ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/226545

วันพฤหัสบดี ที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.

กรมวิชาการเกษตร เป็นหน่วยงานที่ให้การตรวจสอบและรับรองแหล่งผลิตพืช ตามระบบเกษตรดีที่เหมาะสม (Good AgriculturalPractice หรือ GAP) มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2547 ตามนโยบายอาหารปลอดภัย ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ซึ่งผลผลิตพืชตามระบบ GAP เป็นผลผลิตที่มีคุณภาพได้มาตรฐาน และมีความปลอดภัย เป็นที่ยอมรับของตลาดทั้งในและต่างประเทศ

นายอนันต์ อักษรศรี ผอ.สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 8 จังหวัดสงขลา กล่าวว่า เพื่อเป็นขวัญกำลังใจและแรงจูงใจให้เกษตรกรเข้าสู่การผลิตตามระบบ GAP กระทรวงเกษตรฯ จึงได้กำหนดให้มีการคัดเลือก “เกษตรกรดีเด่นแห่งชาติ สาขาการให้วิชาการเกษตรดีที่เหมาะสม” ให้เป็นอีกหนึ่งสาขาที่จะได้เข้ารับพระราชทานโล่รางวัล ในงานพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2549 เป็นต้นมา โดยให้กรมวิชาการเกษตรเป็นผู้คัดเลือกในแต่ละปี ซึ่งสำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 8 ได้พิจารณาคัดเลือกเกษตรกร GAP ดีเด่นในปีงบประมาณ 2559 ได้แก่ นายวิรัช พรหมมี บ้านเลขที่ 124หมู่ที่ 1 ตำบลนาชุมเห็ด อำเภอย่านตาขาว จังหวัดตรัง

นางศิริกุล โกกิฬา ผอ.กลุ่มถ่ายทอดเทคโนโลยี สวพ.8ให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า นายวิรัช พรหมมี เป็นคนจังหวัดตรัง โดยกำเนิด เดิมมีอาชีพเป็นครู แต่ครอบครัวทำสวนยาง เริ่มต้นทำเกษตรจากต้นมังคุดเพียง 9 ต้น ที่งอกขึ้นมาเองโดยไม่ได้ปลูก และด้วยเหตุผลที่มองว่ามังคุดปลูกง่ายและคงจะดูแลได้ไม่ยาก ประกอบกับในเวลานั้นเป็นช่วงที่ยางพาราหมดอายุกรีดพอดี จึงตัดสินใจปลูกมังคุดแซมยางพาราในปี 2528 พื้นที่ 9 ไร่ สภาพพื้นที่ปลูกมังคุดของลุงวิรัชโดยทั่วไปเป็นพื้นที่ราบ ลักษณะดินเป็นดินร่วน ดินมีความอุดมสมบูรณ์ดี ใช้ระยะปลูก 7 x 7 เมตร ได้ต้นมังคุด ประมาณ 200 ต้น การให้น้ำโดยทั่วไปอาศัยน้ำฝนเป็นหลัก แต่ในระยะเวลาที่ฝนทิ้งช่วงในช่วงเดือนมกราคม-เมษายน จะมีการใช้น้ำจากลำธารธรรมชาติ และประปาหมู่บ้าน โดยให้น้ำแบบระบบสายยาง หลังจากนั้นจะทำการงดน้ำในช่วงเดือนพฤษภาคม เพื่อกระตุ้นการออกดอก หลังจากออกดอกแล้วก็จะมีการให้น้ำและใส่ปุ๋ย ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นปุ๋ยอินทรีย์กับน้ำหมักชีวภาพเพื่อช่วยในการบำรุงต้น และช่วยในการปรับสภาพดินให้ดีขึ้น โดยจะซื้อปุ๋ยอินทรีย์แบบอัดเม็ด และเลือกใช้ปุ๋ยที่ได้มาตรฐาน มีเลขทะเบียนรับรองที่ชัดเจน ใส่ต้นละประมาณ 1-2 กิโลกรัม แต่ในส่วนของน้ำหมักจะนำผลผลิตเน่าเสียที่หล่นจากใต้ต้นมาผลิตเป็นน้ำหมักชีวภาพใช้เอง โดยจะใช้น้ำหมักในช่วงการติดดอก เพื่อให้ต้นมีความสมบูรณ์ไม่สลัดดอกทิ้งมากเกินไป ตลอดระยะเวลาที่ติดดอกออกผล มีการให้น้ำและปุ๋ยอย่างสม่ำเสมอ จนกระทั่งก่อนการเก็บเกี่ยวประมาณ 20-30 วัน ในช่วงเดือนกรกฎาคม เพื่อให้ผลผลิตมังคุดมีรสชาติที่ดี ในระหว่างนั้นจะมีการดูแลกำจัดวัชพืชภายในแปลงโดยใช้วิธีการตัดหญ้าแทนการใช้สารเคมี

นายวิรัชเริ่มเก็บเกี่ยวผลผลิตในช่วงเดือนสิงหาคม ใช้เวลาประมาณ 1 เดือน โดยในแต่ละปี มังคุดให้ผลผลิตประมาณ 10 ตันเป็นที่น่าพอใจมาก หลังจากมีการเก็บเกี่ยวแล้วจะทำการตัดแต่งกิ่งที่ไม่สมบูรณ์ออกแล้วทำลายทิ้งนอกแปลงปลูก เพื่อให้ทรงพุ่มโปร่ง สามารถรับแสงแดดได้ทั่วถึง จากนั้นจะใส่ปุ๋ยอินทรีย์อัดเม็ดต้นละประมาณ 2-3 กิโลกรัม และมีการใช้น้ำหมักที่ผลิตเองในการบำรุงลำต้นพร้อมกับการปรับสภาพดินเป็นการเตรียมต้นให้พร้อมสำหรับการผลิตในรุ่นต่อไป ในส่วนของสถานที่จัดเก็บปัจจัยการผลิตทางการเกษตรมีการจัดเก็บเป็นสัดส่วนเพื่อความสะดวกในการนำไปใช้และที่สำคัญตลอดระยะเวลาในการปฏิบัติงานนายวิรัชจะมีการบันทึกข้อมูลอย่างสม่ำเสมอ เช่น การให้ปุ๋ย การให้น้ำ รายรับ รายจ่าย และการปฏิบัติงานอื่นๆ ภายในแปลง เพื่อเป็นข้อมูลที่ใช้ในการลดต้นทุนการผลิตในรอบต่อไป และนายวิรัชจะมีการดูแลสุขภาพอย่างสม่ำเสมอ แม้ว่าในแปลงปลูกจะไม่มีการใช้วัตถุอันตรายทางการเกษตรเลยก็ตาม

ด้านการตลาด นายวิรัชไม่จำเป็นต้องออกไปขายผลผลิตที่ตลาด เพราะมีพ่อค้ามารับซื้อแบบเหมาถึงสวน เนื่องจากพ่อค้าทราบว่าแปลงมังคุดของนายวิรัชได้รับการรับรองมาตรฐาน GAP พืช ทำให้ในแต่ละปีนายวิรัช จะมีรายได้จากสวนมังคุด GAP อย่างน้อย 50,000-100,000 บาท ในขณะที่มีต้นทุนประมาณ 5,000-10,000 บาทเท่านั้น นับว่าเป็นรายได้ที่น่าพอใจ ซึ่งเมื่อมังคุดขายได้ราคาดีแล้ว นายวิรัชจึงมีความคิดที่จะปลูกพืชอื่นๆ แซม เช่น ทุเรียน ลองกอง กล้วย ขนุน ผักหวานป่า เพื่อนำมาบริโภคในครัวเรือน และผลผลิตที่เหลือก็สามรถขายเพื่อเพิ่มรายได้อีกทางหนึ่ง จากการที่นายวิรัชมีการจัดการคุณภาพภายในแปลงดี มีความปลอดภัยและยังมีความเป็นผู้นำ ความเสียสละเพื่อประโยชน์ส่วนรวม จึงได้รับการพิจารณาคัดเลือกเป็นเกษตรกร GAP ดีเด่นของสำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 8 ในปีงบประมาณ 2559

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/226543

วันพฤหัสบดี ที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.

