เปิดผลสำรวจเกษตรกรพอใจ อบรมเพิ่มประสิทธิภาพผลิต

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/209159

วันพุธ ที่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.

นายสุรพงษ์ เจียสกุล เลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยว่า ตามที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ร่วมกับ คสช. กระทรวงกลาโหม กระทรวงมหาดไทย กระทรวงพาณิชย์ กระทรวงสาธารณสุข และกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมดำเนินโครงการอบรมเพื่อเพิ่มผลิตภาพการผลิตของเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบจากภัยแล้ง ปี 2558/59 และจากปัญหาราคาสินค้าเกษตร เพื่ออบรมความรู้ให้แก่เกษตรกรทั่วประเทศจำนวน 220,500 ราย ระยะเวลาดำเนินการระหว่างวันที่ 1 ก.พ. -31 พ.ค. 2559โดยสนับสนุนงบประมาณสำหรับเกษตรกรต้นแบบ ผู้รับการอบรม และกลุ่มแม่บ้านในชุมชน (ค่าจัดสถานที่ ค่าใช้จ่ายในการเดินทาง ค่าจัดเลี้ยงอาหารกลางวัน) รวม 853,335,000 บาท

จากการสำรวจกลุ่มเกษตรกรตัวอย่างผู้เข้ารับการฝึกอบรม จำนวน 2,760 ราย ในพื้นที่ศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) จำนวน 92 ศูนย์ รวม 44 จังหวัด พบว่า เกษตรกร 96% มีความพึงพอใจต่อโครงการในระดับมาก เพราะได้รับความรู้ที่หลากหลายที่สำคัญได้รับความรู้ในการผลิตทางการเกษตรให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น นอกจากนี้ มีเกษตรกรถึง 92% วางแผนที่จะนำความรู้ที่ได้รับไปใช้ประโยชน์ โดยต้องการนำไปใช้เพื่อเพื่อการลดค่าใช้จ่ายในครัวเรือนตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงมากที่สุด รองลงมาเพื่อการลดต้นทุนการผลิตทางการเกษตร การเพิ่มรายได้ให้แก่ครัวเรือน การพัฒนาชุมชนของตนเอง การผลิตสินค้าร่วมกันในชุมชน และใช้ปรับการผลิตเพื่อรองรับสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป ตามลำดับ ทั้งนี้สศก. มีแผนในการประเมินผลการฝึกอบรมอย่างต่อเนื่องครบทั้ง 3 ครั้ง เพื่อให้ทราบถึงผลจากการนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ของเกษตรกรต่อไป

ส่องเกษตร : ข้าวโพด+ป่า กับซีพี

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/209157

449007

วันพุธ ที่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.

ฝุ่นละอองหมอกควันพิษจากการเผาพื้นที่และไฟป่าในฤดูแล้งช่วงนี้ โดยเฉพาะพื้นที่ภาคเหนือ ยังคงตามหลอกหลอน เป็นปัญหาซ้ำซากประจำปี แม้รัฐบาลจะพยายามเตรียมการป้องกัน แก้ไขแบบบูรณาการทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตั้งแต่เนิ่นๆ ดังที่ผมเคยนำมาเขียนเล่าให้ฟังในช่วงที่ผ่านมาแล้วก็ตาม

จากภาพหมอกควันไฟปกคลุมภูเขาในพื้นที่ภาคเหนือ ซึ่งหลายๆลูกอยู่ในสภาพภูเขาหัวโล้นเพราะถูกบุกรุกทำลายป่า เผาป่าทำไร่ข้าวโพด ทำให้ผู้ที่เกี่ยวข้องทั้งเกษตรกรไปจนถึงบริษัทผู้ผลิตอาหารสัตว์ที่ไปส่งเสริมการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ตกเป็น“จำเลยของสังคม”ไปอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา องค์การอ็อกแฟม ประเทศไทย ร่วมกับสหพันธ์เกษตรกรภาคเหนือ และมูลนิธิพัฒนาภาคเหนือ จึงจัดงาน “Cornnection : คน เขาเรา ข้าวโพด” มีไฮไลท์สำคัญที่วงเสวนา“คน เขา เรา ข้าวโพด : การเปลี่ยนผ่านสู่ความยั่งยืน’ โดยเวทีนี้เปิดให้ตัวละครสำคัญที่เกี่ยวข้องแต่ละฝ่ายได้แสดงจุดยืน ความมุ่งมั่นตั้งใจ ที่แม้ว่าอาจจะยืนกันอยู่คนละมุม แต่จะได้ร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นอย่างเปิดอก ตรงไปตรงมา กล้าตอบคำถามยากๆ พร้อมหาทางออกและแสดงความรับผิดชอบร่วมกันตามบทบาทต่ละฝ่าย เพื่อทำให้สามารถแก้ไขและเยียวยาเรื่องนี้ได้อย่างเป็นธรรมและยั่งยืนต่อไป

