซื้อได้ที่ไหนก็ไม่มีปัญหา ตามตลาดสดทั่วไปที่ปกติมีผักปลูกเป็นแปลง เช่น คะน้ำ ผักกาด กะหล่ำ หัวไช้เท้า มะเขือ จะมีหลายแผง แต่จะต้องมีแผงผักพื้นบ้านอยู่ 1 แผงเป็นอย่างน้อย ยิ่งตามตลาดนอกเมือง แถบนนทบุรี ปทุมธานี สมุทรปราการ จะมีแผงผักพื้นบ้านอีสานเยอะ ขาย 3 อย่าง 3 กำ 10 บาท แค่ 10 บาท ได้ประโยชน์เกินค่าเงิน และนี่เป็นสิ่งที่ผมชวนกินครับ

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

05 พฤษภาคม 2559 เวลา 10:42 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/430200

โดย…กองทรัพย์ ภาพ… จักรพันธ์ สุวรรณพาณิชย์

ความยิ่งใหญ่ของมหานทีหนึ่งสายล้วนเกิดจากหนึ่งหยดน้ำรวมตัวกันจนกลายเป็นธารน้ำเล็กๆ เดินทางผ่านป่าแล้วป่าเล่า ป่าที่สมบูรณ์สายน้ำก็จะเริงร่า ป่าที่มอดไหม้สายน้ำก็ไร้ชีวิตชีวา อย่างไรเสียน้ำก็ไหลรวมกันกลายเป็นแม่น้ำหนึ่งสายและเป็นมาเช่นนี้เสมอ ในวันที่คนปลายน้ำยังรู้สึกสบายดีอยู่ เปิดก๊อกยังมีน้ำประปาไหล แต่สถานการณ์ต้นน้ำหลายสายบอบช้ำ อยู่ในช่วงเวลาที่ต้องเอาใจช่วย อย่างไรก็ตาม ความบอบช้ำของต้นน้ำนั้นหนักหนาเกินกว่าเราจะเดินทางไปถึง แต่พื้นที่ที่พอจะมีความหวังในเรื่องการฟื้นฟูเพื่อบรรเทาความเจ็บป่วยให้ป่าต้นน้ำ ที่นั่นคือ…ต้นน้ำแม่ปิง ใน อ.เชียงดาว จ.เชียงใหม่

จับชีพจรต้นน้ำแม่ปิง

นิคม พุทธา ชายผู้คลุกคลีกับงานอนุรักษ์มาตลอดชีวิตการทำงาน เป็นทั้งเจ้าของพื้นที่กลุ่มอนุรักษ์ลุ่มน้ำแม่ปิง ทั้งยังเป็นหัวเรี่ยวหัวแรงในการเปล่งเสียงบอกสถานการณ์ของป่าต้นน้ำปิงกับคนภายนอกผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว (Nikom Putta) นำทางให้กลุ่มบิ๊กทรีและผู้ร่วมสังเกตการณ์ในฐานะอาสาสมัครมาที่เชียงดาวเพื่อตามหาคำตอบจากต้นน้ำแม่ปิง

“จริงๆ แล้วต้นน้ำปิงไหลมาจากดอยถ้วยในฝั่งเมียนมาและเริ่มต้นในเขตไทยในเขตอุทยานแห่งชาติผาแดง ในบ้านเมืองนะเหนือ อ.เชียงดาว สถานการณ์ของป่าต้นน้ำแม่ปิงในปัจจุบันอยู่ในสถานะที่น่าเป็นห่วง เพราะพื้นที่ป่าถูกบุกรุกทำลายอย่างรวดเร็ว โดยมีการรุกล้ำขึ้นไปบนภูเขาสูง ซึ่งมีทั้งไร่ข้าวโพด ไร่กะหล่ำปลี สวนส้ม ไร่พริก กระเทียม ฯลฯ พื้นที่เกษตรเหล่านี้จะไม่เป็นปัญหาหากทำกินในพื้นที่ราบหุบเขาที่มีการอนุญาตให้ทำกินได้ หากแต่พื้นที่สวนและไร่เหล่านั้นเป็นพื้นที่ป่าต้นน้ำแม่ปิง การเปลี่ยนแปลงที่ว่านี้รุนแรงมากขึ้นในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา และส่งผลให้เห็นเด่นชัดขึ้นตั้งแต่ปี 2558 ที่มีปริมาณน้ำฝนน้อยลง และในปี 2559 เกิดปัญหาภัยแล้งอย่างรุนแรง เกิดไฟป่าบ่อยครั้งและแต่ละครั้งก็กินพื้นที่มากขึ้น ทั้งยังซ้ำเติมปัญหาหมอกควันในภาคเหนือซึ่งเกิดขึ้นทุกปีทวีความรุนแรงมากขึ้น”

สิ่งที่ทำให้ต้นน้ำปิงป่วยไม่ได้มีเพียงไฟป่าและการบุกรุกต้นน้ำเท่านั้น หากแต่การรุกล้ำในพื้นที่ป่าต้นน้ำพร้อมกับสารเคมีแบบเข้มข้นที่ใช้ในการเกษตรรวมทั้งการทำประปาภูเขาเพื่อนำน้ำไปใช้ในการเกษตรสร้างแรงสะเทือนให้สายน้ำก็ส่งผลต่อระบบนิเวศของสัตว์ในแม่น้ำเช่นกัน

“ที่นี่คือแม่น้ำสายเดียวกันกับที่ชาวเชียงใหม่ใช้ เป็นสายเดียวกันกับแม่น้ำที่ไหลรวมกันเป็นเจ้าพระยา การใช้น้ำมากตั้งแต่ต้นน้ำ ก็จะเหลือน้ำที่ไหลลงไปในเมืองน้อย ซึ่งการใช้น้ำในเมืองก็ใช้ในอุตสาหกรรม โรงแรม และสาธารณูปโภคซึ่งล้วนแต่ใช้น้ำจำนวนมาก ผมจึงอยากพามาดูว่าต้นน้ำในจินตนาการของคุณกับสภาพความเป็นจริงเป็นอย่างไร ออกมาดู มารู้ มาเห็น ให้เราได้สัมผัสกับสิ่งที่เกิดขึ้นในพื้นที่นี้ นี่จึงเป็นเหตุผลหนึ่งที่ผมจัดค่ายเยาวชน และเปิดรับอาสาสมัครมาช่วยกันดูแลป่าต้นน้ำ ทั้งทำแนวกันไฟ และเก็บขยะบนดอยหลวงเชียงดาว เพื่อหวังว่าจะเกิดการสื่อสารและสร้างความห่วงใยส่งต่อไปยังคนอื่นๆ ที่มีใจรักผืนป่าและสายน้ำ โดยหวังว่าจะส่งผลต่อพื้นที่ป่าอื่นๆ ภาพที่เห็นหรือประสบการณ์ที่ได้รับจะซึมซับเข้าไปภายใน เมื่อใดที่พร้อมก็มาช่วยกัน”

