ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

25 เมษายน 2559 เวลา 10:06 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/428341

โดย…เพรงเทพ

พวกโซเชียลฯ เป็นคำเรียกที่ออกไปในน้ำเสียงกลางๆ ไม่เหยียดหรือชื่นชม ในการจัดหมวดหมู่ของผู้คนแห่งยุคสมัย โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่ที่ใช้งานสังคมออนไลน์ของอินเทอร์เน็ตในอุปกรณ์ต่างๆ อย่างเป็นปกติในชีวิตประจำวัน ไปจนถึงเสพติดอย่างบ้าคลั่งจนถอนตัวไม่ขึ้น

ว่าไปแล้ว โซเชียลมีเดีย หมายถึงสังคมออนไลน์ที่มีผู้ใช้เป็นผู้สื่อสาร หรือเขียนเล่าเนื้อหาเรื่องราว ประสบการณ์บทความ รูปภาพ และวิดีโอ ที่ผู้ใช้เขียนหรือทําขึ้นเอง หรือพบเจอจากสื่ออื่นๆ แล้วนํามาแบ่งปันให้กับผู้อื่นที่อยู่ในเครือข่ายของตน ผ่านทางเว็บไซต์โซเชียลเน็ตเวิร์กที่ให้บริการบนโลกออนไลน์ ปัจจุบันการสื่อสารแบบนี้จะทําผ่านทางอินเทอร์เน็ต แท็บเล็ต และสมาร์ทโฟนมากขึ้นเรื่อยๆ

นอกจากนี้ โซเชียลมีเดียสามารถขยายความครอบคลุมไปถึงสื่อสังคมออนไลน์ที่มีการตอบสนองทางสังคมได้หลายทิศทาง โดยผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต พูดง่ายๆ ก็คือเว็บไซต์ที่บุคคลบนโลกนี้สามารถมีปฏิสัมพันธ์โต้ตอบกันได้นั่นเอง หากในบริบทของโซเชียลมีเดีย โซเชียลหมายถึงการแบ่งปันในสังคม ซึ่งอาจจะเป็นการแบ่งปันเนื้อหาผ่านไฟล์ รสนิยม ความเห็น หรือปฏิสัมพันธ์ในสังคม ซึ่งเกิดจากการรวมกันเป็นกลุ่ม เพราะฉะนั้นโซเชียลมีเดีย คือสื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่ทำให้ผู้ใช้แสดงความเป็นตัวตนของตนเองเพื่อที่จะมีปฏิสัมพันธ์หรือแบ่งปันข้อมูลกับบุคคลอื่น

แน่นอน ในโลกเสมือนจริงเหล่านี้ย่อมมีกฎ กติกา มารยาท และมีตัวบทกฎหมายคุมอยู่ โดยเฉพาะพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ ในการเสวนาหัวข้อ “เสพ Social แบบ Chic Chic … ตั้งสติให้ Strong” ซึ่งจัดโดยนักศึกษาปริญญาโท สาขาวิชาการบริหารสื่อสารมวลชน คณะวารสารศาสตร์และสื่อสารมวลชน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มีการพูดคุยผ่านผู้เชี่ยวชาญด้านโซเชียลมีเดียในอาชีพต่างๆ คือ ธาม เชื้อสถาปนศิริ นักวิชาการด้านสื่อสารมวลชน ไพบูลย์ อมรภิญโญเกียรติ นักกฎหมายด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ นวพล ธำรงรัตนฤทธิ์ ผู้กำกับภาพยนตร์ และนเรศ ติยะวัฒน์วิทยา แอดมินเพจกูหิว มีมุมมองดีๆ เกี่ยวกับการใช้โซเชียลมีเดียอย่างรอบคอบและมีสติ

คุณกำลังแก้ผ้าในห้องนอนที่มีกระจกใสรอบด้าน

การที่ผู้คนสามารถกำหนดความคิดเห็นสาธารณะอย่างเท่าเทียมกันได้ ทำให้คนยุคใหม่ชื่นชอบและต่างแสดงตัวตนด้วยสื่อในแบบของตัวเองผ่านโซเชียลมีเดียกันอย่างสนุกสนานและถือเป็นกิจปกติในชีวิตประจำวัน ธาม เชื้อสถาปนศิริ นักวิชาการด้านสื่อสารมวลชน เล่าให้ฟังถึงแนวคิด “5 ป” ของมาร์ก ซัคเกอร์เบิร์ก ว่าการที่ผู้คนอยู่ในโลกที่มีความเป็นส่วนตัวสามารถสร้างโลกใหม่ได้อย่างไร? โดยธามชี้ว่า มาร์กค่อนข้างเชื่อในหลักการดังต่อไปนี้มากๆ คือ เปิดเผย/โปร่งใส/แบ่งปัน/เปลี่ยนแปลง/ประชาธิปไตย

“เรากำลังอยู่ในยุคสงครามข้อมูล ซึ่งมีอยู่ 3 อย่าง หนึ่งคือ ข้อมูลเท็จ สองคือ ข่าวลือ และสามคือ โฆษณาชวนเชื่อ คนที่พูดประโยคนี้คือ จูเลียส ซีซาร์ ซึ่งบอกว่า ก่อนที่ผมจะไปรบ ผมสู้กับ 3 อย่างนี้ก่อน เพราะว่านี่คือสมรภูมิข้อมูลสงครามที่มีผลต่อการโน้มน้าวใจคนอื่นหรือการหาพวก โซเชียลมีเดียหรือออนไลน์จะมีกับดักของเรื่องความเร็ว เวลาเจอเพจปลอม สิ่งที่เราควรตั้งคำถามกับตัวเองว่า เรารู้เท่าทันความปลอมนี้หรือเปล่า ทุกๆ ครั้งที่อยู่หน้าจอ นิ้ว 5 นิ้วที่สัมผัสหน้าจอคืออุปกรณ์รบในสมรภูมิข่าวสารหรือโลกดิจิทัลในทุกวันนี้

“หนึ่ง-ความเปิดเผย โลกที่ทุกคนเปิดเผยตัวตนเพื่อความโปร่งใส สอง-โปร่งใส เชื่อในการสร้างความโปร่งใสของสังคมเสมือนจริง สาม-แบ่งปัน เข้าไปอยู่ในสังคมเศรษฐกิจระบบแบ่งปัน ระบบสังคมปัญญารวมหมู่ สี่-เปลี่ยนแปลง เขาเชื่อในความเปลี่ยนแปลง เป็นกลาง โซเชียลมีเดียมีความเป็นกลางให้กับทุกคน เสมอภาค ทุกคนสามารถเข้าถึงเฟซบุ๊กได้ด้วยต้นทุนที่ต่ำมาก และห้า-ประชาธิปไตย ความเสมอภาคของสื่อสังคมจะนำไปสู่ความเป็นประชาธิปไตย คุณมีตัวตนเดียวในชีวิต ถ้าหากมีหลายตัวตนแสดงว่าไม่มีความซื่อสัตย์ในสังคมเสมือนจริง ทุกวันนี้เราโฆษณาชวนเชื่อในสังคมออนไลน์และโซเชียลมีเดียกันทั้งนั้น”

ในสื่อสังคม ธามฝันว่า คงดีถ้าทุกๆ เรื่องสามารถตรวจสอบได้ ทุกๆ คนจะหวาดกลัวที่จะกระทำผิด ไม่มีใครมีอำนาจเหนือใคร ทุกอย่างถูกนำมาแสดงบนเฟซบุ๊กหมด

“กับดักลวงที่สุดของโซเชียลมีเดียคือกับดักของความใกล้ชิด เราใกล้ใครชอบใครเราก็จะเชื่อคนนั้นและจะเชื่อในสิ่งที่เขาแชร์มา คนยุคนี้กลายเป็นเหยื่อของความเร็ว มักง่ายและไม่ค่อยตรวจสอบ กลายเป็นพวกโฟโม (Fear of Missing Out) เรากลัวตกข่าว ต้องรีบแชร์รออะไรไม่ได้ มาร์ก ซัคเกอร์เบิร์ก บอกว่าถ้าคุณอยากใช้เฟซบุ๊ก คุณต้องรับผิดชอบในสิ่งที่คุณโพสต์ ถ้าคุณไม่ใช่ตัวคุณอย่ามาเล่น นี่คือจุดที่แตกต่างระหว่างเฟซบุ๊กกับเครือข่ายสังคมอื่นๆ ต้องใช้ชื่อจริง

“สิ่งที่สำคัญในโลกอินเทอร์เน็ตคือเราทุกคนต้องการการยอมรับจากสังคม ทุกวันนี้ผู้คนใช้ชีวิตกับการแชร์ประสบการณ์ ผู้คนไม่มีความเชื่อมั่นในการใช้ชีวิต แต่ว่าต้องการร่วมเป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์ คนทุกวันนี้รู้จักโลกผ่านประสบการณ์เทียมจากสื่อ เพื่อไม่ให้พลาดจากประสบการณ์จริง ข้อมูลข่าวสารที่อยู่หน้าจอ โลกทั้งใบอยู่ในมือถือ ส่วนคนรุ่นก่อนมีประสบการณ์จากของจริงที่ได้ประสบด้วยตัวเอง ปัจจุบันโลกเราแคบเพราะใช้มือถือ หน้าจอสี่นิ้วเราเห็นแค่หน้าตัวเราเอง ตรงนี้เป็นสิ่งสำคัญเวลาพูดถึงชนชั้นนำ บางครั้งเราก็อยากเป็นเซเลบ ทุกคนต้องการเป็นคนมีชื่อเสียง อินเทอร์เน็ตทำให้เราเท่าเทียมกัน เป็นสิ่งที่อยู่ในมือเรา”

ธาม มองว่าวัยรุ่นส่วนใหญ่มักชอบคิดว่าเฟซบุ๊กเป็นเรื่องส่วนตัว เป็นที่ระบายความคิดและอารมณ์ความรู้สึกของตัวเอง สามารถแสดงตัวตนออกมาได้หมดเปลือกทั้งด้านสว่าง กลางๆ และด้านมืด

