คำถาม การปลูกข้าวด้วยตอซังเป็นแบบไหนครับ ผมขอทราบวิธีปลูกข้าวด้วยตอซังด้วยครับ

สะอาด มนตราตรึง

คำตอบ การปลูกข้าวด้วยตอซัง เป็นการทำนาข้าวด้วยตอซังข้าวเดิมแทนการหว่านด้วยเมล็ดพันธุ์ข้าว โดยย่ำตอข้าวเดิมให้ล้มหลังการเกี่ยวข้าว ตามฤดูกาลเสร็จเรียบร้อย ภายในเวลา 10-15 วัน ต้นข้าวรุ่นที่ 2 จะแตกหน่อขึ้นมาจากกอข้าวเดิม ต้นข้าวที่งอกขึ้นมาใหม่ จะเติบโตและให้ผลผลิตเช่นเดียวกับข้าวนาหว่านน้ำตมในครั้งแรก หลังจากเก็บเกี่ยวข้าวแล้ว

วิธีการปลูกข้าวด้วยตอซัง ตามคำแนะนำของนักวิชาการเกษตร ได้ดังนี้

1.พื้นที่แปลงนา ต้องเรียบสม่ำเสมอกัน พื้นที่ที่เป็นท้องกระทะ แบบตรงกลางลึก ด้านข้างเป็นที่ดอน ไม่ควรทำการปลูกข้าวล้มตอซัง เพราะจะทำให้มีน้ำขัง และทำให้ตอซังเน่า ส่วนต้นข้าวที่ปลูกครั้งแรกด้วยเมล็ดนั้น ต้องแข็งแรง ปราศจากโรคแมลง

2.การเก็บเกี่ยวข้าวในระยะพลับพลึง โดยระบายน้ำออกจากแปลงนา ให้ดินมีความชื้นที่เหมาะสม ประมาณ 50% ทดสอบได้ด้วยการหยิบดินในแปลงนามาปั้นเป็นลูกกระสุนได้ แสดงว่ามีความชื้นที่เหมาะสมแล้ว

3.ทำการเกลี่ยฟางข้าวให้สม่ำเสมอ โดยไม่ต้องไถพรวนดิน และหว่านกล้าเหมือนการทำนาหว่านน้ำตม แล้วทำการย่ำให้ตอข้าวให้ทั่วถึงเสมอกัน หลังจากนั้น 10-15 วัน ให้สูบน้ำเข้านา อย่าให้ดินแห้งเกิน 10 วัน และคอยดูแลน้ำไม่ให้ขาด หลังย่ำตอข้าวแล้ว อย่าให้น้ำขังจนกว่าข้าวจะงอก มิเช่นนั้นข้าวเปลือกที่ตกอยู่บนพื้นดินในนา จะงอกขึ้นมาแทรกกับต้นข้าวที่งอกจากตอ ทำให้มีข้าวสองรุ่นอยู่ในแปลงเดียวกัน ถ้าเกิดมีข้าวสองรุ่นที่อายุไม่เท่ากัน จะทำให้ข้าวแก่ไม่เท่ากัน และเก็บเกี่ยวลำบาก

4.การปลูกข้าวตอซัง จะเริ่มตั้งแต่หลังการเก็บเกี่ยว ให้ทำการกระจายฟางคลุมตอซังทั่วแปลงนา โดยใช้ลูกยางย่ำตอซัง ประมาณ 4 เที่ยว ย่ำให้ราบเรียบติดกับพื้นดินฟางที่คลุม อย่าให้ตอซังกระดกขึ้น จากนั้นประมาณ 3-4 วัน ข้าวจะเริ่มแทงหน่อเล็กจากข้อที่ 2-3 หรือปลายตอซังออกมา

5.หลังย่ำตอซังแล้ว ต้องตรวจสอบว่า ฟางที่คลุมควรให้มีความหนาพอเหมาะ อย่าคลุมบางหรือหนาเกินไป แต่ถ้าพบว่าจุดใดหนามากเกินไปให้เอาออก

6.จากนั้น ปล่อยทิ้งไว้รอจนกว่าหน่อข้าวงอกขึ้นมา จะมีใบ 2-3 ใบ เมื่ออายุข้าวประมาณ 10 วัน นับจากวันย่ำตอซัง