จากป่าต้นน้ำที่เป็นธารน้ำเล็กๆ ผ่านป่าไปเป็นระยะทางราว 10 กม. จากพื้นที่ป่าหัวโล้น ความร้อนจากไฟที่เผาพื้นที่เตรียมปลูกข้าวโพด สีน้ำตาลแดงค่อยๆ เปลี่ยนเป็นสีเขียว ธารน้ำกว้างขึ้น มีน้ำมากขึ้น พื้นที่นี้คือหมู่บ้านโป่งอางที่มีคนพื้นราบ ชาวไทยใหญ่และกะเหรี่ยงอยู่ร่วมกัน เป็นหมู่บ้านตัวอย่างของการอนุรักษ์ที่ได้รับรางวัลลูกโลกสีเขียว สิงห์คำ แก้วสุข กรรมการหมู่บ้านโป่งอาง บอกถึงสิ่งที่ให้น้ำปิงที่โป่งอางใสและมีชีวิตชีวาคือการดูแลป่าและกฎการแบ่งปันที่ตั้งไว้ร่วมกัน พื้นที่ป่าของที่นี่ถูกแบ่งเป็นป่าทำกิน ป่าใช้สอย และป่าอนุรักษ์ มีเวรยามตรวจตราในป่าหากพบผู้บุกรุกจะต้องผลักดันให้ออกไป ความเข้มแข็งนี้จึงทำให้โป่งอางมีน้ำเพื่อการเกษตรตลอดทั้งปี มีพื้นที่สีเขียวมากพอจะปกป้องชาวบ้านจากหมอกควัน แม้จะบอกว่าในระยะ 10 ปีมานี้ป่าเปลี่ยนไปมากก็ตามที

ความหวังและพลังต่อลมหายใจ

บ่อยครั้งที่เราพูดถึงการปลูกป่า ซึ่งหลายคนมองว่านี่คือทางออกและแก้ปัญหา แต่แท้จริงแล้วนิคมบอกว่าปัญหาที่ป่าต้นน้ำกำลังเผชิญสลับซับซ้อนมากกว่านั้น และมีความเกี่ยวข้องกับหลายฝ่าย ดังนั้นต้องใช้ยาแก้หลายขนาน ต้องทำซ้ำเพื่อสร้างความเข้าใจและความร่วมมือจากชาวบ้านเจ้าของพื้นที่เพื่อนำไปสู่การแก้ปัญหาที่ยั่งยืน “ถ้าเรามองไปที่ชาวบ้านสายตาที่มองไปที่เขาอย่าทำให้เขาเป็นผู้ร้าย เพราะการช่วยคนเท่ากับเราได้ช่วยป่า เราจะมุ่งเน้นอนุรักษ์อย่างเดียวไม่ได้”

เกษร สังขโบสถ์ เจ้าของบ้านไร่สายหมอก หนึ่งในสถานที่ตั้งแคมป์ในเชียงดาว เธอเป็นคนนอกพื้นที่ที่ไม่เพียงแต่ตกหลุมรักหนุ่มเชียงดาวเท่านั้น แต่อ้อมกอดที่สวยงามของเชียงดาวคือสิ่งที่ทำให้เธอไม่ไปไหนและยึดมั่นที่จะตักรักษาเชียงดาวอีกหนึ่งแรง

“ในฐานะที่เราอาศัยอยู่ในพื้นที่ก็อยากทำอะไรให้เมืองที่เราอยู่ดีขึ้น แม้จะรู้ว่าการทำให้กลับมาให้เหมือนเดิม 100% มีโอกาสน้อย แต่ถ้าเราทำให้กลับมาได้ 20-30% ก็ยังดี ถ้าเรานิ่งเฉยความเสียหายกับป่าต้นน้ำและพื้นที่อุทยานก็จะเสียหายมากขึ้นเรื่อยๆ โดยส่วนตัวเราปลูกป่าเป็นประจำทุกปีอยู่แล้ว แต่ก็เห็นด้วยกับพี่นิคมว่าการทำเพียงผิวเผินไม่ได้สำเร็จในระดับการเข้าถึงจิตวิญญาณ เราจึงมาร่วมในการเดินทางตามหาต้นน้ำแม่ปิงในครั้งนี้ด้วย เพื่อมองหาแนวทางการแก้ปัญหาที่ยั่งยืนและสิ่งที่ชาวเชียงดาวคนหนึ่งพอจะช่วยได้”

ในเวลาเดียวกันที่คนพื้นที่นำทางไปดูพื้นที่ป่าต้นน้ำแม่ปิง เป็นเวลาเดียวกันกับ อาจารย์บรรจง สมบูรณ์ชัย คณบดีคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการออกแบบสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยแม่โจ้ นำทีมนักศึกษาสถาปัตยกรรมชั้นปีที่ 1 กว่าร้อยชีวิตมาเรียนรู้เรื่องการทำงานร่วมกับชาวบ้านด้วยการนำวิชาความรู้มาประยุกต์ใช้

“ปัญหาที่เรารับรู้จากเชียงดาว คือ ภัยแล้งและพื้นที่ต้นน้ำถูกคุกคาม ก่อนหน้านี้มีการลงพื้นที่เพื่อสำรวจว่าสิ่งที่เราพอทำได้มีอะไรบ้าง ก็ได้ข้อสรุปมาว่า ในพื้นที่เชียงดาวมีเส้นทางศึกษาธรรมชาติที่น่าทึ่งมาก เป็นเส้นทางที่มีเรื่องราวในเชิงพระพุทธศาสนา ขณะเดียวกันในเชิงนิเวศก็มีความหลากหลายและสวยงาม แต่เส้นทางนี้ยังต้องมีการจัดการพื้นที่ เพิ่มจุดให้ความรู้ และมีกราฟฟิกที่เชิญชวนให้คนอยากเดินป่า

นอกจากนี้ ในงานที่เราถนัดอีกอย่างหนึ่งคือการดูแลต้นไม้ใหญ่ ในพื้นที่เชียงดาวมีทิวต้นยางแดงอายุหลายร้อยปี เป็นเส้นทางที่สวยงามมาก แต่ต้นไม้หลายต้นยังไม่ได้รับการขึ้นทะเบียน และอีกหลายต้นต้องการการรักษา หน้าที่ของพวกผมก็คือเก็บข้อมูลต้นไม้ใหญ่และเข้าไปรักษาต้นไม้ที่ป่วยเพื่อให้เขามีอายุยืนที่สุด ซึ่งเท่าที่เห็นก็มีหลายร้อยต้น น่าจะต้องลงพื้นที่กันอีกหลายรอบ ทั้งหมดนี้เราได้ประสานทั้งกับผู้นำท้องถิ่น เจ้าหน้าที่อุทยาน และเจ้าของพื้นที่แล้ว ผมว่าการที่เด็กได้มาเห็นต้นตอของปัญหาจะทำให้เขาเข้าใจว่าหมอกควันในเมืองที่มากขึ้น น้ำปิงที่น้อยลง หน้าแล้งที่รุนแรง มันมีผลต่อเนื่องด้วยกันหมด” อาจารย์บรรจง กล่าวสรุป

เสียงจากอาสา

การ์ตูน-วรศิริ ดีระพัฒน์ เลขาฯ สาวที่ถนัดนั่งตากแอร์เย็นฉ่ำมากกว่าการเดินป่า เธอบอกว่าตัวเองเป็นคนเมืองที่หลบความร้อนของป่าเมืองออกมาตามหาความร่มเย็นของป่าต้นน้ำ และหวังว่าการมาค่ายเยาวชนเชียงดาวจะได้รูปสวยๆ กลับไป แต่สิ่งที่เธอพบต่อหน้าต่อตาคือไฟป่า

“ถ้าพูดถึงป่าต้นน้ำก็เคยคิดว่าจะต้องเดินผ่านป่าลึก มีต้นไม้ใหญ่อยู่เต็มสองข้างทาง มีสีเขียวชุ่มฉ่ำและได้ยินเสียงน้ำไหลไม่ขาดสาย แต่สิ่งที่เราเห็นก็คือป่าต้นน้ำถูกขนาบข้างด้วยไร่กะหล่ำปลี ไร่พริก ไร่กระเทียม และยังมีท่อน้ำขนาดใหญ่ หรือที่เขาเรียกว่าประปาภูเขาวางอยู่เพื่อนำน้ำจากต้นน้ำไปใช้ เราเห็นการใช้น้ำมากตั้งแต่ต้นน้ำ ดังนั้นจึงไม่น่าแปลกใจที่น้ำจะเหลือน้อยในปลายทาง”

