สัปดาห์นี้ขออนุญาตนำเสนอบทความต่อเนื่องของ “ผศ.ดร.เกรียงไกร แก้วตระกูลพงษ์” และคณะ จากภาควิชาเกษตรกลวิธาน คณะเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ซึ่งได้ทำการศึกษาข้อมูลเพื่อกำหนดต้นแบบและยุทธศาสตร์การเพิ่มพูนข้อมูลความรู้ทิศทางตลาดการค้าสินค้าเกษตร ภายใต้โครงการศึกษาระบบข้อมูลความต้องการของตลาด ซึ่งสนับสนุนโดยสำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์การค้า (สนค.) กระทรวงพาณิชย์ โดยสัปดาห์นี้เป็นผลศึกษา “ใบมันสำปะหลัง” ซึ่งเป็นสินค้าที่ถูกมองข้าม ทั้งที่มีคุณค่าทางโภชนาการ สามารถนำไปใช้เป็นอาหารเสริมสุขภาพสัตว์ รวมถึงนำไปใช้ในงานปศุสัตว์เพื่อผลิตสินค้าปศุสัตว์อินทรีย์ได้

อาจารย์เกรียงไกร ชี้ว่า ใบมันสำปะหลังแห้งเป็นวัตถุดิบที่มีคุณค่าทางโภชนาการ มีปริมาณโปรตีนสูงถึง 20-25% สามารถใช้ทดแทนวัตถุดิบโปรตีนที่จะนำมาผลิตเป็นอาหารสัตว์ได้ เช่น โปรตีนจากปลาป่นที่กำลังประสบปัญหาน่านน้ำการจับปลา โปรตีนจากกากถั่วเหลืองที่เจอปัญหา GMO ซึ่งหากทดแทนได้สักประมาณ 10% ประเทศไทยจะสามารถลดการนำเข้าโปรตีนได้ถึง 4,035 ล้านบาท (จากข้อมูลกากถั่วเหลืองนำเข้าปี 2558 จำนวน 2.69 ล้านตัน) นอกจากคุณค่าทางโปรตีนที่สูงแล้ว ยังมีสารแซนโทฟิลล์ที่ช่วยการเจริญเติบโตของสัตว์ และสารแทนนินที่ช่วยป้องกันพยาธิในสัตว์ได้เช่นกัน รวมทั้งยังนำมาเป็นอาหารมนุษย์ได้ด้วย โดยใบมันสำปะหลังแห้งน้ำหนัก 400 กรัมจะเทียบเท่ากับปริมาณโปรตีน 45 ถึง 50 กรัมที่ร่างกายมนุษย์ต้องการ

หลังจากเก็บใบมันสำปะหลังสดมาแล้วให้นำไปตาก/ผึ่งแดดให้แห้ง โดยอาจสับเป็นชิ้น ซึ่งจะทำให้ตากแห้งได้เร็วขึ้น ระหว่างการตาก ควรกลับใบมันสำปะหลังไปมาเป็นระยะๆ เพื่อให้ส่วนใบและก้านแห้งได้ทั่วถึง โดยตากแดด 2-3 แดด ตามปกติใบมันสำปะหลังจะมีสารพิษสำคัญ 2 ชนิด คือกรดไฮโดรไซยานิคและสารแทนนิน แต่เมื่อตากแห้งแล้วจะมีกรดไฮโดรไซยานิคเหลืออยู่ในระดับที่ต่ำมากไม่เกิน 30 ส่วนในล้านส่วน (ppm) เช่นเดียวกับในมันเส้นที่สารพิษจะระเหยออกไประหว่างผึ่งแดด จนเหลือในระดับไม่เป็นอันตรายสำหรับสัตว์และยังช่วยกระตุ้นให้สัตว์มีความต้านทานโรคเพิ่มขึ้น ส่วนสารแทนนิน เป็นประโยชน์ต่อระบบการย่อยอาหารของสัตว์เคี้ยวเอื้อง โดยปริมาณแทนนินในระดับต่ำ 14.79 มิลลิกรัม/กิโลกรัม จะสามารถควบคุมพยาธิในตัวสัตว์ได้ มีฤทธิ์ควบคุมพยาธิในแพะแกะได้อย่างดี สามารถทดแทนการใช้ยาถ่ายพยาธิในแพะแกะได้ด้วย การใช้ใบมันสำปะหลังเป็นอาหารสัตว์ จึงช่วยลดการใช้สารเคมีในการปศุสัตว์และนำไปสู่การผลิตเป็นเนื้อสัตว์แบบอินทรีย์ หรือนมจากสัตว์แบบอินทรีย์ได้

การเก็บเกี่ยวใบมันสำปะหลังเพื่อนำมาผลิตเป็นอาหารสัตว์นั้น มีห่วงโซ่การผลิตเริ่มจากต้นน้ำ คือ เมื่อต้นมันสำปะหลังมีอายุได้ 4 เดือนขึ้นไปจะสามารถเก็บใบมันสำปะหลังได้ โดยนำไปขายให้กับพ่อค้าคนกลางในราคา 0.8-2 บาทต่อกิโลกรัม สำหรับใบมันสำปะหลังสด หากทำการตากใบมันสำปะหลังแห้งจะขายได้ถึง 4-6 บาทต่อกิโลกรัม หลังจากนั้นพ่อค้าคนกลางจะรวบรวมใบมันสำปะหลังสดที่เกษตรกรมาขายต่อให้กับโรงงานที่แปรรูปใบมันสำปะหลังบดอัดเม็ด โดยจะนำใบมันสำปะหลังสดที่รับซื้อมาตากแดดบนลานตากประมาณ 2-3 แดด จากนั้นทำการบดย่อยและทำเป็นใบมันสำปะหลังอัดเม็ดส่งขายให้กับฟาร์มปศุสัตว์ต่างๆ เพื่อใช้เป็นวัตถุดิบอาหารสัตว์ในทั้งฟาร์มหมู สหกรณ์โคเนื้อ สหกรณ์โคนม รวมทั้งมีการส่งออกใบมันสำปะหลังบดอัดเม็ดไปขายที่ต่างประเทศ ซึ่งปัจจุบันประเทศไทยก็มีผู้ประกอบการผลิตและส่งออกใบมันสำปะหลังบดอัดเม็ดไปขายให้กับประเทศเกาหลีใต้ ประเทศนิวซีแลนด์ และประเทศออสเตรเลีย

