ก้าวเข้าสู่ปีใหม่ ศักราชใหม่ ขอถือโอกาสกราบสวัสดีปีใหม่ 2561 ท่านผู้อ่านอีกครั้งตามธรรมเนียมของคนไทย และขอสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลายในสากลโลก ได้โปรดอำนวยพรให้ท่านผู้อ่านและครอบครัวโชคดี มีความสุข ความสำเร็จ และสมหวัง ในสิ่งที่ปรารถนาตลอดทั้งปีใหม่ 2561 นี้ครับ

สิ้นปีที่ผ่านมาในการแถลงภาวะเศรษฐกิจสังคมครัวเรือนเกษตรปีเพาะปลูก 2559-2560 ของ สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) มีข้อมูลน่าสนใจหลายอย่าง แต่อ่านแล้วก็ยังมีบางเรื่องที่อดสงสัยไม่ได้ว่ามันถูกต้องตามข้อเท็จจริงหรือไม่ โดยเฉพาะประเด็นเรื่อง ในช่วง 20 ปีที่ผ่านมาเกษตรกรไทยหายจนไปถึง 14 ล้านคน จนสื่อหลายสำนักเอาไปเป็นประเด็นพาดหัวเผยแพร่กันครึกโครม โดยรายละเอียดเรื่องนี้ เลขาธิการ สศก. “วิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข” ท่านแถลงไว้อย่างนี้ครับ

“ความเหลื่อมล้ำทางรายได้ในภาคเกษตรช่วงปี 2539-2559 มีแนวโน้มลดลง สะท้อนจากสัดส่วนรายได้ทั้งหมดในภาคเกษตรที่เกษตรกรในกลุ่มที่มีรายได้น้อยที่สุด 20% มีสัดส่วนรายได้เพิ่มขึ้นจาก 2.74% ในปี 2553 เป็น 5.33% ในปี 2559 ขณะที่เกษตรกรในกลุ่มที่มีรายได้มากที่สุด 20% มีสัดส่วนรายได้ลดลงจาก 58.75% ในปี 2553 เหลือเพียง 53.23% ในปี 2559

รอบ 20 ปีรายได้เฉลี่ยของเกษตรกรเพิ่มขึ้น กลุ่มที่มีความยากจนที่สุดที่เมื่อปี 2539 มีรายได้ต่อปี 2,774 บาท/ปี/ครัวเรือน แต่ปี 2559 มีรายได้เพิ่มขึ้นเกือบ 7 เท่า หรือมีรายได้ 21,230 บาท/ครัวเรือน/ปี และในกลุ่มที่มีรายได้สูงสุดหรือเกษตรกรที่รวยสุด มีรายได้ในปี 2539 ประมาณ 59,528 บาท/ครัวเรือน/ปี เพิ่มขึ้น 3.5 เท่าในปี 2559 หรือมีรายได้ 212,034 บาท/ครัวเรือน/ปี ซึ่งจะเห็นได้ว่าครัวเรือนเกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้น หนี้สินลดลง ความเหลื่อมล้ำในภาคเกษตรลดลงอย่างมาก ส่วนหนี้สินในปี 2559 มีอัตราที่เพิ่มขึ้นเล็กน้อย เกิดจากหนี้สินจากการลงทุน ซึ่งแสดงให้เห็นว่า ในปีถัดจากนี้ไปกลุ่มเกษตรกรจะมีรายได้เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง

จากสัดส่วนรายได้ที่เพิ่มขึ้นเกือบ 2 เท่าในช่วง 20 ปีที่ผ่านมาของเกษตรกรกลุ่มที่มีรายได้น้อยที่สุด ส่งผลให้จำนวนคนจนในภาคเกษตรลดลงถึง 14.329 ล้านคน จากในปี 2539 ภาคเกษตรมีคนจนอยู่สูงถึง 19.443 ล้านคน หรือคิดเป็น 72% ของประชากรภาคเกษตร แต่ในปี 2559 ภาคเกษตรกลับมีจำนวนคนจนลดลงเหลือเพียง 5.114 ล้านคน หรือคิดเป็น 21.67% ของประชากรภาคเกษตรเท่านั้น ส่วนหนึ่งสะท้อนให้เห็นถึงแผนงานโครงการต่างๆ ด้านการเกษตรที่มีประสิทธิภาพของภาครัฐที่ผ่านมาได้มีส่วนสนับสนุนให้การพัฒนาการเกษตรของประเทศมีความเจริญก้าวหน้าอย่างต่อเนื่อง เกษตรกรมีความเข้มแข็งสามารถพึ่งพาตัวเองได้และมีรายได้มั่นคง”

จากข้อมูลดังกล่าว โดยส่วนตัวผมค่อนข้างเชื่อถือในแง่ของตัวเลข เพราะยังมั่นใจว่า สศก. ไม่ทำงานมั่วแน่นอน แต่ยังรู้สึกสงสัย คือ ที่ระบุว่า “ในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา จำนวนคนจนในภาคเกษตรลดลงถึง 14.329 ล้านคน โดยปัจจุบันมีคนจนในภาคการเกษตรเหลืออยู่ 5.114 ล้านคน” นั้น ไม่ทราบว่าเป็นการคำนวณจาก “ฐานความคิด” แบบไหน เพราะเพียงลำพังการยกเอามาเพียงตัวเลขรายได้ ตัวเลขหนี้สิน แล้วบอกว่า “คนจนน้อยลง” แบบนี้ ใจผมก็ยังคิดว่ามันไม่ค่อยถูกหลักนัก