วันที่สองของการมาค่ายเยาวชนเชียงดาว การ์ตูนและเพื่อนๆ ได้รับประสบการณ์ที่คุ้มค่ามากคือการได้เจอไฟป่าต่อหน้าต่อตา ได้ช่วยดับไฟ

“เป็นประสบการณ์ที่เปิดมุมมองของคนเมืองอย่างเราได้มากมาย แม้ว่าวันนี้จะยังไม่รู้ว่าจะช่วยเหลือป่าต้นน้ำได้อย่างไรบ้าง แต่ในฐานะคนที่ใกล้ชิดกับโลกโซเชียลก็คงสื่อสารให้คนเมืองอื่นๆ ได้เห็นสภาพของต้นน้ำแบบที่เราได้เห็น และสิ่งสำคัญคือการเปลี่ยนแปลงภายในของตัวเอง เรามองว่าป่าต้นน้ำกับคนเมืองเป็นเรื่องเดียวกัน ปัญหาทุกอย่างเชื่อมโยงกันทั้งหมด ถ้าป่าต้นน้ำสะอาดบริสุทธิ์ มีปริมาณมากพอ คนที่อยู่ปลายน้ำก็สบายใจที่จะใช้ และเชื่อว่าถ้าได้มาเห็นไฟป่าอย่างที่เราเห็น เขาจะต้องสะเทือนใจและสงสารต้นไม้ไม่แพ้กัน”

บทสรุปของการเดินทางครั้งนี้ยังไม่ได้ถูกบันทึกแบบรวบยอด แต่อย่างน้อยในหน้าบันทึกของอาสาสมัครและผู้ร่วมเดินทางครั้งนี้ ต้องเต็มไปด้วยเขม่าควันไฟป่าและต้นไม้ที่เกิดในใจทุกคนเรียบร้อยแล้ว รอเพียงวันต้นกล้าเติบโต

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

04 พฤษภาคม 2559 เวลา 11:22 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/430028

โดย…นกขุนทอง-ศศิธร จำปาเทศ ภาพ… อภิชัย วิจิตรปิยกุล วิกรัย จาระนัย และ มูลนิธิวิชาหนังสือ

บรรยากาศของเด็กๆ กำลังฝึกหนังตะลุง บางคนทำท่าหัดเชิด บางคนหัดร้อง ขับบทด้วยน้ำเสียงเจื้อยแจ้ว เป็นภาพและเสียงที่พบเห็นได้เป็นปกติในวันเสาร์อาทิตย์ ณ วัดพระพรหม จ.นครศรีธรรมราช ภายใต้การฝึกสอนของ ครูมาโนชญ์ เพ็งทอง ผู้ที่ฝากอนาคตศิลปวัฒนธรรมการเชิดหนังตะลุงของภาคใต้ไว้ในมือนายหนังตะลุงตัวน้อยๆ นับสิบคนที่สมัครใจเข้าร่วมโครงการเยาวชนตะลุงธรรมะ วัดพระพรหม จ.นครศรีธรรมราช

ท่ามกลางเด็กน้อยหลายคน หนึ่งคนที่เฉิดฉายเป็นเพชรเม็ดงาม ทำการแสดงเป็นที่ประทับใจประจักษ์แก่ทุกสายตาของคนในท้องถิ่นมาแล้ว คือ“สกนธ์ สุวรรณคช” ในวัยเพียง 9 ขวบ สามารถมีคณะหนังตะลุงเป็นของตัวเอง ร้องและเชิดหุ่นเองทั้งเรื่องได้ไม่แพ้นายหนังตะลุงคนไหนๆ มีงานจ้างชุก และถึงแม้จะออกงานเล่นเป็นอาชีพได้แล้ว หากแต่ยังฝึกฝนอยู่ทุกเสาร์อาทิตย์เช่นเคย ยิ่งตอนนี้การฝึกซ้อมยิ่งเข้มข้นเพราะในอีกไม่กี่วันจะเป็นอีกหนึ่งการเดินทางครั้งสำคัญของ “หนังตะลุงคณะสกนธ์ ตะลุงธรรม” ที่จะมาอวดลวดลายเชิดหุ่นและน้ำเสียงนายหนังตะลุงอายุน้อยที่กรุงเทพมหานคร ซึ่งการแสดงนี้ได้รับการสนับสนุนจาก มกุฏ อรฤดี ศิลปินแห่งชาติ สาขาวรรณศิลป์ ปี 2555 ช่วยประกาศให้ดาวดวงนี้แจ่มจรัสมากยิ่งขึ้น และได้รับความร่วมมือจากสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย กระทรวงวัฒนธรรม ศูนย์การเรียนรู้และพัฒนาหนังสือไทย และมูลนิธิวิชาหนังสือ

อวดหนังตะลุงด้วยมือน้อย

หนังตะลุงเป็นมหรสพทางภาคใต้ของไทย หากมองให้ลึกลงไปหนังตะลุงเป็นมากกว่าการแสดงที่ให้ความบันเทิง ผู้สืบทอดจึงต้องเรียนรู้ เข้าใจแก่นแท้ที่แฝงอยู่ในศิลปะอันเป็นอัตลักษณ์ของคนใต้ด้วยความลึกซึ้ง

สกนธ์ ไข่นุ้ยสายเลือดเมืองคอนผู้สืบทอดอาชีพนายหนังตะลุงอายุน้อยที่สุดของประเทศไทยก็ว่าได้ เริ่มฝึกเล่นหนังตะลุงกับครูมาโนชญ์ตั้งแต่อายุ 7 ขวบ ขณะนั้นนับว่าอายุน้อยและตัวเล็กที่สุดในโครงการเยาวชนตะลุงธรรมะฯ

“ผมรู้สึกชอบหนังตะลุงตั้งแต่เรียนอนุบาล 3 เห็นเพื่อนซื้อหนังตะลุงตัวเล็กๆ มาเล่นที่โรงเรียน เลยให้พ่อพาไปซื้อ ต่อมาพ่อกับแม่ก็พาผมไปดูหนังตะลุงคณะน้องเดียว ที่วัดโพธิ์นิมิตร พอกลับมาบ้าน ผมก็ตัดหยวกกล้วยท่อนสั้นๆ ไว้ปักรูปหนังตะลุงเหมือนที่เขาเล่นหนังตะลุงกัน แต่ผมเล่นแบบไม่มีจอ พอรู้จากพี่ชายว่าที่วัดพระพรหมมีครูมาสอนหนังตะลุงเลยให้พี่พามาฝากตัวเป็นศิษย์ครูมาโนชญ์ ทุกเย็นวันศุกร์ผมจะมาที่วัดแล้วกินอยู่ที่นั่น วันอาทิตย์เย็นก็กลับบ้าน เตรียมตัวไปเรียนตามปกติ ตื่นเช้าตอนตีสี่”

หนังตะลุงให้หลายสิ่งกับสกนธ์ ทุกวันนี้ค่าเทอม ค่าเรียนพิเศษ ไม่ได้รบกวนทางบ้าน แถมยังมีเงินเก็บ แต่กว่าสกนธ์จะมีวันนี้เขาต้องผ่านการฝึกฝนอย่างหนัก ทว่าก็คุ้มค่ากับเวลา 2 ปีที่เขาทุ่มเท ตั้งใจที่จะเอาดีให้ได้ในเส้นทางนี้ ในการแสดงหนึ่งเรื่อง สกนธ์ต้องเชิดหนังราว 30 ตัว และต้องจำทุกบทของทุกตัวละคร ซึ่ง ไข่นุ้ยนายหนังตะลุงมีกลวิธีในการจำ