วิทยากรที่ร่วมเสวนา มี สฤณีอาชวานันทกุล กรรมการผู้จัดการด้านการพัฒนาความรู้บริษัทป่าสาละ, ศุภชัย เจียรวนนท์รองประธานกรรมการเครือเจริญโภคภัณฑ์ (CP),ประยงค์ ดอกลำไย ที่ปรึกษาขบวนการประชาชนเพื่อสังคมที่เป็นธรรม และ จักรชัย โฉมทองดีผู้ประสานงานด้านรณรงค์นโยบายองค์การอ็อกแฟมประเทศไทย ดำเนินรายการโดย จอมขวัญหลาวเพ็ชร์

วิทยากรแต่ละคนว่ากันอย่างไรบ้างเนื้อที่มีจำกัด ผมคงขอไฮไลท์เฉพาะรองประธานเครือซีพีเป็นหลักก่อน ด้วยมีความน่าสนใจยิ่ง เพราะที่ผ่านมาเครือซีพีถูกสร้างกระแสโจมตีอย่างหนักจากโลกโซเชียลมีเดีย ในเรื่องที่เป็นปัญหาอยู่นี้ขณะที่ศุภชัย เป็นทายาทของเจ้าสัว “ธนินท์เจียรวนนท์” ที่สร้างชื่อเสียงมาจากการบริหารงานด้านโทรคมนาคมซึ่งถือธุรกิจใหม่ของตระกูล โดยเป็นถึง CEO บริษัท ทรูคอร์ปอเรชั่น จำกัด มาก่อน และเพิ่งได้รับมอบหมายให้ดูแลงานธุรกิจการเกษตร ที่เป็นธุรกิจเก่าแก่ของตระกูล จึงเป็นที่จับตามองอยู่มาก

ศุภชัยแสดงความเห็นในงานนี้ว่าปัจจัยสำคัญของปัญหานี้ เกิดเพราะชาวบ้านไม่มีทางเลือกในการทำมาหากิน, ปัญหาสิทธิที่ทำกินที่ไม่ชัดเจน และปัญหาเกี่ยวกับโครงสร้างการเกษตร เช่น ขาดระบบชลประทาน ทำให้ข้าวโพดซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญ กลายเป็นทางเลือกของชาวบ้าน แต่ข้าวโพดก็ถูกมองเป็นตัวการทำลายป่า การแก้ไขจึงมีความท้าทายมาก และต้องดำเนินการควบคู่กับการแก้ปัญหาปากท้องชาวบ้าน ในส่วนเครือซีพีไม่ปฏิเสธความรับผิดชอบโดยเฉพาะปัญหาการปลูกข้าวโพดในพื้นที่ไม่มีเอกสารสิทธิ ซึ่งแม้บริษัทเริ่มปักหมุดว่า พื้นที่ส่งเสริมการปลูกข้าวโพดควรมีขอบเขต ไม่ให้รุกล้ำไปยังพื้นที่ป่า แต่ยอมรับว่า ที่ผ่านมา ไม่สามารถควบคุมทั้งหมดได้

“วันนี้โจทย์ใหญ่คือ เราจะทำอย่างไรให้ชาวบ้านมีชีวิตที่ดีขึ้น ได้รับสิทธิ์ในที่ทำกิน พร้อมทั้งยังดูเเลผืนป่าได้ โดยเอกชนต้องเข้าไปส่งเสริมว่า มีอาชีพหรือทางเลือกอะไรบ้าง ที่สามารถปลูกในพื้นที่ พร้อมทั้งสร้างมูลค่าที่ดีกว่า”