“การใช้โซเชียลมีเดียแบบสตรองไม่ใช่แชร์เร็วไลค์เร็ว อย่างนี้เขาเรียกไม่มีสติ ถ้ามีสติต้องดูการตั้งค่าข้อมูลไพรเวซี่หรือความเป็นส่วนตัว ซึ่งมาร์ก ซัคเกอร์เบิร์ก กังวลใจกับเรื่องนี้มาก ในสหรัฐอเมริกากฎนี้แข็งแรงมาก หากอายุไม่ถึง 13 ปี ห้ามใช้โซเชียลมีเดียใดๆ ทั้งสิ้น เมืองไทยเป็นอย่างไร? เด็กไทยโกงอายุ ซึ่งเด็กไทยเก่งมากที่ใช้โซเชียลมีเดียในทางที่ไม่ค่อยเป็นประโยชน์สักเท่าไหร่ คุณคงไม่โพสต์ถ้าคิดว่าห้องส่วนตัวที่อยู่เป็นห้องนอน แต่ไม่รู้เลยว่าห้องนอนที่อยู่นั้นเป็นกระจกใสมองทะลุได้ทุกด้าน คำถามคือคุณจะแก้ผ้าให้คนทั้งโลกดูไหม โซเชียลมีเดียคือสื่อพื้นที่สาธารณะ ใครที่คิดว่าเป็นโซนปลอดภัยที่จะแสดงความคิดเห็นอะไรก็ได้ คำตอบคือไม่ใช่ เพราะฉะนั้นจำเป็นมากๆ ที่ควรคิดก่อนโพสต์และใช้โซเชียลมีเดียอย่างเหมือนกับใช้ชีวิตจริงๆ ในสังคมของคุณ

“การว่าผู้อื่นโดยไม่ระบุชื่อมักส่งผลในทางลบมากเลย คนทุกคนที่อยู่ใกล้ชิดและรู้จักเขาจะร้อนตัวและคิดว่าเป็นการต่อว่าเขา ในอินเทอร์เน็ตจะมีสภาวะหลอกอยู่อย่างหนึ่งคือไม่ต้องไปเจอกันแบบตรงๆ เอาชนะกันเชิงพื้นที่ได้ เพราะไม่เจอกันเวลาโพสต์ก็มักจะใช้คำที่รุนแรงมากกว่าปกติ เพราะถ้าเห็นหน้าค่าตากันก็จะเห็นสีหน้าค่าตาอารมณ์ความรู้สึกของเขา ก็เลยมักเกรงใจ แต่พออยู่ในโลกออนไลน์จะเป็นคนก้าวร้าวมาก มิติเชิงเวลาในอินเทอร์เน็ตคำด่าคำประณามจะอยู่ในนั้นตลอด เวลาอยู่ในโลกออนไลน์เราก็ควรมีมารยาททางสังคมเช่นกัน อินเทอร์เน็ตคือการจำลองสังคม ไม่ใช่โลกอีกโลกหนึ่งที่ไม่มีผลกระทบในโลกจริง เป็นโลกที่ยังส่งผลกระทบต่อชีวิตจริง เด็กวัยรุ่นที่ชอบถ่ายรูปแนววาบหวามเพื่อเรียกไลค์เรียกเรตติ้ง ต่อไปเวลาไปทำงานประวัติพวกนี้จะเจาะสืบค้นได้หมดเลย”

ใช้โซเชียลฯ อย่างฉลาดเท่าทันกฎหมายควบคุม

ในโซเชียลมีเดียมีการนำเสนอเนื้อหาเป็นสองส่วนคือ สิ่งที่เป็นข้อมูลหรือข้อเท็จจริง และความคิดเห็น ไพบูลย์ อมรภิญโญเกียรติ นักกฎหมายเทคโนโลยีสารสนเทศ ขยายความให้เห็นว่า การกดไลค์ไม่ผิดกฎหมายตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ แต่การกดแชร์มีสิ่งที่น่ากังวลก็คือว่าก่อนจะแชร์เราต้องเช็กก่อนว่าข่าวนั้นมีความน่าเชื่อถือขนาดไหน?

“ตามกฎหมายจะบอกว่าเราผิดเมื่อรู้ว่าข้อมูลนั้นเป็นเท็จ วิธีการที่จะพิสูจน์ว่าเราไม่รู้ว่าเป็นเท็จ นี่เป็นยันต์กันผีบอกไว้เลยว่าถ้าทำตามนี้จะรอดพ้นความผิดจากกฎหมาย 3 ฉบับ รอดพ้นจากกฎหมายลิขสิทธิ์ในเรื่องการละเมิดลิขสิทธิ์ รอดพ้นจาก พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ เรื่องการเปิดเผยข้อมูลที่เป็นเท็จ รอดพ้นจากกฎหมายหมิ่นประมาท สิ่งที่เราต้องทำคือ อ้างอิงแหล่งที่มาทุกครั้ง เพราะการอ้างอิงในกฎหมายลิขสิทธิ์ จะเป็นข้อยกเว้นในการละเมิดลิขสิทธิ์ ซึ่งกฎหมายจะยกเว้นให้เราเพราะเราไม่ทราบ แต่สิ่งที่ทุกคนชอบทำคือไม่อ้างแหล่งที่มาหรือบางทีก็เติมเพิ่มเสริมแต่งเข้าไป ซึ่งอย่าทำอย่างเด็ดขาด เพราะมีความเสี่ยงทางกฎหมาย สิ่งพวกนี้เป็นจริยธรรมที่พัฒนาไปเป็นกฎหมาย การอ้างแหล่งที่มาในฐานะสื่อสารมวลชนหรือคนทั่วไป ซึ่งบางคนหนักถึงขั้นใส่ลายน้ำเป็นของตัวเองไปเลย”

สำหรับการแชร์ข่าวลวง ข่าวลือ ข่าวเท็จ หรือข่าวจากเพจปลอม ไพบูลย์มองว่ามีวิธีป้องกันและแก้ไขหากใส่ใจและรอบคอบ

“ในด้านว่าเป็นข่าวเท็จหรือไม่? โดยส่วนตัวผมแล้ว มันมีการดูได้หลายๆ อย่าง การเช็กจากแหล่งข่าวว่ามีความน่าเชื่อถือขนาดไหน ถ้าเป็นไลน์ส่งมาจะไม่แชร์โดยเด็ดขาด เพราะก่อให้เกิดปัญหาพอสมควร ในทางด้านกฎหมายมีทางออกของเราในมุมนี้ ให้อ้างอิงถึงแหล่งที่มาก็จะช่วยได้ โดยเฉพาะในเรื่องของเจตนา ใน พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ จะมีปัญหา หมายความว่าเราไปคอมเมนต์หรือแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับคนอื่นไม่ได้เลยหรือเปล่า การแสดงความคิดเห็นถึงอาหารไม่อร่อย หนังไม่ดี ดนตรีไม่เพราะ เป็นสิทธิตามกฎหมาย ซึ่งไม่ได้ห้ามไว้ แต่ถ้อยคำหยาบคายที่พูดโดยไม่มีหลักการหรือการใส่ความก็จะมีปัญหาเรื่องหมิ่นประมาท อย่างร้านนี้อาหารไม่อร่อย สงสัยอาจจะมีแมลงสาบ อย่างนี้ไม่ได้ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ ต้องอยู่บนข้อเท็จจริง เวลาคอมเมนต์ก็ควรระวังเพราะจะติดตัวเองไปด้วย และมีปัญหาอยู่ตลอด สังคมโซเชียลมีเดียสอนเราว่าต้องละเอียดรอบคอบมากขึ้น ซึ่งต้องระมัดระวังเพจปลอม เว็บปลอม”

สำหรับกรณีของไวรัลหรือคลิปยอดนิยมที่แชร์กันอย่างมากมายในโซเชียลมีเดีย ไพบูลย์ชี้ว่า

“ถ้าเป็นตัวภาพจะเป็นงานที่มีลิขสิทธิ์ ทุกครั้งที่มีการอัพโหลดตัวภาพขึ้นบนอินเทอร์เน็ตให้ใช้เพื่อความบันเทิงส่วนตัว ไม่เสื่อมเสียกับตัวเจ้าของผลงาน ซึ่งบุคคลธรรมดาสามารถทำได้ แต่ถ้าไปเปลี่ยนโดยใส่โปรดักต์หรือสินค้าของตัวเองเข้าไป หรือไปพาดพิงบุคคลอื่นก็จะผิดในส่วนของการละเมิดลิขสิทธิ์เช่นกัน นอกจากภาพที่เป็นไวรัลแล้ว ที่น่าสนใจคือพวกคำสั้นๆ ที่เป็นสโลแกนจะไม่มีลิขสิทธิ์ อย่าง Keep Waking สามารถนำมาใช้ได้ เพราะกฎหมายไทยไม่คุ้มครองคำที่เป็นสโลแกนพวกนี้ แต่กรณีที่จะได้รับความคุ้มครองอย่างชื่อหนังคำว่า ฟรีแลนซ์ ก็ต้องไปจดเป็นเครื่องหมายการค้า ซึ่งจะมีลิขสิทธิ์คุ้มครอง ซึ่งจะเป็นการละเมิดเครื่องหมายการค้า ในเชิงมาร์เก็ตติ้งจะมีการคุ้มครอง อย่างเช่นชื่อเพลงก็จะไม่มีลิขสิทธิ์ ต้องไปจดชื่อเพลงเป็นเครื่องหมายการค้า”

สิ่งที่น่ากลัวของไวรัล ไพบูลย์บอกว่าคลิปที่ยิงเป็นไวรัล มาร์เก็ตติ้ง ซึ่งบางทีสื่อถึงค่านิยมที่ผิดๆ ของสังคมเข้าไปในตัวไวรัล เพียงเพราะต้องการให้มันฮิตให้มันดัง