7.ให้สังเกตว่า การเจริญเติบโตจะแตกต่างกันกับข้าวหว่านน้ำตม โดยต้นจะใหญ่กว่า รากจะหนาแน่นกว่า หาอาหารได้ดีกว่า ข้าวล้มตอซังที่สมบูรณ์ จะแตกหน่อ 3-4 หน่อ ต่อ 1 ตอซัง

8.สูบน้ำเข้าแปลงนา และใส่น้ำหมักชีวภาพ ในอัตรา 200 ลิตร ต่อพื้นที่ 15 ไร่ ระวังอย่าให้น้ำมาก จะทำให้ฟางที่คลุมลอย

9.การใส่ปุ๋ย ให้ใส่หลังระบายน้ำเข้า 1 วัน ให้ใส่ปุ๋ยสูตรเร่งการเจริญเติบโต และเร่งขบวนการย่อยสลายของตอซังและฟาง จากนั้นรักษาระดับน้ำในนาไม่ให้รั่ว เพื่อไม่ให้ปุ๋ยที่ใส่สูญหายไป คอยดูแลการเจริญเติบโตของต้นข้าว จนถึงวันเก็บเกี่ยว

การปลูกข้าวแบบล้มตอซัง จะช่วยให้เกษตรกรสามารถลดต้นทุนในการเพาะปลูกได้มาก ได้ผลผลิตไม่ต่างจากการปลูกในครั้งแรก เทคโนโลยีการปลูกข้าวแบบล้มตอซังนั้น มาจากเทคโนโลยีชาวบ้านที่เกิดจาก ภูมิปัญญาท้องถิ่น เกษตรกรเป็นผู้ค้นพบโดยบังเอิญมานานแล้ว และเป็นวิธีการปลูกแบบเก่า ทั้งยังเกิดผลดีต่อดินโดยตรงคือ ฟางข้าวที่นวดแล้ว จะเน่าเปื่อยผุพัง เป็นปุ๋ยธรรมชาติ ทำให้ดินร่วนซุยดีขึ้น และช่วยลดปริมาณการใช้ปุ๋ยเคมีลงได้อย่างมาก ทำให้ได้ต้นข้าวที่แข็งแรง และทนทานต่อการรบกวนของศัตรูพืชมากกว่าข้าวหว่านนาน้ำตมด้วย

นาย รัตวิ

“กยท.” เปิดรับซื้อน้ำยางสดวันแรก ได้เพียงจ.สงขลา 1 จว.ราคา47 บาทต่อกิโลกรัม ส่วนยะลาและสตูล เจอฝนตกเกษตรกรหยุดกรีด จี้หน่วยงานเร่งส่งยอดปริมาณต้องการใช้ยาง เพื่อเปิดรับซื้อได้มากขึ้น หลังพบราคายางปรับตัวขึ้นไม่มาก 

15 ม.ค. 61 นายสุนันท์ นวลพรหมสกุล รองผู้ว่าการการยางแห่งประเทศไทย (กยท.) ด้านบริหาร ในฐานะผู้จัดการโครงการใช้ยางภาครัฐ และโฆษก กยท. เปิดเผยว่า กยท.ได้เปิดจุดรับซื้อน้ำยางสดจากเกษตรกร เพื่อนำยางมาใช้ในหน่วยงานรัฐ ซึ่งได้รับซื้อในราคา 47 บาทต่อกิโลกรัม โดยเปิดเป็นวันแรก 3 จังหวัด โดยจ.สงขลา เปิด 28 จุด รับซื้อในปริมาณ 500 ตัน จ.ยะลา เปิด 2 จุด รับซื้อ 200 ตัน จ.สตูล เปิด 4 จุดรับซื้อ 500 ตัน  รวม 3 จว.1.2 พันตัน แต่เปิดได้เพียง จ.สงขลา จังหวัดเดียว เพราะอีก 2 จังหวัด มีฝนตกเกษตรกรหยุดกรีดยางไม่ได้นำยางมาขาย โดยวันนี้ กทย. สงขลา รับซื้อน้ำยางสดได้ 34 ตัน