เอาง่ายๆ นะครับ 20 ปีที่ผ่านมา อัตราเงินเฟ้อเปลี่ยนแปลงไปมากน้อยขนาดไหน ค่าครองชีพ ค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวันของทุกวันนี้มันแพงยังไง… เงิน 40 บาท ที่เมื่อ 20 ปีก่อนซื้อข้าวได้อย่างน้อย 2 จาน สมัยนี้ยังซื้อได้เหมือนเดิมหรือเปล่า … ถ้าหากไม่มีการนำตัวเลขเหล่านี้มาร่วมพิจารณาแล้วมาด่วนสรุปเอาว่า “คนจน” ลดลงแล้ว ผมว่ามันก็ไม่ถูกเสียทีเดียว

จริงอยู่ครับ การที่รายได้เกษตรกรเพิ่มขึ้น หนี้สินที่ลดลง อาจเพียงพอที่จะบอกว่า เขามีชีวิตที่ดีขึ้น…แต่สิ่งที่เพิ่มขึ้นมา มันเพียงพอที่จะช่วยให้เขายืนอยู่ได้จริงหรือไม่ นี่ยังเป็นปัญหาข้อเท็จจริงที่ย้อนแย้งจากข้อมูลของรัฐที่พูดออกมาไม่หมด

ไม่เชื่อก็ลองไปดู ไปสัมผัสกับชีวิตเกษตรกรจริงๆ ดูสิครับแล้วจะรู้ว่า ทุกวันนี้เขาหายจนกันจริงหรือไม่

มะลิลา

กรมวิชาการเกษตรประกาศแจ้งเตือนเกษตรกรผู้ปลูกกุหลาบ ระยะนี้อุณหภูมิลดต่ำลง และมีน้ำค้างในตอนเช้าอาจส่งผลกระทบต่อการปลูกกุหลาบ กรมวิชาการเกษตร เตือนเกษตรกรผู้ปลูกกุหลาบเฝ้าระวังการเกิดโรคและแมลงศัตรูพืช คือ โรคราแป้ง และหนอนเจาะสมอฝ้าย สามารถพบได้ในระยะที่กุหลาบออกดอก สำหรับโรคราแป้ง จะพบแสดงอาการเริ่มแรกบนผิวใบเกิดแผลจุดสีแดง ต่อมาจะพบเชื้อรามีลักษณะคล้ายผงแป้งเกิดขึ้นเป็นหย่อมๆ ทั้งด้านบนใบและใต้ใบ หากรุนแรง จะพบผงสีขาวบนก้านใบ กิ่ง ดอก ก้านดอก ใบอ่อน กลีบเลี้ยง กลีบดอก และลำต้น ทำให้บิดเบี้ยวเสียรูปร่าง ใบจะเหลืองแล้วเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาล แห้งกรอบ และร่วงในที่สุด

เกษตรกรควรหมั่นตรวจแปลงปลูก กำจัดวัชพืช ตัดแต่งและเก็บส่วนที่เป็นโรคนำไปเผาทำลายนอกแปลงปลูกอย่างสม่ำเสมอ เพื่อลดความชื้น ลดแหล่งสะสมเชื้อราสาเหตุโรค ทำให้สภาพแวดล้อมไม่เหมาะสมต่อการระบาดของโรค หากเริ่มพบต้นที่เป็นโรค ให้เกษตรกรพ่นด้วยสารป้องกันกำจัดโรคพืชไพราโซฟอส 29.4% อีซี อัตรา 10 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารเบโนมิล 50% ดับเบิ้ลยูพี อัตรา 6-10 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร ทุก 5-7 วัน หลีกเลี่ยงการพ่นสารกลุ่มซัลเฟอร์ เพราะอาจทำให้กุหลาบเกิดอาการไหม้ได้

ส่วนหนอนเจาะสมอฝ้ายในกุหลาบ มักพบหนอนเข้าทำลายกุหลาบด้วยการเจาะเข้าไปกัดกินภายในดอก เกษตรกรควรใช้เชื้อแบคทีเรียบาซิลลัส ทูริงเยนซิส อัตรา 60-80 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร และใช้สารฆ่าแมลงที่มีประสิทธิภาพป้องกันกำจัด เช่น สารสไปนีโทแรม 12% เอสซี อัตรา 15 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารคลอแรนทรานิลิโพรล/ไทอะมีทอกแซม 20% / 20% ดับเบิ้ลยูจี อัตรา 5 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารคลอแรนทรานิลิโพรล 5.17% เอสซี อัตรา 20 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารลูเฟนนูรอน 5% อีซี อัตรา 20 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารไบเฟนทริน 2.5% อีซี อัตรา 30 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร

นายวิวัฒน์ ศัลยกำธร รมช.เกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า ได้มอบแนวทางการดำเนินงานในปี 2561 แก่กรมหม่อนไหม ซึ่งเป็นหน่วยงานที่จัดตั้งขึ้นตามพระราชดำริของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 โดยนอกจากจะมุ่งเน้นพัฒนาบุคลากรให้เป็น Smart officer ยกระดับผู้ปลูกหม่อนเลี้ยงไหมให้ก้าวสู่การเป็น Smart Farmer และพัฒนาสินค้าหม่อนไหมสู่ Smart Production กรมหม่อนไหมควรเน้นช่วยเหลือเกษตรกรโดยหาแนวทางในการลดต้นทุนการปลูกหม่อนเลี้ยงไหม นอกจากนี้ยังให้นำศาสตร์พระราชา และพระราชปณิธานของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 มาดำเนินงานโดยส่งเสริมการปลูกหม่อนเลี้ยงไหมบนพื้นที่สูง เพื่อลดปัญหาการบุกรุกพื้นที่ป่า ช่วยสร้างความอุดมสมบูรณ์แก่ดิน น้ำ และป่าไม้ ตามแนวทางการปลูกป่าโดยไม่ต้องปลูก และยังเป็นการสืบสานอาชีพด้านหม่อนไหมให้คงอยู่ต่อไปโดยมีเป้าหมายขับเคลื่อนการดำเนินงานตามนโยบาย “ต่อ เติม แต่ง” ของ รมว.เกษตรและสหกรณ์ รวมทั้งสานต่อการดำเนินงานตามนโยบายสำคัญของกระทรวงเกษตรฯ เพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและการตลาดพัฒนาศักยภาพบุคลากรด้านหม่อนไหมทุกระดับรวมทั้งพัฒนาระบบบริหารจัดการสินค้าหม่อนไหมสู่เกษตร 4.0 เพื่อสร้างความเข้มแข็งและเพิ่มขีดความสามารถรองรับการแข่งขันให้กับสินค้าไหมไทยและผลิตภัณฑ์ไหมในเวทีการค้าโลกในอนาคต

นายวิวัฒน์กล่าวต่อว่า การพัฒนาศักยภาพบุคลากรด้านหม่อนไหมทุกระดับ เป็นหนึ่งภารกิจที่กรมหม่อนไหมควรสานต่อและเติมเต็มเพื่อยกระดับสมรรถนะบุคลากรให้มีศักยภาพสูงขึ้นตามนโยบายกระทรวงเกษตรฯ โดยการพัฒนาบุคลากรและเจ้าหน้าที่กรมหม่อนไหมทุกระดับให้เป็น Smart Officerที่มีความรู้สามารถถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านหม่อนไหม อาทิ การเลี้ยงไหม การทอผ้าและพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าไหม รวมถึงผลงานวิจัยที่ประสบผลสำเร็จ และข้อมูลด้านเศรษฐกิจและตลาดสินค้าหม่อนไปยังเกษตรกรผู้ปลูกหม่อนเลี้ยงไหมและผู้ประกอบการได้อย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อเป็นการยกระดับผู้ปลูกหม่อนเลี้ยงไหมให้ก้าวสู่การเป็นสมาร์ทฟาร์เมอร์ Smart Farmer

นอกจากนี้ยังรวมถึงการสร้างทายาทหม่อนไหม เพื่ออนุรักษ์และสืบสานอาชีพปลูกหม่อนเลี้ยงไหมให้คงอยู่ต่อไป โดยจะร่วมมือกับมหาวิทยาลัยต่างๆ สร้างทายาทหม่อนไหมในสถาบันอุดมศึกษา และขยายความร่วมมือกับกองบังคับการตำรวจตระเวนชายแดน (ตชด.) เพื่อสร้างทายาทหม่อนไหมในโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนทั่วประเทศ โดย กรมหม่อนไหมจะสนับสนุนทั้งองค์ความรู้การปลูกหม่อนเลี้ยงไหมอย่างถูกต้องและเหมาะสม รวมถึงสนับสนุนปัจจัยการผลิตพื้นฐาน เช่น พันธุ์หม่อน ไหมพันธุ์ดี และเครื่องมืออุปกรณ์ในการเลี้ยงไหม สาวไหม และทอผ้า เป็นต้น เพื่อกระตุ้นให้นักศึกษา เด็กนักเรียน และเยาวชนได้เรียนรู้และซึมซับอาชีพปลูกหม่อนเลี้ยงไหม และการพัฒนาธุรกิจต่อเนื่อง ซึ่งจะเป็นทางเลือกและช่วยสืบทอดอาชีพนี้ให้คงอยู่อย่างยั่งยืนทางหนึ่ง

ขณะเดียวกัน จะต้องให้ความสำคัญกับการพัฒนาสินค้าหม่อนไหมให้ก้าวสู่การเป็นสมาร์ทโพรดักชั่น (Smart Production) ป้อนเข้าสู่ตลาดเพิ่มมากขึ้น เพื่อยกระดับสินค้าคุณภาพสูง มีความปลอดภัยและสามารถแข่งขันได้ในตลาดโลก โดยเน้นการวิจัยและนวัตกรรมภูมิปัญญาด้านหม่อนไหมเพื่อตอบโจทย์ความต้องการของเกษตรกร ผู้ประกอบการ และผู้บริโภค สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง นำไปสู่การออกแบบผลิตภัณฑ์ที่มีมาตรฐานสอดรับความต้องการของตลาด และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม รวมถึงส่งเสริมการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในการดำเนินงาน เพื่อให้บริการแก่เกษตรกร ประชาชนหรือผู้เกี่ยวข้องให้สามารถเข้าถึงข้อมูลและการบริการด้านหม่อนไหมได้สะดวกรวดเร็วมากยิ่งขึ้น