“ไม่ยากครับ อย่างกลอนยาวแค่ไหนก็ตาม ผมจะจำไปทีละ 4 วรรค หรือหนึ่งบท อ่านจนจำแล้วเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เดี๋ยวนี้ก็เริ่มง่ายขึ้น”

ความสามารถพิเศษของเด็กวัยอยากรู้อยากเห็น ด้วยใจรักและความตั้งใจ ทำให้สกนธ์ฝีมือพัฒนาอย่างเร็วรวด จากคำบอกเล่าของครูมาโนชญ์ บอกว่า สกนธ์เกิดมาเพื่อเป็นนายหนังตะลุง

“อดีตนายหนังฝึกฝนกันตั้งแต่อายุ 11 ปี อย่าง กั้น ทองหล่อ ศิลปินแห่งชาติ ท่านฝึกตั้งแต่อายุ 11 แต่กว่าจะได้ออกโรงก็ปาเข้าไป 18-20 ปี สกนธ์ตอนแรกผมก็ไม่นึกว่าเขาจะทำได้เร็วขนาดนี้ พอฝึกไปแค่ 1 ปีเขาก็ทำได้ คนที่จะทำอย่างนี้ได้ เขาเรียกว่าต้องมีเชื้อมาก่อน คือมีเชื้อหนัง เชื้อโนรามาตั้งแต่รุ่นปู่ย่าตาทวด สกนธ์เขามีเชื้อโนราสายตรง จุดปุ๊บมันก็ติดปั๊บเลย ฝึกไม่ยาก เชิดรูปหนังตะลุงมีอยู่ไม่กี่รูป เขาเรียกว่ารูปครู หัดเชิดรูปครูได้ก็จะเชิดตัวอื่นได้ทั้งหมด การขับบทก็มีจังหวะวรรคตอน ให้ฟังจังหวะเสียงดนตรี เรียกว่าขับให้เข้าโหม่ง สกนธ์จดจำบทกลอนได้ทั้งเรื่องโดยไม่เปิดหนังสือเลย ความจำดีมาก ผมเลยพาไปครอบมือกับคุณลุงหนังศรีพัฒน์ จากนั้นเขาก็เป็นนายหนังอาชีพอย่างเต็มตัว เขาครบเครื่องจริงๆ สำหรับความเป็นนายหนัง การแสดงออกเขาล้นตัวมากสมเป็นนักแสดง ไม่ขลาดคน พร้อมที่จะแสดงออกในทุกสถานการณ์”

หนังตะลุงถือเป็นศิลปะชั้นสูง ประกอบด้วยหลายทักษะ ทั้งเชิด ขับบท นายหนังตะลุงจึงต้องฝึกฝนทักษะทั้งหมดนี้ แต่กลับไม่ใช่เรื่องยากสำหรับสกนธ์ ครูมาโนชญ์เล่าถึงลูกศิษย์อย่างภาคภูมิใจ

“ศัพท์กลอนหนังที่ผมแต่งหลายคำเป็นศัพท์ชั้นสูง เขาไม่เข้าใจเขาก็จะถามหาคำตอบ ผมสอนเรื่องไตรภูมิ เพราะเขาต้องรู้ ถ้าไม่เข้าใจเขาจะเล่นไม่ถูก ชั้นอินทร์ ชั้นพรหม นาคราช นรก สวรรค์ กี่ชั้นต้องแจงให้เขาเห็นภาพหาคำอธิบายจนเขาเข้าใจ เด็กวัยแค่นี้ทั่วไปไม่มีใครเรียนเรื่องนี้หรอก แต่คนเป็นนายหนังไม่เรียนไม่ได้ครับ นายหนัง 1 คน ต้องร้อง เชิด ขับบท พูดเสียงตัวละครราว 30 ตัว ส่วนลูกคู่อีก 6 คน เล่นดนตรีคนละชั้น ตอนสกนธ์แสดงใหม่ๆ เรายังไม่ได้ฝึกลูกคู่ เพราะยังขาดคนและเครื่องดนตรี ต้องเช่าลูกคู่ เช่าโรง เช่าเครื่องเสียง ภายหลังเราก็เริ่มสะสมอุปกรณ์เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ รับงานคืนละ 1-2 หมื่นบาท นำมาแบ่งจ่ายค่าเช่าทั้งหมดครั้งละ 1 หมื่นบาท งานจะชุมช่วงเทศกาล อย่างงานเดือนสิบเมืองคอนปีที่แล้ว สกนธ์แสดง 4 คืนติดต่อกัน นอกนั้นก็มีงานบุญต่างๆ ประเพณีทางใต้เจ้าภาพจะรับหนังให้คนมางานได้ชมกัน สกนธ์เป็นนายหนังเด็กมักจะได้รางวัลความเอ็นดูจากหน้าโรงอีกประมาณสามพันบาท ไม่นานเขาก็รับงานไปทั่ว มีผลงานแสดงเป็นที่รู้จักของชุมชนและจังหวัดใกล้เคียงที่เขาเดินทางไปแสดง ทั้งนครศรีธรรมราช สุราษฎร์ กระบี่”

หนังตะลุงเปิดโลกใหม่เด็กชายสกนธ์

สกนธ์เล่าด้วยน้ำเสียงฟังชัดมีจังหวะจะโคนราวกับกำลังขับบทกลอนหนังตะลุงอยู่ แต่สิ่งหนึ่งที่สัมผัสได้คือ ความสุขที่เจืออยู่ในน้ำเสียงนั้น เมื่อพูดถึงสิ่งที่เขาได้จากการเป็นนายหนังตะลุง ซึ่งแทบจะไม่ต้องเสียเวลานึกคิดเรียบเรียงคำพูดเลย มันพรั่งพรูออกมาจากความรู้สึกของนายหนังตัวน้อย

“ผมมีความรู้เกี่ยวกับการเชิดหนังตะลุง ผมได้อยู่กับสิ่งที่ผมรักผมชอบ ได้แสดงความสามารถของผมออกมาให้คนในสังคมได้รู้ ผมได้รู้จักคนมาก ผมฝึกพูด ออกเสียงได้อย่างถูกต้องชัดเจน จากการพากย์หนัง ได้เรียนรู้ในสิ่งที่ไม่เคยรู้ เช่น เรื่องไตรภูมิ และเรื่องวรรณคดีต่างๆ ฝึกหนังในวัด ทำให้ผมได้เข้าวัดอยู่เป็นประจำ ได้ฟังธรรมรู้เรื่องธรรมะจากครูมาโนชญ์ หลวงปู่ หลวงตาที่ช่วยกันสอน ผมได้รู้จักบุคลิกของตัวละครหนังตะลุงที่แตกต่างกัน ได้เดินทางท่องเที่ยวไปยังสถานที่ไกลๆ มากมาย หลายครั้งผมได้เข้าไปอยู่ในพิธีสำคัญ ได้เรียนรู้เรื่องมารยาทในการเข้าสังคม มีชีวิตสนุกสนานจากการเล่นหนัง สถานที่ฝึกหนัง (ในวัด) มีศิลปะอื่นๆ อยู่ด้วย ทำให้ผมได้ฝึกวาดภาพและร้องเพลงควบคู่ไปกับการเล่นหนัง”