รองผู้ว่า กยท. กล่าวว่า การเปิดรับซื้อรอบนี้ จะซื้อตามคำสั่งของหน่วยงานที่ต้องการใช้ยางแต่ละประเภท เช่น น้ำยางสด  ยางก้อนถ้วย ทำให้ไม่เปิดทั่วประเทศ แต่จะทะยอยเปิดไปถึงเดือนก.ย.61 เพื่อให้ได้ตามที่รัฐบาลตั้งเป้าไว้ดูดซับยาง 2 แสนตัน อย่างไรก็ตามล่าสุดได้ติดตามสถานการณ์การขึ้นของราคายาง ยังขึ้นค่อนข้างน้อย มีการขยับตัวระหว่าง 10-50 สตางค์เท่านั้น

“กยท.จะประชุมกับหน่วยงานต่างๆที่ใช้ยาง เพื่อให้เร่งส่งยอดการใช้ยางมาให้ กยท. จะได้เปิดรับซื้อในปริมาณที่มาก จะส่งผลทิศทางราคายางชัดเจนขึ้นด้วย รวมทั้งใกล้ถึงฤดูปิดกรีดทางภาคใต้ ช่วงปลายเดือน มี.ค.-เม.ย.และเปิดกรีดปลายเดือน เม.ย.-พ.ค.  ส่วนภาคเหนือ อีสาน หยุดกรีดแล้ว เพราะต้นยางเริ่มทิ้งใบ สำหรับพื้นที่สวนยางของรัฐ กว่า 1 แสนไร่ ได้ปิดกรีดหมดทั้งขององค์การอุตสาหกรรมป่าไม้(ออป.) กรมวิชาการเกษตร และกยท.” โฆษก กยท. กล่าว

หลังจากทำงานมากว่า 1 เดือน  ของรัฐมนตรีเกษตรฯ ในส่วน ครม. “ประยุทธ์ 5”  ต้องบอกว่า ขึ้นต้นเป็นลำไม้ไผ่ แต่พอเหลาลงไปกว่า 1 เดือน หลายคนส่ายหัว เพราะผิดหวัง กับพวกลิ่วล้อ ขั้นเทพฯ ของรัฐมนตรีเกษตรฯบางคน ที่ขุดค้น เรื่องเดิมๆ มาเล่น มาจวก ทีมงานข้าราชการเกษตรแบบถึงพริกถึงขิง ประหนึ่ง ข้าราชการเกษตรฯ เหมือนดั่งคน ไร้ประสิทธิภาพ แม้บอกให้เกียรติ แต่พฤติกรรมตามมา ส่งผลให้เกิดการ เกลียดชัง และตามมาด้วยการเกียร์ว่าง กันเป็นแถว

งานนี้ดูจากอากัปกิริยา ของรัฐมนตรีทั้ง 3 ท่าน หลังจากที่ หัวเรือใหญ่ “กฤษฎา บุญราช” รมว.เกษตรฯ ที่มอบหมายงาน ให้ดูงานกันอย่างคนละครึ่ง ทั้ง รมช. “ลักษณ์ วจนานวัช” และ รมช. ยักษ์ “วิวัฒน์ ศัลยกำธร” ที่บอกว่า มาจาก สถาบันเศรษฐกิจพอเพียง ประธานมูลนิธิกสิกรรมธรรมชาติ ดูเหมือนว่า วันนี้ดูจาก การทำงาน ดูเหมือนองค์รวม ไม่น่าจะพอเพียงตามคำร่ำลือ เพราะดูจากอาการ ของท่าน รมว.“กฤษฎา” ที่ถูกกระจอกข่าวกระแซะถามเรื่องการทำงาน กลางวงข้าว ท่านก็บอกว่าเข้ากันได้ดี แต่มีสร้อยต้อยติ่งมาว่า ต้องเข้าขาสิ ประชุมครม. ยังคุยกันกระหนุงกระหนิง กันทุกเรื่องจะให้บอกว่า ท่านรมช.ยักษ์ไม่ดี มันคงไม่ใช่ พร้อมหันหน้ามามอง งานนี้ต้องบอกว่า…. เพราะรมต.ประยุทธ์ 5 มา จะดีหรือร้ายก็ต้องบอกว่า เป็นรัฐมนตรีชุดสุดท้ายที่ทิ้งทวน ส่วนทวนจะหักจอบจะบิ่น เกษตรกรจะไม่ได้อะไรเลย ก็ต้องทนกันไป แบบว่าเสิร์ฟ หรือสั่ง เกาเหลามาอย่างไร ก็ต้องติดเส้น มาให้กิน ก็ต้อง กินเส้น  กันให้ได้ ส่วนจะพอเพียงตามแบบใครๆ หรือทำงานเต็มที่ แบบมหาดไทย ก็ต้องติดตามกัน ว่าเกษตรกรจะเป็นอย่างไร