ศุภชัยย้ำว่า เครือซีพีตั้งใจจริง พร้อมร่วมแก้ปัญหาอย่างจริงจังและต่อเนื่อง โดยสิ่งที่กำลังทำคือ การส่งเสริมความรู้แก่ชุมชน ทำโครงการส่งเสริมพัฒนากับชุมชน ทั้งยอมรับว่า ที่ผ่านมาทำพลาดในการซื้อวัตถุดิบจากพ่อค้าคนกลาง แต่หลังจากนี้สิ่งที่บริษัทกำลังมองคือ ความยั่งยืน การผลิตที่รับผิดชอบต่อสังคม สิ่งแวดล้อมมากขึ้น เช่น ประกาศไม่รับซื้อข้าวโพดจากแหล่งปลูกที่ไม่มีเอกสารสิทธิ เป็นต้น แต่ก็มีข้อยกเว้นบางกรณี เช่น หากพื้นที่ดังกล่าวกำลังอยู่ในช่วงเปลี่ยนแปลง ก็ยืนยันว่า จะไม่ลอยแพเกษตรกร และเพื่อฟื้นฟูเรื่องนี้ ต้องร่วมมือกับทางรัฐ และ NGOs เพราะอย่าลืมว่า ความเสียหายเกิดขึ้นเเล้ว วันนี้ต้องทำอย่างไรในทุกภาคส่วนได้มีส่วนร่วมกันแก้

“สิ่งที่ซีพีทำขณะนี้ คือช่วยแก้ปัญหาการปลูกในพื้นที่ไม่มีเอกสารสิทธิ แต่ในที่สุดรัฐต้องเข้าจัดการเรื่องนโยบาย ซึ่งปัญหาของชาวบ้านที่พบคือ การขาดองค์ความรู้ การบริหาร การต่อยอดผลิตภัณฑ์ และเรื่องที่ดินทำกิน” นายศุภชัย กล่าว

ต้องถือเป็นมิติที่น่าสนใจของบริษัทยักษ์ใหญ่ธุรกิจการเกษตรอย่างซีพี ในยุคของ“ศุภชัย”นี้ ที่จะลบล้างภาพลักษณ์ที่เป็นปัญหาจนถูกโจมตีหนักมาตลอด ส่วนจะเข้าไปช่วยแก้ไขปัญหานี้ได้จริง มากน้อยแค่ไหน ก็ต้องติดตามกันต่อไป และขอเอาใจช่วยด้วยครับ

สาโรช บุญแสง

แจงสี่เบี้ย : พด.ส่งเสริมเกษตรกรสร้างดินดี หนุนนโยบายลดต้นทุนการผลิต

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/209156

227832

วันพุธ ที่ 30 มีนาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.

จากการที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้ประกาศรณรงค์ให้ ปี 2559 เป็นปีแห่งการลดต้นทุนการผลิตภาคการเกษตร เพื่อช่วยเหลือเกษตรกรให้ประกอบอาชีพเกษตรกรรมอย่างยั่งยืนและสามารถแข่งขันกับต่างประเทศได้ โดยส่งเสริมให้เกษตรกรพึ่งพาตนเองได้ ด้วยการสนับสนุนองค์ความรู้ต่างๆ ที่จะมีส่วนช่วยให้การทำเกษตรมีต้นทุนการผลิตที่น้อยลง มีผลผลิตที่มีคุณภาพ ขจัดปัญหาการกีดกันทางการตลาด

กรมพัฒนาที่ดิน มีส่วนเข้าไปช่วยเหลือเกษตรกรในเรื่องดังกล่าวโดยเน้นงานส่งเสริมการปรับปรุงบำรุงดินให้มีความอุดมสมบูรณ์ รณรงค์ให้ความรู้แก่เกษตรกรถึงวิธีการปรับปรุงบำรุงดินที่ง่ายและมีต้นทุนต่ำ ร่วมกับการใช้ผลิตภัณฑ์เทคโนโลยีชีวภาพชนิดต่างๆ เริ่มจากการบริการตรวจวิเคราะห์ดินการปรับปรุงบำรุงดินการไถกลบตอซัง การแจกจ่ายสารเร่ง พด. การแจกจ่ายกล้าหญ้าแฝก การขุดบ่อน้ำในไร่นานอกเขตชลประทาน โดยปัจจุบันกรมฯได้แก้ไขปัญหาอย่างเป็นรูปธรรมทั้งพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่มีปัญหาเรื่องความอุดมสมบูรณ์และปัญหาดินเค็ม ส่วนภาคเหนือที่มีปัญหาสำคัญ คือ การชะล้างพังทลายของดินก็แก้ปัญหาด้วยการจัดระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ การปลูกหญ้าแฝก พื้นที่ภาคใต้ มีปัญหาดินตื้น ดินพรุ ใช้วิธีการตามโครงการแกล้งดินของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว

อย่างไรก็ตาม การนำที่ดินไปใช้ทำการเกษตรอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน โดยขาดการจัดการและดูแลรักษาที่เหมาะสม ทำให้ดินเกิดความเสื่อมโทรม ขาดอินทรียวัตถุ เนื้อดินแน่นทึบ ดินมีสภาพเป็นกรดจัด และความอุดมสมบูรณ์ต่ำทำให้ผลผลิตที่ลดน้อยลง จำเป็นต้องทำการปรับปรุงบำรุงดินให้มีสภาพที่เหมาะสม ซึ่งกรมฯได้ส่งเสริมการผลิตปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูง การพัฒนากลุ่มเกษตรกรใช้สารอินทรีย์ลดใช้สารเคมีทางการเกษตร 10,000 กลุ่ม โดยสนับสนุนปัจจัยการผลิต ประกอบด้วย ปุ๋ยหมักสูตรพระราชทาน 17,058 ตัน/17,058ไร่ น้ำหมักชีวภาพ 88 ล้านลิตร/1.76 ล้านไร่ รวมไปถึงการจัดตั้งธนาคารปุ๋ยอินทรีย์ 87 แห่ง มีเป้าหมายผลิตปุ๋ยอินทรีย์ คือ ปุ๋ยหมักสูตรพระราชทาน 13,253 ตัน น้ำหมักชีวภาพ 714,200 ลิตร และเมล็ดพันธุ์ปุ๋ยพืชสดจำนวน 472 ตัน มุ่งให้เกษตรกรนำเศษวัสดุเหลือใช้ในไร่นา ในครัวเรือน และจากโรงงานอุตสาหกรรม นำมาฝากไว้ที่ธนาคารเพื่อผลิตปุ๋ยอินทรีย์ให้เกษตรกรมาเบิกถอนไปใช้ประโยชน์ เพื่อให้เกิดการผลิตและมีการนำไปใช้ประโยชน์ได้ถูกต้อง มีราคาถูก พร้อมทั้งช่วยลดปัญหาการเผา และปัญหาจากการกำจัดหรือทิ้งขยะในอนาคต

รายงานพิเศษ : ‘ส้มจี๊ด’พืชศักยภาพน่าจับตาของภาคตะวันออก

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/209007

วันอังคาร ที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.
กมลภัทร ศิริพงษ์

ส้มจี๊ด (Calamondin) เป็นส้มขนาดเล็ก รสเปรี้ยวจัดโดยทั่วไปคนส่วนใหญ่จะรู้จักส้มจี๊ดในลักษณะของไม้ประดับกระถาง แต่สำหรับพื้นที่ภาคตะวันออกโดยเฉพาะจังหวัดจันทบุรี ระยอง และตราด มีการปลูกมานานเพื่อการบริโภคในครัวเรือน ใช้ปรุงรสแทนมะนาว เช่น ทำน้ำพริกกะปิ น้ำพริกเกลือ น้ำส้มจี๊ดคั้นสด ซึ่งในท้องถิ่นจะเรียกส้มจี๊ดว่า “ส้มมะปี๊ด”

นางสาวกมลภัทร ศิริพงษ์ นักวิชาการเกษตรชำนาญการศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรจันทบุรี สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตร เขตที่ 6 กล่าวว่า ส้มจี๊ด ในประเทศไทยยังไม่ค่อยเป็นที่รู้จักทำให้มีการนำไปใช้ประโยชน์ในวงแคบ ต่างจากประเทศเพื่อนบ้านในอาเซียน อย่าง ฟิลิปปินส์ มาเลเซีย สิงคโปร์และอินโดนีเซีย ที่มีการใช้ส้มจี๊ดแทนมะนาวกันอย่างแพร่หลาย ในรูปของน้ำส้มจี๊ดคั้นสด น้ำส้มจี๊ดบรรจุกล่องหรือขวด แยมส้มจี๊ด เป็นเครื่องปรุงรสในอาหารหลายชนิด เป็นยาบรรเทาอาการไอขับเสมหะ และบำรุงผิวพรรณ เป็นต้น