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันประเทศไทยยังคงมีการนำใบมันสำปะหลังมาใช้ประโยชน์ในปริมาณที่น้อยอยู่ คือ ประมาณไม่เกิน 1% ของพื้นที่ปลูกมันสำปะหลังของประเทศไทย ชาวไร่มันสำปะหลังส่วนใหญ่มักจะทิ้งใบมันสำปะหลังไว้เพื่อรอให้ย่อยสลายและเป็นปุ๋ยในไร่ หรือนำไปเผา ซึ่งหากมีการเก็บเกี่ยวใบมันสำปะหลังเพียง 10% จากปริมาณมันสำปะหลังที่ปลูกในประเทศไทย และนำมาแปรรูปเป็นใบมันสำปะหลังบดอัดเม็ดเพื่อใช้ในประเทศและส่งออก ก็จะสามารถเพิ่มรายได้ให้กับเกษตรกรได้เป็นจำนวนเงินประมาณ 420 ล้านบาทต่อปี

หากสามารถนำใบมันสำปะหลังมาใช้เป็นวัตถุดิบโปรตีนทดแทนการนำเข้าโปรตีนจากกากถั่วเหลืองได้ แม้ทดแทนได้เพียงเล็กน้อย 10% แต่ก็จะช่วยให้ประเทศไทยสามารถลดการนำเข้าโปรตีนได้ถึง 4,035 ล้านบาท ต่อปีทีเดียว

มะลิลา

นายสมคิด เฉลิมเกียรติ ผู้อำนวยการศูนย์ส่งเสริมเทคโนโลยีการเกษตรด้านอารักขาพืชจังหวัดสุพรรณบุรี สำนักงานส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรที่ 2 กรมส่งเสริมการเกษตร เปิดเผยว่า สำนักงานส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรที่ 2 จ.ราชบุรี โดยศูนย์ส่งเสริมเทคโนโลยีการเกษตรด้านอารักขาพืชจังหวัดสุพรรณบุรี (ศทอ.สุพรรณบุรี) ดำเนินโครงการป้องกันและกำจัดศัตรูอ้อย ปี 2560 โดยแบ่งเป็นกิจกรรมต่างๆ ดังนี้ 1.ผลิตพ่อแม่พันธุ์แมลงหางหนีบ จำนวน 25,000 ตัว 2.ผลิตแมลงหางหนีบพร้อมปล่อย จำนวน 175,000 ตัว 3.ผลิตหัวเชื้อราเมตตาไรเซียม จำนวน 250 ขวด 4.ผลิตเชื้อราเมตตาไรเซียมพร้อมใช้ จำนวน 1,000 กิโลกรัม และ 5.จัดงานวันรณรงค์ป้องกันกำจัดศัตรูอ้อย โดยเน้นศัตรูอ้อยที่สำคัญ 2 ชนิด คือด้วงหนวดยาว และตั๊กแตนไฮโรไกลฟัส

สืบเนื่องจากในช่วงเดือนก.ค.-ก.ย.2559 ได้พบการระบาดของตั๊กแตนไฮโรไกลฟัส (ตั๊กแตนข้าว) ในอ้อย เขตพื้นที่ หมู่ที่ 7 อ.จอมบึง และเขตติดต่อ ต.หนองกวาง อ.โพธาราม จ.ราชบุรี พื้นที่ประมาณ 2,300 ไร่ ซึ่งเป็นช่วงที่ตัวเต็มวัยของตั๊กแตนเริ่มมีการผสมพันธุ์และวางไข่ และจะฟักเป็นตัวอ่อนรุ่นใหม่ประมาณปลายเดือนพ.ค.2560 ศทอ.สุพรรณบุรี ได้ร่วมมือกับกลุ่มงานอารักขาพืช สำนักงานเกษตรจังหวัดราชบุรี วางแผนป้องกันกำจัดศัตรูอ้อยโดยวิธีผสมผสาน ส่วนด้านการควบคุมโดยชีววิธีได้ยึดตามคำแนะนำจากกรมส่งเสริมการเกษตรให้ใช้แมลงหางหนีบ และเชื้อราเมตาไรเซียมป้องกันกำจัดระยะตัวอ่อนที่เพิ่งฟักออกจากไข่ โดยแนะนำให้เกษตรกรใช้เชื้อราเมตาไรเซียมให้ไปกับระบบน้ำหยด ทั้งนี้ เพื่อให้การป้องกันกำจัดศัตรูอ้อยมีความต่อเนื่อง ศทอ.สุพรรณบุรี จึงได้ของบประมาณเพิ่มเติมจากกรมส่งเสริมการเกษตร เพื่อดำเนินโครงการดังกล่าว ซึ่งมีเกษตรกรสนใจและเข้าร่วมโครงการ จำนวน 29 ราย ครอบคลุมพื้นที่ปลูกอ้อย จำนวน 1,795 ไร่

“ผลจากการถ่ายทอดความรู้เรื่องการป้องกันกำจัดศัตรูอ้อยโดยวิธีผสมผสาน ทำให้สถานการณ์ระบาดของตั๊กแตนไฮโรไกลฟัส ตั้งแต่เดือนพ.ค.2560 ถึงปัจจุบัน ไม่พบความเสียหายของอ้อยที่เกิดจากการทำลายของตั๊กแตนไฮโรไกลฟัส ที่สำคัญยังพบว่าแปลงไหนที่เกษตรกรมีการใช้เชื้อราเมตตาไรเซียมไปกับระบบน้ำหยดจะพบตั๊กแตนขึ้นไปตายบริเวณปลายยอดอ้อย และแปลงไหนที่ปล่อยแมลงหางหนีบเพื่อกำจัดตัวอ่อนตั๊กแตนตั้งแต่เดือน พ.ค.- มิ.ย.2560 พบการระบาดของหนอนกออ้อยลดลง ซึ่งขณะนี้มีเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการสามารถผลิตขยายแมลงหางหนีบปล่อยในแปลงของตนเอง และยังขยายผลไปสู่แปลงของญาติพี่น้องและเพื่อนเกษตรกรข้างเคียงที่สนใจ โดยเกษตรกรยืนยันว่าแปลงที่ปล่อยแมลงหางหนีบจะสังเกตเห็นการระบาดของหนอนกอลดลงอย่างเห็นได้ชัด” นายสมคิด กล่าว