“ไวรัลบางคลิปมีจุดเชื่อมที่เป็นเรื่องของศีลธรรมอยู่ ในเชิงที่สื่อนำมานำเสนอ ตรงนั้นมีผิดกฎหมายอยู่หลายตัว ไวรัล มาร์เก็ตติ้ง ที่เป็นคลิปมันทำให้เด็กและเยาวชนเข้าใจว่าวิธีการแบบนี้เป็นวิธีการที่ถูกต้อง ไวรัลในทางกฎหมายก็ต้องดูด้วย ซึ่งสมาคมโฆษณาเขาก็มีเรื่องกฎ กติกา และมารยาทอยู่เหมือนกัน บางทีแนวความคิดเดิมไม่มีอะไรเลย แต่ความคิดเห็นหรือคอมเมนต์ไปอีกทางหนึ่ง ทำให้มีปัญหาเวลาเกิดคอมเมนต์ ในฐานะเจ้าของเฟซบุ๊กแต่ละคนมีหน้าที่ตามกฎหมายที่จะต้องตรวจสอบ เพราะถ้ามีข้อมูลที่ผิดกฎหมายต้องลบออก ไม่งั้นจะมีความผิดตามกฎหมาย เพราะตอนนี้คดีที่ฟ้องเกี่ยวกับแบบนี้มีเยอะมากเป็นหมื่นคดี ต้องระมัดระวังให้มาก ส่วนเรื่องแฮ็กอินสตาแกรมดาราเกิดจากพวกมัลแวร์ที่มากับคลิปต่างๆ ซึ่งทำหน้าที่เก็บข้อมูลต่างๆ ของเราไป ส่วนคลิปที่ส่งผ่านไลน์ก็ต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ และอย่ารับแอดเฟรนด์คนแปลกหน้าในเฟซบุ๊ก เขาจะเข้ามาเอาข้อมูลและแฮ็กเฟซบุ๊กของเรา”

มุมมองจากผู้เชี่ยวชาญทางด้านโซเชียลมีเดียและกฎหมายน่าจะเป็นคู่มือและเข็มทิศในการใช้โซเชียลมีเดียอย่างมีสติและรอบคอบ เพื่อให้เกิดความสตรองในโลกจริงได้ไม่มากก็น้อย”

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

24 เมษายน 2559 เวลา 10:26 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/428280

โดย…นกขุนทอง-วนิชชา ตาลสถิตย์ ภาพ : วิศิษฐ์ แถมเงิน

เมื่อชอบคิดชอบเขียนและอ่านมากจนสะสมคลังข้อมูลความรู้ไว้มากมาย บวกกับประสบการณ์ที่เกิดจากการทำงานประจำ หรือที่เรียกกันว่า มนุษย์เงินเดือน พนักงานออฟฟิศ จนในที่สุดอยากเขียนหนังสือสักเล่ม เขาก็พร้อมที่จะก้าวเข้าสู่ถนนน้ำหมึก ในบทบาทนักเขียนเลือดใหม่ นามว่า โอมศิริ วีระกุล

สิ่งที่เขาอยากถ่ายทอดลอยเคว้งในหัวเต็มไปหมด ถึงแม้จะมีของ แต่เมื่อถึงเวลาปล่อยของก็ไม่ง่าย เพราะไม่รู้จะเริ่มต้นยังไงดี จนได้รับคำแนะนำและได้สำรวจหนังสือที่วางเรียงบนแผงตามร้านต่างๆ หนังสือประเภท ทำอย่างไรให้รวย เงินๆๆๆ แทบจะยึดพื้นที่ นอกนั้นนวนิยายก็วางเกลื่อน ซึ่งแน่ล่ะเขาไม่ถนัดมันเอาเสียเลย แต่จะมาเขียนเรื่องเงินๆ ทองๆ ที่เขาก็มีแนวความคิดโอนเอนมาทางนี้ หากแต่ช่องว่างตรงไหนล่ะที่เขาจะแทรกเข้าไปแล้วบอกกับผู้อ่านให้มาสนใจหนังสือของเขา นี่คือ “โจทย์” ที่นักเขียนมือใหม่ต้องเผชิญ

“ตอนแรกตั้งคอนเซ็ปต์ไว้ว่าทำงานอย่างไรให้ได้โบนัส ตั้งไว้เยอะมาก เรารู้สึกว่าคอนเทนต์มันเยอะมาก แล้วถ้าแบ่งเป็นสัดส่วน เป็นสามเหลี่ยมก็คือกลุ่มคนทำงานประจำก็ยังอยู่ฐานล่าง ผมก็จะชอบสังเกตว่าหนังสือบนแผงหนังสือเหล่านั้นมันพยายามจะบอกเราอยู่หรือเปล่าว่า หนังสือมันกำลังหันเหไปทางไหน หรือควรจะเป็นแบบไหน หนังสือเล่มนี้เลยตั้งคอนเซ็ปต์ไว้ง่ายคือสิ่งที่มากกว่าเงินเดือนมันคือความรู้และประสบการณ์ที่คุณควรจะคว้าไว้ด้วยนะ

แน่นอนว่าการจะเขียนหนังสือได้มันต้องผ่านประสบการณ์อยู่แล้ว วิธีการเล่าเรื่องของผมคือมันก็จะมีเส้นเรื่องด้วย หนึ่งเราต้องมีประสบการณ์ สองเราต้องผ่านการอ่านหนังสือที่มันเกี่ยวข้อง มันเหมือนเป็นเมจิกโมเมนต์ คือหนังสือเล่มนี้มันไม่ได้เล่าจากหนึ่งแล้วไปสิบเลยครับ แต่มันจะค่อยๆ ถูกสอดแทรกไว้ด้วยข้อมูลหนังสือที่เราเคยอ่าน จากหนังที่เราเคยดู จากหัวหน้าที่เคยแนะนำเรา จากสิ่งต่างๆ ที่เราเจอ เรานำมาเป็นหัวข้อแล้วขยายต่อ”

สิ่งที่เจ้านายไม่เคยบอก ผลงานเขียนเล่มแรกของโอมศิริ เนื้อหาเป็นศาสตร์ที่เกี่ยวกับจิตวิทยาและการพัฒนาตัวเองโอมศิริไขข้อสงสัยในสิ่งที่เจ้านายไม่เคยบอก โดยผ่านการคิดวิเคราะห์จากหลากหลายทฤษฎี “จริงๆ พยายามจะบอกคนอ่านว่าอะไรคือสิ่งที่เจ้านายไม่เคยบอก นอกจากโบนัสออกแล้วนะ ผ่านโปรแล้วนะ คือผมจะบอกว่าการทำงานตั้งแต่น้องที่ใกล้เรียนจบแล้วเข้าไปทำงาน หรือคนที่ทำงานอยู่แล้ว หลักๆ ไม่ว่าจะเป็นโดนเจ้านายตำหนิ การทำงานรวมกันเป็นทีม ปัญหาต่างๆ ทั้งจากงานและคน อะไรหลายๆ อย่าง ผมว่ามันเป็นกระบวนการเรียนรู้ที่ทำให้เราอยู่กับงานได้ง่ายขึ้น หลักๆ หนังสือเล่มนี้มันจะเปลี่ยนมายด์เซตของคนทำงานด้วย ผมยกตัวอย่างไว้บทหนึ่งว่า สมมติผมนั่งรถบัสไปกับเพื่อนๆ แล้วระหว่างทางผมปวดฉี่มากแล้วลงไปฉี่ ขณะนั้นมีก้อนหินก้อนใหญ่หล่นทับรถบัสที่เรานั่งมา ทุกคนบนรถตายหมดเลย หลายคนคิดว่าเราโชคดีมากเลย แต่ถ้าสลับไปอีกด้านหนึ่งคือเราเป็นสาเหตุที่ทำให้ทุกคนบนรถต้องตายนะ อันนี้ก็เป็นภาพใหญ่ๆ ที่เปิดไว้ให้เห็น ทุกสิ่งทุกอย่างที่อยู่รอบตัวเรา เรามองข้ามตัวเองไปด้วย เวลาเกิดปัญหาอะไรเรามักจะโทษคนอื่น ซึ่งมันก็เป็นเรื่องปกติที่ทุกคนต้องปกป้องตัวเอง”

การแก้ไขปัญหาต่างๆ ที่พุ่งเข้ามาไม่หยุดหย่อนนั้นกำลังจะบอกกับเราว่ามันคือชีวิตของคนทำงานจริงๆ ในแต่ละอาชีพต่างก็มีเสน่ห์อยู่ เช่นเดียวกับคนทำงานประจำก็มีมุมที่น่าสนใจอยู่ไม่น้อย เพียงแค่ต้องมองมันอย่างเข้าใจเท่านั้นเอง

“เดี๋ยวนี้ใครๆ ก็บ่นอยากออกจากงานไปทำธุรกิจของตัวเอง ซึ่งก็มีทั้งคนรอดไม่รอด สำหรับผมทำงานไปเรื่อยๆ รู้สึกว่าเราหวงชีวิตงานประจำ รู้สึกว่ามันเป็นสมบัติของคนทำคอนเทนต์แบบนี้ เพราะว่า 1 ปี มี 365 วัน เราก็จะเจอปัญหาอะไรแปลกๆ ทุกอย่าง ตั้งแต่หัวหน้า ไดเรกเตอร์ แมเนเจอร์ น้องฝึกงาน แต่พอเราถอยออกมาแล้วมองเข้าไปเราจะเห็นว่า จริงๆ มันก็เป็นปัญหาแค่ช่วงนั้น มันเป็นโอกาสอย่างหนึ่งที่เราขโมยมาแล้วเราต้องเอามันไปแก้ไข ตอนเขียนหนังสือเล่มนี้จบผมรู้สึกว่างานประจำมันก็มีเสน่ห์ของมันนะ ผมพยายามบอกตัวเองว่าผมอยากอยู่กับสิ่งที่ผมแฮปปี้กับมัน ผมก็มีช่วงซัพเฟอร์ที่เจออะไรมาหนักๆ เหมือนทุกคน เวลาโดนอัดมาหนักๆ แล้วมันไม่มีใครอยากตื่นมาแล้วอยากออกไปทำงาน แต่ลักษณะการทำคอนเทนต์ของผม คือพยายามเติมแรงกระตุ้นพยายามคิดว่าวันนี้เราจะเจออะไรบ้างนะ เหมือนเป็นเซอร์คัลไปเรื่อยๆ ครับ”

สิ่งที่เจ้านายไม่เคยบอก แต่บางครั้งสำหรับผู้อยู่ในฐานะลูกจ้างก็ควรต้องรู้ไว้ให้เท่าทัน เพื่อรับมือกับปัญหาต่างๆ เพราะไม่มีใครบอกอะไรเราได้ทุกเรื่อง แต่การอ่าน เรียนรู้ ประสบการณ์ และการจัดการความคิดนั้นต่างหากจะทำให้เรารับทราบและเรียนรู้ที่จะทำงานประจำได้อย่างเป็นสุข

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

24 เมษายน 2559 เวลา 09:29 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/428267