แตะมาพอได้คิด มาถึงเรื่องการงานหลังปีใหม่ต้องบอกว่าทีมงานเกษตรเดินหน้าเต็มสูบ ตั้งแต่ รมว.เกษตรฯ “กฤษฎา” และ ท่านรมช. “ลักษณ์” เพ่ื่อให้งานเข้าตามไปในทิศทางเดียวกัน หลัง ทำบุญตักบาตร ไหว้พระขอพรปีใหม่ ถือโอกาสมอบนโยบาย ข้าราชการกรมส่งเสริมการเกษตร และเกษตรจังหวัด และย้ำว่า จากนี้ไป จะตระเวนเดินสาย 24 ม.ค.-20 ก.พ. ขันนอตข้าราชการเกษตร 76 จว. และยังขู่อย่ามีทุจริตพืชพันธุ์เกษตร ปัจจัยการผลิต ไม่เอาไว้แน่นอน ยังไงตรวจสอบให้ดีนะขอรับ

สุดท้ายต้องบอกว่า จะขันนอตได้แน่แท้ หรือไม่ หรือเอาจริงแค่ไหน ต้องขึ้นอยู่กันท่าน รมต.เกษตรฯ ทั้ง 3 ท่าน จะเดินหน้าอย่างไร เพราะกลางวงข้าวท่านก็เล่าแบบเปิดอกกับข้าราชการ และผู้สื่อข่าว จะว่าบ่นก็ใช่ ว่าข้าราชการทำงานไม่ทันใจไล่จี้ทุกวัน แต่งานไม่เดิน ซึ่งท่านเองก็มีกำหนดการที่ชัดเจนให้เวลาตัวเอง 3 เดือน แก้ราคาสินค้าเกษตรพร้อมทั้งสั่งตั้งคณะทำงานแก้ปัญหาภาคเกษตรระดับจังหวัด อำเภอ เร่งสำรวจช่วยเหลือแก้หนี้เกษตรกร 3.96 ล้านราย ยังไง หากเอาจริงขอให้สมหวัง ดั่งใจจะได้เป็นของขวัญปีใหม่ ในปีจอ 2561 อย่าลืมหากทำไม่ได้ ระวังอาจ
โดน……กัด….. ปีนี้ดุ

ราชดำเนิน

กรมชลประทาน เป็นหน่วยงานหลักที่รับผิดชอบและการสร้างความมั่นคงในเรื่องน้ำให้กับประเทศ ได้ตั้งเป้าหมายที่จะเป็น “องค์กรอัจฉริยะที่มุ่งสร้างความมั่นคงด้านน้ำ (Water Security)” โดยสามารถเพิ่มพื้นที่ชลประทานได้จำนวน 49.5 ล้านไร่ มีปริมาณน้ำเก็บกัก 93.655 ล้านลูกบาศก์เมตร มีการป้องกันและบรรเทาภัยจากน้ำ 14.1 ล้านไร่ มีพื้นที่จัดรูปที่ดิน จำนวน 14.46 ล้านไร่ และมีครัวเรือนได้รับประโยชน์ถึง 7.431 ล้านครัวเรือน ให้ได้ภายในปี 2579 ดังนั้นในปี 2561 จึงได้มีการกำหนดยุทธศาสตร์กรมชลประทานขึ้นมาเพื่อขับเคลื่อนงานให้บรรลุเป้าหมายดังกล่าวภายใน 20 ปี

ดร.ทองเปลว กองจันทร์ อธิบดีกรมชลประทาน กล่าวว่า ยุทธศาสตร์ของกรมชลประทานที่กำหนดขึ้นมาจะสอดคล้องกับแผนยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี แผนยุทธศาสตร์พัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 แผนยุทธศาสตร์การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ และแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาการเกษตรและสหกรณ์ 20 ปี รวมทั้งเป็นการเตรียมการเพื่อรองรับสำนักงานบริหารจัดการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) และพระราชบัญญัติทรัพยากรน้ำ ตลอดจนแผนปฏิรูปประเทศด้านทรัพยากรน้ำอีกด้วย