เอ็นจีโอเจ้าเก่า มูลนิธิชีววิถี“ไบโอไทย”โดยผอ.วิฑูรย์ เลี่ยนจำรูญ กำลังเปิดประเด็นรณรงค์ต่อต้านร่าง พ.ร.บ.คุ้มครองพันธุ์พืชฉบับใหม่ที่กรมวิชาการเกษตรผลักดันอยู่ ด้วยข้อกล่าวหาหนักหน่วงว่า เป็นกฎหมายเอื้อประโยชน์ให้กลุ่มทุนใหญ่ทั้งในประเทศและทุนข้ามชาติผูกขาด“เมล็ดพันธุ์พืช”ซึ่งสื่อบางสำนักนำไปขยายด้วยวาทกรรมรุนแรงเสมือนเป็นกฎหมาย“ปล้นเกษตรกรไทย”

หลายปีที่ผ่านมา กรมวิชาการเกษตรพยายามแก้พ.ร.บ.คุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ.2542 มาหลายครั้งท่ามกลางข้อครหาว่าเป็นเพราะแรงกดดันจากบรรษัทข้ามชาติและบริษัทเมล็ดพันธุ์ยักษ์ใหญ่ ที่ผลักดันให้ประเทศไทยยอมรับระบบกฎหมายตามอนุสัญญา UPOV 1991 ที่เอื้อประโยชน์ให้บรรษัทเมล็ดพันธุ์เพิ่มการผูกขาดยิ่งขึ้น กลุ่มทุนเหล่านี้ได้ผลักดันทั้งโดยตรงและผ่านข้อตกลงต่างๆ เช่น ข้อตกลงการค้าเสรี(FTA)ไทย-สหรัฐฯ และ FTA อาเซียน-ยุโรป เป็นต้น แต่ไม่สำเร็จ ด้วยถูกต้านหนัก

ช่วงรัฐบาลพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา กรมวิชาการเกษตรก็ผลักดันอีกเมื่อมี.ค.2559 และเช่นเคยที่ถูกคัดค้านหนักจากนักวิชาการ เช่น รศ.จักรกฤษณ์ ควรพจน์ TDRI, รศ.สุรวิช วรรณไกรโรจน์ ม.เกษตรศาสตร์,ผศ.สมชาย รัตนชื่อสกุล ม.หอการค้าไทย รวมทั้งนพ.มงคล ณ สงขลา อดีตรมว.สาธารณสุขผู้รู้ทันเรื่องสิทธิบัตรของบรรษัทข้ามชาติดี..เรื่องจึงเงียบไปพักหนึ่ง แต่จู่ๆเว็บไซต์กรมวิชาการเกษตร(http://www.doa.go.th/main/index.php…)ได้เผยแพร่เนื้อหาร่างกฎหมายใหม่ พ.ร.บ.คุ้มครองพันธุ์พืช(ฉบับที่…)พ.ศ….ที่จะมาแทนของเก่า ให้ประชาชนแสดงความคิดได้ถึง 20 ต.ค.2560

ไบโอไทยโดยวิฑูรย์ เลี่ยนจำรูญชี้ว่า ร่างพ.ร.บ.ใหม่นี้ ระบุหลักการและเหตุผลชัดเจนว่า ร่างขึ้นให้เป็นไป“ตามแนวทางอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่(อนุสัญญา UPOV 1991)”และรองรับ“แนวโน้มการเจรจาข้อตกลงFTA จะผลักดันให้ประเทศไทยเข้าเป็นภาคีสมาชิกอนุสัญญา UPOV1991” มีเนื้อหาที่เอื้อประโยชน์ให้บรรษัทเมล็ดพันธุ์เพิ่มการผูกขาดและเปิดทางสะดวกให้โจรสลัดชีวภาพ ขณะที่ลิดรอนสิทธิเกษตรกร เปิดช่องให้ลงโทษเกษตรกรที่เก็บรักษาพันธุ์พืชไปปลูกต่อ เป็นการทำลายวัฒนธรรมที่สร้างความหลากหลายทางชีวภาพ และกระทบความมั่นคงทางอาหารของไทย

กฎหมายมีสาระสำคัญน่ากังวล 8 ข้ออาทิ ตัดเนื้อหามาตรา 33 (4) ของกฎหมายเดิมออก ทำให้เกษตรกรที่เก็บพันธุ์พืชไปปลูกต่ออาจได้รับโทษถึงจำคุก เท่ากับตัดสิทธิที่จะเก็บรักษาพันธุ์พืชใหม่ไปปลูกต่อ,ขยายเวลาผูกขาดพันธุ์พืชใหม่ของบริษัทจากเดิม 12-17 ปีเป็น 20-25 ปี, ขยายการผูกขาดจากเดิมอนุญาตเฉพาะ “ส่วนขยายพันธุ์” เป็นรวมถึง “ผลผลิต”และ “ผลิตภัณฑ์” ด้วย,ขยายการผูกขาดพันธุ์พืชใหม่ไปยังอนุพันธุ์ของสายพันธุ์พืชใหม่,เปิดทางสะดวกให้โจรสลัดชีวภาพโดยตัดการแสดงที่มาของสารพันธุกรรมออกเมื่อบริษัทจะขอรับการคุ้มครองพันธุ์พืชใหม่,ตัดเงื่อนไขการระงับสิทธิในพันธุ์พืชใหม่ที่เกี่ยวกับความมั่นคงทางอาหาร กรณีตั้งราคาเมล็ดพันธุ์แพงจนเกษตรกรเข้าไม่ถึง เป็นต้น

และกล่าวหากรมวิชาการเกษตรว่า ฉวยโอกาสช่วงพระราชพิธีสำคัญเดือนตุลาคม เร่งออกกฎหมาย เพื่อมิให้ประชาชนมีโอกาสเคลื่อนไหวคัดค้าน แต่ไบโอไทยและเครือข่ายจะคัดค้านถึงที่สุด