โดย…อณุสรา  ทองอุไร ภาพบุคคล ภัทรชัย ปรีชาพานิช

ชีวิตของคนเราแต่ละคนที่ผ่านมานั้น กว่าจะผ่านมาถึงจุดนี้ได้ไม่ว่าคุณจะอายุเท่าไหร่ 30 40 50 ส่วนใหญ่แล้วเรียกได้ว่าไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบ เรามักจะผ่านบทเรียนหรือไม่ก็บททดสอบยากๆ กัน อย่างน้อยก็ต้องสักครั้งในชีวิตกันมาแล้วเสมอ เพราะจะว่าไปแล้วชีวิตไม่ใช่เรื่องง่าย ชีวิตไม่เคยง่ายเลยจริงๆ เช่นเดียวกับเขาคนนี้ วัฒนภาคย์ จินศิริวานิชย์ กรรมการผู้จัดการ บริษัท โซล ซีเครท ผู้ผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์เสริมอาหารคอลลาเจน ภายใต้แบรนด์ โซล ซีเครท ก่อนที่จะมาถึงวันที่เขาประสบความสำเร็จมียอดขายปีละหลายร้อยล้านบาทนั้น เขาต้องผ่านมรสุมชีวิตลูกใหญ่ถาโถมมาครั้งหนึ่งจนยากที่จะลืม

บทเรียนที่ยากเย็นแสนเข็นสาหัสเกือบตายมาแล้ว เมื่อเกือบ 5 ปีที่ผ่านมา ตอนนั้นเขาอายุเพียง 30 ปี เขาเล่าว่าตอนนั้นเขาทำงานบริษัทเอกชนที่ทำธุรกิจด้านค้าปลีกขนาดใหญ่ เขาดูแลด้านพื้นที่เช่าให้กับลูกค้าที่คุมตลาดทางภาคเหนือ ดังนั้นทุก 1-2 เดือน เขาจะต้องขับรถขึ้นล่องจังหวัดโซนภาคเหนือเพื่อมาดูลูกค้า มาดูตลาดต่างๆ คราวละ 4-5 วันต่อเนื่อง 3-4 จังหวัดอยู่เสมอ

ครั้งนั้นเขาขับรถยาวจากพิษณุโลก ตาก เชียงใหม่ แบบยิงยาวแทบจะไม่ได้หยุดพักเลย ทำให้ร่างกายอาจจะเพลียสะสมตั้งแต่เช้ายันค่ำติดกัน 3-4 วัน ก่อนเกิดเหตุเขาขับรถหนีรถติดเลี่ยงเมืองเข้ามาทาง จ.นครสวรรค์ ขึ้นมาทางเส้นเลี่ยงเมืองนั้นรถติดไม่มากนัก แต่ถนนไม่ค่อยดีเพราะมีรถสิบล้อ รถบรรทุก ขับทางนี้เยอะ ช่วงที่เขาขับมารถบางตามากจังหวะนั้นเขาเจอหลุมบ่อขนาดเล็กๆ แล้วถนนแตก จังหวะที่เขาเข้าโค้งพอดีก็เลยพยายามจะหลบหลุมแบบกะทันหัน รถก็เลยหมุนฟาดเสาข้างทางชนเสาไปหลายต้น ในที่สุดก็เสียหลักพลิกคว่ำหลายตลบ หลุดลงไปหล่นที่เหวข้างทางที่ลึกประมาณ 3 เมตร ตอนนั้นสภาพร่างกายเราก็ไม่ร้อยเปอร์เซ็นต์มันเหนื่อยๆ เพลียๆ นึกในใจว่าเราคงต้องตายแน่เลย

ตอนที่เกิดเหตุนั้นเขารู้ตัวดีทุกอย่าง รับรู้ตั้งแต่รถชนฟาดเสาข้างทางกระแทกเรียงไป 3-4 เสา จนพลิกคว่ำหลายตลบหลุดถนนตกเหวข้างทาง รถหงายท้องหัวเขาทิ่มลงพื้น แต่โชคดีที่มีสายนิรภัยคาดติดตัวไว้

“นับว่าเป็นความโชคดีของผมนะ ปกติเวลาขับรถผมจะไม่ชอบคาดสายนิรภัย แต่คราวนี้ผมคาด เลยไม่กระเด็นออกนอกรถ พอรถหมุนคว้างพลิกหลายตลบ พอมันหยุดค้างก้นเหวเล็ก ผมแบบเหนื่อยมากเหมือนจะหลับลงตรงนั้นเลย แต่ผมจำได้ว่าเวลาดูหนังเกิดอุบัติเหตุห้ามหลับ เดี๋ยวรถจะน้ำมันไหลทะลัก แล้วก็ระเบิดหรือไม่ก็ไฟไหม้ ผมจึงพยายามฝืนใจไว้ไม่ยอมให้ตัวเองหลับ รีบตะกายออกมาจากรถ พยายามควานหาโทรศัพท์เพื่อจะติดต่อใครสักคน แต่หาโทรศัพท์ไม่เจอ พอออกมานอกรถได้ก็สลบไปเลยจำอะไรไม่ได้”

ตอนที่เกิดเหตุเป็นเวลาประมาณ 3-4 โมงเย็น แล้วถนนโล่งไม่มีรถตามมาสักเท่าไหร่ ถ้าเกิดไม่มีคนเห็นแล้วค่ำไปเสียก่อนจะไม่มีใครเห็นเขาเลย เพราะถ้ายิ่งมืดรถจะยิ่งน้อยแล้วเขาตกเหวลงไปข้างทางจะไม่มีใครเห็นเขาอีกเลยจนกว่าจะเช้าวันรุ่งขึ้น หากถ้าเป็นเช่นนั้นเขาอาจจะสลบไปและไม่ฟื้นหรือไม่ก็เลือดไหลออกไปจนแทบจะหมดตัว

แต่ในเรื่องร้ายๆ ก็ยังมีเรื่องดีๆ แฝงอยู่ด้วย เพราะมีรถที่ขับตามเขามาห่างๆ แล้วได้เห็นเหตุการณ์ตอนรถของเขาพลิกคว่ำและหล่นลงไปที่เหวตื้นข้างทาง เขาเลยจอดรถหยุดดูแล้วโทรเรียกหน่วยกู้ภัยขอความช่วยเหลือ และเจ้าของรถคันนี้ก็ใจดีมีน้ำใจมากที่ไม่หยุดดูและรอดูอยู่เฉย ระหว่างรอรถกู้ภัยมาช่วยพี่เขาก็ปีนลงมาที่ก้นทางที่เขานอนสลบอยู่ พยายามเรียกเขาให้ฟื้นแล้วถามชื่อถามเบอร์ที่จะติดต่อคนที่บ้านให้

“พี่เขาพยายามเรียกผม ถามว่าชื่ออะไร เบอร์โทรศัพท์ที่บ้าน เพื่อจะแจ้งข่าวให้ แต่ผมเบลอมากพูดไม่รู้เรื่องแล้ว เขาก็เลยติดต่อใครให้ผมไม่ได้ แต่พี่เขายังมีน้ำใจรอจนหน่วยกู้ภัยมาและตามผมไปที่โรงพยาบาลจนถึงมือหมอแล้วพี่เขาจึงกลับไป ต้องขอบคุณพี่เขาจริงๆ” เขากล่าวอย่างสำนึกในน้ำใจ เพราะหากไม่เจอพี่คนนั้นเขาอาจจะไม่รอดมาถึงวันนี้เพราะพี่คนนั้นยังอยู่รอจนเขาทำแผลเสร็จค่อยมีสติมากขึ้นก็บอกเบอร์เพื่อนสนิทให้พี่เขาช่วยโทรบอกให้หน่อย เพราะตอนนั้นยังไม่กล้าแจ้งให้ที่บ้านรับทราบเกรงว่าคุณพ่อคุณแม่จะตกใจเกินไป เขารักษาตัวที่โรงพยาบาลที่นครสวรรค์

คืนนั้นเขานอนโรงพยาบาลหนึ่งคืน แพทย์เอกซเรย์แล้วพบว่ากระดูกไหปลาร้าหัก กระดูกตรงหัวไหล่ทิ่มไปโดนเส้นประสาท ทำให้ร่างกายซีกขวาชาไปทั้งแถบ มีอาการคล้ายอัมพฤกษ์คือรู้สึกชาแต่บางทีก็รู้สึกปวดๆ หนึบๆ เส้นเลือดฝอยบริเวณใต้ไหปลาร้าจนถึงอก ท้อง แตกช้ำ บวมเป็นสีม่วงเข้มตลอดแนวเลย ทางโรงพยาบาลก็ใส่เฝือกให้แล้วก็ให้กลับบ้านเลย ทางโรงพยาบาลจะไม่ให้ค้าง

“คือผมงงมากหลังจากสลบจนมาถึงโรงพยาบาลผ่านขั้นตอนการรักษาไปสัก 4-5 ชม. ประมาณ 5 ทุ่ม เขาไล่ให้ผมกลับจะไม่ให้ค้าง ผมบอกผมอยู่กรุงเทพฯ ญาติก็ยังไม่มา แล้วสภาพแบบนี้ใส่เฝือกไปครึ่งตัว หน้าตา เนื้อตัวฟกช้ำ ซีกขวาไม่มีความรู้สึกอะไรเลย ผมจะไปไหนได้ยังไง ผมขอนอนที่โรงพยาบาลสักคืน รอให้ญาติมาจากรุงเทพฯ ก่อน จนตอนสายๆ วันรุ่งขึ้นเพื่อนสนิทก็มารับที่โรงพยาบาล เขาเห็นสภาพผมก็ตกใจมากเพราะผมดูยับเยินมาก” เขาเล่าย้อนให้ฟังด้วยสายตาหดหู่

วัฒนภาคย์ เล่าต่อไปว่า ระหว่างที่นั่งรถกลับบ้านที่กรุงเทพฯ เขาก็เริ่มนึกถึงอนาคตของตัวเอง เพราะตอนนั้นกำลังจะลาออกจากงานมีแผนจะมาทำธุรกิจอาหารเสริมของตัวเองอยู่แล้ว แต่คุณพ่อยังไม่เห็นด้วยอยากให้ทำงานออฟฟิศไปก่อนหรือให้ลองทำควบคู่กันไปก่อนสักปีสองปีแล้วค่อยออก ตอนนี้อย่าเพิ่งออกจากงานเต็มตัว แต่เขาอยากจะออกเลยเพื่อมาลุยงานอย่างจริงจังเพราะเขาได้เตรียมงานเอาไว้ส่วนหนึ่งแล้ว