ฉะนั้นการปลูกส้มจี๊ดในประเทศเหล่านี้จึงมีลักษณะเป็นเชิงพาณิชย์แทนการปลูกมะนาวที่มีปัญหาโรคและแมลงศัตรูพืชมากกว่า สำหรับในประเทศไทยจะมีการปลูกอยู่ตามบ้านเรือนของชาวบ้านโดยเฉพาะพื้นที่ทางภาคตะวันออก ปลูกเพื่อการบริโภคเองในครัวเรือน เหลือจึงจำหน่ายในท้องถิ่นเท่านั้นเองทั้งที่ส้มจี๊ดเป็นพืชที่มีศักยภาพตัวหนึ่งของพื้นที่ภาคตะวันออก เนื่องจากสามารถนำมาใช้แทนมะนาวได้ และยังแปรรูปเป็นอาหารได้หลากหลายชนิด สามารถปลูกแซมพืชอื่น เพื่อสร้างรายได้เสริมให้กับเกษตรกรได้อีกด้วย

วิธีการปลูกดูแลรักษาส้มจี๊ดนั้นจะคล้ายคลึงกับมะนาว แต่มีโรคและแมลงรบกวนน้อยกว่ามาก ทั้งยังทยอยออกดอกติดผลจำนวนมากตลอดทั้งปี แต่จะออกดอกมาก 2 ช่วง คือ ประมาณเดือน ม.ค.-ก.พ. และก.ค.-ส.ค.ใช้ระยะเวลาตั้งแต่ออกดอกจนผลสุกแก่ประมาณ 5 เดือน ควรปลูกในพื้นที่ที่ได้รับแสงแดดตลอดทั้งวัน ทนแล้งได้ปานกลาง หากฝนทิ้งช่วงต้องมีการให้น้ำ เจริญเติบโตดีในดินร่วนมีอินทรียวัตถุสูงและมีการระบายน้ำดีระยะปลูกที่ใช้อาจเป็นระยะ 2.5×2.5 หรือ 3×3 เมตร หรือตามความเหมาะสมของพื้นที่ โดยเน้นให้ทรงพุ่มได้รับแสงแดดอย่างทั่วถึง หากต้องการปลูกในระยะชิดมากกว่านั้น เพื่อให้ได้ปริมาณต้นและผลจำนวนมาก ควรมีการตัดแต่งทรงพุ่มอย่างสม่ำเสมอ เนื่องจากส้มจี๊ดมีการเจริญเติบโตค่อนข้างเร็ว ทำให้ทรงพุ่มชิดกันเร็วเช่นกัน อาจไม่สะดวกต่อการจัดการดูแลรักษาได้

การตัดแต่งกิ่งหลังเก็บเกี่ยวและปลิดดอกและผลในฤดูกาลที่ผ่านมาออกก่อนทุกครั้งขณะเตรียมต้นให้ออกดอกชุดใหม่ เป็นสิ่งสำคัญที่ทำให้ส้มจี๊ดออกดอกสม่ำเสมอพร้อมกันทั่วทั้งต้นและได้ผลผลิตในรุ่นเดียวกัน เพราะส้มจี๊ดเป็นพืชที่ออกดอกจากยอดใหม่ที่ได้หลังจากการตัดแต่งกิ่ง หากมีการเตรียมต้นสมบูรณ์พร้อมออกดอกโดยการใส่ปุ๋ยเคมีสูตร 15-15-15 อัตรา 1/3 ของเส้นผ่าศูนย์กลางทรงพุ่ม ร่วมกับปุ๋ยคอก หรืองดน้ำเพื่อชักนำให้ดอกออก ก็จะทำให้สามารถกำหนดช่วงการผลิตและให้ส้มจี๊ดเจริญเติบโตออกดอกติดผลในปริมาณมากและมีคุณภาพได้ โดยเฉพาะช่วงเดือนธันวาคม-มกราคม และช่วงมีนาคม-เมษายน ซึ่งเป็นช่วงที่มะนาวมีราคาแพง ส้มจี๊ดจะเป็นที่ต้องการของตลาดมากขึ้นตามไปด้วย โดยอาจมีราคาถึงกิโลกรัมละ 50-60 บาท