ดร.สมเกียรติ ประจำวงษ์ รองอธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยว่า กรมชลประทานได้วางแผนพัฒนาลุ่มน้ำสะแกกรัง ซึ่งประกอบด้วย 4 ลุ่มน้ำย่อย คือ แม่วงก์ คลองโพธิ์ ทับเสลา และสะแกกรังตอนล่าง ครอบคลุมพื้นที่ จ.นครสวรรค์ อุทัยธานี และกำแพงเพชร จำนวน 283 โครงการ มีความจุเก็บกักรวม 239 ล้านลูกบาศก์เมตร (ลบ.ม.) เมื่อแล้วเสร็จทุกโครงการจะสามารถเพิ่มพื้นที่ชลประทานได้ 312,000 ไร่

นอกจากนี้ ในอนาคตกรมชลประทานยังมีโครงการพัฒนาลุ่มน้ำสะแกกรังที่มีศักยภาพดำเนินการต่อเนื่องอีกประมาณ 93 โครงการ ประกอบไปด้วย อ่างเก็บน้ำ ฝาย ประตูระบายน้ำ สถานีสูบน้ำ แก้มลิง รวมถึงระบบส่งน้ำและเครื่องมือด้านชลประทานอื่นๆ ซึ่งจะทำให้สามารถเก็บกักน้ำได้เพิ่มขึ้นอีก 286 ล้านลบ.ม. มีพื้นที่ชลประทานและพื้นที่รับประโยชน์เพิ่มอีก 440,458 ไร่

“หากสามารถดำเนินโครงการได้ครบทั้ง 376 โครงการดังกล่าว ผลสัมฤทธิ์ที่ได้ คือ จะทำให้ลุ่มน้ำสะแกกรังมีพื้นที่ชลประทานเพิ่มขึ้นทั้งหมด 753,000 ไร่ คิดเป็นร้อยละ 44ของพื้นที่เกษตร มีแหล่งเก็บกักน้ำ 525 ล้าน ลบ.ม. เพื่อบรรเทาปัญหาการขาดแคลนน้ำ อุทกภัย ปัญหาคุณภาพน้ำ รวมทั้งเป็นแหล่งน้ำสำรองในภาวะวิกฤติภัยแล้งของพื้นที่ตอนล่างลุ่มน้ำ ช่วยยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในลุ่มน้ำ และยังจะช่วยเติมน้ำใต้ดินบริเวณแหล่งเก็บกักน้ำอีกด้วย”รองอธิบดีกรมชลประทานกล่าว

รองอธิบดีกรมชลประทานกล่าวต่อว่า ในปัจจุบันพื้นที่ลุ่มน้ำสะแกกรัง มีโครงการพัฒนาแหล่งน้ำบ้างแล้วคือ เขื่อนทับเสลา สร้างกั้นลำน้ำทับเสลา มีความจุ160 ล้านลบ.ม. สามารถส่งน้ำให้พื้นที่การเกษตรประมาณ 124,000 ไร่ แต่ยังไม่เพียงพอเมื่อเทียบกับพื้นที่การเกษตรทั้งหมดของลุ่มน้ำคือ 1.71 ล้านไร่ นอกจากนี้ล่าสุดกรมชลประทานได้ทำการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำคลองโพธิ์มีความจุอ่างเก็บน้ำ 70 ล้านลบ.ม. แล้วเสร็จเมื่อปี 2556 ขณะนี้อยู่ระหว่างการก่อสร้างระบบชลประทาน หรือคลองส่งน้ำ คาดว่าจะก่อสร้างแล้วเสร็จในปี 2561 ซึ่งจะสามารถส่งน้ำให้พื้นที่การเกษตรได้ไม่น้อยกว่า 76,000 ไร่ ช่วยเหลือราษฎรรวมทั้งหมด 7 ตำบล 22 หมู่บ้าน ในพื้นที่ อ.ลาดยาว อ.ชุมตาบง จ.นครสวรรค์ และ อ.สว่างอารมณ์ จ.อุทัยธานี

“แม้ระบบส่งน้ำของอ่างฯคลองโพธิ์ ยังไม่แล้วเสร็จสมบูรณ์ แต่ในฤดูแล้งปีนี้เกษตรกรได้รับน้ำเพื่อการอุปโภคและบริโภคอย่างพอเพียง และบางพื้นที่เช่น อ.ชุมตาบง ยังได้น้ำไปผลิตน้ำประปาเป็นปีแรกอีกด้วย” รองอธิบดีกรมชลประทาน กล่าวในตอนท้าย

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/226542

วันพฤหัสบดี ที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.

ฝนมาทีไร ภาพหนึ่งที่เรามักเห็นกันอย่างชินตาก็คือ ชาวบ้านพากันไปเก็บ “เห็ดป่า” มาขายจนสร้างรายได้กันอย่างเป็นกอบเป็นกำ แต่ดังที่เราทราบกันดีว่า “เห็ดป่า” ที่ว่า ก็ไม่ใช่ว่าจะดีเสมอไปเพราะถ้าไม่ระวังให้ดี ไปเจอเห็นพิษเข้า อาจถึงตายได้ทีเดียว

แต่เราจะรู้ได้ยังไงว่าเห็ดแบบไหนมีพิษ แบบไหนกินได้ จะเก็บรักษากันยังไง กินกันยังไง ถ้าใครยังไม่รู้ วันนี้คุณ “มนตรี บุญจรัส” ประธานชมรมเกษตรปลอดสารพิษ มีข้อมูลมาให้อ่านครับ…

เมื่อเข้าสู่หน้าฝนก็จะมีอาชีพหนึ่งที่สร้างรายได้อย่างเป็นกอบเป็นกำ นั่นก็คืออาชีพเก็บเห็ดป่ามาขายแข่งกับเห็ดบ้าน ซึ่งราคานั้นก็เรียกว่าเห็นน้ำ เห็นเนื้อ มากกว่าเห็ดฟาร์มเห็ดบ้านอย่างชัดเจน โดยเฉพาะเห็ดเผาะและเห็ดถอบ ที่กิโลกรัมละเกือบ 1,000 บาท นอกจากจะมีคนเก็บเห็ดป่ามาขายแล้ว ก็ยังมีชาวบ้านที่ไปเก็บเห็ดมาบริโภคกินกันเองในครัวเรือน ถึงแม้ว่าจะมีการเตือนให้ระวังทั้งทางสถานีวิทยุต่างๆ เช่น วิทยุ มก.บางเขน รวมถึงในเว็บไซต์ http://www.thaigreenagro.com หรือสื่อสิ่งพิมพ์ต่างๆ แต่ก็ยังมีชาวบ้านที่กินเห็ดพิษ เห็ดเมา ถึงขั้นเข้าโรงพยาบาล ที่แพทย์ช่วยชีวิตไว้ได้ทันก็ดีไป แต่บางรายก็เสียชีวิตเนื่องจากทานเห็ดที่มีพิษร้ายแรงแรงเข้าไป ซึ่งก็เป็นเรื่องทีน่าเสียใจ