สิ่งที่สกนธ์เอ่ยมานั้นเป็นสิ่งที่เด็กคนหนึ่งสัมผัสได้ โดยไม่ผ่านการซับซ้อนอะไร หากแต่สิ่งที่เขาได้มากกว่านั้นคือ “โอกาส” จะมีเด็กสักกี่คนที่ยอมละทิ้งการละเล่นสนุกสนานมาฝึกเชิดหนังตะลุง บางคืนต้องนอนดึกกว่าการแสดงจะเลิก ไหนจะภาระหน้าที่การเล่าเรียนในวัยที่กำลังศึกษา แต่สกนธ์ทำได้ดีในทุกบทบาทของชีวิต นอกเหนือจากนั้นสิ่งที่เขาทำได้ปรากฏแก่สายตาและสัมผัสใจของผู้ใหญ่

นอกจากแสดงหนังตะลุงแล้ว สกนธ์ยังสนใจวาดรูปและเขียนหนังสือ การันตีฝีมือจากรางวัลชมเชย อันดับ 9 การประกวดภาพวาดพร้อมคำบรรยาย สมุดภาพบันทึกประจำวัน อินิกิ ภาพวาดของเขามีเสน่ห์แตกต่างจากผลงานทั่วไป ได้สะดุดตา มกุฏ อรฤดี จนต้องเดินทางไปยังปักษ์ใต้เพื่อตามหาเด็กชายมหัศจรรย์คนนี้ จนล่าสุดความสามารถและความมุ่งมั่นของสกนธ์ได้ประจักษ์ต่อผู้ใหญ่ใจดี มกุฏ อรฤดี ได้ช่วยหาทุนการศึกษาให้สกนธ์เรียนจนจบปริญญาตรี

จากคนตัวใหญ่สู่คนตัวเล็ก

การสืบทอดศิลปะไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะสายเลือดศิลปินโดยตรง หากแต่ความรักศิลปะที่ผุดขึ้นกลางจิตใจคือสิ่งที่ผู้ถ่ายทอดมั่นใจจะฝากฝังงานศิลป์ที่ตนเคยได้รับถ่ายทอดจากครูส่งต่อให้ศิษย์รุ่นสู่รุ่นอย่างสุดหัวใจเช่นกัน

สกนธ์ไม่ได้เป็นเพชรเม็ดงามคนเดียวของครูมาโนชญ์ หากในโครงการยังมีเด็กอายุตั้งแต่ 4 ขวบ ถึง 10 ขวบ ที่มาฝากตัวเป็นศิษย์ ครูมาโนชญ์ตั้งใจฝึกฝนทุกคน หวังว่าสักวันหนึ่งเพชรเหล่านี้จะเปล่งประกายแสงได้อย่างสกนธ์นั่นเอง

“ถ้าเรามองถึงแก่นของหนังตะลุงแล้ว ผมพบว่าหนังตะลุงคือสื่อสำคัญอย่างหนึ่ง ทำหน้าที่สอนธรรมะแก่ผู้คนตลอดมา มากหรือน้อยขึ้นอยู่กับภูมิปัญญาคนแต่งเรื่องและตัวนายหนัง เด็กๆ ทางใต้นี้ได้เรียนรู้ถูกผิดจากตัวตลกไอ้เท่ง ไอ้หนูนุ้ยกันเยอะ งานศิลปะทุกแขนงทำหน้าที่บันทึกอารมณ์ยุคสมัยของสังคมด้วยนะ ถ้าคนในยุคไหนอยู่กันอย่างสงบสุข งานศิลปะจะงดงาม ยุคสมัยคนอยู่กับสงคราม ความแร้นแค้น ศิลปะก็สื่อออกมาตามนั้น หนังตะลุงก็เช่นกัน จะเห็นว่า คนสมัยนี้รีบร้อนแข่งขันกับเวลาเพื่อทำมาหากิน ไม่มีเวลาดูหนังกันทั้งคืนเหมือนเมื่อก่อน หนังก็ต้องปรับการแสดงไปกับยุคของสังคม เทียบกับสมัยก่อนแล้วจะเห็นว่ามันหยาบลง เช่นเดียวกับงานศิลปะแขนงอื่นๆ แต่ถามว่าถึงขั้นจะต้องสูญหายไปไหม ตราบเท่าที่ยังมีกลุ่มชนภาคใต้ของไทยอยู่มันคงไม่หายไปไหน เพราะหนังตะลุงคือรสชาติแท้จริงของเขา เหมือนน้ำพริกนั่นแหละ เราจะไปชิมพิซซ่าบ้างอะไรบ้าง แต่ของอร่อยเราคือน้ำพริก เราไม่ทิ้งหรอก”

หนังตะลุงรวมศาสตร์ศิลปะเอาไว้ทั้งหมด ทั้งประติมากรรมเครื่องมหรสพคือ การแกะสลักหนัง ระบายสีที่เป็นจิตรกรรม มีบทหนังเป็นวรรณกรรม ดนตรีที่เป็นคีตกรรม การเชิดเป็นนาฏกรรม นอกจากนี้ยังเกี่ยวข้องกับพิธีกรรมด้านจิตวิทยา นับเป็นมหรสพที่ทำได้ยากที่สุด เพียงคนเดียวต้องทำได้หลายอย่าง ทั้งร้อง พากย์ เชิด เจรจา รูปหนังได้เป็นร้อยๆ ตัว สามารถพูดแยกเสียงตัวละครได้ทั้งหมด คุณสมบัติต้องเป็นคนมีจิตวิทยา สร้างอารมณ์ขันควบคุมและดึงอารมณ์คนดูมาอยู่กับตัวนายหนังให้ได้

“เราต้องยอมรับว่าคนประเภทนี้มีน้อยมาทุกยุคทุกสมัย แต่ก็มีมาตลอดครับเป็นคนกลุ่มน้อยแล้วต้องเป็นคนที่มีใจรักงานศิลปะแขนงนี้อย่างเข้าสายเลือดด้วย ถ้าไม่รักจริงไม่นานก็จะเลิกร้างไป คนไม่มีเชื้อหนังมาก่อนก็เล่นได้ แต่ต้องเป็นคนที่ผุดขึ้นมา คือใจของเขาชอบขึ้นมาเองโดยไม่เคยมีเชื้อจากบรรพบุรุษมาก่อน ลักษณะเช่นนี้เขามีศัพท์เรียกว่า สิงหร ผุดขึ้นมาเองในใจ ผมเป็นสายเลือดศิลปิน บรรพบุรุษทำงานรับใช้ศาสนา ใช้ศิลปะโน้มนำให้คนอยู่ในวิถีปฏิบัติอันถูกต้องดีงาม เมื่อถ่ายทอดให้ลูกศิษย์ผมก็หวังให้เขาได้เป็นผู้ทำหน้าที่นี้ต่อไปเพื่อความสงบสุขของสังคม เพื่อวิถีชีวิตอันดีงามของผู้คน ดังที่ครูบาอาจารย์เคยสอนผมไว้ คนมันตายได้ แต่งานมันจะไม่ตาย ผมเชื่อว่าสกนธ์เขาเป็นคนดีที่มีค่าของสังคม และเป็นผู้น้อมนำคนในสังคมไปในทางดีงาม ด้วยงานศิลปะของเขา”

เมื่อครูฝากอนาคตของหนังตะลุงไว้ที่ลูกศิษย์ตัวน้อย สิ่งที่สกนธ์น้อมรับและตอบกลับมาก็คือ

“ผมอยากเล่นหนังของผมต่อไปให้ดีที่สุด และเป็นคนดีมีคุณธรรม ครูมาโนชญ์เคยสอนว่า ศิลปินที่ไม่มีคุณธรรม จะครองใจคนไม่ได้”

นายหนังสกนธ์ยืนยันแทนเพื่อนๆ เยาวชนอีกหลายคนว่าเขายังคงจะทำหน้าที่สืบทอดหนังตะลุงให้อยู่คู่กับดินแดนปักษ์ใต้และประเทศไทยต่อไป