ทั้งนี้ในปี 2561 ซึ่งเป็นปีที่กรมชลประทานจะมีอายุครบ 116 ปี ได้มีการกำหนดแนวทางการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ไว้ 7 ด้าน ภายใต้กรอบแนวคิด “RID No.1” ซึ่งประกอบด้วย

ด้านแรก กรมชลประทานจะให้ความสำคัญมากเป็นพิเศษคือ การเร่งรัดการดำเนินงานโครงการตามพระราชดำริ โดยเร่งรัดงานพระราชดำริที่ยังไม่ได้ดำเนินการ จำนวน 159 โครงการ ให้แล้วเสร็จภายในปี 2562 พร้อมทั้งดำเนินการจัดทำแผนปฏิบัติการและติดตามประเมินผลอย่างเป็นระบบ

ด้านที่สอง การปรับปรุงกระบวนการจัดทำแผนงานและงบประมาณทั้งระบบ โดยจัดทำแผนแม่บทการพัฒนาลุ่มน้ำในระดับจังหวัด กลุ่มจังหวัด และระดับภาค พร้อมทั้งปรับปรุงการจัดแผนงานระยะปานกลาง (MTEF) เช่น แผนศึกษา สำรวจ ออกแบบ จัดหาที่ดิน ก่อสร้าง แผนงาน
ปรับปรุงระบบชลประทาน แผนงานซ่อมแซมระบบชลประทาน เป็นต้น เพื่อให้มีความสอดคล้องกันและสามารถปฏิบัติได้จริง สามารถจัดสรร
งบประมาณให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์กรมชลประทาน และปี 2561 จะเป็นปีแรกที่ริเริ่มแนวทาง PPP (Public – Private Partnership) ซึ่งเป็นการร่วมทุนภาครัฐและเอกชนมาใช้ในการทำงานชลประทาน

ด้านที่สาม กรมชลประทานจะการเร่งรัดการพัฒนาแหล่งน้ำและเพิ่มพื้นที่ชลประทาน ประกอบด้วย การเร่งรัดการดำเนินการโครงการขนาดใหญ่ ขนาดกลาง และขนาดเล็กให้เป็นไปตามแผน โดยโครงการขนาดใหญ่ที่จะเริ่มดำเนินโครงการในปีนี้ที่สำคัญคือ โครงการคลองระบายน้ำหลาก บางบาล-บางไทร จ.พระนครศรีอยุธยา เพื่อผันน้ำเลี่ยงตัวเมืองพระนครศรีอยุธยาให้ระบายน้ำได้สูงสุดประมาณ 1,200 ลูกบาศก์เมตร (ลบ.ม./วินาที) โดยจะเริ่มทำการปักหมุดกันพื้นที่ที่จะก่อสร้าง คาดว่าจะก่อสร้างได้ในปี 2562 และโครงการคลองระบายน้ำหลากชัยนาท-ป่าสัก เพิ่มอัตราการระบายน้ำจาก 130 ลบ.ม./วินาที เป็น 930 ลบ.ม./วินาที ระยะทางยาว 120 กม. โดยได้เริ่มทำการสำรวจและออกแบบรายละเอียดแล้ว คาดว่าจะก่อสร้างได้ในปี 2561 นอกจากนี้จะดำเนินโครงการบรรเทาอุทกภัยเมืองนครศรีธรรมราช การพัฒนาระบบการแพร่กระจายน้ำในระดับแปลงนาให้ครอบคลุม พร้อมทั้งจัดทำแผนงานรองรับโครงการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก(EEC)