ดังนั้นเรามาทำความรู้จักกับเห็ดทั้งที่มีพิษและไม่มีพิษ รวมถึงวิธีการตรวจสอบในเบื้องต้นก่อนจะนำมารับประทาน ก่อนอื่นจะขอแยกชนิดและตระกูลเห็ดอย่างคร่าวๆดังนี้ สำหรับตระกูลเห็ดนั้นมีมากมายหลายชนิด เชื่อกันว่าเห็ดราทั้งหมดนั้นมีกว่า 1,500,000 ชนิด ที่มีการวิเคราะห์วิจัยแล้วก็ประมาณ 100,000 ชนิด (ดำเกิง ป้องพาล , 2545) และท่านอาจารย์ดีพร้อม ไชยวงศ์เกียรติ ได้เคยบรรยายในชนิดที่แบ่งออกมาเป็นราชั้นต่ำอยู่ประมาณ 70,000 ชนิด เป็นเห็ด (ราชั้นสูง) 30,000 ชนิด ในจำนวนนี้จะมีเห็ดเบื่อ เห็ดเมาอยู่ประมาณ 300 ชนิด และที่เป็น “เห็ดพิษ” กินแล้วตายอยู่ประมาณ 3 ชนิด ซึ่งจะเป็นกลุ่ม เฮลเวลล่า (Helvella) และกลุ่ม อะมานิตา (Amanita)ซึ่งชาวบ้านจะเรียกว่า เห็ดระโงกหิน มีสีสันฉูดฉาด มีเกร็ด มีวงแหวน มีปลอกและตีนตัน (โคนอวบแน่น) เนื่องด้วยชนิดของเห็ดที่มีอยู่เป็นจำนวนมากนี้เอง จึงทำให้ยังไม่มีนักวิชาการที่ชำนาญท่านใดที่จะสามารถฟันธงได้อย่างชัดเจนทั้งหมดว่าเห็ดชนิดไหนกินได้ และกินไม่ได้ ทำให้ต้องมีการเตือนภัยกันอยู่เป็นประจำทุกปี เพื่อมิให้ชาวบ้านรับประทานเห็ดที่เป็นอันตราย ซึ่งอาจจะทำให้เกิดโศกนาฏกรรมที่ยิ่งใหญ่ได้ ดังนั้นวันนี้จึงขอแนะนำเบื้องต้นในเรื่องของการเก็บและรับประทานเห็ด โดยมีหลักและวิธีการเบื้องต้นดังนี้

1.ไม่ควรรับประทานเห็ดที่มีอายุน้อยเกินไปจนแยกแยะชนิดไม่ได้

2.ไม่ควรรับประทานเห็ดที่แก่จัดเกินไป ฝ่อ เน่ายุบ เสียรูป จนจำไม่ได้ว่าเป็นเห็ดชนิดใด

3.ไม่ควรรับประทานเห็ดที่มีสีฉูดฉาด กลิ่นหอมฉุน

4.ไม่ควรรับประทานเห็ดที่หมวกเห็ดมีเกล็ด ครีบดอกด้านล่างและสปอร์ที่ร่วงหล่นมีสีขาว มีวงแหวน มีปลอก ตีนตัน (ลำต้นที่โคนอวบแน่นแข็ง)

5.ไม่ควรรับประทานเห็ดที่มีแมลงหรือหนอนเจาะ ถ้าไม่รู้จักก็ไม่ควรรับประทาน เพราะมีแมลงหรือสัตว์บางชนิดที่รับประทานเห็ดพิษได้

ทั้งหมดนี้ก็ถือว่าเป็นแนวทางที่จะช่วยให้นำไปปฏิบัติเบื้องต้นในการรับประทานเห็ด สำหรับวิธีตรวจสอบเห็ดพิษเบื้องต้น แม้จะยังไม่สามารถอาศัยเป็นตำราที่เชื่อเถือได้ 100 เปอร์เซ็นต์ แต่ก็ยังมีวิธีในการตรวจสอบและอาจนำมาพิจารณาใช้ได้ในบางโอกาสดังต่อไปนี้

1.นำข้าวสารต้มกับเห็ด ถ้าไม่เป็นพิษข้าวสารจะสุก ถ้าเป็นพิษข้าวสารจะสุกๆ ดิบๆ

2.ใช้ช้อนเงินคนต้มเห็ด ถ้าช้อนเงินกลายเป็นสีดำจะเป็นเห็ดพิษ เพราะเห็ดบางชนิดจะปล่อยซัลไฟด์เมื่อถูกต้ม

3.ใช้ปูนกินหมากป้ายดอกเห็ด ถ้าเป็นเห็ดพิษเห็ดจะกลายเป็นสีดำ

4.ใช้หัวหอมต้มกับเห็ด ถ้าเป็นเห็ดพิษ หัวหอมจะเป็นสีดำ

5.ใช้มือถูเห็ดจนเป็นรอยแผล ถ้าเป็นพิษรอยแผลนั้นจะเป็นสีดำ แต่สำหรับเห็ดแชมปิญอง (Champignon /Button mushroom) เป็นเห็ดที่รับประทานได้ แต่เมื่อเป็นแผลก็จะเป็นสีดำ และเห็ดพิษอิโนไซเบ ถ้าถูกจะเปลี่ยนจากสีขาวเป็นสีแดงและน้ำตาล

6.ดอกเห็ดที่มีรอยแมลงและสัตว์กัดกิน เห็ดนั้นไม่เป็นพิษ แต่ก็ต้องระวัง!!!! เพราะว่ากระต่ายสามารถกินเห็ดพิษสกุลอะมานิต้า (Amanita) ได้ และหอยทากก็กินเห็ดพิษได้เช่นกัน

7.เห็ดที่เกิดผิดฤดูกาลมักจะเป็นเห็ดพิษ แต่ทุกวันนี้เกษตรกรสามารถที่จะเพาะเห็ดได้ทุกฤดูกาลตามฟาร์มต่างๆ

8.เห็ดพิษจะมีสีฉูดฉาด  ส่วนเห็ดที่รับประทานได้จะมีสีอ่อนๆ

ข้อสังเกต : วิธีตรวจสอบส่วนใหญ่ใช้ไม่ได้กับเห็ดพิษสกุล อมานิตา (Amanita)ดังนั้นจึงไม่ควรกินเห็ดที่ไม่รู้จักเป็นอันขาด

เพราะโอกาสในการทดลองอาจจะมีแค่ครั้งเดียว!!!

สาโรช บุญแสง

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/226541

วันพฤหัสบดี ที่ 21 กรกฎาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.