นายสุวิทย์ ชัยเกียรติยศ อธิบดีกรมวิชาการเกษตรปฏิเสธทุกข้อกล่าวหาว่า ไม่จริง ยืนยันมีหลายหน่วยงานรัฐที่เข้ามาช่วยดูให้กฎหมายเกิดประโยชน์ต่อส่วนรวมและเกษตรกรอย่างเป็นธรรม ส่วนเรื่องเมล็ดพันธุ์ที่เกษตรกรซื้อมาเพาะปลูก สามารถเก็บไปปลูกรุ่นต่อไปได้ เพียงห้ามนำไปเพาะเมล็ดพันธุ์จำหน่ายเท่านั้น ฝ่าฝืนมีโทษหนักจำคุก 2 ปีปรับ 4 แสนบาท ย้ำทำกฎหมายเพื่อให้เกษตรกรได้ประโยชน์สูงสุด ทั้งคุ้มครองสิทธินักปรับปรุงพันธุ์พืช สร้างแรงจูงใจเร่งปรับปรุงพันธุ์พืชใหม่ๆ และตอนนี้ได้ขยายเวลารับฟังความเห็นไปถึง 20 พ.ย.แล้ว

ข้อตอบโต้ชี้แจงของอธิบดี“สุวิทย์”ยังเคลียร์ไม่ชัดหลายเรื่อง โดยเฉพาะเหตุที่ต้องขยายการผูกขาดหลายกรณีให้บรรษัทเมล็ดพันธุ์ แต่กฎหมายนี้ยังต้องผ่านอีกหลายขั้นตอน ทั้งผ่านรัฐบาลและสนช. จึงเชื่อว่า จะมีการต่อสู้ทางความคิดและแก้ไขเนื้อหาอีกมากแน่ๆ

อย่างไรก็ตาม รัฐบาลเพิ่งเสียท่าไปหยกๆ ถูกโจมตีหนักกรณีความไม่ชัดเจนเรื่องกฎหมายเก็บค่าใช้น้ำจากเกษตรกรที่ถูกเรียกว่า “ภาษีน้ำ” ดังนั้นกฎหมายคุ้มครองพันธุ์พืช นับเป็นอีกเรื่องอ่อนไหวที่มีสิทธิปลุกเกษตรกรออกมาถล่มรัฐบาลหาว่าซ้ำเติมความเดือดร้อนได้อีก จึงสมควรระวังให้จงหนัก…เดี่ยวจะหาว่าไม่เตือน!

สาโรช บุญแสง

นายสุวิทย์ ชัยเกียรติยศ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร เปิดเผยว่า จากการบังคับใช้พระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) คุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ.2542 มาได้ระยะหนึ่งพบว่า มีข้อติดขัดทั้งในด้านกระบวนการปฏิบัติงานและการบังคับใช้กฎหมาย นอกจากนี้เนื้อหากฎหมายที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบัน ยังขาดสาระสำคัญบางประการทำให้ไม่สามารถให้ความคุ้มครองสิทธินักปรับปรุงพันธุ์พืชได้อย่างเพียงพอ มีบางข้อที่จำกัดโอกาสการพัฒนาปรับปรุงพันธุ์พืชใหม่ๆ อีกทั้งไม่ส่งเสริมสนับสนุนให้ชุมชนได้อนุรักษ์พัฒนาและใช้ประโยชน์พันธุ์พืชของชุมชน รวมถึงเป็นอุปสรรคต่อการวิจัยและพัฒนาที่ใช้พันธุ์พืชพื้นเมืองทั่วไปและพันธุ์พืชป่า และไม่เหมาะสมกับสภาพการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปในปัจจุบัน ส่งผลให้ไม่ส่งเสริมศักยภาพด้านการแข่งขันการลงทุนและการวิจัยและพัฒนาของประเทศเท่าที่ควร ดังนั้นจึงเห็นสมควรปรับปรุงแก้ไขพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืชฉบับที่ใช้บังคับอยู่ในปัจจุบัน โดยคงไว้ซึ่งเจตนารมณ์ของพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืช พ.ศ. 2542 ทุกประการ

อธิบดีกรมวิชาการเกษตร กล่าวว่า การปรับแก้ไขกฎหมายคุ้มครองพันธุ์พืชให้เป็นสากลจะส่งผลดีต่อผู้เกี่ยวข้องจำแนกตามกลุ่ม ได้ดังนี้ 1.เกษตรกรผู้ค้า/ผู้ปลูก มีทางเลือกมากขึ้นในการเลือกชนิดพืชและพันธุ์พืชใหม่ๆ ที่เหมาะสมใช้เพาะปลูกตามความต้องการ ทำให้สามารถเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและคุณภาพของผลผลิตให้ได้รับผลตอบแทนสูงขึ้น อาชีพเกษตรกรผู้รับจ้างผลิตเมล็ดพันธุ์ (พืชไร่และผัก) มีจำนวนเพิ่มมากขึ้น สร้างรายได้ให้เกษตรกร นอกจากนี้ เกษตรกรจะได้รับการถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตเมล็ดพันธุ์ที่ทันสมัยไปด้วย โดยที่เกษตรกรยังสามารถใช้พันธุ์พืชพื้นเมืองและเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ปลูกได้เองตามปกติ ส่วนพันธุ์พืชใหม่ที่ได้รับการจดทะเบียนคุ้มครอง เกษตรกรยังสามารถเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้เพาะปลูกในพื้นที่ของตนเองได้ตามสิทธิพิเศษสำหรับเกษตรกรที่กำหนดไว้ในมาตรา 35 ของร่างพระราชบัญญัติฯ 2.นักปรับปรุงพันธุ์พืชไทย มีแรงจูงใจในการลงทุนวิจัยปรับปรุงพันธุ์พืชใหม่ๆ อย่างต่อเนื่อง และมีแหล่งพันธุกรรมที่มีความหลากหลายใช้ในการปรับปรุงพันธุ์มากขึ้น มีการนำเทคโนโลยีใหม่มาใช้ในการพัฒนาปรับปรุงพันธุ์มากยิ่งขึ้น และจะมีจำนวนนักปรับปรุงพันธุ์เพิ่มมากขึ้น 3.ผู้บริโภคและอุตสาหกรรมแปรรูป มีทางเลือกที่หลากหลายมากยิ่งขึ้น สามารถเลือกซื้อผลิตผลและผลิตภัณฑ์พืชได้ตรงกับความต้องการ มีพันธุ์พืชใหม่ๆออกสู่ตลาดอย่างต่อเนื่อง ไม่ขาดแคลน ทำให้ประสิทธิภาพการผลิตดีขึ้น 4.การลงทุนด้านเมล็ดพันธุ์พืช มีการขยายการลงทุนด้านการวิจัยพัฒนาปรับปรุงพันธุ์และการผลิตเมล็ดพันธุ์ ทั้งเพื่อใช้ในประเทศและส่งออก นักลงทุนมีความเชื่อมั่น ดึงดูดให้เข้ามาลงทุนด้านวิจัยและพัฒนาในประเทศมากขึ้น