ดร.กิติพงค์ พร้อมวงค์ เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งชาติ (สวทน.) เปิดเผยว่า สวทน. ร่วมกับ องค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย (อ.ส.ค.) พัฒนาคลัสเตอร์นวัตกรรมโคนมและผลิตภัณฑ์นม เพื่อขับเคลื่อนเมืองนวัตกรรมอาหาร ส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาคลัสเตอร์นวัตกรรมโคนม นำไปสู่การสร้างความสามารถทางการแข่งขันของอุตสาหกรรมอาหารของประเทศ และกระจายความเจริญสู่ภูมิภาค โดยสนับสนุนผู้ประกอบกิจการโคนมและอุตสาหกรรมนม ให้มีการวิจัยและพัฒนาตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ นำไปสู่การพัฒนาผลิตภัณฑ์นวัตกรรมที่มีมูลค่าเพิ่มสูงที่มีคุณภาพมาตรฐานและความปลอดภัยต่อผู้บริโภค

ทั้งนี้ สวทน. ในฐานะเป็นผู้ผลักดันเชิงนโยบายในการขับเคลื่อนเมืองนวัตกรรมอาหาร เพื่อให้เกิดการพัฒนาคลัสเตอร์นวัตกรรมโคนมและผลิตภัณฑ์นม ที่นำไปสู่การสร้างความสามารถทางการแข่งขันของอุตสาหกรรมอาหารของประเทศ และกระจายความเจริญสู่ภูมิภาค ทั้งด้านมาตรการจูงใจ สิทธิประโยชน์ บุคลากร โครงสร้างพื้นฐาน และสิ่งอำนวยความสะดวก รวมทั้งส่งเสริมให้เกิดความร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการพัฒนาและสนับสนุนการบริหารจัดการเพื่อขับเคลื่อนเมืองนวัตกรรมอาหารด้านการพัฒนาคลัสเตอร์นวัตกรรมโคนมและผลิตภัณฑ์นม ทั้งรูปแบบและกลยุทธ์ทางธุรกิจการให้บริการ และการตลาด รวมทั้งการสร้างความร่วมมือกับหน่วยงานทั้งในและต่างประเทศ

“ปัจจุบัน ประเทศไทยมีเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนม 160,000 ครัวเรือน มีรายได้จากการขายน้ำนม 160,600 ล้านบาท มีการนำเข้าผลิตภัณฑ์จากนม 12,000 ล้านบาท และมีการส่งออกผลิตภัณฑ์จากนม 6,000 ล้านบาท การลงนามความร่วมมือครั้งนี้ จึงเป็นเสมือนการสร้างความแข็งแกร่งให้อุตสาหกรรมโคนมและผลิตภัณฑ์จากนม และเพื่อให้เกิดความร่วมมือในการพัฒนาอุตสาหกรรมตลอดห่วงโซ่อุปทาน ตั้งแต่ต้นน้ำ คือ การเลี้ยงโคนม กลางน้ำเรื่องการแปรรูป และปลายน้ำอย่างการพัฒนาผลิตภัณฑ์เพื่อเพิ่มมูลค่า เช่น ฟังชั่นนอล มิลค์ หรือนมที่มีการเติมคุณค่าสารอาหารเข้าไป เป็นต้น ซึ่ง สวทน.โดยเมืองนวัตกรรมอาหาร เป็นผู้ส่งเสริมให้เกิดความร่วมมือและจะร่วมทำวิจัยเพื่อเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ โดยเฉพาะฟังชั่นนอล มิลค์ โดยมีเป้าหมายร่วมกัน คือ การพัฒนาคุณภาพน้ำนม สร้างวัตถุดิบที่มีคุณภาพและเพียงพอต่อความต้องการ ลดการนำเข้าวัตถุดิบหรือเพิ่มการส่งออกผลิตภัณฑ์ รวมถึงสร้างนวัตกรรมที่หลากหลายให้ผลิตภัณฑ์นม เพื่อเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์” ดร.กิติพงค์ กล่าว

ด้าน ดร.ณรงค์ฤทธิ์ วงศ์สุวรรณ ผู้อำนวยการ อ.ส.ค. กล่าวว่า ความร่วมมือครั้งนี้ เป็นการสร้างศักยภาพและขีดความสามารถของอุตสาหกรรมอาหาร ด้านการวิจัยพัฒนาและนวัตกรรมนมและผลิตภัณฑ์จากนมโคสดแท้ เพื่อพัฒนาไปสู่ผลิตภัณฑ์นวัตกรรมที่มีมูลค่าสูง มีคุณภาพ มาตรฐานและความปลอดภัยต่อผู้บริโภค และตอบโจทย์ความต้องการของผู้บริโภคทั่วโลก นอกจากนี้ยังได้ร่วมแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ แบ่งปันประสบการณ์ แนวโน้มและทิศทางการวิจัยพัฒนาและนวัตกรรมนมและผลิตภัณฑ์จากนม

ทั้งนี้ นอกจากความร่วมมือของทั้งสองหน่วยงานดังกล่าวข้างต้นแล้ว ยังมีความร่วมมือกับ บริษัท เคซีจี คอร์ปอเรชั่น จำกัด โดย นายตง ธีระนุสรณ์กิจ กรรมการผู้อำนวยการและประธานเจ้าหน้าที่บริหารบริษัท เคซีจี คอร์ปอเรชั่น จำกัด กล่าวว่า บริษัท เคซีจีได้มีข้อตกลงให้ความร่วมมือเพื่อส่งเสริมในการทำงานร่วมกันทางด้านวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหาร ให้สามารถนำไปใช้งานได้อย่างเป็นรูปธรรม เกิดนวัตกรรมใหม่ เพื่อให้ช่วยเหลือสังคมและพัฒนาเศรษฐกิจชาติได้ โดยบริษัทเคซีจีได้ลงนามความร่วมมือเป็นเครือข่ายเมืองนวัตกรรมอาหารไปก่อนหน้านี้แล้ว