สหกรณ์ประมงพาน จำกัด จ.เชียงราย เป็นสหกรณ์ประมงที่มีความเข้มแข็ง ทำให้ที่ผ่านมา อ.พาน จ.เชียงราย กลายเป็นอีกหนึ่งพื้นที่ที่มีเกษตรกรทำการประมงด้วยการเลี้ยงปลานิลในบ่อดินขนาดต่างๆ รวมประมาณ 10,000 บ่อ ซึ่งด้วยเทคนิคการเลี้ยงเฉพาะทำให้ปลามีน้ำหนักดีเนื้อแน่น ไม่มีกลิ่นคาว จึงส่งผลให้สินค้าปลานิลของสมาชิกสหกรณ์แห่งนี้ขึ้นชื่อและเป็นที่ต้องการของตลาด

เมื่ออาชีพการเลี้ยงปลานิลเป็นอาชีพที่น่าสนใจสำหรับเกษตรกรในพื้นที่ อ.พาน รวมทั้งพื้นที่ใกล้เคียงอื่นๆ ก็เริ่มมีการเลี้ยงปลานิลเพิ่มมากขึ้น ทำให้สหกรณ์เร่งพัฒนาเทคโนโลยีในการผลิตปลานิลให้มีคุณภาพที่ดีมากยิ่งขึ้น เพื่อให้ตรงกับความต้องการของตลาด รวมถึงส่งเสริมและจัดการช่องทางการตลาดให้กับสมาชิกมีความเข้มแข็งมากขึ้น

โดยการดำเนินการดังกล่าวทำให้เกิดความร่วมมือระหว่างสหกรณ์กับหน่วยงานต่างๆ ในพื้นที่ ชุมชน รวมถึงการสนับสนุนกิจกรรมกลุ่มอาชีพที่อยู่ในพื้นที่การดำเนินงานของสหกรณ์ สำนักงานสหกรณ์จังหวัด กรมส่งเสริมสหกรณ์ ช่วยเหลือแนะนำ ดูแลกำกับ สนับสนุนเงินทุน ถ่ายทอดความรู้ด้านสหกรณ์ และการดำเนินงาน สำนักงานตรวจบัญชีสหกรณ์จังหวัด กรมตรวจบัญชีสหกรณ์ แนะนำด้านการทำบัญชี ตรวจสอบบัญชี สอนบัญชีฟาร์มหรือบัญชีต้นทุนให้กับสมาชิก ประมงจังหวัด กรมประมง แนะนำการเลี้ยง การทำมาตรฐานฟาร์ม ที่ว่าการอำเภอ ช่วยเหลือส่งเสริม สนับสนุน ด้านการจัดงานกินปลาอำเภอพาน จัดตั้งกลุ่มสตรีสหกรณ์ประมงพาน เพื่อเป็นเครือข่ายกลุ่มอาชีพ มีการสนับสนุนเงินทุน และรับจัดงานในชุมชน โดยนำปลาของสหกรณ์ไปทำเมนูในโต๊ะจีน

นอกจากนี้ สหกรณ์ประมงพาน จำกัด ยังเป็นหนึ่งในสหกรณ์ที่เข้าร่วมโครงการ 1 หอการค้าฯ 1 สหกรณ์การเกษตร ที่เน้นการทำงานร่วมกันเป็นการบูรณาการในรูปแบบการทำงานประชารัฐตามนโยบายของภาครัฐที่ต้องการให้มีการเครือข่ายพันธมิตรในการสร้างความเข้มแข็งและแก้ไขปัญหาการดำเนินงานของสหกรณ์ โดยสมาชิกสหกรณ์ที่เข้าร่วมโครงการจะได้รับการพัฒนาองค์ความรู้ในการผลิตปลานิลที่มีคุณภาพตรงกับความต้องการของตลาดและมีคุณภาพพอที่จะสามารถทำตลาดส่งออกไปยังต่างประเทศด้วย รวมถึงการมองหาตลาด หรือเพิ่มช่องทางการตลาดใหม่ๆ ไปพร้อมๆ กัน

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/226386

วันพุธ ที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.

ปัจจุบันพบว่าประเทศไทยมีพื้นที่เกษตรกรรม จำนวน 130 ล้านไร่ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ทำเกษตรในพื้นที่ไม่เหมาะสม จำนวน 16.67 ล้านไร่ ส่งผลต่อต้นทุนที่สูงมาก กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยพลเอกฉัตรชัย สาริกัลยะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จึงมีนโยบายให้กรมพัฒนาที่ดินและกรมชลประทาน จัดทำแผนที่เกษตรเพื่อการบริหารจัดการเชิงรุก หรือ Agri-Map ซึ่งแผนที่ดังกล่าว เป็นแผนที่เกษตรที่บ่งบอกด้านการเกษตรทุกมิติ ทั้งเรื่องของดิน น้ำ พืช โรงงาน ตลาด และโลจิสติกส์เป็นต้น

ซึ่งจะเป็นประโยชน์ทั้งผู้บริหารนโยบายที่จะใช้ในการกำหนดนโยบายและวางแผนการผลิตทางการเกษตร ตลอดจนในระดับปฏิบัติการในการขับเคลื่อนกิจกรรมการผลิตภาคการเกษตรของไทย โดยในปัจจุบันได้ดำเนินการจัดทำแผนที่ Agri-Map ครบทุกจังหวัดทั่วประเทศและได้ส่งมอบพร้อมทั้งทำความเข้าใจแก่ผู้ปฏิบัติงานในระดับจังหวัดแล้ว

โดยในแผนที่ Agri-Map ได้นำเรื่องดินและน้ำมาใส่ด้วย ซึ่งเป็นปัจจัยที่สำคัญในการทำการเกษตร และได้มีการแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ 1) การทำเกษตรในพื้นที่เหมาะสม รวมทั้งเหมาะสมในระดับปานกลางและดีมาก 2) การทำเกษตรในพื้นที่ไม่ค่อยเหมาะสม และ 3) การทำการเกษตรในพื้นที่ที่ไม่เหมาะสมเลย กระทรวงเกษตรฯ จึงได้บูรณาการการทำงานทั้งจากทุกหน่วยงานในสังกัดกระทรวงเกษตรฯ กระทรวงมหาดไทย ภาคเอกชน และเกษตรกร โดยมุ่งหวังจัดทำแผนการปรับเปลี่ยนฯ เป็นแผนระยะยาวเป็นระยะเวลา 10 ปี โดยในปี 2559-2560 จะเร่งดำเนินการในพื้นที่ที่ไม่เหมาะสมก่อน อย่างไรก็ตาม ต้องดูถึงความต้องการทางการตลาดของสินค้าเกษตรประกอบด้วย

ทั้งนี้ ในปี 2559 กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้คัดเลือกพื้นที่นำร่อง 3 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดชัยภูมิ บุรีรัมย์ และอุทัยธานี เนื่องจากมีชนิดของพื้นที่ที่ไม่เหมาะสมที่หลากหลายและมีความพร้อมในการปรับเปลี่ยนกิจกรรมการผลิตในพื้นที่ไม่เหมาะสม เช่น ที่จังหวัดชัยภูมิ มีเกษตรกรเข้าร่วมการปรับเปลี่ยนกิจกรรม ได้แก่ 1) การปรับเปลี่ยนพื้นที่ปลูกพืชที่ไม่เหมาะสมเพื่อส่งเสริมการเลี้ยงกระบือ (ภายใต้โครงการธนาคารโค–กระบือเพื่อเกษตรกร ตามพระราชดำริ จังหวัดชัยภูมิ) 2) การปรับเปลี่ยนพื้นที่นาข้าวเป็นแปลงหม่อน 3) การปรับเปลี่ยนพื้นที่นาข้าวเป็นบ่อเลี้ยงปลา และ 4) การปรับเปลี่ยนพื้นที่นาข้าวเป็นเกษตรกรรมทางเลือก