ส่วนการแสดงที่จะนำศิลปะทางภาคใต้มาแสดงที่กรุงเทพมหานคร วันที่ 8 พ.ค. ณ หอศิลป์ราชดำเนิน กรุงเทพฯ ทำการแสดง 2 รอบ เวลา 17.00 น. เล่นเรื่องแก้วประจำเมือง เวลา 20.00 น. เรื่องไข่มุกดำ วันที่ 9 พ.ค. ณ วัดชลประทานรังสฤษฏ์ จ.นนทบุรี เวลา 13.30 น. เรื่องไข่มุกดำ ซึ่งทั้งสองเรื่อง มีเนื้อหาเกี่ยวกับธรรมะ ปริศนาธรรม ซึ่งครูมาโนชญ์ตั้งใจให้หนังตะลุงมารับใช้เผยแผ่ธรรมะสู่สายตาคนภาคกลาง โดยเปิดให้เข้าชมฟรีทั้ง 2 แห่ง

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

03 พฤษภาคม 2559 เวลา 17:04 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/429942

โดย…พริบพันดาว ภาพ… คลังภาพโพสต์ทูเดย์

ปัจจุบันประเทศไทยกำลังอยู่ในแผนแม่บทพัฒนาส้วมสาธารณะไทย ในระยะที่ 3 พ.ศ. 2556–2559 โดยมีสาระสำคัญ คือ เพื่อพัฒนาส้วมครัวเรือนให้เหมาะสมในการรองรับต่อการก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ คือ ป้องกันโรคข้อเสื่อม เพื่อให้ประเทศมีส้วมสาธารณะได้มาตรฐาน สะอาด เพียงพอ ปลอดภัย เพื่อส่งเสริมให้คนไทยมีพฤติกรรมการใช้ส้วมสาธารณะที่ถูกสุขลักษณะ ส่งเสริมให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจัดการสิ่งปฏิกูลอย่างถูกหลักสุขาภิบาล และเป้าหมายสำคัญ คือให้ครัวเรือนไทยใช้ส้วมแบบส้วมนั่งราบหรือชักโครกร้อยละ 90 สถานบริการสาธารณะและสถานที่สาธารณะมีบริการส้วมนั่งราบอย่างน้อย 1 ที่ ประเทศไทยมีส้วมสาธารณะที่สะอาด เพียงพอ ปลอดภัยร้อยละ 90 ของกลุ่มเป้าหมาย คนไทยมีพฤติกรรมการใช้ส้วมสาธารณะถูกสุขลักษณะ ร้อยละ 90 ของผู้ใช้บริการ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีการจัดการสิ่งปฏิกูลอย่างถูกหลักสุขาภิบาลร้อยละ 50

โดยกลุ่มเป้าหมายส้วมครัวเรือนและส้วมสาธารณะ ได้แก่ แหล่งท่องเที่ยว ร้านจำหน่ายอาหาร ตลาดสด สถานีขนส่งทางบกและทางอากาศ สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิง สถานศึกษา โรงพยาบาล สถานที่ราชการ สวนสาธารณะ ศาสนสถาน ส้วมสาธารณะ ริมทาง และห้างสรรพสินค้า/ศูนย์การค้า/ดิสเคาน์สโตร์ ซึ่งในแผนแม่บทนี้เขียนไว้อย่างชัดเจนว่า ต้องทำให้ได้ตามเป้าหมายที่กำหนดในปี 2559 ก็คือปีนี้ พร้อมกับข่าวลือว่ารัฐบาลจะบังคับให้ยกเลิกการใช้ส้วมนั่งราบหรือส้วมซึม โดยจะให้ทุกบ้านทุกสถานที่ใช้ส้วมสาธารณะแทน จนมีการนำไปโพสต์ลงในโซเชียลมีเดียกันอย่างสนุกสนาน ซึ่งต่อมาอธิบดีกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ก็ออกมาชี้แจงว่า ไม่เป็นความจริง

เมื่อพูดถึงเรื่องส้วม มาติดตามกันว่าส้วมไทยพัฒนาไกลไปถึงไหนกันแล้ว

ส้วมไทยไฉไลตามยุค

ย้อนอดีตกลับไปดูพัฒนาการของส้วมไทย หากจะดูกันในเรื่องของส้วมสมัยใหม่ก็ต้องใช้หมุดหมายในปี 2440 ที่รัฐได้ออกพระราชกำหนดสุขาภิบาลกรุงเทพฯ ร.ศ. 116 (พ.ศ. 2440) มีผลบังคับให้คนไทยต้องขับถ่ายในส้วม กระทั่งช่วงปี 2460-2471 ประเทศไทยได้รับความช่วยเหลือทางการแพทย์และสาธารณสุขจากมูลนิธิร็อกกี้เฟลเลอร์ ซึ่งเป็นองค์กรการกุศลเอกชนของสหรัฐอเมริกา โดยส่งเสริมให้มีการสร้างส้วมในจังหวัดต่างๆ และยังเกิดการประดิษฐ์คิดค้นส้วมรูปแบบต่างๆ ที่เหมาะสมกับท้องถิ่นของไทย เช่น “ส้วมหลุมบุญสะอาด” ที่มีกลไกป้องกันปัญหาการลืมปิดฝาหลุมถ่ายและส้วมคอห่านที่ใช้ร่วมกับระบบบ่อเกรอะบ่อซึม ต่อมาเริ่มมีผู้ใช้ส้วมชักโครกมากขึ้นในช่วงที่มีการก่อสร้างบ้านแบบสมัยใหม่หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 กระทั่งปี 2500 โถส้วมชนิดนี้ก็ได้รับความนิยม มีผู้ใช้เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จนในปัจจุบัน

ในปี 2548 ทางกระทรวงสาธารณสุขและสำนักงานส่งเสริมการจัดประชุมและนิทรรศการ (สสปน.) ได้จัดทำแผนแม่บทการพัฒนาส้วมสาธารณะไทย โดยกำหนดพื้นที่เป้าหมายหลัก 11 ประเภท อาทิ สถานที่ราชการ โรงเรียน โรงพยาบาล ศาสนสถาน สวนสาธารณะ สถานีบริการน้ำมัน ตลาดสด ฯลฯ ด้วยการวางกรอบการพัฒนาไว้ 3 ประเด็น คือ สะอาด เพียงพอ ปลอดภัย และได้มาตรฐาน หรือมีคำย่อว่า “HAS” ซึ่งมาจากคำว่า Healty Accessibility และ Safety ต่อมาในปี 2549 ประเทศไทยเป็นเจ้าภาพงานประชุมส้วมโลก 2006 หรือ World Toilet Expo & Forum 2006 โดยจะมีผู้แทนจาก 19 ประเทศ อาทิ สหรัฐ อังกฤษ เยอรมนี ญี่ปุ่น ฮ่องกง จีน อินโดนีเซีย ออสเตรเลีย อินเดีย สิงคโปร์ เวียดนามเข้าร่วม ซึ่งเป็นงานที่มีการอภิปรายหาแนวทางการแก้ปัญหาเรื่อง “การพัฒนาส้วมสาธารณะ” รวมถึงมีการจัดนิทรรศการแสดงส้วมไทย และส้วมแปลกๆ ที่มีความสร้างสรรค์ใหม่ๆ งานครั้งนั้นยังเป็นการสร้างความตระหนักให้ผู้ที่เกี่ยวข้อง หันมาดูแลส้วมสาธารณะให้ดีขึ้นอีกด้วย ซึ่งถือเป็นจุดสำคัญในการพัฒนาส้วมสาธารณะ และมีโครงการหลายโครงการเกี่ยวกับส้วมสาธารณะอีกหลายโครงการ