นายเสน่ห์ วิชัยวงษ์ รองเลขาธิการสภาเกษตรกรแห่งชาติ เปิดเผยว่า ตัวอย่างความสำเร็จในการนำเกษตรอุตสาหกรรมนำสู่เกษตรกร คือ “กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกรับใหญ่” ต.กรับใหญ่ อ.บ้านโป่ง จ.ราชบุรี จากเดิมเกษตรกรปลูกอ้อยส่งโรงงาน ครอบครัวละประมาณ 20-30 ไร่ ต่อมาครอบครัวขยาย ทำให้พื้นที่ปลูกอ้อยแต่ละครอบครัวจะลดลงเหลือ 5-10 ไร่

เมื่อสภาเกษตรกรฯ มีนโยบายเกษตรอุตสาหกรรมมุ่งให้เกษตรกรปรับเปลี่ยนจากการขายวัตถุดิบ ให้นำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ ในปี 2558 นายวิชิต พันธ์เพียร ประธานสภาเกษตรกรจังหวัดราชบุรีจึงได้เกิดแนวคิดการทำน้ำอ้อย โดยรวมกลุ่มเกษตรกร เริ่มจากสมาชิก 40 คน วางแผนการผลิตโดยแบ่งพื้นที่ปลูกอ้อยส่งโรงงาน มาปลูกอ้อยพันธุ์สุพรรณบุรี 50 ด้วย และสามารถตัดได้ทั้งปี หลังปลูกได้ผลผลิตก็แปรรูปเป็น 2 ผลิตภัณฑ์คือลำอ้อยปอกเปลือกขายให้พ่อค้าที่คั้นน้ำอ้อยขาย และนำมาคั้นเป็นน้ำอ้อยขายให้บริษัทไร่ไม่จนจำกัด ไปทำน้ำอ้อยพาสเจอร์ไรส์ ผลปรากฏว่าเกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้นจากการขายอ้อยให้โรงงาน 900 บาท/ตัน เป็น 1,500 บาท/ตัน อ้อย 2 ตันคั้นน้ำอ้อยได้ 1 ตัน ราคาขายน้ำอ้อยตันละ 8,000 บาท กิจการไปได้ดีจึงจดทะเบียนเป็น “กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกรับใหญ่” มีการวางแผนการปลูกให้สามารถคั้นน้ำอ้อยได้ทั้งปี

นายจารุพันธุ์ จารโยภาส ผู้อำนวยการกองพัฒนาดิจิทัลอุตสาหกรรม กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม กล่าวว่า กระทรวงอุตสาหกรรม พร้อมมีส่วนร่วมในการส่งเสริมการปรับเปลี่ยนของเกษตรกรเป็นเกษตรอุตสาหกรรม เพื่อพัฒนาไปสู่ผู้ประกอบการ โ1ดยเห็นว่าควรวางแผนการพัฒนาทำผลิตภัณฑ์น้ำอ้อยให้หลากหลายเพิ่มขึ้นเช่น น้ำเชื่อม น้ำตาลปึก โดยมีรูปแบบเป็นก้อนจะสะดวกสำหรับคนเมือง หรือไปในแนวสมุนไพร เพื่อเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ และหาแนวทางลดต้นทุนการผลิตด้วยการใช้เครื่องจักร โดยกรมส่งเสริมอุตสาหกรรมพร้อมให้การสนับสนุน ซี่งการปรับเปลี่ยนเป็นเกษตรอุตสาหกรรมสามารถทำให้เกษตรกรมีรายได้ทั้งปี ระบบกลุ่มมีความเข้มแข็ง เกษตรกรมีคุณภาพชีวิตดีขึ้น สำหรับกรมส่งเสริมอุตสาหกรรมมีแผนงานร่วมมือกับสำนักงานสภาเกษตรกรแห่งชาตินำการพัฒนา 600 กลุ่มในปีนี้ ซึ่ง “กลุ่มวิสาหกิจชุมชนกรับใหญ่” เป็นกลุ่มเดียวที่ทำผลิตภัณฑ์น้ำอ้อย

กลับมาเริ่มต้นการทำงานสัปดาห์แรกในปีใหม่-ปีจอ-2561 ขอประเดิมทักทายผู้อ่านแฟน “แนวหน้า” ด้วยคำว่า “สวัสดีปีใหม่” หวังว่าทุกๆท่านได้หยุดยาวพักผ่อนมาหลายวัน ได้ไปเที่ยวเตร่ สังสรรค์เฮฮากับเพื่อนสนิทมิตรสหาย ได้กลับบ้านเกิดเมืองนอนไปอยู่พร้อมหน้าพร้อมตากับครอบครัว พ่อแม่ญาติพี่น้องอย่างอบอุ่นฯลฯ คงจะมีความสุข ช่วยเติม“พลัง”ให้ตัวเองกลับมาดำเนินชีวิตได้อย่างดีต่อไป