นายวิไล เมตตามิตร

นายวิไล เมตตามิตร เกษตรกรกลุ่มอนุรักษ์กระบือ บ้านเลขที่ 33/2 หมู่ 3 ต.ชีบน อ.บ้านเขว้า จ.ชัยภูมิ กล่าวว่า เดิมทำนาข้าว ปลูกอ้อย ปลูกมันสำปะหลัง แต่ผลผลิตและรายได้ไม่ดีนัก หลังจากได้เข้าร่วมโครงการปรับเปลี่ยน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์จึงแนะนำให้หันมาปลูกหญ้าเนเปียร์เพื่อเป็นอาหารสัตว์แทน เนื่องจากสภาพพื้นที่เหมาะสมต่อการปลูกหญ้าเนเปียร์มากกว่า ประกอบกับตนเองมีการเลี้ยงโคเนื้อและกระบืออยู่แล้ว การปลูกหญ้าเนเปียร์จึงสามารถช่วยลดต้นทุนในส่วนของอาหารสัตว์ได้มาก นอกจากนี้ ยังมีรายได้จากการขายหญ้าเนเปียร์ตลอดทั้งปีอีกด้วย

“ปัจจุบันได้ปรับเปลี่ยนจากพื้นที่นาข้าวมาปลูกหญ้าเนเปียร์ทั้งหมด 7 ไร่ เมื่อเปรียบเทียบกับการทำนาที่ผ่านมา ทั้งผลผลิตต่อไร่ และรายได้ที่ได้รับเพิ่มขึ้นหลายเท่าตัว เนื่องจากหญ้าเนเปียร์ดูแลง่าย ให้ผลผลิตตลอดทั้งปี และสามารถขยายพันธุ์เองได้ นอกจากนี้ โคเนื้อ และกระบือที่เลี้ยงก็มีสุขภาพดี ขายได้ราคาอีกด้วย” กล่าวทิ้งท้าย

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/226384

วันพุธ ที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.

สถานการณ์ภัยแล้งปี 2559 สร้างความเสียหายให้กับภาคเกษตรกรรมของประเทศ โดยหนึ่งในหลายจังหวัดที่ได้รับความเสียหาย ไม่สามารถทำนาปลูกข้าวได้ คือ จ.ชัยนาท ที่มีพื้นที่การทำนากว่า 1 ล้านไร่ ประกอบกับปัญหาราคาข้าวตกต่ำต้นทุนการผลิตสูง จึงส่งผลให้เกษตรกรได้รับผลกระทบและมีความยากลำบากในการดำรงชีวิตเพิ่มขึ้น

สหกรณ์การเกษตรวิถีพอเพียงเจ้าพระยา จำกัด ซึ่งเป็นหนึ่งในหน่วยงานของภาครัฐ กรมส่งเสริมสหกรณ์ ได้เข้าร่วมโครงการ 1 หอการค้าฯ 1 สหกรณ์การเกษตร โดยร่วมกับหอการค้าจังหวัดชัยนาท, สหกรณ์จังหวัดชัยนาท, ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) สาขาสรรพยา และบริษัทโกลโบ ฟู๊ดส์ จำกัด ตัวแทนผลิตภัณฑ์ตราโลโบ้ เข้ามาส่งเสริมพัฒนาเทคโนโลยีการเกษตรในการผลิตพริกให้ตรงกับความต้องการของตลาด จัดหาแหล่งทุนส่งเสริมและจัดหาช่องทางการตลาดให้กับเกษตรกร เพื่อเป็นอีกหนึ่งช่องทางในการสร้างรายได้เลี้ยงชีพให้กับเกษตรกรในเบื้องต้น

ทั้งนี้สมาชิกเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการ จะได้รับการพัฒนาองค์ความรู้การผลิตพริก ทำให้มีรายได้จากการปลูกพริกแทนการทำนาไม่น้อยกว่า 20,000 บาท/ไร่ เนื่องจากมีการนำระบบประกันราคาขั้นต่ำมาใช้ เพื่อกระตุ้นให้เกษตรกรหันมาปลูกพืชที่ใช้น้ำน้อยแทนการทำนาในช่วงภัยแล้ง โดยการดำเนินการช่วงแรก เริ่มจากการนำร่องปลูกพริกในพื้นที่ประมาณ 20 ไร่ เกษตรกรปลูกพริกได้ประมาณไร่ละ 3,000 ต้น ผลผลิตเฉลี่ย 1 กก./ต้น ขายได้ราคากก.ละไม่ต่ำกว่า 20 บาท และแม้ราคาพริกจะขึ้นหรือลดลงตามราคาของตลาดในช่วงนั้นๆบ้าง แต่โดยรวมเกษตรกรก็สามารถอยู่ได้กับอาชีพนี้

ความร่วมมือกันระหว่างหน่วยงานภาครัฐทั้งในส่วนกลางและส่วนท้องถิ่น ด้วยระบบประชารัฐ ในการส่งเสริมการปลูกพริก เพื่อนำร่องการปลูกพืชใช้น้ำน้อยด้วยระบบประกันราคา ยังถือเป็นการจุดประกายการสร้างรายได้และสร้างอาชีพใหม่ให้กับเกษตรกรด้วยการหันมาปลูกพืชชนิดอื่นๆ ตามมา เช่น มะนาว มะกรูด ซึ่งในอนาคตพืชเหล่านี้นอกจากปลูกเสริมหรือปลูกทดแทนการปลูกข้าวแล้ว ยังสามารถขยายผลไปสู่การปลูกเป็นพืชหลักในเชิงพาณิชย์ได้อีกด้วย

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/226383

วันพุธ ที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.

แผน “จ้างชาวนาเลิกปลูกข้าว” กำลังจะนำเสนอเข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรีปลายเดือนกรกฎาคมนี้ ตามคำบอกกล่าวของพล.อ.ฉัตรชัย สาริกัลยะ รมว.เกษตรและสหกรณ์ นั่นย่อมหมายถึงสัปดาห์หน้านี้แล้ว นับเป็นประเด็นร้อนทึ่อยู่ในความสนใจของพี่น้องเกษตรกรชาวนาและทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องอย่างมาก

แผน “จ้างชาวนาเลิกปลูกข้าว” เป็นส่วนหนึ่งของมาตรการปรับโครงสร้างการปลูกข้าวหรือเรียกสั้นๆว่า “แผนข้าวครบวงจร” อีกทั้งการลดปริมาณผลผลิตข้าวก็อยู่ในยุทธศาสตร์ข้าวไทย ฉบับที่ 3 (ปี 2558-2562) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต หันไปเน้นคุณภาพข้าวให้สามารถสร้างราคาและรายได้แก่ชาวนาไทยมากขึ้น

โฆษกกระทรวงเกษตรฯ-สุรพลจารุพงษ์ให้ข่าวว่า รมว.เกษตรฯสั่งให้กรมส่งเสริมการเกษตร, กรมการข้าว เร่งหามาตรการจูงใจใหม่ๆ ให้ชาวนา 5.4 ล้านครัวเรือน เข้าร่วมโครงการแผนข้าวครบวงจร คาดจะใช้งบประมาณเบื้องต้น 10,000 ล้านบาท เพื่อให้เป็นไปตามเป้าหมายลดผลผลิตข้าวจากปัจจุบันปีละ 33 ล้านตัน มาอยู่ที่ 27 ล้านตัน เพื่อลดผลผลิตส่วนเกินล้นตลาดออกไป จะได้ไม่เป็นปัญหาด้านราคา อีกทั้งการทำนาก็จะสอดคล้องกับปริมาณน้ำและสภาพดิน โดยจะต้องลดพื้นที่ปลูกข้าวทั้งประเทศจาก 68.98 ล้านไร่ เหลือ 54.80 ล้านไร่ ทั้งลดปลูกข้าวนาปรังรอบแรกจาก 11.81 ล้านไร่เหลือ 7.32 ล้านไร่ และงดปลูกข้าวนาปรังรอบสามกับเลิกปลูกข้าวในพื้นที่ไม่เหมาะสม ให้หันไปปลูกพืชอื่นหรือเลี้ยงสัตว์ 5 แสนไร่