ทั้งนี้การดำเนินการแก้ไขร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืชที่ผ่านมาตั้งแต่ปี 2553 ปรับปรุงแก้ไขเพิ่มเติม 40 มาตรา จาก 69 มาตรา ได้มีการจัดประชุมรับฟังความคิดเห็นผู้มีส่วนได้เสียทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ได้ข้อสรุปว่า เกษตรกรรายย่อยส่วนใหญ่มีข้อห่วงกังวลต่อการที่จะไม่สามารถเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ปลูกเองได้ดังเช่นที่เคยปฏิบัติมา ราคาเมล็ดพันธุ์ที่อาจจะสูงขึ้น และการกระทำผิด (ละเมิด) โดยไม่รู้ ซึ่งต่อมาภายหลังจากได้รับความรู้เกี่ยวกับการปรับปรุงแก้ไขกฎหมายจากพนักงานเจ้าหน้าที่แล้ว เกษตรกรมีความเข้าใจและไม่คัดค้านการปรับปรุงแก้ไขกฎหมายดังกล่าว โดยปัจจุบัน การเปิดรับฟังความคิดเห็นต่อร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองพันธุ์พืชทางเว็บไซต์ของกรมวิชาการเกษตรในระหว่างวันที่ 5-20 ตุลาคม 2560 ถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของขั้นตอนการเสนอกฎหมายของหน่วยงานซึ่งจะต้องให้กระทรวงพิจารณาเพื่อเสนอคณะรัฐมนตรี และหาก ครม. เห็นชอบ จะต้องส่งร่างดังกล่าวไปยังสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาพิจารณาก่อนเสนอให้ สนช. ในขั้นตอนสุดท้าย

นายวิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข เลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยว่า ช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ผลผลิตน้ำมันปาล์มน้ำมันของโลกมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเฉลี่ยร้อยละ 3.22 ต่อปี ส่วนความต้องการใช้มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเฉลี่ยร้อยละ 1.98 ต่อปี ส่งผลให้ราคาน้ำมันปาล์มในตลาดโลกมีแนวโน้มลดลงเฉลี่ยร้อยละ 2.55 ต่อปี โดยคาดว่าในปี 2560 ราคาจะเคลื่อนไหวอยู่ระหว่างกิโลกรัมละ 21.00-23.00 บาท

จากการคาดการณ์ผลผลิตปาล์มน้ำมันของ สศก. พบว่า ปี 2560 มีเนื้อที่ให้ผล 4.84 ล้านไร่ เพิ่มขึ้นจากปี 2559 ที่มีจำนวน 4.56 ล้านไร่ (ร้อยละ 6.14) มีผลผลิตปาล์มน้ำมัน 11.71 ล้านตัน คิดเป็นน้ำมันปาล์มดิบ 2.04 ล้านตัน (อัตราน้ำมัน 17.45) โดยผลผลิตจะออกสู่ตลาดมากที่สุดในไตรมาสที่ 2 ออกสู่ตลาด 3.83 ล้านตัน เพิ่มขึ้นจากไตรมาส 1 ที่มีจำนวน 2.61 ล้านตัน (ร้อยละ 31.62) ซึ่ง ณ สิ้นเดือนมิถุนายน 2560 มีสต๊อกน้ำมันปาล์มดิบคงเหลือ 0.45 ล้านตัน เพิ่มขึ้นจากเดือนมีนาคมที่มีจำนวน 0.27 ล้านตัน (ร้อยละ 66.67) ส่งผลราคาผลปาล์มน้ำมันมีแนวโน้มลดลง ทั้งนี้ไตรมาสที่ 2 ราคาผลปาล์มน้ำมันที่เกษตรกรขายได้เฉลี่ยที่กิโลกรัมละ 4.07 บาท ลดลงจากช่วงไตรมาส 1 ที่กิโลกรัมละ 5.38 บาท (ร้อยละ 24.33)

อย่างไรก็ตาม ระดับราคาดังกล่าวยังคงสูงกว่าต้นทุนการผลิตของปี 2560 โดยต้นทุนการผลิตเฉลี่ย กิโลกรัมละ 3.06 บาท ประกอบกับในช่วงไตรมาสที่ 3 และ 4 คาดว่าจะมีผลผลิตออกสู่ตลาดลดลง สต๊อกน้ำมันปาล์มของไทยมีแนวโน้มลดลง (ณ สิ้นเดือนสิงหาคม จำนวนสต๊อก 0.43 ล้านตัน) โดยคาดว่าในปี 2560 ราคาผลปาล์มที่เกษตรกรได้รับเฉลี่ยที่กิโลกรัม 4.20 บาท

นายสมเกียรติ ประจำวงษ์ รักษาราชการแทนอธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยว่า ขณะนี้แหล่งกักเก็บน้ำในลุ่มน้ำชีทั้งขนาดใหญ่ ขนาดกลาง และขนาดเล็ก มีปริมาณน้ำค่อนข้างมาก เนื่องจากตั้งแต่เดือนกรกฎาคม มีพายุดีเปรสชั่นหลายลูกพัดผ่าน ทำให้ฝนตกหนักอย่างต่อเนื่อง ซึ่งกรมชลประทานร่วมกับการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย(กฟผ.) ได้วางแผนบริหารจัดการน้ำโดยกักเก็บน้ำไว้ในเขื่อนให้ได้มากที่สุด และชะลอการระบายเพื่อลดผลกระทบจากภาวะน้ำท่วม อย่างไรก็ตามในบางพื้นที่ยังคงมีน้ำท่วมอยู่บ้าง แต่คาดว่าจะเข้าสู่ภาวะปกติก่อนสิ้นเดือนตุลาคมแน่นอน