ปีจอ 2561 ถ้าว่ากันตาม“โรดแมป” รัฐบาล คสช.ของท่านนายกฯประยุทธ์ จันทร์โอชา ก็จะเป็นปีสุดท้าย ก่อนจะมีการเลือกตั้งกลับสู่ระบอบประชาธิปไตยอีกครั้ง เท่ากับรัฐบาลชุดนี้เหลือเวลาทำงานอีกแค่ปีเดียว หลายๆสิ่งที่เคยสัญญา“จะคืนความสุขให้ประชาชน” ที่ผ่านมายังเห็นผลไม่มากนัก ก็ต้องเร่งมือในวาระสุดท้ายนี้ ถึงแม้มีวี่แววค่อนข้างสูงที่จะมีรัฐบาลใหม่หลังเลือกตั้งจะยังคงมีนายกรัฐมนตรีชื่อ“ประยุทธ์ จันทร์โอชา”ก็ตาม แต่ถ้าคำสัญญาที่เคยให้ไว้ ยังทำได้ไม่ดีพอ อนาคตเมื่อเป็นรัฐบาลหลังเลือกตั้งที่“อำนาจไม่ได้เบ็ดเสร็จเด็ดขาด”เหมือนตอนนี้ การบริหารบ้านเมืองที่มีพลังศรัทธาไม่มากพอ คงต้องเผชิญความยุ่งยากวุ่นวายมากมายยิ่งขึ้น จนนำสู่ความล้มเหลวหรือเกิดสิ่งไม่พึงประสงค์ง่ายๆ

มาว่ากันเรื่องกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในปีใหม่นี้กับทีม 3 รัฐมนตรี นำโดยรมว.-กฤษฎา บุญราช ที่ทำงานมาได้เดือนกว่าแล้ว จากที่เริ่มต้นด้วยความกระตือรือร้นในการแก้ไขปัญหาให้พี่น้องเกษตรกร ขณะที่การสร้างผลงานยังต้องใช้เวลาบ้าง ไม่ใช่จะเนรมิตได้ดังใจ แต่เมื่อได้ให้สัญญาไว้แต่แรกเริ่มเข้ามาในกระทรวงว่า จะแก้ไขปัญหาราคาพืชผลเกษตรตกต่ำ ให้เห็นผลภายใน 3 เดือน จึงเป็นแรงกดดันสำคัญที่ต้องเร่งมือทำงานให้เร็วขึ้นและดีขึ้น

อย่างไรก็ตาม การฝากความหวังไว้กับการทำงานของทีมงานผู้บริหารกระทรวงเกษตรฯอย่างเดียว คงไม่ได้ ต้องอยู่ที่ทีมงานข้าราชการทั้งหลายของกระทรวงเกษตรฯเองที่จะต้องมีความสำนึกในหน้าที่การทำงานเพื่อเกษตรกรให้มากยิ่งขึ้นด้วย ร่วมทั้งตัวพี่น้องเกษตรกรเอง ก็ต้องไม่หวังพึ่งแต่ความช่วยเหลือจากหน่วยงานรัฐเท่านั้น แต่ต้องพึ่งลำแข้งของตัวเองเป็นหลัก ต้องมีความขยันมั่นเพียรซึ่งเชื่อว่าเกษตรกรไทยทุกคนมีเป็นพื้นฐานสำคัญอยู่แล้ว แต่ในยุคปัจจุบันที่จะต้องเพิ่มพูนมากยิ่งขึ้นก็ในเรื่องการขวนขวายหา“องค์ความรู้”เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต และสำคัญด้วยว่าจะต้องเพิ่มความรู้ในเชิงของการตลาดและนวัตกรรมใหม่ๆที่จะเป็นช่องทางในการขายผลิตผลให้ได้ราคาดียิ่งขึ้น

กระนั่นก็ตาม สำหรับแนวทางการทำงานของกระทรวงเกษตรฯเองที่จะส่งเสริมเกษตรกรให้ไปในทิศทางเช่นไร ก็เป็นเรื่องที่มีความสำคัญยิ่งเช่นเดียวกัน

เมื่อช่วงท้ายปีเก่า 2560 โครงการสร้างคนดี มองการณ์ไกล ไทยรุ่งเรือง มูลนิธิหมอเสม พริ้งพวงแก้ว ร่วมกับเครือข่ายประชาชนได้จัดสัมมนาเวทีภาคประชาชน “สวัสดีปีใหม่ 2561 กับสังคมใหม่ที่ประชาชนไทยต้องการ” ที่สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย โดยมีประเด็นสำคัญหนึ่งในสิบเรื่องที่ฝากความหวังในปี 2561 ก็คือ หวังว่า รัฐบาลชุดนี้โดยเฉพาะทีมรัฐมนตรีเกษตรฯ จะผลักดันแนวทาง“เศรษฐกิจพอเพียง”อย่างจริงจัง ให้เป็นระบบเศรษฐกิจหลักของชาติ

“ของขวัญที่ประชาชนควรได้รับจากรัฐบาลในปี 2561 ขอเรียกร้องไปยังรัฐบาลโดยเฉพาะนายกฤษฎา บุญราช รมว.เกษตรฯ,นายลักษณ์ วจนานวัช และนายวิวัฒน์ ศัลยกำธร รมช.เกษตรฯ ให้เร่งดำเนินนโยบายเศรษฐกิจพอเพียง โดยสถาปนาเป็นระบบเศรษฐกิจหลักของประเทศ”

ทั้งนี้ นายวิวัฒน์ ศัลยกำธร หรือ“อาจารย์ยักษ์”ที่ผู้นำรัฐบาลเลือกให้มาเป็นรมช.เกษตรฯคนใหม่ เพราะที่ผ่านมามีผลงานโดดเด่น ในการผลักดันแนวทาง“เศรษฐกิจพอเพียง”สู่การปฏิบัติที่เป็นจริง จึงถูกตั้งความหวังจากภาคประชาสังคมมาก โดยเห็นว่า ถ้าอาจารย์ยักษ์ดำเนินนโยบายเศรษฐกิจพอเพียงเพียงเรื่องเดียวประสบผลสำเร็จ ก็จะเป็นประโยชน์ต่อประเทศชาติและเกษตรกรไปนานแสนนาน