ทั้งนี้คาดว่า จะจ่ายเงินสดจ้างเลิกทำนาไร่ละ 3,000 บาทไม่เกิน 15 ไร่ต่อครัวเรือน เท่ากับชดเชย ครัวเรือน 45,000 บาท ภายใต้กติกาว่า พื้นที่ไม่เหมาะสม จะไม่กลับมาปลูกข้าวอีก โดยชดเชยในช่วงที่ไม่มีรายได้ ให้ปรับเปลี่ยนไปส่งเสริมทำเกษตรผสมผสาน เกษตรทฤษฎีใหม่ ปลูกพืชบำรุงดิน ปลูกปอเทือง ถั่วเขียว ถั่วเหลือง ข้าวโพดเลี้ยง ฯลฯ ขณะที่รัฐจะช่วยด้านพันธุ์พืช พันธุ์สัตว์ และมีเสริมมาตรการจ้างงานทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน นำเทคโนโลยี องค์ความรู้ใหม่ๆ เข้าไปช่วยและหาตลาดรองรับ ซึ่งคาดว่าจะเสนอครม.ได้ปลายเดือนกรกฎาคม เพื่อให้ทันฤดูกาลเพาะปลูกปีนี้

อันที่จริงแนวความคิดแผน “จ้างชาวนาเลิกปลูกข้าว” นี้ ผลักดันกันมาตั้งแต่ช่วงรมว.เกษตรฯคนก่อน คือ นายปีติพงศ์ พึ่งบุญ ณ อยุธยา ซึ่งก็ถูกวิพากษ์วิจารณ์มาตลอด โดยเฉพาะจากกลุ่มคนที่อยู่ขั้วตรงข้ามหรือที่ไม่ชอบรัฐบาล คสช.นำไปขยายผล สร้างความเข้าใจผิดหรือสร้างกระแสดิสเครดิตในทำนองว่า รัฐบาลไม่สนับสนุนอาชีพชาวนา กระดูกสันหลังประเทศบ้าง โจมตีว่า ไม่ให้ทำนาแล้วจะให้ไปเป็นลูกจ้างแรงงานหรืออย่างไรบ้าง…

ทั้งๆที่ก็รู้กันอยู่เต็มอกว่า ผลผลิตข้าวแต่ละปีที่มากล้นเกินกว่าการบริโภคภายในประเทศรวมกับการส่งออกปีละร่วม 10 ล้านตันข้าวสารแล้วก็ตาม ก็ยังมีข้าวเหลืออีกมาก เป็นสาเหตุสำคัญทำให้ราคาข้าวตกต่ำ และถ้าจะใช้นโยบายประชานิยมเข้าไป“อุ้ม”แทรกแซงราคาอย่าง โครงการ“จำนำข้าว”ยุครัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ก็ทั้งสร้างภาระต่องบประมาณรัฐมหาศาล แล้วยังคอร์รัปชั่นโกงกินกันอย่างมโหฬาร

แผนที่จะลดกำลังการผลิตข้าว แล้วเน้นเพิ่มคุณภาพข้าวที่ผลิตได้ โดยหลักการจึงน่าจะเป็นการแก้ปัญหาที่ถูกต้องอย่างยั่งยืนในระยะยาว

แต่ในทางปฏิบัติก็มีข้อท้วงติงกันว่า การปรับเปลี่ยนวิถีดั่งเดิมของเกษตรกรไม่ใช่เรื่องง่าย ที่อยู่ๆจะเอาเงินมาจ้างให้ชาวนาเลิกทำนาไปเฉยๆ โดยแกนนำชาวนาบางคนยอมรับว่า ในทางปฏิบัติอาจเป็นเรื่องยากที่จะให้เลิกทำนาหรือปรับเปลี่ยนไปปลูกพืชอื่นแทน เนื่องจากชาวนาส่วนใหญ่ยังไม่มีองค์ความรู้ในพืชเศรษฐกิจอื่นมากนัก อีกทั้งเครื่องมือ อุปกรณ์การเกษตรที่มีอยู่ ก็ใช้แตกต่างกันตามการปลูกพืช ดังนั้น หากรัฐบาลต้องการส่งเสริมเรื่องนี้อย่างจริงจัง ก็ต้องใช้เวลาหลายปี ไม่สามารถที่จะปรับเปลี่ยนในทันทีได้

อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ตอนนี้นับว่าเปลี่ยนไปไม่น้อย หลังจากชาวนาไทยต้องเผชิญกับวิกฤติภัยแล้งต่อเนื่องกันมา 2-3 ปีโดยเฉพาะปีล่าสุดที่รุนแรงสาหัส จนต้องงดเว้นการทำนาไปจำนวนมาก และต้องดิ้นรนปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตเพื่อความอยู่รอด

ดังนั้นแผน “จ้างชาวนาเลิกปลูกข้าว” ที่กำลังจะเริ่มในปีนี้ แม้การเข้าร่วมโครงการจะขึ้นอยู่กับความสมัครใจของชาวนา ไม่มีการบังคับ แต่โฆษกกระทรวงเกษตรฯก็เชื่อว่า จะมีเกษตรกรเข้าร่วมจำนวนมาก โดยเห็นได้จากช่วงภัยแล้งที่ผ่านมา รัฐได้เข้าไปช่วยส่งเสริมให้เปลี่ยนไปทำกิจกรรมอื่น ทำให้มีรายได้ดีกว่าการทำนา จนไม่กลับไปทำนาอีก

ก็สรุปได้ว่า ตามแผนคงไม่ใช่แค่จ่ายเงิน “จ้างให้เลิกปลูกข้าวเฉยๆ”อย่างที่คนจ้องหาเรื่อง ก็หยิบเอาไปโจมตีแบบไม่ลืมหูลืมตา …แต่อย่างไรก็ตามโครงการนี้ก็ยังต้องอาศัยแผนงานที่ละเอียด รอบคอบ และการทำงานที่มีประสิทธิภาพ กับที่สำคัญคือ อย่าปล่อยให้มีการรั่วไหลก็แล้วกัน

สาโรช บุญแสง

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/226253

วันอังคาร ที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.

คำถาม ขอทราบความรู้เรื่อง การผลิตข้าวอินทรีย์ ด้วยครับ ขอบคุณครับ

แสงอนันต์ ยุวโรภาค

อ.สุวรรณภูมิ จ.ร้อยเอ็ด

คำตอบ เกษตรอินทรีย์ เป็นระบบการจัดการผลิตด้านการเกษตรแบบองค์รวม เป็นระบบที่เกื้อหนุนต่อระบบนิเวศน์ รวมถึงความหลากหลายทางชีวภาพ โดยเน้นการใช้วัสดุธรรมชาติ หลีกเลี่ยงการใช้สารสังเคราะห์ และไม่ใช้พืช สัตว์ หรือจุลินทรีย์ที่ได้มาจากเทคนิคการดัดแปรพันธุกรรม หรือพันธุวิศวกรรม มีการจัดการ
กับผลิตภัณฑ์ โดยเน้นการแปรรูปด้วยความระมัดระวัง เพื่อรักษาสภาพการเป็นเกษตรอินทรีย์ ที่มีคุณภาพในการผลิตทุกขั้นตอน