แต่พอมาเจออุบัติเหตุอย่างนี้ทำให้ทุกอย่างเปลี่ยนไป ทำให้เขาต้องเลือกว่าจะเอาอย่างไรกับชีวิต ซึ่งเขาก็ลังเลและวิตกกังวล เนื่องจากเมื่อกลับมาหาหมออีกครั้งที่กรุงเทพฯ นั้น หมอบอกว่าเขาจะต้องทำกายภาพอีก 1 ปี เพื่อให้ทุกอย่างเหมือนเดิม และกว่าที่อาการชา ปวด แบบอัมพฤกษ์ ต้องใช้เวลาอย่างน้อย 6 เดือน เพราะตอนนี้ร่างกายเขาใช้ได้เพียงซีกซ้ายได้อย่างเดียว มือขวาแทบจะใช้การอะไรไม่ได้ ซึ่งแน่นอนว่าหากเขาจะลางานไปรักษาตัวนานถึง 6 เดือนนั้น ก็ไม่มีทางเป็นไปได้แน่นอน ส่วนการรักษาตัวทำกายภาพบำบัดที่โรงพยาบาลเอกชนสัปดาห์ละ 2-3 ครั้ง เป็นเวลาเกือบ 1 ปี นั้นก็ต้องใช้เงินเยอะมาก ซึ่งเงินที่เขามีก็ไม่ได้เยอะ เพราะส่วนหนึ่งนำไปลงทุนกับอาหารเสริมเกือบหมดแล้ว เหลือเงินเพียงจำนวนเดียวที่ไม่มากนักที่จะเอาไว้สำหรับเช่าทำสำนักงานเล็กๆ กับทีมงาน 2-3 คน

เขาบอกว่าตอนนั้นเครียดมากจะเอาอย่างไรต่อดีกับชีวิต ไม่ว่าจะตัดสินใจไปทางซ้ายหรือทางขวา ก็ดูเหมือนจะมืดมนไม่สดใสเท่าที่ควร ในที่สุดเขาก็ตัดสินใจลาออกเพราะถึงอย่างไรก็ไปทำงานในสภาพนั้นไม่ได้ และที่ทำงานคงให้ลาหยุดได้เพียงเดือนเดียวเท่านั้น แต่แม้ลาออกแล้วจะมาอยู่เฉยๆ พักสัก 2-3 เดือนก็เป็นไปไม่ได้ เพราะเงินที่เตรียมจะมาเช่าสำนักงานต้องเอาไว้เป็นค่าใช้จ่ายในการรักษาตัวในการทำกายภาพ ซึ่งก็ไม่รู้ว่าจะพอใช้ไปถึงปีหรือเปล่า

ถือว่าเป็นช่วงที่ยากลำบากที่สุดในออฟฟิศ เขาได้หยุดพักจริงๆ แค่สัปดาห์เดียว หลังจากนั้นก็นั่งทำงานที่คอนโด ติดต่องานทางออนไลน์ ขายสินค้าผ่านอินเทอร์เน็ตไปก่อน แผนการจะเช่าออฟฟิศเล็กๆ กับทีมงานสัก 3-4 คน ต้องหยุดพักไว้ก่อน แต่ขณะเดียวกันก็ต้องออกไปหาร้านค้าเพื่อขอวางสินค้าหรือหาตัวแทนจำหน่าย แล้วสภาพตอนนั้นทรุดโทรมมาก ผอมโทรม ไว้หนวดไว้เครา เพราะมือขวาโกนหนวดไม่ได้ หน้าตาก็มีร่องรอยของความบวมช้ำ ใช้ไม้เท้าค้ำพยุงตัวกระหย่องกระแหย่งไป

“สภาพไม่ได้น่าดูเท่าไหร่เลย เห็นสภาพตัวเองแล้วยังรู้สึกแย่มากๆ แล้วไปติดต่อขายอาหารเสริมขายคอลลาเจน เข้าไป 10 กว่าร้านบางวันไม่ได้งานเลย ผ่านไป 3-4 วันติดต่อไปสัก 20 ร้าน เขารับสินค้าหรือยอมเป็นตัวแทนจำหน่ายได้สักร้านสองร้านก็ดีใจมาก อย่างน้อยพอได้มีทุนไว้รักษาตัว พอไปหาหมอแต่ละครั้งเขาก็สั่งห้ามอย่านั่งนาน อย่าเพิ่งใช้คอมพิวเตอร์นานๆ พยายามรักษาตัวก่อนเดี๋ยวมันจะหายช้า แต่ผมรอไม่ได้ ลาออกจากงานมาแล้วสินค้าสั่งเข้ามาแล้ว ยังไงก็ต้องลุยอ่ะ แล้วเงินก็แทบจะไม่มีแล้ว หยุดรอเฉยๆ ไม่ได้จริงๆ” เขาเล่าให้ฟังอย่างเจ็บปวด

เขาเล่าว่าเขาอยู่ในสภาพนั้นประมาณ 5 เดือน ทุกอย่างจึงเริ่มดีขึ้นแต่ก็ยังไม่ดีมาก ยังเดินไม่ถนัด อาการชาแบบอัมพฤกษ์ก็ยังไม่ดีขึ้น ตัวแทนจำหน่ายก็มีไม่ถึง 10 คนเลย ส่วนยอดขายทางอินเทอร์เน็ตก็ค่อยดีขึ้นบ้าง แต่ก็ยังไม่มีเงินมากพอจะเปิดสำนักงานหรือจ้างทีมงาน ยังคงทำงานลุยเดี่ยวต่อไปแต่โชคดีมีเพื่อนอีกคนมาช่วยตอนนั้นก็ช่วยงานกันไป 2 คน

เขาบอกว่าตอนนั้นชีวิตย่ำแย่มาก เกือบตาย เจ็บตัว เงินทองก็หมด ชีวิตไม่เป็นไปตามแผนที่วางไว้ คิดอย่างเดียวว่าไม่มีอะไรจะเสียไปมากกว่านี้อีกแล้ว มันสุดๆ แล้วเหมือนตายแล้วเกิดใหม่ นับจากนี้ต่อไปไม่มีอะไรจะเสีย ต่อจากนี้ไปอะไรที่เข้ามาถือว่าเป็นกำไรชีวิตแล้ว อยากทำอะไรถ้าไม่เดือนร้อนใครทำเลย ถ้าศึกษาหาข้อมูลมาดีแล้วก็ลุยเลย ชีวิตไม่ได้ยืนยาวอย่างที่คิด ไม่มีอะไรแน่นอน อย่าผัดวันประกันพรุ่ง อย่าลังเลกับอะไรนาน เพราะพรุ่งนี้อาจจะมาไม่ถึง หรือบางทีพรุ่งนี้ทุกอย่างอาจจะไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป

จากอุบัติเหตุครั้งนั้นให้บทเรียนชีวิตกับเขามากมาย เรื่องความไม่ประมาท ต่อจากนั้นขับรถเขาคาดสายนิรภัยทุกครั้ง ใจเย็นลงมีสติมากขึ้น และพยายามระมัดระวังในการขับรถให้มากขึ้น

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

23 เมษายน 2559 เวลา 10:06 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/428152

โดย…เบ็ญจวรรณ รัตนวิจิตร

ปัจจุบันเทคโนโลยีดิจิทัลคืบคลานเข้าไปสู่ทุกองค์กร โดยเฉพาะมหาวิทยาลัยยิ่งต้องเท่าทัน และสามารถสร้างองค์ความรู้ดิจิทัลออกสู่สังคมได้ด้วย ซึ่งเป็นภารกิจของ รศ.ดร.นิตยา วงศ์ภินันท์วัฒนา บรรณาธิการวารสาร JISB (Journal of Information Systems for Business) ของคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

รศ.ดร.นิตยา เป็นอดีตผู้อำนวยการโครงการปริญญาโท สาขาวิชาระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และเป็นผู้ปลุกปั้นโครงการวารสาร JISB ในรูปแบบดิจิทัล หลังเกษียณจึงรับอาสากลับมาพัฒนาโครงการนี้ให้สำเร็จ เพื่อเผยแพร่บทความทางวิชาการของนักศึกษาปริญญาโทของคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

“สภามหาวิทยาลัยมีข้อกำหนดว่านักศึกษาปริญญาโทต้องเผยแพร่บทความทางวิชาการ ซึ่งในระบบเดิมต้องใช้เวลาในการพิจารณาค่อนข้างนาน และมีข้อจำกัดในการตีพิมพ์แต่ละครั้ง แต่ระบบวารสารดิจิทัลจะช่วยดำเนินการให้รวดเร็ว โดยมีต้นทุนไม่สูงนัก” รศ.ดร.นิตยา กล่าว

อย่างไรก็ตาม ในแง่ของคุณภาพของบทความยังคงเป็นไปตามหลักเกณฑ์ตามที่สภามหาวิทยาลัยกำหนด มีคณะกรรมการกลั่นกรองทั้งจากบุคคลภายนอกและภายในคณะ เบื้องต้นจะเน้นด้านสาขาไอที ซึ่งเกี่ยวข้องกับการเรียนการสอนเป็นหลัก และในอนาคตจะเปิดกว้างให้บุคคลภายนอกส่งบทความเข้ามาได้ แต่ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่มหาวิทยาลัยกำหนด

รศ.ดร.นิตยา กล่าวว่า จะมุ่งทำวารสารดิจิทัล JISB ให้เป็นวารสารอิเล็กทรอนิกส์ 100% และเนื้อหาข้อมูลไม่ใช่แค่เป็นบทความทางวิชาการเท่านั้น จะเน้นนำเสนอข้อมูลที่นำมาใช้ได้จริง และสามารถเป็นแนวทางให้กับภาคธุรกิจที่จะนำไปประยุกต์ใช้ได้ด้วย

“อยากให้เจ้าของธุรกิจที่สนใจ นำข้อมูลที่นำเสนอทางเว็บไซต์ ไปใช้ในการดำเนินธุรกิจ โดยไม่ต้องวิ่งเข้ามาหาความรู้ในห้องสมุดเหมือนที่ผ่านมา พร้อมทั้งจะมุ่งนำเสนอข้อมูลอื่นๆ เพิ่มเติม เพื่อสะท้อนถึงแนวโน้มธุรกิจยุคใหม่ที่จะเกิดขึ้น เป็นไอเดียให้กับนักธุรกิจรุ่นใหม่ได้”