โดยมีข้อเสนอที่น่าสนใจคือ รัฐบาลควรสถาปนาเขตเศรษฐกิจพอเพียงให้มีกฎหมายคุ้มครอง เพื่อทำให้แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงเป็นจริงและเป็นพื้นที่ที่ปลอดพ้นจากการรุกรานโดยนโยบายพัฒนาอื่นที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต ทั้งเพื่อให้ประชาชนที่ศรัทธาและรักวิถีพอเพียง อยากอยู่อย่างสงบสุข มีความมั่นคงในวิถีที่ตนเลือก สามารถใช้ชีวิตเช่นนั้นได้อย่างยั่งยืน รวมถึงเพื่อลดความเหลื่อมล้ำ ลดความรุนแรง ลดความอึดอัดคับข้องใจจากการรุนรานคนชนบทโดยนโยบายของรัฐหรือกลุ่มทุน

ก็ฝากเรื่องนี้ทิ้งท้ายเป็นการบ้านให้อาจารย์ยักษ์ จนถึงรัฐบาลคสช.ในปีใหม่นี้ด้วยก็แล้วกัน

สาโรช บุญแสง

นายวิวัฒน์ ศัลยกำธร รมช.เกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า ได้ลงพื้นที่พบเกษตรกรและมอบนโยบาย พร้อมติดตามความก้าวหน้าผลการดำเนินงานสหกรณ์กองทุนสวนยาง บ้านห้วยทราย จำกัด ต.นายูง อ.นายูง จ.อุดรธานี ซึ่ง จ.อุดรธานี มีพื้นที่ปลูกยางทั้งหมด 614,153 ไร่

สำหรับสหกรณ์กองทุนสวนยาง บ้านห้วยทราย จำกัด ก่อตั้งเมื่อปี 2556 และเข้าร่วมโครงการส่งเสริมการเกษตรแบบแปลงใหญ่ ปี 2560 อยู่ระหว่างการจัดทำฐานข้อมูลปี 2561 มีแผนขับเคลื่อนโครงการ โดยจัดอบรมสมาชิกกำหนดเป้าหมายพัฒนาทั้งด้านการผลิต ลดต้นทุนและการตลาด รวมถึงการเข้าถึงสินเชื่อต้นทุนต่ำโครงการพัฒนาการเกษตรแบบแปลงใหญ่ 4.0 สำหรับทุนที่ใช้ในการดำเนินการประมาณ 3 ล้านบาท ประกอบด้วย 1.ได้รับการสนับสนุนเงินกู้กองทุนพัฒนาสหกรณ์ขนาดเล็ก จากกรมส่งเสริมสหกรณ์ จำนวน 1.75 ล้านบาท แบ่งเป็น ใช้สำหรับเป็นทุนในการรวบรวมผลผลิตยางก้อนถ้วย 1 ล้านบาท และใช้สำหรับให้สมาชิกกู้ยืมในการประกอบอาชีพ 7.5 แสนบาท และ 2. ใช้เป็นทุนจากภายของสหกรณ์ 3 แสนบาท

นอกจากนี้สหกรณ์ ยังมีจุดแข็ง คือ สมาชิกพร้อมใจจะทำยางก้อนถ้วย ทำให้ได้ยางที่มีเปอร์เซ็นยางสูง รวมทั้งมีส่วนร่วมในการตัดสินใจการบริหารสหกรณ์ร่วมกับคณะกรรมการ ตลอดจนพร้อมใจเปลี่ยนมาใช้กรดฟอร์ลิกแทนกรดซัลฟิวลิกทุกราย อย่างไรก็ตาม ปัญหาที่พบคือ สหกรณ์ไม่มีเครื่องเครปยาง (เครื่องรีดยาง) เป็นของตัวเอง ทำให้มีต้นทุนสูงในการผลิตยางเครปส่งโรงงาน อีกทั้ง ไม่มีที่ดินเป็นของตนเอง เนื่องจากเป็นสหกรณ์ขนาดเล็ก

นายกฤษฎา บุญราช รมว.เกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า จากการที่สมาคมการประมงแห่งประเทศไทย ขอให้กรมประมงจัดสรรเพิ่มวันทำการประมง เนื่องจากขณะนี้ชาวประมงพาณิชย์บางส่วนมีการใช้วันทำการประมงที่ได้รับอนุญาตในรอบปีการประมง 2560 จนใกล้หมด ขณะที่ยังเหลือระยะเวลาอีก 3 เดือนกว่า จะสิ้นสุดปีการทำประมง ส่งผลให้ได้รับความเดือดร้อน เนื่องจากขาดรายได้

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จึงมอบหมายให้ กรมประมง พิจารณาแนวทางในการจัดสรรเพิ่มวันทำการประมงอย่างเหมาะสมเพื่อบรรเทาความเดือดร้อนและช่วยเหลือชาวประมงเป็นการชั่วคราว ภายในรอบระยะเวลาที่เหลืออยู่ของปีการทำประมง 2560 คือตั้งแต่ 1 มกราคม – 31 มีนาคม 2561 เพื่อเพิ่มวันทำการประมงให้แก่ชาวประมงที่มีรับใบอนุญาตทำการประมงพาณิชย์ ที่ได้รับความเดือดร้อนจากการที่มีวันทำประมงไม่เพียงพอ โดยมีแนวทางในการจัดสรร ดังนี้