อย่างไรก็ตาม ด้วยส้มจี๊ดเป็นพืชที่ให้ผลผลิตตลอดทั้งปี แต่จะได้รับความนิยมนำไปใช้ทดแทนมะนาวแค่เพียงเฉพาะหน้าแล้งที่มะนาวมีราคาแพงเท่านั้น ส่งผลให้ช่วงฤดูฝนหรือช่วงอื่นของปีส้มจี๊ดจะไม่ได้นำไปใช้ประโยชน์ จึงสูญเสียผลผลิตไปโดยไม่เกิดมูลค่าใดๆ เนื่องจากยังขาดการส่งเสริมให้มีการใช้ประโยชน์ส้มจี๊ดในเชิงพาณิชย์ ทั้งด้านการแปรรูปและพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ นอกเหนือจากการบริโภคโดยตรง ส้มจี๊ดจึงมีมูลค่าในระยะสั้นเท่านั้น

ดังนั้น ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรจันทบุรี จึงได้ศึกษาวิจัยเทคโนโลยีด้านการแปรรูปและนำส้มจี๊ดไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ เพื่อเพิ่มมูลค่าการผลิตในท้องถิ่น สร้างองค์ความรู้ในการนำไปพัฒนาต่อยอดและสนับสนุนเป็นพืชทางเลือกให้เกษตรกรสร้างรายได้ต่อไปในอนาคต

คุณกมลภัทร กล่าวเสริมว่า ศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรจันทบุรีร่วมมือกับกองวิจัยและพัฒนาวิทยาการหลังการเก็บเกี่ยวและแปรรูปผลผลิตเกษตร กรมวิชาการเกษตร และสาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการอาหาร คณะเทคโนโลยีอุตสาหกรรมการเกษตร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออกวิทยาเขตจันทบุรี ในการศึกษาวิจัยเรื่องการแปรรูปและการใช้ประโยชน์จากส้มจี๊ด จนพบว่าส้มจี๊ดสามารถนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์อาหารได้ถึง 7 รูปแบบ ได้แก่ น้ำส้มจี๊ดพร้อมดื่ม แยมส้มจี๊ด มาร์มาเลดส้มจี๊ด เยลลี่ส้มจี๊ด ส้มจี๊ดแช่อิ่มอบแห้ง ไอศกรีมเชอร์เบทส้มจี๊ด และเค้กส้มจี๊ด นอกจากนี้ ยังพบว่าเปลือกส้มจี๊ดมีสารสกัดต่างๆ ที่นำมาใช้ประโยชน์ได้หลายรูปแบบ เช่น สกัดน้ำมันหอมระเหยจากเปลือกส้มจี๊ด หรือนำไปใช้ร่วมกับน้ำมันหอมระเหยชนิดอื่นๆ เพื่อพัฒนาเป็นโลชั่นป้องกันยุง เป็นต้น

จากสรรพคุณของส้มจี๊ดที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย ทั้งผลสด แปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์จนกระทั่งเปลือกส้มจี๊ด จึงนับเป็นพืชที่มีศักยภาพอีกตัวหนึ่งที่น่าจับตา ทางศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรจันทบุรี จึงได้เร่งดำเนินการส่งเสริมถ่ายทอดความรู้ให้กับเกษตรกรหันมาปลูกส้มจี๊ดเชิงการค้าเพิ่มขึ้น อีกทั้งได้เปิดหลักสูตรอบรมการแปรรูป เค้กส้มจี๊ดและไอศกรีมส้มจี๊ดให้กับเกษตรกรและกลุ่มแม่บ้านในพื้นที่ ซึ่งได้รับการตอบรับเป็นอย่างดี

 

เปิดตัวกลุ่มเกษตรอินทรีย์วิถียั่งยืน ‘กระทิงแดง’ลุยพัฒนาบ้านบางแตนสู่ชุมชนเข้มแข็ง

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/209006

วันอังคาร ที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.