สำหรับวารสาร JISB ประกอบด้วยบทความวิจัยจากผลงานที่ได้รับการศึกษา ค้นคว้า เน้นนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาสร้างกลยุทธ์ให้องค์กร เป็นบทความด้านการพัฒนาระบบสารสนเทศ ผลงานที่แสดงสิ่งประดิษฐ์ ความก้าวหน้าทางวิชาการ หรือเสริมสร้างองค์ความรู้ด้านเทคโนโลยีสารสนเทศที่เน้นธุรกิจเป็นหลัก รวมถึงบทวิจารณ์หนังสือที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีสารสนเทศที่เน้นธุรกิจ แสดงให้เห็นถึงองค์ความรู้ใหม่ที่น่าติดตาม

ทั้งนี้ วารสารอิเล็กทรอนิกส์ JISB มีกำหนดเผยแพร่ปีละ 4 ฉบับ ฉบับแรก จะเป็นเรื่อง Social Media ฉบับที่ 2 เป็นเรื่อง E-Commerce ฉบับที่ 3 เรื่อง IT Plan and Security และฉบับที่ 4 เป็นเรื่อง System Development and Other papers

รศ.ดร.นิตยา วางเป้าหมายให้วารสารJISB เป็นวารสารที่ได้รับการยอมรับในระดับแถวหน้าของวารสารทางวิชาการของเมืองไทยขณะเดียวกันอยากให้เป็นสื่อกลางระหว่างวิชาการกับบุคคลภายนอก เป็นช่องทางสำหรับภาคธุรกิจมาใช้ประโยชน์ได้ และเชื่อมโยงกับสาธารณะ เป็นแปรเปลี่ยนงานวิชาการไปสู่โลกแห่งความเป็นจริงได้อย่างแท้จริง

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

21 เมษายน 2559 เวลา 18:03 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/427858

โดย…พุสดี สิริวัชระเมตตา ภาพ คลังภาพโพสต์ทูเดย์

สมัยก่อนถ้าพูดถึงการศึกษาของลูก คุณพ่อคุณส่วนใหญ่จะพุ่งเป้าไปที่การเลือกโรงเรียนดัง เน้นวิชาการเข้มข้น เพื่อเป็นหลักประกันว่าลูกน้อยจะมีวิทยายุทธแก่กล้าพอจะสอบเข้ามหาวิทยาลัย มาถึงยุคปัจจุบัน หัวข้อการศึกษายังคงเป็นโจทย์ใหญ่ของพ่อแม่ยุคนี้ เพียงแต่ปรับเป้าหมายระยะไกลจากการเข้าสู่รั้วมหาวิทยาลัย มาสู่การปั้นเด็กให้พูดได้อย่างน้อยมากกว่าหนึ่งภาษา ยิ่งเมื่อปีที่แล้วประเทศเพิ่งก้าวสู่การเป็นประชาคมอาเซียน (เออีซี) อย่างเต็มตัว ยิ่งทำให้กระแสการปั้นเด็กสองภาษาทวีความเข้มข้น

คำถามคือ ใครๆ ก็ปั้นลูกให้เป็นเด็กสองภาษาได้จริงหรือ?

สมองเด็กเรียนรู้ได้มากกว่าที่(คุณ)คิด

พญ.นันทกรณ์ เอื้อสุนทรวัฒนา กุมารแพทย์ ด้านพัฒนาการและพฤติกรรม โรงพยาบาลสมิติเวช สุขุมวิท กล่าวว่า เด็กทุกคนเกิดมาพร้อมความสามารถที่จะเรียนรู้ได้หลายภาษาไม่จำกัด โดยเฉพาะช่วงขวบปีแรกสมองของเด็กเปรียบเหมือนฟองน้ำที่พร้อมจะซึมซับทุกอย่างรอบตัว หากเขาอยู่ในสิ่งแวดล้อมแบบไหน ก็จะซึมซับการเรียนรู้จากสิ่งรอบตัว ถ้าอยู่ในครอบครัวที่พูดหลายภาษา เขาก็สามารถเรียนรู้ภาษาเหล่านั้นได้อย่างไม่สับสน

“ในอดีตเด็กที่พูดภาษาที่สองได้ดี มักเติบโตมาในสิ่งแวดล้อมพิเศษที่เอื้ออำนวย เช่น ไปโตที่ต่างประเทศ หรืออยู่ในครอบครัวที่มีสมาชิกพูดได้หลายภาษา แต่ปัจจุบันแม้ในครอบครัวที่พูดภาษาไทย คุณพ่อคุณแม่ก็เริ่มตื่นตัวในการสร้างสภาพแวดล้อมให้ลูกพูดภาษาที่สองให้ได้ตั้งแต่เด็ก ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นนี้ไม่ใช่แค่ประเทศไทยที่เริ่มตื่นตัว แต่ในต่างประเทศที่ใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาหลัก พ่อแม่ก็นิยมให้เด็กเรียนภาษาที่สองเพิ่มเติม เช่น ภาษาจีน หรือภาษาฝรั่งเศส”

พญ.นันทกรณ์ บอกว่า การสร้างพัฒนาการด้านภาษาให้กับลูก สามารถเริ่มได้ตั้งแต่ขวบปีแรก เพราะธรรมชาติของสมองเด็กเกิดมาพร้อมเซลล์สมองจำนวนมหาศาล ในช่วงที่พัฒนาการสมองยังไม่สมบูรณ์ ถ้าคุณพ่อคุณแม่ใส่ข้อมูลเข้าไปให้ลูกน้อย เซลล์สมองที่ไม่ถูกใช้งานจะเริ่มฝ่อและตายไป สังเกตได้จากเด็กที่ผู้ปกครองไม่ได้กระตุ้นด้วยการเล่นหรือพูดคุย พัฒนาการของเขาจะไม่ดีเท่าเด็กที่มีคุณพ่อคุณแม่คอยพูดคุยปฏิสัมพันธ์ด้วย เช่นเดียวกับการสร้างพัฒนาการด้านภาษาที่สองให้ลูก สามารถเริ่มต้นได้พร้อมกับภาษาแรก เพราะพัฒนาการการเรียนรู้ของเด็กในช่วงขวบปีแรกจะดีที่สุด ถามว่าเริ่มช้ากว่านั้นได้มั้ย ได้ แต่ผลลัพธ์อาจไม่ดีเท่าเริ่มก่อนอายุ 3-7 ขวบ

“ส่วนพ่อแม่ที่อยากพูดภาษาอังกฤษกับลูก แต่ภาษาอังกฤษไม่แข็งแรง หมอไม่อยากให้มองเป็นข้อจำกัด เพราะคุณพ่อคุณแม่สามารถเรียนรู้ภาษาอังกฤษเพิ่มเติมก่อนจะไปสอนลูกได้ ส่วนเรื่องสำเนียงที่อาจไม่เหมือนเจ้าของภาษาเป็นเรื่องธรรมดา เพราะเด็กจะได้สำเนียงแบบเจ้าของภาษาจริงๆ ต่อเมื่อได้ฟังหรือเติบโตมากับสิ่งแวดล้อมที่มีเจ้าของภาษาอยู่รอบตัว ซึ่งหมอมองว่า สิ่งที่สำคัญกว่าสำเนียงคือการออกเสียง ถึงจะเป็นสำเนียงไทย แต่การออกเสียงคำถูกต้อง คนฟังก็เข้าใจได้ไม่ยาก”

สำหรับพ่อแม่มือใหม่ หมอแนะนำให้เริ่มจากการสอนคำศัพท์ที่ใช้ในชีวิตประจำวัน ให้เด็กหัดใช้บ่อยๆ และพยายามหาโอกาสให้ลูกได้สื่อสารกับเจ้าของภาษาเพิ่มเติม เช่น เข้ากลุ่มกับเด็กต่างชาติที่วัยใกล้ๆ กัน ยิ่งถ้าครอบครัวไหนโชคดีมีคุณพ่อหรือคุณแม่ที่พูดภาษาอังกฤษได้ดี อาจให้รับหน้าที่พูดภาษาอังกฤษกับลูกเป็นหลัก วิธีการนี้เรียกว่า “one parent one language” อย่างไรก็ตามสำหรับพ่อแม่ไทยแท้ๆ หลักการนี้อาจไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะทำได้สม่ำเสมอ หากเป็นอย่างนั้น อีกวิธีหนึ่งที่ทำได้คือ “one time one language” คือเลือกช่วงหนึ่งของวันเพื่อทำกิจกรรมที่ต้องใช้ภาษาอังกฤษกับลูกแทน

“จนถึงทุกวันนี้ยังไม่มีงานวิจัยใดออกมารองรับว่าวิธีไหนดีกว่ากัน ดังนั้นจะเลือกใช้วิธีไหนขึ้นอยู่กับแต่ละครอบครัว ที่สำคัญคือต้องทำให้การเรียนรู้ภาษาที่สองเป็นเรื่องสนุก เพราะเด็กจะเรียนรู้ได้ดีต่อเมื่อเขามีความสุข สนุกกับสิ่งที่เรียน จุดนี้สำคัญกับการเรียนรู้ทุกอย่าง ไม่เฉพาะแค่เรื่องภาษา”

อย่าให้ภาษาที่สองสตรองกว่าภาษาแม่

พญ.นันทกรณ์ ยังฝากข้อคิดถึงคุณพ่อคุณแม่ที่อยากปั้นลูกให้ได้สองภาษาอย่างน่าสนใจว่า ต้องมั่นใจว่าลูกไม่ใช่เด็กที่มีปัญหาพูดช้า เพราะแม้ตัวการสอนสองภาษาเองไม่ได้ทำให้เด็กพูดช้า แต่ถ้าเด็กมีแนวโน้มจะพูดภาษาหลักช้าอยู่ก่อนแล้ว พ่อแม่ยังดันทุรังให้เด็กพยายามรับภาษาที่สอง อาจทำให้แก้ไขความล่าช้าของภาษาได้ยากขึ้น

“วิธีสังเกตง่ายๆ ว่าลูกเข้าข่ายพูดช้าหรือไม่ เช็กได้ 3 ระยะ คือ ในช่วงอายุครบขวบปีแรก ยังไม่เข้าใจคำสั่งง่ายๆ เช่น อย่า หยุด ไม่ เมื่อเข้าสู่ 15 เดือนแรก ยังไม่เรียกคนใกล้ชิด และจน 18 เดือนแล้ว เด็กยังไม่พูดคำที่มีความหมายแม้แต่คำเดียว พ่อแม่ควรปรึกษากับกุมารแพทย์”