การผลิตข้าวอินทรีย์ หลักการที่สำคัญในการผลิตข้าวอินทรีย์คือ จะต้องหลีกเลี่ยงการใช้สารเคมี และสารที่ผ่านกระบวนการสังเคราะห์ทางเคมี ทุกชนิด ในทุกขั้นตอนการผลิต และเก็บรักษาผลผลิต แต่ให้ใช้ความอุดมสมบูรณ์ของดินจากอินทรียวัตถุในสภาพธรรมชาติ และเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดิน ด้วยวัสดุอินทรีย์ มีการป้องกันและกำจัดศัตรูพืช โดยใช้แมลงศัตรูธรรมชาติ ด้วยระบบควบคุมการระบาด โดยใช้ข้าวพันธุ์ต้านทาน มีวิธีการปลูก และการจัดการพืชที่เหมาะสม เพื่อสร้างสมดุลธาตุอาหารในต้นข้าว ทำให้ต้นข้าวมีความแข็งแรง ต้านทานโรคได้ดี หรือใช้สารสกัดจากพืชในกรณีที่มีศัตรูข้าวระบาดรุนแรง โดยใช้กลไกศัตรูธรรมชาติ และเลือกพื้นที่ให้มีความเหมาะสมด้วย

การผลิตข้าวอินทรีย์ มีข้อควรปฏิบัติที่ควรพิจารณาดังนี้

1. พื้นที่ปลูก จะต้องห่างไกลจากพื้นที่ที่ใช้สารเคมี ที่นาใกล้เคียงโดยรอบ ควรทำเกษตรอินทรีย์เหมือนกัน

2.เมล็ดพันธุ์ข้าว ใช้พันธุ์ข้าวที่มีคุณภาพเมล็ดดี ต้านทานต่อโรคและแมลง ควรใช้เมล็ดพันธุ์ที่ผลิต โดยวิธีเกษตรอินทรีย์ เมล็ดพันธุ์คุณภาพดี ปราศจากโรคและเมล็ดวัชพืช

3.การเตรียมดิน และวิธีปลูก ต้องไม่เผาฟางหรือตอซังข้าว ควรเตรียมดินอย่างดี เพื่อให้เหมาะสมกับการเจริญเติบโตของต้นข้าว และลดปัญหาวัชพืช วิธีการปลูก ใช้วิธีปลูกแบบปักดำ เพื่อลดปัญหาวัชพืช ไม่ปลูกข้าวแน่นจนเกินไป เพื่อลดปัญหาโรคและแมลง

4.ใช้ปุ๋ยอินทรีย์ ใช้ปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก น้ำหมักชีวภาพ ปุ๋ยพืชสด หรือใช้อินทรียวัตถุทดแทนปุ๋ยเคมี เช่น ปุ๋ยไนโตรเจน ให้ใช้แหนแดง สาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงิน ทดแทน ปุ๋ยฟอสฟอรัส ให้ใช้หินฟอสเฟต กระดูกป่น มูลไก่ หรือมูลค้างคาว ทดแทน ปุ๋ยแคลเซียม ให้ใช้ขี้เถ้า ปูนขาว โดโลไมท์ เปลือกหอยป่น หรือกระดูกป่น ทดแทน

5.การจัดการน้ำและดิน ต้องระวังรักษาระดับน้ำให้เหมาะสมกับระยะการเจริญเติบโตของต้นข้าวด้วย และจัดการความอุดมสมบูรณ์ของดิน โดยปลูกข้าวปีละครั้ง หรือไม่เกิน 2 ครั้งต่อปี ปลูกพืชหมุนเวียนโดยเฉพาะพืชตระกูลถั่ว ก่อนและหลังปลูกข้าว

6.การควบคุมวัชพืช และการป้องกันกำจัดโรคและแมลง ต้องไม่ใช้สารเคมี ให้ถอนด้วยมือ หรือใช้เครื่องมือทางการเกษตร ปลูกพืชคลุมดิน ไม่ใช้สารเคมีในการปราบแมลง ให้ใช้กับดักหรือแสงไฟล่อ เน้นความหลากหลายทางชีวภาพ อนุรักษ์แมลงศัตรูธรรมชาติ เพื่อควบคุมแมลงศัตรูข้าว

7.การเก็บเกี่ยว และการจัดการหลังการเก็บเกี่ยว ให้เก็บเกี่ยวในระยะพลับพลึง คือนับจากวันที่ข้าวออกดอกแล้ว ประมาณ 30-35 วัน ซึ่งเป็นระยะที่เมล็ดสุกแก่พอเหมาะ ทำให้ได้น้ำหนักเมล็ดสูง ข้าวเต็มเมล็ด และมีคุณภาพการสีดี โดยลดความชื้นให้ได้ต่ำกว่า 14% เก็บรักษาในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม แปรสภาพเป็นข้าวสารเท่าที่ต้องการในแต่ละครั้ง และแยกข้าวอินทรีย์ออกจากข้าวปกติอย่างชัดเจน

ศักยภาพการผลิตข้าวอินทรีย์ของไทยเราสูงมาก เพราะมีพร้อมทุกด้าน ทั้งพื้นที่นา ทรัพยากรน้ำ ปัจจัยแวดล้อมเหมาะแก่การทำนาข้าวอินทรีย์ มีความหลากหลายของพันธุ์ข้าวที่ปลูก และเกษตรกรก็มีความสามารถในการผลิตข้าว ภาครัฐจึงควรเน้นนโยบายเร่งด่วนในการผลิตข้าวอินทรีย์ในประเทศ เพื่อเป็นทางเลือกของเกษตรกร เพื่อส่งออกนำเงินตราเข้าประเทศ และเพื่อใช้บริโภคภายในประเทศ เพื่อสุขอนามัยและคุณภาพชีวิตที่ดีของคนไทย

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/226252

นายชลธี นุ่มหนู รักษาการผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรจันทบุรี สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 6 (สวพ.6) กรมวิชาการเกษตร เปิดเผยว่า จากสถานการณ์ราคายางพาราตกต่ำ ส่งผลให้เกษตรกรเปลี่ยนอาชีพทำสวนไม้ผลไปปลูกยางพาราเมื่อ 6-7 ปีก่อน ตัดสินใจตัดโค่นสวนยางพาราเพื่อกลับมาทำสวนทุเรียน สวนลำไย และสวนเงาะตามเดิม โดยจะเหลือเพียงพื้นที่ที่ไม่มีแหล่งน้ำเพียงพอต่อการปลูกไม้ผลเท่านั้น ที่เกษตรกรไม่มีทางเลือกต้องอดทนทำกินด้วยรายได้จากสวนยางพาราเพื่อเลี้ยงชีพตนเองและครอบครัวต่อไป

สำหรับแนวทางการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของชาวสวนยางนั้น นายสมชาย ชาญณรงค์กุล อธิบดีกรมวิชาการเกษตร ได้มอบหมายให้ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรของกรมวิชาการเกษตรที่เคยเป็นศูนย์วิจัยหรือสถานีทดลองยางพารามาก่อน จัดทำแปลงต้นแบบการปลูกพืชเสริมรายได้ในสวนยางพารา ให้เกษตรกรในพื้นที่ได้เข้ามาศึกษาเรียนรู้แล้วใช้เป็นตัวอย่างในการประกอบอาชีพ สร้างรายได้เสริมทดแทนรายได้ที่หายไปจากราคายางพาราตกต่ำ เพื่อเพิ่มทางเลือกและสร้างโอกาสในการอยู่รอดให้มากขึ้น

ดังนั้นในฐานะที่ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรจันทบุรี เคยเป็นสถานีทดลองยางพาราจันทบุรีมาก่อน จึงได้สนองนโยบายแก้ปัญหาให้กับชาวสวนยางในพื้นที่ภาคตะวันออก ด้วยการสร้างแปลงเรียนรู้การปลูกพืชเสริมรายได้ในสวนยางพาราขนาดพื้นที่ประมาณ 10 ไร่