ว่าไปแล้วประเทศไทยได้ใช้มาตรการหลายอย่าง รวมทั้งมาตรการทางกฎหมายซึ่งมีบทบัญญัติที่เกี่ยวข้องกับส้วม ปรากฏอยู่ในกฎหมายหลายฉบับที่เริ่มมีการออกพระราชกำหนดสุขาภิบาลกรุงเทพฯ ร.ศ. 116 ซึ่งถือเป็นกฎหมายฉบับแรกเกี่ยวกับการสุขาภิบาลของคนกรุงเทพฯ และต่อมาได้ออกกฎกระทรวง ฉบับที่ 39 (พ.ศ. 2537) ซึ่งออกตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ. 2522 รวมถึงกฎกระทรวงกำหนดสิ่งอำนวยความสะดวกในอาคารสำหรับผู้พิการหรือทุพพลภาพและคนชรา พ.ศ. 2548

กฎหมายฉบับล่าสุด คือ พระราชกฤษฎีกากำหนดให้ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมเครื่องสุขภัณฑ์เซรามิก : โถส้วมนั่งราบต้องเป็นไปตามมาตรฐาน พ.ศ. 2556 โดยมาตรา 3 ระบุว่า ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมเครื่องสุขภัณฑ์เซรามิก : โถส้วมนั่งราบต้องเป็นไปตามมาตรฐานเลขที่ มอก.792-2554 ตามประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม ฉบับที่ 4380 (พ.ศ. 2554) โดยมีหมายเหตุว่า เหตุผลในการประกาศใช้พระราชกฤษฎีกาฉบับนี้ คือ เนื่องจากผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมเครื่องสุขภัณฑ์เซรามิก : โถส้วมนั่งราบ เป็นผลิตภัณฑ์ที่ใช้ในชีวิตประจำวันและอาจส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและอนามัยของประชาชนได้ หากมีคุณภาพต่ำ จึงจำเป็นต้องควบคุมคุณภาพผลิตภัณฑ์ดังกล่าวเพื่อคุ้มครองผู้บริโภคและเพื่อป้องกันความเสียหายอันอาจเกิดแก่ประชาชน

ส่วนรางวัลที่เกี่ยวกับส้วมที่รู้จักกันดีที่สุดก็คือ สุดยอดส้วมแห่งปีของ กทม. ซึ่งปีนี้จัดมาอย่างต่อเนื่องเป็นปีที่ 7 เข้าไปแล้ว เพื่อเชิดชูเกียรติในความมุ่งมั่นพัฒนาส้วมให้ได้มาตรฐานส้วมสาธารณะระดับประเทศ (HAS) ที่ต้องสะอาด ปลอดภัย ลดปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคติดต่อต่างๆ ที่จะส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของประชาชน

การประกวดครั้งนี้ กทม. เน้นกลุ่มเป้าหมายในสถานที่สาธารณะ 12 กลุ่ม ได้แก่ ศาสนสถาน สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิง ตลาดสด ร้านอาหาร โรงพยาบาล ห้างสรรพสินค้า/ศูนย์การค้า สถานที่ราชการ แหล่งท่องเที่ยว สวนสาธารณะ สถานศึกษา สถานีขนส่ง และส้วมริมทาง มีผู้ส่งส้วมสาธารณะเข้าร่วมประกวด 84 แห่ง ตัดสินโดยคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ 17 คน พิจารณาจากความสะอาด ความพอเพียง ความปลอดภัย การประหยัดพลังงาน ความสวยงาม การใช้ประโยชน์จากพืชสมุนไพรและสารชีวภาพ การบำบัดและนำสิ่งปฏิกูลไปใช้ประโยชน์และการเป็นแหล่งเรียนรู้

สำหรับ 16 แห่ง ที่คว้ารางวัล ”สุดยอดส้วม” ในกรุงเทพฯ ปีนี้ ประกอบด้วย 1.กลุ่มสถานที่ราชการ ประเภทอำเภอ ได้แก่ สำนักงานเขตสัมพันธวงศ์ ประเภททั่วไป กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย

2.กลุ่มศาสนสถาน ประเภทวัด วัดเทพลีลา เขตบางกะปิ ประเภทมัสยิด มัสยิดบางอุทิศ เขตบางคอแหลม

3.กลุ่มสถานศึกษา ประเภทประถมศึกษา โรงเรียนวัดจักรวรรดิ เขตสัมพันธวงศ์ ประเภทอุดมศึกษา วิทยาลัยดุสิตธานี เขตประเวศ

4.กลุ่มร้านอาหาร ร้านอาหาร London Street เขตสวนหลวง

5.กลุ่มสถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิง บริษัท เพชรสุวรรณ พลังงาน  เขตลาดกระบัง

6. กลุ่มห้างสรรพสินค้า/ศูนย์การค้า ศูนย์สรรพสินค้าซีคอนบางแค เขตภาษีเจริญ

7.กลุ่มตลาดสด ตลาด FOOD VILLA เขตตลิ่งชัน

8.กลุ่มสวนสาธารณะ สวนวชิรเบญจทัศ เขตจตุจักร

9.กลุ่มแหล่งท่องเที่ยว ประเภทเอกชน โครงการป่าในกรุง ปตท. เขตประเวศ ประเภทรัฐบาล พิพิธภัณฑ์ศิริราชพิมุขสถาน เขตบางกอกน้อย

10.กลุ่มโรงพยาบาล ประเภทเอกชน โรงพยาบาลวิชัยเวช อินเตอร์เนชั่นแนล เขตหนองแขม ประเภทรัฐบาล โรงพยาบาลกลาง เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย

11.กลุ่มสถานีขนส่ง สถานีรถไฟวัดสิงห์ เขตจอมทอง

ในส่วนของส้วมริมทางไม่มีผู้ส่งเข้าประกวด ซึ่ง กทม.จะส่งผู้ได้รับรางวัลทั้งหมดเข้าร่วมการแข่งขันส้วมแห่งปีระดับประเทศต่อไป

สะอาดและปลอดภัยต้องเป็นหัวใจหลักของส้วม

หากพูดถึงเรื่องส้วม ทุกคนก็ต้องไปเปิดวิทยานิพนธ์หัวข้อ ประวัติศาสตร์สังคม-ว่าด้วยส้วม และเครื่องสุขภัณฑ์ในประเทศไทย เมื่อปี 2548 ของนักศึกษาระดับปริญญาโท ภาควิชาประวัติศาสตร์ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ซึ่งปัจจุบันดำรงตำแหน่งเป็น รองคณบดีฝ่ายวิชาการ คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้

มนฤทัย ไชยวิเศษ ซึ่งถือเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านส้วมของไทยในเชิงประวัติศาสตร์สังคม ชี้ว่าภาพรวมของส้วมไทยมีพัฒนาการอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะเรื่องสุขอนามัยหรือความสะอาด

“สมัยก่อนการมองส้วมก็จะมองในเรื่องของประโยชน์ใช้สอย เพราะคนสมัยก่อนของไทยนิยมนั่งทุ่ง เพราะฉะนั้นจึงต้องออกพระราชกำหนดให้มีส้วม ออกกฎหมายบังคับจัดการให้ครัวเรือนต้องมีส้วม การจัดการเรื่องส้วมในเมืองไทยประสบความสำเร็จเพราะกฎหมายหรือไม่ คงไม่ใช่ส่วนเดียว ต้องประกอบด้วยส่วนอื่นด้วย สมมติมีพระราชกำหนดหรือกฎหมายบอกว่าต้องทำส้วมชักโครก ถ้าคนในสังคมเห็นพ้องว่ามีประโยชน์เขาก็ทำ แต่ถ้าเขาเห็นว่ามันไม่สอดคล้องกับพฤติกรรมของเขา ก็จะเกิดการต่อต้านหรือไม่เห็นด้วยขึ้นมา”