อีกเรื่องที่พ่อแม่อาจนึกไม่ถึง คือการเน้นภาษาที่สองมากจนทำให้ภาษาไทยไม่แข็งแรง สำหรับประเด็นนี้ พญ.นันทกรณ์ มองว่า หากคุณพ่อคุณแม่วางแผนอนาคตของลูกไว้ว่าจะให้ไปใช้ชีวิตอยู่ต่างประเทศเป็นหลัก การฝึกให้ใช้ภาษาอังกฤษให้คล่องแซงหน้าภาษาไทยไม่ใช่เรื่องผิด แต่ถ้าอนาคตเด็กยังต้องใช้ชีวิตในประเทศไทย หากภาษาไทยไม่แข็งแรง อาจเป็นปัญหากับการใช้ชีวิตในสังคมได้

“หมอไม่อยากให้ภาษาไทยของเรากลายเป็นภาษาที่สองสำหรับเด็กไทยรุ่นใหม่ ไม่อยากให้คิดว่าอยู่เมืองไทยยังไงก็พูดภาษาไทยได้ เพราะภาษาไม่ได้มีแค่ฟัง พูด การอ่านออกเขียนได้ดีก็เป็นเรื่องสำคัญ ดังนั้นถ้าจะเป็นเด็กสองภาษา พ่อแม่ต้องแน่ใจว่าภาษาแม่ต้องแข็งแรงด้วย”

ใช้ภาษาอังกฤษกับลูก ไม่ใช่เป็นครูสอนภาษา 

ก๊อก-จตุพร ตันศิริมาศ เจ้าของเพจเฟซบุ๊ก bhoomplay ในฐานะคุณพ่อผู้สวมบทบาทพูดภาษาอังกฤษกับลูกเพื่อเพิ่มศักยภาพการใช้ภาษาอังกฤษให้กับลูกตั้งแต่ขวบปีแรก จนปัจจุบันลูกคนโตสามารถสื่อสารภาษาอังกฤษได้ สามารถอ่านแฮร์รี่ พอตเตอร์ ภาษาอังกฤษได้ตั้งแต่ 7 ขวบ รวมทั้งชมภาพยนตร์เรื่อง Zootopia เสียงซาวด์แทร็กได้เข้าใจเกือบทั้งหมด บอกว่า เดิมทีเขาและภรรยาไม่ได้คิดจะเลี้ยงลูกให้เป็นเด็กสองภาษา แค่คิดว่าอยากให้ลูกใช้ภาษาอังกฤษได้ดี แต่ปรากฏว่าตอนที่ลูกชายคนโต “น้องภูมิ” อายุได้ 1 ขวบ 2 เดือน ภรรยาของเขาไปเจอหนังสือเด็กสองภาษาสร้างได้ เลยลองศึกษาและเริ่มต้นใช้ภาษาอังกฤษกับลูกอย่างจริงจัง

“ผมไม่อยากใช้คำว่าเลี้ยงลูกให้เป็นเด็กสองภาษา แต่อยากให้ลูกพูดภาษาอังกฤษได้ สิ่งที่ผมทำคือใช้ภาษาอังกฤษกับลูก ตั้งแต่วันนั้นจนถึงวันนี้ ถามว่าน้องภูมิพูดภาษาไทยหรืออังกฤษได้ก่อน ผมว่าเขาเรียนรู้สองภาษาได้พร้อมกัน แค่เขาเจอใครพูดภาษาไหนมา ก็ตอบภาษานั้นออกไป”

ก๊อก ยอมรับว่าถึงจะเคยไปเรียนที่ต่างประเทศมา 1 ปี แต่การรับบทคุณพ่อที่ต้องพูดภาษาอังกฤษ ก็ต้องทำการบ้านเยอะ เพราะต้องมั่นใจว่าใช้ภาษาอังกฤษที่ถูกต้องพูดกับลูก เขามองว่าพ่อแม่ทุกคนสามารถพูดภาษาอังกฤษกับลูกได้ อยู่ที่ว่าจะทุ่มเทเรียนรู้เพื่อลูกหรือเปล่า

“ผมเคยคิดเล่นๆ ว่า ถ้าจ้างครูมาสอน กว่าลูกจะพูดภาษาอังกฤษได้ขนาดนี้ ก็คงหมดไปเป็นล้าน แต่นี่ผมแค่ใช้เวลาและเรียนรู้ไปกับลูก สำหรับผมนิทานสองภาษาไม่ช่วยอะไร เพราะเรากำลังสอนเด็กให้พูดสองภาษา ไม่ใช่แปลให้ฟัง แบบพูดอะไรแล้วต้องรีบแปล ผมพยายามให้ลูกเห็นรถยนต์ แล้วรู้ว่านี่คือ Car ไม่ใช่เห็นรถยนต์แล้วคิดก่อนว่า รถยนต์ ภาษาอังกฤษเรียกว่า Car เพราะฉะนั้นเวลาผมเล่านิทานให้เขาฟัง ผมจะเล่าเป็นภาษาอังกฤษโดยไม่แปล ยกเว้นแม่เขาอ่านเป็นภาษาไทยก็อ่านไป ไม่ใช่อ่าน This is a house แล้วอีกคนบอกว่า นี่คือบ้าน”

อย่างไรก็ตาม ถึงจะสอนลูกให้พูดภาษาอังกฤษตั้งแต่ขวบปีแรก แต่ก๊อกยืนยันว่าไม่ทิ้งภาษาแม่เพราะพัฒนาการภาษาไทยเขาก็ต้องก้าวไปด้วยกัน ไปให้ลึกซึ้ง เพราะเป้าหมายของเขาไม่ได้ต้องการให้ลูกเก่งภาษาอังกฤษมากกว่าภาษาไทย

“ผมยอมรับนะว่าบางทีก็อึดอัด อยากสื่อสารอะไรที่ลึกซึ้งกับลูก แต่มีกำแพงภาษามากั้น แต่ก็พยายามให้ถึงที่สุด ไม่อยากพูดภาษาไทยปนกับภาษาอังกฤษ เพราะจะทำให้ลูกสับสน และทำให้ลูกกลายเป็นเด็กขี้เกียจคิดคำ อย่างจะบอกว่าบ้าน ก็พูดว่า This is a บ้าน ซึ่งถ้าเขาพูดผมก็ต้องแก้ให้ว่า This is a house ถามว่าจะพูดภาษาอังกฤษกับลูกถึงเมื่อไหร่ เป็นไปได้คงตลอดทั้งชีวิต เพราะถ้าเป้าหมายของผมคือการสอนภาษาอังกฤษลูกอาจมีวันจบ แต่พอเป้าหมายของผมคือการใช้ภาษาอังกฤษกับลูกมันไม่มีวันจบ”

เบลนด์ภาษาที่สองเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต

ด้าน อิม-วรินทร์พรรณ์ ตันติวัตนะ ติวเตอร์ที่มีประสบการณ์สอนภาษาอังกฤษมากว่า 5 ปี และเคยเป็นตัวแทนไปฝึกอบรมคอร์ส Trimedia ร่วมกับโปรดิวเซอร์ของบีบีซี เวิลด์นิวส์ ที่ลอนดอน เห็นด้วยกับการส่งเสริมให้เด็กสื่อสารได้อย่างน้อยสองภาษา เพราะเป็นการเปิดโอกาสชีวิตในหลายๆ ด้าน โดยติวเตอร์สาวแนะนำว่า การฝึกฝนพูดภาษาอังกฤษที่ดีที่สุดคือ การพาเด็กที่ไปอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีการใช้ภาษาอังกฤษ โดยเฉพาะพาไปเจอเพื่อนต่างชาติ จะทำให้เด็กเกิดการเรียนรู้ภาษาอังกฤษได้ดี

“อิมเชื่อว่าถ้าเอาเด็ก 2-4 ขวบ ไปคลุกคลีกับเพื่อนฝรั่งวัยเดียวกันแค่ 2 เดือน ก็พูดภาษาอังกฤษได้แล้ว เพราะเขาจะเกิดการเลียนแบบพูดตามเพื่อนเอง ที่สำคัญเป็นการพูดตามความเข้าใจของเขาจากสิ่งที่เห็น ไม่ใช่การแปล อิมเองเรียนปริญญาโทด้านการแปลจากคณะอักษรศาสตร์ จุฬาฯ รู้ดีว่าหลักการเรียนภาษาอังกฤษที่ดีไม่ใช่การแปลสิ่งที่คิดเป็นไทยออกมาเป็นภาษาอังกฤษ เพราะโครงสร้างภาษาไทยกับอังกฤษค่อนข้างต่างกัน เราไม่มี Tense เพื่อบอกเวลาเหมือนภาษาอังกฤษ หรือมี a, an, the บอกปริมาณหรือความเฉพาะเจาะจงของสิ่งที่กำลังพูดถึงเหมือนภาษาอังกฤษ เพราะฉะนั้นการฝึกให้เด็กเรียนรู้พูดภาษาอังกฤษแบบเป็นธรรมชาติ แทนที่จะต้องแปลทุกอย่างในหัวจากไทยเป็นอังกฤษนั้นดีที่สุด”

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์

20 เมษายน 2559 เวลา 11:45 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/life/life/426978

โดย…นิธิพันธ์ วิประวิทย์

เมิ่งจื่อกล่าวว่า “อกตัญญูมีอยู่ 3 ไร้ทายาทสืบสกุลหนักหนาสุด”

วลีนี้มักถูกยกขึ้นมาสั่งสอนและกดดันลูกหลานจีนที่ไม่ยอมแต่งงานในวัยอันควร

น่าแปลกใจ ที่ปราชญ์อย่างเมิ่งจื่อ ทายาททางแนวคิดของมหาปราชญ์ขงจื่อเป็นต้นกำเนิดวลีนี้

ปราชญ์อย่างขงจื่อและเมิ่งจื่อผลิตคำสอนชั้นดีอยู่ไม่น้อย แต่วลีนี้ยังเป็นสิ่งน่าสงสัย เหมือนกับกำลังจะบอกเราๆ ท่านๆ ว่า หน้าที่ของการเกิดเป็นลูกคือการผลิตหลานสานต่อวงศ์ตระกูลเป็นหลัก เรื่องอื่นถือเป็นรอง

แปลว่าขอแค่มีทายาทสานต่อ หากจะมีพฤติกรรมเละเทะ เป็นนักเลง เป็นโจร กินเหล้าเมายา ก็ยังถือว่าพอไหว… จริงหรือ?