ด้านที่สี่ การเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการน้ำ โดยการต่อยอดศูนย์ปฏิบัติการน้ำอัจฉริยะ หรือ SWOC ให้สามารถพยากรณ์และเตือนภัยได้อย่างแม่นยำ พร้อมทั้งทำการปรับปรุงโครงการชลประทานที่มีอายุการใช้งานมานานให้สามารถใช้งานสอดคล้องกับสภาพในปัจจุบันได้ ตลอดจนสร้างทางเลือกในการดำเนินการส่งน้ำและบำรุงรักษาในงานชลประทาน ดำเนินการตรวจสอบ วิเคราะห์ ความมั่นคงของเขื่อน (dam safety) โดยจะปรับปรุงให้มีความมั่นคงแข็งแรง รวมทั้งจะดำเนินการวางแผนเตรียมการรับมืออุทกภัยและภัยแล้ง การบูรณาการความร่วมมือกับ Single Command ในระดับพื้นที่

นอกจากนี้ ยังจะพัฒนาสถานีทดลองการใช้น้ำชลประทานทั้ง 882 แห่ง ให้เป็นศูนย์เรียนรู้และศูนย์เครือข่ายของศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร พร้อมทั้งพัฒนาศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จ.เชียงใหม่ และศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพาน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จ.สกลนคร ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ของประชาชนอย่างเพียงพอ ดำเนินการตรวจสอบการใช้พื้นที่ราชพัสดุและแก้ไขปัญหาการบุกรุกของราษฎร พัฒนาปรับปรุงเพื่อใช้พื้นที่เขตคลองเป็นพื้นที่แก้มลิง และขยายผลพื้นที่ลุ่มต่ำ เพื่อสำรองน้ำไว้ใช้ในยามวิกฤติ

ด้านที่ห้า กรมชลประทานจะเร่งทำการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในทุกขั้นตอน ของกระบวนการพัฒนาแหล่งน้ำและบริหารจัดการน้ำ การสร้างขวัญและกำลังใจให้กับผู้ประสบภัยจากน้ำ การเร่งรัดการจัดตั้งกลุ่มผู้ใช้น้ำ ในรูปแบบคณะกรรมการจัดการชลประทาน (JMC) และอาสาสมัครชลประทานให้เต็มพื้นที่ชลประทาน และทบทวนการดำเนินการโครงการ 1 โครงการ 1 ล้านบาท

ด้านที่หก การนำเทคโนโลยีที่ทันสมัยมาใช้ในการปฏิบัติงาน โดยการนำเทคโนโลยีที่ทันสมัยมาใช้ในการพัฒนาและบริหารจัดการน้ำ การพัฒนาระบบการทำงานและกระบวนการที่ทันสมัยบนฐานดิจิทัล หรือ Digital Platform การพัฒนาระบบฐานข้อมูลเพื่อใช้ในการปฏิบัติงาน (Big Data) รวมทั้งการเร่งรัดการจัดหาอุปกรณ์ เครื่องจักร เครื่องมือ ที่ทันสมัยมาใช้ในการปฏิบัติงาน

และด้านที่เจ็ด กรมชลประทานจะดำเนินการพัฒนาองค์กรอย่างเป็นระบบ โดยการปรับปรุงสภาพแวดล้อมการทำงาน การปรับปรุงและดูแลพิพิธภัณฑ์ให้มีความเหมาะสม การเร่งรัดการปรับโครงสร้างหน่วยงาน การดำเนินการถ่ายทอดองค์ความรู้ไปยังผู้ปฏิบัติผ่านกิจกรรม KM และ Unit School การน้อมนำศาสตร์พระราชาไปสู่การปฏิบัติ ผ่านหลักสูตรการอบรม การเตรียมการเพื่อรองรับสำนักงานบริหารจัดการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ และพระราชบัญญัติทรัพยากรน้ำ ตลอดจนการเตรียมการเพื่อรองรับแผนปฏิรูปประเทศด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
(ด้านทรัพยากรน้ำ) และการส่งเสริมให้บุคลากรปฏิบัติตนให้สอดคล้องกับค่านิยมและวัฒนธรรมองค์กร

อธิบดีกรมชลประทานกล่าวต่อว่า เพื่อให้บรรลุเป้าหมายตามยุทธศาสตร์ดังกล่าว กรมชลประทานได้แบ่งการทำงานเป็น 4 ระยะดังนี้ ระยะแรก เริ่มตั้งแต่ปี 2560 ที่ผ่านมาจนถึงปี 2564 เป็นช่วงเสริมพลังใหม่สู่การเปลี่ยนแปลง โดยได้มีการจัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการน้ำอัจฉริยะ พร้อมทั้งเชื่อมโยงระบบงานสำคัญให้เป็นระบบเดียว ระยะที่สอง ตั้งแต่ปี 2565-2569 เป็นการสร้างภาคีเครือข่ายและความร่วมมือ เป็นศูนย์กลางการควบคุมและบริหารน้ำระบบอัจฉริยะ และจะมีการก่อสร้างระบบชลประทานด้วยนวัตกรรมชั้นสูง