1.ฝั่งอ่าวไทย เรือประมงอวนล้อม เรือประมงจับปลากะตัก สามารถทำการประมงได้ จนถึงวันที่ 31 มีนาคม 2561 ส่วนเรืออวนลากจะได้รับวันทำการประมงเพิ่มจากที่มีอยู่แล้วอีกลำละ 42 วัน เช่น ถ้ามีวันทำประมงเหลืออยู่ 10 จะได้รับวันทำประมงเพิ่มเป็น 52 วัน ขณะที่เรือที่หมดวันทำการประมงแล้วจะได้วันทำการประมง 42 วัน เป็นต้น 2. ฝั่งอันดามัน เรือทั้งหมดสามารถออกทำการประมงได้จนถึงวันที่ 31 มีนาคม 2561

ดร.อดิศร พร้อมเทพ อธิบดีกรมประมง กล่าวเสริมว่า แนวทางในการเพิ่มวันทำการประมงนี้เป็นเพียงมาตรการชั่วคราว ซึ่งจะใช้ถึงวันที่ 31 มีนาคม 2561 เท่านั้น ดังนั้น จึงขอความร่วมมือจากชาวประมง ในการร่วมกันบริหารจัดการวันทำการประมงโดยปฏิบัติตามระเบียบกฎหมายอย่างเคร่งครัด สำหรับแนวทางการช่วยเหลือชาวประมงในครั้งนี้นั้น ถือเป็นการมอบของขวัญให้แก่ชาวประมงในช่วงเทศกาลปีใหม่ เพื่อเป็นขวัญกำลังใจในการประกอบอาชีพ ซึ่งเชื่อว่าจะสามารถช่วยให้ชาวประมงที่มีวันทำการประมงเหลือน้อยสามารถดำเนินธุรกิจต่อไปได้ ภายใต้การบริหารจัดการทรัพยากรสัตว์น้ำให้เกิดความสมดุลและใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืนต่อไป

นายวิวัฒน์ ศัลยกำธร รมช.เกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จ.ฉะเชิงเทรา ได้ศึกษาทดลอง วิจัย ด้านการปรับปรุงบำรุงดิน การพัฒนาป่าไม้ และสิ่งแวดล้อม ตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช อย่างต่อเนื่องตลอดระยะเวลา 38 ปี โดยมีผลสำเร็จ ได้แก่ การปลูกข้าวขาวดอกมะลิ 105 ในระบบเกษตรยั่งยืน การเพาะเห็ดนางฟ้าภูฐาน การเลี้ยงเป็ดไข่ปากน้ำ การปลูกและแปรรูปสมุนไพรว่านสาวหลงและการเลี้ยงกบนา เป็นต้น

อย่างไรก็ตาม เพื่อให้การดำเนินงานของศูนย์ฯ มีความเข้มแข็ง สืบสานงานตามศาสตร์พระราชาได้อย่างยั่งยืน จึงเห็นควรเชิญชวนผู้ที่เคยทำงานรับใช้สนองพระราชดำริในหลวง ร.9 ในโครงการพระราชดำริต่างๆ มาร่วมกันพัฒนาสืบสานงานของพระองค์ เพื่อให้องค์ความรู้เหล่านี้ได้แพร่ขยายไปยังรุ่นลูกหลาน โดยมีการระดมความคิดเห็นว่า จะสามารถต่อ-เติม-แต่ง โครงการที่ดีอยู่แล้วให้ดีขึ้นได้อย่างไร เพื่อขยายองค์ความรู้ส่งเสริมให้เกษตรกรสามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน โดยจะระดมภาคส่วนต่างๆ มาบูรณาการทำงานร่วมกัน ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน นักวิชาการ และมหาวิทยาลัยต่างๆ

ทั้งนี้ ศูนย์ศึกษาพัฒนาเขาหินซ้อนฯ ได้รับการสถาปนาจากพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2522 ในคราวเสด็จพระราชดำเนินมาเปิดศาลพระบวรราชานุสาวรีย์ของพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว ณ ตำบลเขาหินซ้อน อำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา โดยมีเนื้อที่ทั้งหมด 1,895 ไร่ แบ่งเป็นพื้นที่เกษตรกรรม 707 ไร่ พื้นที่ป่า 698 ไร่ น้ำ 162 ไร่ และสิ่งก่อสร้างอาคารสำนักงาน 328 ไร่ ต่อมาได้พระราชทานนามว่า “ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ” ตลอดระยะเวลา 38 ปี ที่ศูนย์ศึกษาการพัฒนาเขาหินซ้อนฯ ได้ดำเนินการศึกษาวิจัย และพัฒนาเป็นองค์ความรู้ที่โดดเด่น จำนวน 13 หลักสูตร และได้น้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในพระองค์ท่าน ไปขยายผลในพื้นที่หมู่บ้านรอบศูนย์ รวม 43 หมู่บ้าน 3 ตำบล และพื้นที่ขยายผลองค์ความรู้รวม 11 จังหวัด นอกจากนี้ ยังได้จัดตั้งศูนย์เรียนรู้ด้านเกษตรทฤษฎีใหม่ เกษตรผสมผสาน การเพาะเห็ด การเลี้ยงแพะ การเลี้ยงกบ และการแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร รวมจำนวน 16 แห่ง