หลายคนหวังดีพยายามอธิบายว่าความจำเป็นของสังคมเกษตรกรรมสมัยก่อน ที่แรงงานลูกหลานเป็นเรื่องสำคัญ และไม่มีสวัสดิการจากรัฐ ลูกหลานเหลนลื่อลืบลืดจะช่วยให้ชีวิตพ่อแม่ปู่ย่าท่านสะดวกสบาย แต่คำอธิบายแบบนี้ ก็ยังแก้ความสงสัยไม่ได้ว่า แล้วการไม่มีทายาทนี่มันเป็นปัญหาหนักหนาสุด? จนความอกตัญญูอื่นก็สู้ไม่ได้… จริงหรือ?

ปราชญ์คนสำคัญเอ่ยทั้งที คำนี้จึงมีผลกระทบยิ่งใหญ่มานานกว่าสองพันปีที่ผ่านมา อ้างว่าเป็นสัจธรรมแห่งการใช้ชีวิตในสาแหรกจีน

ลูกหลานชาวจีนจำนวนมาก ต้องทนทุกข์และรู้สึกอดสูต่อแรงกดดันจากวลีนี้ ไม่ว่าจะเป็น ค่านิยมอยากได้ลูกชาย การแต่งงานแบบคลุมถุงชน หรือแม้แต่แรงกดดันต่อหนุ่มสาวชาวจีนในยุคปัจจุบันให้ต้องรีบเป็นฝั่งเป็นฝา วลีทองนี้ของเมิ่งจื่อล้วนมีส่วนเกี่ยวข้อง

ขอขยายความเรื่องแรงกดดันเรื่องการแต่งงานของหนุ่มสาวชาวจีน ว่าขนาดในยุคนี้เอง ก็ยังทรงอิทธิพลอยู่ไม่น้อย หนุ่มสาวจีนพอเลย 25 แต่ยังไม่ได้แต่งงานมีครอบครัว ส่วนใหญ่จะกลายเป็นความวิตกกังวลของพ่อแม่ และเพื่อนๆ จนเจ้าตัวสัมผัสได้ถึงสายตาแปลกประหลาดจากคนรอบข้าง

จนไม่นานนี้มีโฆษณาเครื่องสำอางยี่ห้อหนึ่ง ทำโฆษณาที่แฝงแคมเปญรณรงค์ให้ “สาวตกขบวน” ทั้งหลายได้รู้สึกถึงคุณค่าของตัวเอง หรือกระทั่งคุณค่าของการเป็นโสด

โฆษณาแสดงให้เห็นความกังวลของพ่อแม่ที่มีต่อลูกสาวผู้ตกขบวน ความรู้สึกไม่อยากให้พ่อแม่ของตนผิดหวังที่ตัวเองยังโสด จนในที่สุดได้เขียนประกาศถึงความในใจพร้อมรูปถ่ายสวยสง่าตั้งไว้ในสวนสาธารณะให้ทุกคนได้เห็น เมื่อพ่อแม่ของสาวๆ ได้อ่านได้เห็น ก็เริ่มเข้าใจและยินดียืนหยัดเคียงข้างในทุกการตัดสินใจในชีวิตของพวกเธอ

แต่ก็ยังมีหนุ่มสาวอีกจำนวนมากที่อยู่นอกเหนือโฆษณาชวนหลั่งน้ำตานี้ และเธอเขาเหล่านั้นก็อาจต้องหลั่งน้ำตาเช่นกัน แต่หลั่งให้กับแรงกดดันที่ไม่มีวันเข้าใจพวกเขา

ปฏิเสธไม่ได้ว่าทั้งหมดมีวลีทองของเมิ่งจื่อ เป็นส่วนประกอบหนึ่ง

อ่านถึงตอนนี้ คงมีไม่น้อยที่นึกขัดใจถามขึ้นมาว่า “แล้วอกตัญญูที่เหลืออีก 2 ข้อล่ะ คืออะไร?”

น่าแปลกใจครับ เพราะเอาเข้าจริงเมิ่งจื่อไม่เคยพูดถึงอกตัญญูอีก 2 ข้อเลย

จนหลังจากยุคของเมิ่งจื่อสี่ถึงห้าร้อยปี (ยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออก) จึงเริ่มมีนักการศึกษานามว่า “จ้าวฉี” เริ่มเอะใจ ช่วยแต่งเสริม 2 ข้อที่เหลือให้ว่า

“ตามธรรมเนียมอกตัญญูนั้นมี 3 อย่าง ตามใจพ่อแม่จนท่านบกพร่องคุณธรรมแล้วยังไม่บอกกล่าว คืออกตัญญูที่ 1 ครอบครัวยากจน แต่ไม่ทำงานทำการรับเงินเดือน คืออกตัญญูที่ 2 ไม่แต่งเมียไม่มีลูก ขาดทายาทสืบสกุล คืออกตัญญูที่ 3”

ซึ่งก็คือดูแลกันเองในครอบครัวให้ถูกครรลอง ทำงานทำการสร้างอาชีพเพิ่มผลผลิต รวมถึงเพิ่มประชากรและแรงงานให้ชาติบ้านเมือง

กลายเป็นแฝงกลิ่นอายความต้องการที่ฝ่ายปกครองมีต่อแต่ละครอบครัว มากกว่ากลิ่นอายของนักปราชญ์ที่หวังดีต่อผู้คน

วลีนี้ของเมิ่งจื่อจึงต้องสงสัย เพราะลอยอยู่โดดเดี่ยวอย่างน่าประหลาด แต่เมื่อไปค้นหาในต้นฉบับ จึงพบว่าประโยคเต็มว่า

“อกตัญญูมีอยู่มากมาย (3 ในที่นี้ควรจะหมายถึงมากมาย*) (ที่ว่ากันว่า) ไร้ทายาทสืบสกุลหนักหนาสุด ซุ่นไม่บอกกล่าวพ่อแม่ก็แต่งภรรยา ก็ถือว่าไม่ได้ทำเรื่องสืบสกุลให้ครบถ้วน แต่วิญญูชนล้วนเห็นว่าซุ่นจะบอกพ่อแม่หรือไม่บอกก็ไม่เห็นต่างกัน”

เมิ่งจื่อ กำลังพูดถึง ซุ่น กษัตริย์ในตำนานปรัมปราของจีน ซึ่งในประวัติมีแม่เลี้ยงใจร้าย กษัตริย์เหยาองค์ก่อนหน้าซุ่น ยกลูกสาวให้ซุ่นเพราะเห็นว่าเขาเป็นคนดี เมื่อซุ่นจะแต่งงาน เพื่อหลีกเลี่ยงความขัดแย้งกับแม่เลี้ยง จึงยอมบกพร่องที่จะไม่บอกเรื่องแต่งงานให้แม่เลี้ยงรู้

ที่มาของวลีข้างต้น จึงมาจากตอนหนึ่งของคำพูดของ เมิ่งจื่อ ที่กำลังแก้ต่างให้กับซุ่น ว่าถึงจะบกพร่องเรื่องกระบวนการ ไม่ได้บอกให้แม่รู้ว่าจะแต่งงาน ก็ไม่ถือว่าอกตัญญู จากธรรมเนียมการเขียนภาษาจีนโบราณจะสั้นและกระชับ อาจทำให้บางคนแปลได้คลาดเคลื่อนจากนี้บ้าง แต่โดยใจความแล้ว เมิ่งจื่อไม่น่าจะตั้งใจพูดจาผิดธรรมชาติจนกลายเป็นวลีฟันธงเพี้ยนๆ แบบนั้น

และเมื่อตัดตอนมาแค่สองประโยคแรก จึงกลายเป็นวลีแรงๆ ที่ถูกใจใช้สนองความต้องการพื้นฐานของชาวจีน

ที่จริงก็ยังมีอะไรให้สงสัยได้อีก เพราะในขณะเดียวกัน เมิ่งจื่อยังเคยกล่าวว่า “ในโลกนี้อกตัญญูมีอยู่ 5 ข้อ”

1.คือเกียจคร้านการงาน ไม่ทำมาหาเลี้ยงพ่อแม่

2.คือเล่นพนัน ดื่มสุรา ไม่ไยดีพ่อแม่

3.คือเห็นแก่ลูกเมียก่อน ไม่แยแสพ่อแม่

4.คือทำอะไรตามใจอยาก ให้พ่อแม่ต้องละอาย

5.คือชอบวิวาทท้าตีท้าถ่อย หาเรื่องให้พ่อแม่ตกอยู่ในอันตราย”

นี่สิจึงสมเป็นเมิ่งจื่อตัวจริง แต่น่าเสียดาย ไม่มีใครมานั่งสงสัยว่าทำไมเมิ่งจื่อคนเดียวกัน เดี๋ยวบอกอกตัญญูมี 3 เดี๋ยวบอกมี 5 แถมพอสี่ห้าร้อยปีผ่านมา ก็อุตส่าห์ยังมีคนแต่งอีกสองข้อให้ซะอีก

และทั้ง 5 ข้อนี้ดันมีอิทธิพลน้อยกว่าวลีแรงๆซะงั้น

เท่ากับจับเอาเมิ่งจื่อเป็นตัวประกันของความเดือดร้อนที่มอบให้กับทั้งสังคมมาจนถึงปัจจุบัน

จะว่าไป โลกยุคสองพันกว่าปีที่ผ่านมา ก็ไม่ได้ต่างอะไรจากโลกยุคนี้เท่าใดนักที่บางครั้งสังคมก็เลือกเชื่อเฉพาะที่แรง เลือกตัดแค่บางวลีจากปากคนอื่นเฉพาะที่ตนอยากจะฟัง หรืออยากจะให้เขาพูด

“อย่าเชื่อเพียงเพราะเล่าต่อๆ กันมา อย่าเชื่อเพราะเป็นคำแรงๆ อย่าเชื่อเพราะเขาอาจพูดมากกว่าที่เห็น อย่าเชื่อเพราะเขาโฟโต้ช็อปปะหน้ามาว่าคนนี้คนนั้นประกอบคำพูด” เมิ่งจื่อกล่าวไว้ (เชื่อหรือไม่ครับ)