ระยะที่สาม ตั้งแต่ปี 2570-2574 จะเป็นการปฏิรูประบบกระบวนงาน มีการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านชลประทานและการบริหารจัดการน้ำ
ให้กับหน่วยงานอื่นๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ และระยะที่สี่ ตั้งแต่ปี 2575-2579 เป็นการดำเนินการให้กรมชลประทานเป็นองค์กรอัจฉริยะ สร้างความมั่นคงในเรื่องน้ำให้กับประเทศชาติสำเร็จตามเป้าหมาย

อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนแปลงของการบริหารจัดการน้ำที่จะเกิดขึ้นตั้งแต่ปี 2561 เป็นต้นไป ก็คือ ความมีเอกภาพในการบริหารจัดการมากขึ้น หลังจากที่หัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ(คสช.) ได้ใช้อำนาจตาม ม.44 จัดตั้ง สำนักบริหารจัดการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) ขึ้นมา ซึ่งเป็นหน่วยงานขึ้นตรงกับนายกรัฐมนตรี ทำหน้าที่ในการกำหนดนโยบายและยุทธศาสตร์ ตลอดจนวางแผนในการบริหารจัดการน้ำ ในส่วนของกรมชลประทาน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับน้ำหน่วยงานอื่นๆ จะเป็นหน่วยงานปฏิบัติ ความซ้ำซ้อนก็จะไม่เกิดขึ้น

“ทิศทางการทำงานของกรมชลประทานในปัจจุบันและอนาคต ถ้าหากสามารถดำเนินงานตามยุทธศาสตร์ทั้งยุทธศาสตร์ชาติ ยุทธศาสตร์บริหารจัดการทรัพยากรน้ำ ยุทธศาสตร์ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ตลอดจนยุทธศาสตร์ของกรมชลประทานให้สัมฤทธิผล จะทำให้กรมชลประทานเป็นองค์กรอัจฉริยะ ที่จะสร้างความมั่นคงในเรื่องน้ำให้กับประเทศได้อย่างแน่นอน” อธิบดีกรมชลประทานกล่าวยืนยัน

14 ม.ค.61 นายกฤษฎา บุญราช รมว.เกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า ตนสั่งการใช้นโยบายเชิงรุกปรับโครงสร้างภาคเกษตร ให้ข้าราชการกระทรวงเกษตรฯ ทุกพื้นที่ ทุกเขต และผู้บริหารรัฐวิสาหกิจ องค์กรมหาชนในสังกัด และส่งถึงผู้ว่าราชการจังหวัด นายอำเภอทุกจังหวัด นำไปปฎิบัติให้เกิดเป็นรูปธรรมโดยเร็ว ในเรื่องการเสริมต่อโครงการตามนโยบายเกษตรแปลงใหญ่ด้วยการตลาดนำการผลิตทางการเกษตร และให้ปลัดกระทรวงเกษตรฯ กำหนดมาตรการและวิธีการให้ ผู้ตรวจราชการระดับกระทรวงและระดับกรม เป็นคณะทำงานตรวจแนะนำและติดตามการดำเนินการของจังหวัด ประจำพื้นที่ทั้ง 76 จังหวัด ว่ามีปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินการของจังหวัดและอำเภออย่างไรหรือไม่ เพื่อรวบรวมรายงานให้คณะกรรมการนโยบายและแผนพัฒนาการเกษตรและสหกรณ์ทราบ จะได้ให้การสนับสนุนหรือแก้ไขปัญหาในพื้นที่ได้ถูกต้อง