สำหรับปริมาณน้ำล่าสุดของเขื่อนขนาดใหญ่ที่อยู่ในลุ่มน้ำชีทั้ง 3 แห่ง คือ เขื่อนอุบลรัตน์ จังหวัดขอนแก่น มีปริมาณน้ำ 1,992 ล้านลูกบาศก์เมตร (ลบ.ม.) ยังสามารถรับน้ำได้อีก 439 ล้าน ลบ.ม. เขื่อนลำปาว จังหวัดกาฬสินธุ์ มีปริมาณน้ำในอ่าง 1,689 ล้าน ลบ.ม. ยังสามารถรับน้ำได้อีก 291 ล้าน ลบ.ม. และเขื่อนจุฬาภรณ์ มีปริมาณน้ำในอ่าง 136 ล้าน ลบ.ม. ยังสามารถรับน้ำได้อีก 27 ล้าน ลบ.ม. ซึ่งกรมชลประทาน และ กฟผ.จะบริหารจัดการน้ำทั้งการระบายและการกักเก็บน้ำให้สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน โดยจะคำนึงถึงปริมาณน้ำต้นทุนสำหรับใช่ในกิจกรรมต่างๆ ในช่วงฤดูแล้งปี 2561 ด้วย

“โดยเฉพาะที่เขื่อนลำปาว กรมชลประทานจะเก็บน้ำไว้ในเขื่อนมากขึ้น เพื่อให้มีปริมาณน้ำต้นทุนไว้ใช้ในช่วงฤดูแล้งปีหน้าอย่างพอเพียง และยังเป็นการช่วยบรรเทาปัญหาน้ำท่วมทางตอนล่างของลุ่มน้ำชี ในพื้นที่ อำเภอจังหาร อำเภอทุ่งเขาหลวง จังหวัดร้อยเอ็ด และอำเภอมหาชนะชัย จังหวัดยโสธร ซึ่งเป็นที่ลุ่มน้ำระบายน้ำได้ช้า โดยขณะนี้ได้สั่งการให้ลดการระบายน้ำเขื่อนลำปาวลงให้น้อยที่สุด” ดร.สมเกียรติกล่าว

นอกจากนี้ยังได้ให้เร่งระดมส่งเครื่องสูบน้ำช่วยพื้นที่ชุมชนเมืองขอนแก่น กาฬสินธุ์ มหาสารคาม ชัยภูมิ และร้อยเอ็ด พร้อมจัดทำแผนที่ทางน้ำสาธารณะ เพื่อเตรียมปรับการบริหารจัดการน้ำหลากในครั้งต่อไป อย่างไรก็ตามในการเร่งระบายน้ำนั้น ให้คำนึงถึงการวางแผนการปลูกพืชในฤดูแล้งช่วงปลายปีนี้ด้วย โดยจะต้องจัดสรรน้ำให้กับพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบของน้ำท่วมเป็นอันดับแรก

พล.อ.ฉัตรชัย สาริกัลยะ รมว.เกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า ในระหว่างการร่วมประชุมนานาชาติระดับรัฐมนตรีว่าด้วยความยั่งยืนของทรัพยากรทะเล หรือ Our Ocean Conference ครั้งที่ 4 เมื่อวันที่ 5-6 ตุลาคม ที่สาธารณรัฐมอลตา ได้หารือร่วมกับ นายเคอเมนู เวลลา กรรมาธิการสิ่งแวดล้อมกิจการทะเลและประมง คณะกรรมาธิการสหภาพยุโรป (อียู) ซึ่งแสดงความชื่นชมถึงแนวทางการแก้ไขปัญหาประมงไอยูยูของไทย และเห็นว่าเป็นสัญญาณที่ดีที่แสดงให้เห็นว่าประเทศไทยจริงจังกับการแก้ไขปัญหาไอยูยู ทั้งแนวนโยบายให้มีการจัดการทรัพยากรทุกอย่างพัฒนาอย่างยั่งยืน ทั้งประมง ป่าไม้และเกษตรกรรม รวมถึงการพัฒนาระบบการทำงานด้านเทคนิคต่างๆ เพื่อทำให้ระบบการประมงของไทยมีประสิทธิภาพ เช่น การนำคณะเจ้าหน้าที่ประมงจากประเทศไทยเดินทางไปศึกษาดูงานศูนย์ติดตามและควบคุมเรือประมงที่สเปน และส่งเจ้าหน้าที่ไปศึกษาหลายประเทศ เช่น เกาหลีใต้ ซึ่งจากการเยี่ยมชมศูนย์เห็นว่าระบบของไทยและสเปนนั้นคล้ายคลึงกัน แต่สเปนมีการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพมากกว่า เนื่องจากมีประสบการณ์ที่ยาวนานกว่า ซึ่งไทยจะนำความรู้ดังกล่าวไปพัฒนาระบบของไทยต่อไป

นอกจากนั้น ยังแจ้งว่าปัญหาประมงไอยูยูเป็นปัญหาที่ต้องแก้ไขในระดับนานาชาติ ไทยจึงเสนอให้อาเซียนมีการจัดทำนโยบายประมงร่วมกัน ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากรัฐมนตรีอาเซียนในระหว่างการประชุมรัฐมนตรีอาเซียนด้านเกษตรและป่าไม้ครั้งที่ 39 ที่ไทยจะเป็นเจ้าภาพการประชุมคณะทำงานเฉพาะกิจเพื่อร่างนโยบายดังกล่าวในต้นปี 2561 ซึ่งทางอียูก็พร้อมสนับสนุนให้ข้อมูลไทยในการจัดทำกรอบแนวทางนโยบายประมงอาเซียนซึ่งอียูได้ดำเนินการมาแล้วด้วย

นายประกอบ เผ่าพงศ์ สหกรณ์จังหวัดเพชรบุรี เปิดเผยว่า ปัจจุบันการผลิตเกลือทะเลต้องประสบปัญหาหลากหลายทั้งสภาพอากาศแปรปรวน ขาดแคลนแรงงาน ค่าแรงที่สูงแต่ราคาผลผลิตลดลงเหลือเพียงเกวียนละ 1,100 บาท ในขณะที่ราคาของตลาดอยู่ที่ 1,500-1,700 บาท ซึ่งสหกรณ์จังหวัดเล็งเห็นถึงความสำคัญในการพัฒนาผลผลิตเกลือให้มีคุณภาพและราคาที่ดีขึ้น ด้วยการใช้แนวทางการพัฒนาเกลือทะเลแบบมีส่วนร่วม ได้แก่ การส่งเสริมการผลิตเกลือทะเลคุณภาพ ร่วมกับสำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ เน้นให้เกษตรกรผู้ทำนาเกลือมีการรวมกลุ่มกันและใช้ระบบสหกรณ์เข้ามาบริหารจัดการช่วยเหลืออย่างจริงจัง