จากในอดีตที่มีการบังคับโดยกฎหมายให้คนมีส้วมและเข้าส้วม ไม่ให้ไปนั่งทุ่งหรือถ่ายทุกข์ตามที่สาธารณะ ซึ่งเกิดจากการจัดการโดยรัฐหรือส่วนกลาง ปัจจุบันสภาพสังคมเปลี่ยนไป โดยเฉพาะเรื่องการศึกษา มนฤทัย บอกว่า ส้วมกลายเป็นความจำเป็นของคนในสังคมไม่ว่าจะเป็นบ้านหรือสถานที่สาธารณะ

“ว่าไปแล้ว กฎหมายต้องสอดคล้องกับพฤติกรรมหรือความต้องการของคนถึงจะได้ผล ไทยเองก็มีแผนแม่บทส้วมสาธารณะระยะที่ 3 เข้าไปแล้ว ถ้าเทียบกับบรรดาประเทศเพื่อนบ้าน เราก็ต้องชื่นชมกับประเทศไทยในข้อนี้นะ หากวัดกันในระดับอาเซียนแล้ว การจัดการส้วมสาธารณะของเราค่อนข้างดี ประเด็นหลักเรื่องส้วมต้องเน้นเรื่องความสะอาดและความปลอดภัยเป็นหลัก ไม่ใช่ประเด็นเรื่องนั่งราบส้วมซึมหรือนั่งชักโครก ในบางที่เป็นแบบนั่งราบก็ยังดูปลอดภัยกว่าแบบชักโครก เพราะบางทีคนขึ้นไปเหยียบทำให้ไม่ปลอดภัย”

มนฤทัย เน้นถึงกฎเหล็กของส้วมว่าต้องมีมาตรฐานเรื่องความปลอดภัย มีแสงสว่างเพียงพอไหม มีการป้องกันการลื่น

“มีราวให้จับสำหรับผู้สูงอายุและผู้พิการไหม น่าจะมาเน้นหนักส่วนนี้มากกว่าสำหรับบ้านเราก็ค่อนข้างก้าวหน้าในเรื่องของห้องน้ำของผู้พิการและคนชรา มีการจัดการที่ดีแม้ดีแล้วแต่ก็ต้องมีการใส่ใจเพิ่มขึ้น ทำอย่างไรที่เราจะต้องมีส้วมสาธารณะที่สะอาดและปลอดภัยสำหรับทุกคนทุกเพศทุกวัย ซึ่งไม่ได้อยู่ที่การทุ่มงบประมาณที่สูงก็ได้ สอดคล้องกับความต้องการตอบสนองคนใช้ ถ้าคำนึงถึงผู้สูงอายุก็ต้องมุ่งตอบสนองวิถีชีวิตของเขา”

เรื่องส้วมเป็นเรื่องใกล้ตัวของทุกคน มนฤทัย ทิ้งท้ายว่า การเตรียมพร้อมของการเข้าสู่สังคมของผู้สูงอายุ เห็นด้วยว่าห้องน้ำเป็นสิ่งสำคัญ

“รวมถึงเรื่องปริมาณ ความเพียงพอ ความเหมาะสมในสถานที่ต่างๆ จะมีการจัดบริการกันอย่างไร เพราะเรื่องส้วมถือว่าเป็นความสำเร็จของงานสาธารณสุข ในรอบ 100 ปีที่ผ่านมา การจัดการสาธารณสุขที่ประสบความสำเร็จเรื่องหนึ่งก็คือ การสร้างส้วม  ซึ่งต้องทำให้สอดคล้องกับความต้องการของคนในสังคม”

ส้วมยอดเยี่ยมไม่ได้มาเพราะโชคช่วย

เมื่อกลางเดือน เม.ย.ที่ผ่านมา มีการมอบรางวัลสุดยอดส้วมแห่งปีของ กทม. ประจำปี 2559 รวม 16 แห่ง เพื่อเชิดชูเกียรติในความมุ่งมั่นพัฒนาส้วมให้ได้มาตรฐานส้วมสาธารณะระดับประเทศ (HAS) ที่ต้องสะอาด ปลอดภัย ลดปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคติดต่อต่างๆ ที่จะส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของประชาชน การประกวดครั้งนี้ กทม. เน้นกลุ่มเป้าหมายในสถานที่สาธารณะ 12 กลุ่ม โดยในกลุ่มสถานีขนส่ง “สถานีรถไฟวัดสิงห์” ซึ่งตั้งอยู่ในเขตจอมทอง และเป็นขนส่งระบบรางที่เดินทางไปสู่มหาชัยและสมุทรสงคราม เป็นสถานีขนส่งที่ได้รับรางวัลสุดยอดส้วมแห่งปีของ กทม.

วิเชียร ตุลาทอง นายสถานีรถไฟวัดสิงห์ บอกว่า ไปรับรางวัลเมื่อวันที่ 19 เม.ย.ที่ผ่านมา เขาบอกว่า ห้องส้วมสาธารณะที่ดูแลอย่างสะอาดก็ถือเป็นการบริการของการรถไฟ

“นโยบายของการรถไฟไทยก็ต้องทำให้ห้องน้ำสะอาด เพราะเรื่องความสะอาดการรถไฟฯ ก็โดนมองในแง่ลบหลายๆ ด้าน อยากให้สมบัติส่วนรวมและห้องน้ำสาธารณะของการรถไฟมีความสะอาด จึงมีการจูงใจพนักงานให้มีส่วนร่วม โดยมีการเตรียมอุปกรณ์เครื่องมือการทำความสะอาดอย่างครบครัน เพิ่มความถี่ในการดูแลรักษาความสะอาด ถ้าสกปรกก็จะต้องรีบทำเลย ช่วงเช้าสายบ่ายเย็น สภาพแวดล้อมก็เอาความเรียบร้อยสวยงามเป็นหลัก รวมถึงความสะดวกสบายของผู้ใช้บริการ ซึ่งพอเข้ามาใช้แล้วเขาก็บอกกันปากต่อปากว่าห้องน้ำของสถานีรถไฟที่นี่สะอาดมาก”

วิเชียร อธิบายว่า สถานีรถไฟ โดยแบ่งชั้นสถานีเป็นระดับ ตามปริมาณรายได้จากการโดยสาร จำนวนประชากรในชุมชน และความสำคัญในการเดินรถไฟ (เช่น เป็นที่ตั้งของแขวงเดินรถ เป็นต้น) ซึ่งปัจจุบันมีอยู่ 3 ระดับ

“อย่างที่นี่จะเป็นชั้น 2 เราก็มีพี่เลี้ยงให้คำแนะนำก็คือหัวหน้าการเดินรถแขวง ผมก็นำมาเป็นแนวปฏิบัติหาอะไรเพิ่มเติม รวมถึงมีคำแนะนำจากทางเขตจอมทองด้วย เราใช้เงินงบประมาณจากการรถไฟล้วนๆ แต่นำมาบริหารจัดการให้เต็มประสิทธิภาพมีประสิทธิผลให้เกิดประโยชน์คุ้มค่ามากที่สุด ที่นี่ไม่ได้เปิดให้ประมูลเป็นห้องน้ำของสถานีรถไฟ แต่เป็นความร่วมมือร่วมใจของพนักงานการรถไฟด้วยกัน อาจจะไม่หวือหวาสวยงามแบบในห้าง สะอาดและไม่ขี้เหร่จนเกินไป เพียงแต่มีความใส่ใจ ผู้ใช้บริการก็ต้องช่วยกันดูแลด้วย ช่วยๆ กัน