รมว.เกษตรฯ กล่าวว่า ในระดับจังหวัด จัดประชุมคณะอนุกรรมการพัฒนาการเกษตรและสหกรณ์ของจังหวัด (อ.พ.ก.) ที่มีรองผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธาน และเกษตรและสหกรณ์จังหวัดเป็นเลขานุการ เพื่อมอบหมายให้คณะกรรมการอำนวยการขับเคลื่อนงานนโยบายสำคัญและการแก้ไขปัญหาภาคเกษตรระดับจังหวัด (Chief of Operation) ซึ่งมีเกษตรจังหวัดเป็นเจ้าของเรื่องนำไปปฏิบัติให้เกิดผลเป็นรูปธรรม โดยสำรวจข้อมูลเกษตรแปลงใหญ่ที่มีพื้นที่รวมกันตั้งแต่ จำนวน 50 ไร่ขึ้นไป ซี่งคณะกรรมการระดับอำเภอ (operation team) รวมทั้งขอให้อธิบดีสั่งการมอบหมายเจ้าหน้าที่กระทรวงเกษตรฯ เข้าไปบูรณาการร่วมงานกันเป็น ชุดปฎิบัติการเกษตร (ชป.กษ.) ประจำพื้นที่เกษตรแปลงใหญ่เพื่อแนะนำ การจัดหาแหล่งน้ำ การวิเคราะห์ตรวจคุณภาพดินเพื่อหาสารอาหารหรือแร่ธาตุในดิน การแนะนำเลือกพืชหรือสัตว์ให้เหมาะสมกับพื้นที่ หรือความต้องการของตลาด การเลี้ยงสัตว์น้ำ การดูแลป้องกันโรคพืช โรคสัตว์ แนะนำการใช้เทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและพัฒนาคุณภาพผลผลิต ซึ่งมีเกษตรตำบลเป็นหัวหน้าชุดจะทำหน้าที่เสมือนผู้จัดการแปลงหรือฟาร์มการเกษตรกรรมหรือที่ปรึกษาของเกษตรกรในพื้นที่ ประสานเชื่อมโยงตลาดเข้าหาแหล่งผลิตให้ได้ บูรณาการพาณิชย์จังหวัด อุตสาหกรรมจังหวัด ธกส.นำหน่วยราชการ ให้มาซื้อสินค้าการเกษตรไปใช้ เช่นโรงเรียน โรงพยาบาล หรือชมรมธนาคารจังหวัด หอการค้า สภาอุตสาหกรรมจังหวัด รวมทั้งบริษัทประชารัฐรักสามัคคีจังหวัดให้มาร่วมกันพิจารณารับซื้อ วางแผนการตลาด กระจายสินค้าการเกษตร เชื่อมโยงสหกรณ์การเกษตร ผู้ส่งออก ห้างสรรพสินค้าต่างๆ หากผลผลิตของเกษตรกรล้นตลาดหรือไม่มีผู้รับซื้อผลผลิต ให้รีบรายงานส่วนกลางทราบโดยด่วนที่สุด เพื่อส่วนลงไปช่วยเหลือแก้ไขปัญหา

รมว.เกษตรฯ กล่าวต่อว่า สำหรับพื้นที่ที่มีการปลูกยางพาราเป็นจำนวนมาก และมีปัญหาผลผลิตราคาตกต่ำนั้น ขอให้คณะอนุกรรมการฯ จังหวัด (อ.พ.ก.) ได้มอบให้คณะกรรมการอำนวยการขับเคลื่อนงานนโยบายสำคัญและการแก้ไขปัญหาภาคเกษตรระดับจังหวัด (Chief of Operation) เป็นหน่วยดำเนินการประชาสัมพันธ์เชิญชวนเกษตรกรชาวสวนยาง ที่มีความประสงค์เข้าร่วมโครงการพัฒนาอาชีพเกษตรกรรมใหม่เพื่อทดแทนการปลูกยาง มีสวนยางหรือแปลงยางติดกันหรือใกล้เคียงกันในตำบลหรือหมู่บ้านเดียวกัน โดยมีขนาดเนื้อที่รวมกันตั้งแต่ 50 ไร่ขึ้นไป โดยเกษตรกรเข้าร่วมโครงการ ภาครัฐจะรับผิดชอบดูแลสนับสนุนปัจจัยการผลิตและการตลาดรวมทั้งหาอาชีพเสริมในช่วงรอผลผลิตทางการเกษตรกรรมใหม่ที่จะขายได้ด้วย