โดยการดำเนินงานจะเน้นในกลุ่มเกษตรกรผู้ทำนาเกลือใน 5 แหล่งผลิตเกลือของ 3 จังหวัด ได้แก่ สมุทรสงคราม สมุทรสาคร และเพชรบุรี ในเบื้องต้นมีการจัดตั้งชุมนุมเกลือทะเล จำกัด เพื่อขายสินค้าอย่างเป็นระบบ พร้อมดึงสถาบันการศึกษาและองค์กรต่างๆ มาร่วม ได้แก่ มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี ที่เข้ามาร่วมวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีการผลิต เพิ่มมูลค่า, องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เข้ามาช่วยเหลือบรรเทาสาธารณภัย, สำนักงานเกษตรจังหวัดเข้ามาช่วยจัดทำระบบพัฒนาสมาชิก, สำนักงานตรวจบัญชีสหกรณ์เข้ามาให้คำแนะนำเกี่ยวกับการทำบัญชี, พาณิชย์จังหวัดเข้ามาช่วยเชื่อมโยงและส่งเสริมด้านการตลาด ส่วนกรมส่งเสริมสหกรณ์ เข้ามาช่วยเหลือในเรื่องการจัดตั้งระบบสหกรณ์

จากผลการดำเนินงานเป็นระยะเวลาหนึ่ง สมาชิกสหกรณ์เริ่มมีกำลังใจในการประกอบอาชีพต่อไป รวมถึงให้ความร่วมมือกับภาครัฐในการพัฒนาอุตสาหกรรมนาเกลือ จนทำให้ขณะนี้ชุมนุมสหกรณ์เป็นแหล่งรวบรวมเกลือทะเลที่ใหญ่และมีอำนาจการต่อรองกับพ่อค้ามากขึ้น รวมทั้งเป็นแหล่งรวมเงินทุนหมุนเวียนขนาดใหญ่ ทำให้หลังหักต้นทุนการจัดการแล้ว ยังมีเงินบางส่วนที่สามารถนำรายได้ส่วนต่างมาเฉลี่ยคืนให้กับสมาชิกได้นอกเหนือไปจากเงินปันผลรายปี ทำให้เกษตรกรมีรายได้จากการขายเกลือถึง 3 ต่อ มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัดเจน

นายอนันต์ สุวรรณรัตน์ อธิบดีกรมการข้าว เปิดเผยว่า การดำเนินงานตามนโยบายส่งเสริมการเกษตรแบบแปลงใหญ่ ในส่วนของนาแปลงใหญ่ที่กรมการข้าวเป็นหน่วยงานหลักในการดำเนินการนั้น จะมุ่งเน้นการส่งเสริมนาแปลงใหญ่ให้มีความชัดเจนยิ่งขึ้น โดยเบื้องต้นจะนำร่องแบ่งโซนนาแปลงใหญ่ในแปลงที่มีการผลิตข้าวคุณภาพที่มีความโดดเด่นขึ้นมา เพื่อยกระดับไปสู่การผลิตข้าวนาแปลงใหญ่คุณภาพสูงหรือเกรดพรีเมียม
ในลำดับแรกจะเน้นไปที่กลุ่มข้าวหอมมะลิเป็นหลัก ส่วนอีกกลุ่มหนึ่งคือข้าวเพื่อโภชนาการทั้งหลาย หรือข้าวเพื่อสุขภาพ เช่น ข้าว กข43 ซึ่งเป็นพันธุ์ที่มีงานวิจัยรองรับว่าเป็นข้าวที่มีค่าดัชนีน้ำตาลต่ำ เป็นข้าวที่เหมาะสำหรับผู้บริโภคที่เป็นโรคเบาหวาน

ด้าน นางจุลมณี ไพฑูรย์เจริญลาภ ผู้อำนวยการสำนักส่งเสริมการผลิตข้าว กล่าวเพิ่มเติมว่า รูปแบบการส่งเสริมนาแปลงใหญ่ข้าวคุณภาพสูงกับข้าวเพื่อสุขภาพ จะเน้นดำเนินการในเขตพื้นที่เฉพาะที่มีความเหมาะสม เพื่อยกระดับให้ได้มาตรฐานที่สูงขึ้นกว่าปกติ เช่น ข้าวหอมมะลิเขตทุ่งกุลาร้องไห้ ซึ่งมีสภาพแวดล้อม ชุดดิน ภูมิอากาศที่เหมาะสม กรมการข้าวจะนำเทคโนโลยีที่เข้าไปส่งเสริมกระบวนการจัดการผลผลิตให้ข้าวคงความหอมที่มากขึ้นกว่าเดิม ด้วยการจัดการปุ๋ยที่เป็นธาตุอาหารรอง ไม่ว่าจะเป็น ซัลเฟอร์ แมกนีเซียม สังกะสี เนื่องจากมีงานวิจัยพบว่าหากใส่ธาตุอาหารรองในปริมาณที่เหมาะสมจะทำให้ความหอมของข้าวเพิ่มสูงกว่าปกติ นอกจากนี้ ช่วงเวลาเก็บเกี่ยวที่เหมาะสมก็มีส่วนสำคัญ ได้แก่ เก็บเกี่ยวตอนสภาพอากาศเย็น ไม่มีน้ำขัง เป็นต้น

“การส่งเสริมนาแปลงใหญ่ในพื้นที่เฉพาะที่มีความโดดเด่น ด้วยการจัดการดิน น้ำ ปุ๋ย และใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม จะสามารถควบคุมคุณภาพได้เป็นอย่างดี ประกอบกับการเข้าร่วมโครงการนาแปลงใหญ่ทางภาครัฐจะต่อยอดให้มีการเชื่อมโยงตลาด จับคู่ธุรกิจระหว่างกลุ่มเกษตรกรกับผู้ประกอบการหรือโรงสี เข้ามารับซื้อผลผลิต เมื่อผลผลิตดีมีคุณภาพสูงก็ช่วยสร้างมูลค่าเพิ่มขึ้นไปอีก โดยเฉพาะปัจจุบันผู้บริโภคต้องการข้าวที่มีคุณภาพ ปลอดภัย และยิ่งเป็นข้าวหอมมะลิที่มีความหอมเป็นพิเศษ หรือข้าวเพื่อสุขภาพ ตลาดยังมีความต้องการจำนวนมาก จึงเชื่อว่าเป็นโอกาสที่ดีในการยกระดับมาตรฐานการผลิตข้าวและพัฒนาคุณภาพชีวิตชาวนาไปพร้อมกัน” นางจุลมณี กล่าวย้ำ