นายสราวุฒิ อยู่วิทยา ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร กลุ่มธุรกิจกระทิงแดง เปิดเผยว่า กลุ่มเกษตรอินทรีย์วิถียั่งยืน บ้านบางแตน จ.ปราจีนบุรี เป็นหนึ่งในกิจกรรมเพื่อสังคม โดยมีวัตถุประสงค์สำคัญคือมุ่งเน้นผลักดันสร้างความมั่นคงให้เกิดขึ้นแก่ชุมชน เพื่อให้ชุมชนเข้มแข็งสามารถบริหารจัดการและพึ่งพาตนองได้และยั่งยืนอย่างแท้จริง โดยโครงการเกษตรอินทรีย์วิถียั่งยืน ที่บ้านบางแตน กลุ่มธุรกิจกระทิงแดงได้เริ่มต้นจากการหาแนวร่วมกับเกษตรกรในพื้นที่ หาผู้ที่มีแนวคิดในการสร้างความมั่นคงให้เกิดขึ้นในชุมชน ด้วยวิถีเกษตรอินทรีย์ พร้อมที่จะลด ละ เลิก การใช้สารเคมี เสริมสร้างสุขภาพแก่เกษตรกร ชุมชนและสังคม ด้วนแนวนโยบายที่เราเห็นความสำคัญในเรื่องนี้ ทางทีมงานจึงได้ลงพื้นที่เพื่อพบปะแลกเปลี่ยนพูดคุย จนได้เกษตรกรแนวรวม 33 ครัวเรือน พื้นที่ 203 ไร่

โดย 33 ครัวเรือน ได้รับการฝีกอบรมตามเงื่อนไงของโครงการ 2 หลักสูตรได้แก่ หลักสูตรการคัดเลือกเมล็ดพันธุ์ข้าว และหลักสูตรกระบวนการจัดตั้งกลุ่ม จากภาคีเครือข่ายเกษตรอินทรีย์ จากนั้นก็มีการตั้งคณะกรรมการกลุ่มเกษตรอินทรีย์วิถียั่งยืนบ้านบางแตนขึ้นมา จากนั้นเกษตรกรก็ได้นำองค์ความรู้ที่ได้จากการอบรมมาปรับใช้ในที่นาของตน โดยมีกลุ่มกระทิงแดงเป็นพี่เลี้ยง และมีภาคีเครือข่ายเป็นที่ปรึกษาอย่างใกล้ชิด เช่น ปัญหาเรื่องน้ำท่วม ดินเปรี้ยว น้ำแล้ง ไม่มีเมล็ดพันธุ์ที่ให้ผลผลิตตอบสนองที่ดีกับพื้นที่ ภาคีเครือข่ายจากมูลนิธิข้าวขวัญ จ.สุพรรณบุรี ก็ให้ความรู้เกี่ยวกับการคัดเลือกสายพันธุ์ข้าวที่เหมาะสมกับพื้นที่จนไปถึงการพัฒนาสายพันธุ์ข้าว หรือเรื่องการบริหารจัดการกลุ่ม จะมีภาคีเกษตรอินทรีย์ บ้านกุดชุม ยโสธร ที่มีความเข้มแข็งในเรื่องกลุ่มมาเป็นพี่เลี้ยงให้

ทั้งนี้ในฤดูกาลที่ผ่านมา กลุ่มเกษตรอินทรีย์วิถียั่งยืน บ้านบางแตนสามารถผลิตข้าวได้ผลผลิตต่อไร่เฉลี่ย 380 กิโลกรัม/ไร่ ต้นทุนการผลิต 1,500-2,000 บาท/ไร่ ในขณะที่เดิมผลิตข้าวด้วยการใช้ปัจจัยผลิตด้วยเคมีจะได้ผลผลิต 430-450 กิโลกรัม/ไร่ ต้นทุนการผลิต 4,000-5,000 บาท/ไร่เมื่อเทียบผลผลิตที่ได้เกือบเท่ากันต่อไร่นั้น การทำนาแบบอินทรีย์ถือว่ามีต้นทุนการผลิตที่น้อยลงถึง 50% และสิ่งหนึ่งที่เห็นได้ชัดอีกอย่าง คือ สุขภาพที่ดีขึ้นของเกษตรกรทุกคน

นายสราวุฒิ กล่าวอีกว่า สำหรับเป้าหมายต่อไปเพื่อให้กลุ่มเกษตรอินทรีย์วิถียั่งยืน บ้านบางแตน นอกจากขับเคลื่อนภารกิจให้สำเร็จลุล่วงคือสร้างความเข้มแข็งให้กับระบบบริหารจัดการ เพื่อให้กลุ่มสามารถจัดตั้งเป็นวิสาหกิจชุมชนแบบเต็มรูปแบบ ยกระดับมาตรฐานข้าวอินทรีย์ของกลุ่ม และเพิ่มมูลค่าให้กับผลผลิตข้าวอินทรีย์ไปสู่มาตรฐานการรับรอง ผลักดันไปสู่ตลาดที่กว้างและได้รับการยอมรับมากขึ้น โดยกลุ่มกระทิงแดงตั้งเป้าว่าภายใน 3 ปี สมาชิกในกลุ่มต้องปรับเปลี่ยนเป็นเกษตรอินทรีย์ 100% ต่อไป

แจงสี่เบี้ย : พด.ชู‘บ่อจิ๋ว’แหล่งน้ำในไร่นานอกเขตชลประทาน เพิ่มประสิทธิภาพการกักเก็บน้ำในช่วงแล้ง

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/209003

227832

วันอังคาร ที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.