ทั้งนี้ข้อจำกัดของการปลูกพืชในสวนยางพารา คือ มีแสงแดดน้อย และแหล่งน้ำที่มีอยู่อย่างจำกัด ฉะนั้นการเลือกพืชที่จะมาปลูกเสริมรายได้ในสวนยางพารานั้น ต้องเป็นพืชที่เจริญเติบโตและให้ผลผลิตได้ดีในสภาพร่มเงา มีศักยภาพทางการตลาด คือ ปลูกแล้วขายได้ ส่วนระบบน้ำต้องใช้เป็นระบบน้ำหยดที่มีประสิทธิภาพสูงและประหยัดน้ำมากที่สุด ซึ่งศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรจันทบุรี ได้พิจารณาคัดเลือกไม้ผลเศรษฐกิจหลายชนิดเป็นพืชหลัก เช่น มังคุด ลองกอง สละสุมาลี โกโก้ และกาแฟ เป็นต้น แต่ไม้ผลเหล่านี้ใช้ระยะเวลาปลูกหลายปีจึงจะให้ผลผลิต ฉะนั้นในระยะแรกจึงคัดเลือกพืชผัก สมุนไพร และไม้ดอก ปลูกแบบผสมผสานไปก่อน ได้แก่ พริกไทย ดีปลี หัวหอม กระวาน ขิงแดง ดาหลา หน้าวัว ผักกูด และกระชาย ที่สามารถเก็บผลผลิตจำหน่ายได้เร็วและตลาดมีความต้องการสูง

“การปลูกพืชแบบผสมผสานในสวนยางพารา จะทำให้เกษตรกรมีรายได้ตลอดทั้งปี แม้แต่ในช่วงฤดูฝนหรือช่วงที่ยางพาราผลัดใบไม่สามารถกรีดขายน้ำยางได้ แต่เกษตรกรจะยังคงมีรายได้จากพืชหลายชนิดที่ปลูกอยู่ในสวนยางมาทดแทน ทั้งนี้ แปลงเรียนรู้การปลูกพืชเสริมรายได้ในสวนยางของศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรจันทบุรี ได้ทำเป็นตัวอย่าง พร้อมทั้งมีข้อมูลการเจริญเติบโต ผลผลิต ต้นทุนการผลิต และผลกำไรของแต่ละพืช ให้เกษตรกรตัดสินใจเลือกปลูกตามความต้องการ หากเกษตรกรชาวสวนยางสนใจ สามารถเข้ามาศึกษาเรียนรู้หรือสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ เบอร์โทรศัพท์ 03-9460-8000, 08-1945-3326 หรือ E-mail: chan3@doa.in.th และที่ Facebook : ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรจันทบุรี(ทุ่งเพล)” นายชลธี กล่าว

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/226250

วันอังคาร ที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.

นายปิติคมน์ พัชรดำรงกุล ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรลำปาง เปิดเผยว่า ส้มเกลี้ยงเป็นไม้ผลทางเศรษฐกิจชนิดหนึ่งของ จ.ลำปาง ที่เกษตรกรเคยนิยมปลูกกันมาก แต่ต่อมาเมื่อเศรษฐกิจและสังคมเปลี่ยนไป ความต้องการที่ดินเพื่อนำไปใช้ในกิจกรรมอื่นที่ไม่ใช่การเกษตรมีเพิ่มมากขึ้น ทำให้พื้นที่การเกษตรโดยเฉพาะพื้นที่ปลูกส้มเกลี้ยงน้อยลง ส้มเกลี้ยงจึงเป็นผลไม้ประจำท้องถิ่นที่อาจสูญหาย ดังนั้นศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรลำปาง จึงได้ทำการรวบรวมพันธุ์ส้มเกลี้ยงที่ยังมีในปัจจุบันจากแหล่งต่างๆ เพื่ออนุรักษ์และใช้กับงานวิจัยในอนาคต

นายปิติคมน์ กล่าวต่อว่า ปัจจุบันเกษตรกรนิยมขยายพันธุ์ส้มเกลี้ยงโดยการตอนกิ่ง เนื่องจากจะให้ผลผลิตเร็วกว่าการเพาะจากเมล็ด ส่วนการติดตาไม่นิยมเนื่องจากเป็นวิธีการที่ยุ่งยากและได้ผลน้อย การให้น้ำในช่วงฤดูแล้งใช้แหล่งน้ำจากแม่น้ำวังและจากบ่อขุด เกษตรกรส่วนใหญ่ไม่ใช้ปุ๋ยเคมี แต่ใช้ปุ๋ยคอกใส่บริเวณโคนต้นหลังเก็บเกี่ยวอัตรา 20 กก./ต้น หลังจากใส่ปุ๋ยรดน้ำตามให้ชุ่ม มีการตัดแต่งกิ่งค่อนข้างน้อย เพราะเกษตรกรมักเสียดายกิ่ง จึงเก็บไว้ให้ออกดอกออกผลต่อไป โดยตัดแต่งกิ่งที่เป็นโรคและกิ่งที่แห้งตายออกเท่านั้น โรคที่พบมาก ได้แก่ โรคกรีนนิ่ง โรคแคงเกอร์ และโรคทริสเทส่า ส่วนแมลงที่พบ ได้แก่ หนอนชอนใบ แมลงค่อมทอง และไรสนิม เกษตรกรส่วนใหญ่ไม่ใช้สารเคมีในการป้องกันกำจัดโรคและแมลง แต่มีการใช้สารล่อแมลงชุบสำลีใส่ในขวดพลาสติกแขวนไว้ตามต้นเพื่อเป็นการกำจัดแมลงวันผลไม้ ส่วนต้นที่ตายเกษตรกรจะขุดทิ้งและนำต้นใหม่เข้ามาปลูกทดแทนต้นเดิม

ทั้งนี้ส้มเกลี้ยงจะให้ผลผลิตตลอดทั้งปี แต่จะมีผลผลิตมากช่วงเดือนสิงหาคมถึงกันยายน ผลผลิตรวมประมาณ 2,000-3,000 กิโลกรัมต่อไร่ สำหรับส้มเกลี้ยงที่พร้อมจะเก็บเกี่ยวนั้น สังเกตจากต่อมน้ำมันที่อยู่รอบๆ ผลมีลักษณะตื้น ใช้นิ้วกดผลจะนิ่ม สีผิวยังเขียว ถ้าผลแก่เกินไปผิวจะมีสีเขียวปนเหลือง พ่อค้าบางรายกำหนดให้เกษตรกรเก็บเกี่ยวส้มเกลี้ยงโดยให้มีก้านติดกับผล เกษตรกรต้องใช้กรรไกรตัดกิ่งแบบยาวตัดทีละลูกบรรจุในตะกร้า การจำหน่ายผลผลิตในช่วงเทศกาล จะมีพ่อค้ามารับซื้อที่สวนและซื้อแบบคัดเกรด แบ่งได้ 3 เกรด ดังนี้ เกรด 1 จำนวน 4 ผลต่อกิโลกรัม ราคา 20 บาท เกรด 2 จำนวน 6 ผลต่อกิโลกรัม ราคา 20 บาท เกรด 3 จำนวน 7 ผลต่อกิโลกรัม ราคา 15 บาท กรณีที่ไม่ได้คัดเกรดจำหน่ายในราคา 15-20 บาทต่อกิโลกรัมตลอดทั้งปี