นายสมเกียรติ ประจำวงษ์ รองอธิบดีรักษาการแทนอธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยว่า กรมชลประทานได้ดำเนินการศึกษาและปรับปรุงการจัดการน้ำทั้งระบบ เพื่อสร้างความสมดุลการใช้น้ำในทุกภาคส่วน โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคตะวันออกที่ได้มีการดำเนินโครงการระเบียงเขตเศรษฐกิจภาคตะวันออก (EEC: Eastern Economic Corridor) ครอบคลุม 3 จังหวัด คือ ฉะเชิงเทรา ชลบุรี ระยอง และโครงการจัดตั้งเขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษสระแก้ว ซึ่งมีพื้นที่ครอบคลุมอำเภออรัญประเทศ และอำเภอวัฒนานคร จำนวน 207,500 ไร่ เพื่อรองรับการเจริญเติบโตทางด้านเศรษฐกิจ ยกระดับคุณภาพชีวิตของ
ประชาชน และส่งเสริมความมั่นคงของประเทศ ภายใต้โจทย์ที่ว่าเมื่อเอาน้ำมาใช้ในภาคอุตสาหกรรมแล้วภาคเกษตรยังมีน้ำใช้อยู่อย่างไม่ขาดแคลน

“สิ่งที่กรมชลประทานกำลังทำคือ พัฒนาหรืออัพเกรดโอกาสการเข้าถึงน้ำให้กับภาคการเกษตรควบคู่กับการพัฒนาทางด้านภาคเศรษฐกิจอุตสาหกรรม แม้ว่าภาคอุตสาหกรรมจะมีความต้องการใช้น้ำไม่มากเมื่อเทียบกับภาคการเกษตรก็ตาม แต่ต้องการความมั่นคงในเรื่องน้ำเช่นกันเพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับนักลงทุน เราเลือกเขตเศรษฐกิจพิเศษสระแก้วที่ตั้งอยู่ทางตอนล่างของลุ่มน้ำห้วยพรมโหดในการจัดทำแผนพัฒนาระบบชลประทาน เนื่องจากเป็นพื้นที่ที่กำลังเติบโตทางด้านอุตสาหกรรม ขณะเดียวกันก็ยังมีปัญหาเรื่องน้ำค่อนข้างมาก ทั้งปัญหาน้ำท่วมและน้ำแล้ง” รองอธิบดีกรมชลประทานกล่าว

สำหรับลุ่มน้ำห้วยพรมโหด เป็นลุ่มน้ำย่อยของลุ่มน้ำโตนเลสาบที่ไหลเข้าไปในประเทศกัมพูชา มีพื้นที่ลุ่มน้ำประมาณ 932.94 ตารางกิโลเมตร มีปริมาณน้ำท่าเฉลี่ยต่อปีมากถึง 490 ล้าน ลบ.ม. แต่ส่วนใหญ่จะตกหนักในช่วงฤดูฝน และบริเวณด้านท้ายน้ำเป็นคลองระหว่างประเทศมีลักษณะแคบและตื้นเขิน ทำให้ประสิทธิภาพการระบายน้ำลดลง จึงเกิดภาวะน้ำท่วมเป็นประจำ ในขณะที่ฤดูแล้งกลับประสบปัญหาขาดแคลนน้ำ ปัญหาภัยแล้งและน้ำท่วมที่เกิดขึ้นแต่ละครั้งสร้างความเสียหายให้กับภาคการเกษตร และระบบเศรษฐกิจของอำเภออรัญประเทศซึ่งเป็นศูนย์กลางการส่งออกไปยังประเทศกัมพูชาเป็นอย่างมาก

ทั้งนี้ จากการศึกษาในการจัดทำแผนหลักการพัฒนาแหล่งน้ำในลุ่มน้ำห้วยพรมโหด พบว่ามีโครงการที่สำคัญๆ ทั้งสิ้น 18 โครงการ สามารถเพิ่มพื้นที่รับประโยชน์ได้ 68,500 ไร่ อย่างไรก็ตาม ทั้ง 18 โครงการดังกล่าวจากการศึกษาเบื้องต้นพบว่าเป็นโครงการเพื่อบรรเทาปัญหาอุทกภัยพื้นที่เศรษฐกิจพิเศษ 3 โครงการ ได้แก่ คลองผันน้ำหลากอ้อมเมืองอรัญประเทศ ความยาว 24 กิโลเมตร โครงการประตูระบายน้ำพร้อมสถานีสูบน้ำปลายคลองพรหมโหด และโครงการพนังกั้นน้ำคลองพรหมโหด ในส่วนของโครงการแก้ไขปัญหาภัยแล้งและจัดหาน้ำเพื่อการเกษตร ได้แก่ โครงการประตูระบายน้ำบ้านคลองยาง ตำบลผักขะ อำเภอวัฒนานคร โครงการเพิ่มความจุอ่างเก็บน้ำหนองบัวเหนือ ตำบลหันทราย อำเภออรัญประเทศ ซึ่งกรมชลประทานจะได้ทำการศึกษาความเหมาะสมและศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อม(EIA) ต่อไป

นอกจากนี้ ในพื้นที่ภาคตะวันออก กรมชลประทานยังกำลังดำเนินการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำในจังหวัดจันทบุรี อีก 3 แห่ง ได้แก่ อ่างเก็บน้ำประแกด อ่างเก็บน้ำพะวาใหญ่ อ่างเก็บน้ำคลองหางแมว ความจุรวม 209 ล้าน ลบ.ม. คาดว่าจะแล้วเสร็จภายในปี พ.ศ.2563 ซึ่งจะมีการจัดทำแผนพัฒนาระบบชลประทานสร้างความสมดุลในการใช้น้ำทุกภาคส่วนเช่นกัน โดยจะสามารถนำน้ำไปพัฒนาภาคการเกษตรได้ไม่น้อยกว่า 300,000 ไร่ และจะยังมีน้ำเหลืออีกประมาณ 100 ล้าน ลบ.ม. ที่จะมีส่วนนำไปช่วย 3 จังหวัด EEC ได้ ดังนั้นจึงมั่นใจได้ว่าภายใน 10 ปี EEC จะมีความพร้อมในเรื่องน้ำอย่างแน่นอน