บ่อจิ๋ว เป็นอีกหนึ่งโครงการสำคัญของรัฐบาลในการส่งเสริมศักยภาพการผลิต โดยจัดหาแหล่งน้ำในไร่นานอกเขตชลประทาน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเก็บกักน้ำไว้ใช้ในพื้นที่ และเพิ่มรายได้ให้เกษตรกร ซึ่งกรมพัฒนาที่ดินเป็นหน่วยงานหลักในการดูแลรับผิดชอบ โดยมีการขุดสระเก็บน้ำประจำไร่นาขนาด 1,260 ลบ.ม. โดยเกษตรกรมีส่วนร่วมในการออกค่าใช้จ่าย 2,500 บาท/บ่อ เป็นต้นมา ซึ่งปัจจุบันสามารถดำเนินการได้แล้ว ณ สิ้นปีงบประมาณ 2558 จำนวน 352,690 บ่อ

สำหรับผลการดำเนินงานที่ผ่านมา กรมพัฒนาที่ดิน ได้จัดประชุมชี้แจงสถานีพัฒนาที่ดินทั่วประเทศ ประชาสัมพันธ์ข้อมูลผ่านสื่อต่างๆ รวมทั้งประสานกับหน่วยงานในพื้นที่ เช่น อบต. หมอดินอาสาและผู้นำท้องถิ่น เพื่อทำความเข้าใจและสำรวจความต้องการของเกษตรกรที่สนใจเข้าร่วมโครงการโดยสมัครใจ ซึ่งเจ้าหน้าที่ สพด. จะเรียงลำดับความต้องการเป็นข้อมูลรวบรวมเก็บไว้

กรมพัฒนาที่ดิน ได้เริ่มดำเนินการก่อสร้างแหล่งน้ำในไร่นานอกเขตชลประทาน ตั้งแต่ปี 2548 ถึงปัจจุบันแล้วทั้งสิ้น 352,690 บ่อ ซึ่งส่วนใหญ่กว่าร้อยละ 81 ดำเนินการในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และในปีงบประมาณ 2559 มีแผนดำเนินการ 20,000 บ่อ และได้เร่งสำรวจตรวจสอบความต้องการของเกษตรกรเพิ่มเติมทั่วประเทศ พบว่าสามารถดำเนินการได้ทันที 1,039 บ่อ ใช้งบประมาณกว่า 18 ล้านบาท เพื่อสนองตอบนโยบายการแก้ปัญหาภัยแล้ง ขณะที่ในปีงบประมาณ 2560 กรมพัฒนาที่ดิน ได้นำความต้องการของเกษตรกรเสนอตั้งเป็นคำของบประมาณเรียบร้อยแล้ว 44,000 บ่อ ทั่วประเทศ

เกษตรกรที่สนใจจะเข้าร่วมโครงการแหล่งน้ำในไร่นานอกเขตชลประทานสามารถแจ้งความจำนงได้ที่หมอดินอาสาใกล้บ้าน หรือติดต่อกับสำนักงานพัฒนาที่ดินเขต หรือสถานีพัฒนาที่ดินจังหวัด ที่อยู่ในจังหวัดใกล้บ้านของเกษตรกร หรือ ติดต่อสายด่วนกรมพัฒนาที่ดิน ที่เบอร์ 1760

ปัญหาเกษตร ที่นี่มีคำตอบ : หญ้าแฝก การปลูกเพื่อปรับปรุงบำรุงดิน

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/209002

วันอังคาร ที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.

คำถาม ขอทราบความรู้เกี่ยวกับหญ้าแฝกและวิธีปลูกหญ้าแฝกแบบต่างๆ นะครับ

ยอดธง สมถวิล

อ.สวี จ.ชุมพร

คำตอบ หญ้าแฝก เป็นพืชตระกูลหญ้า ขึ้นเป็นกอหนาแน่นอยู่ตามธรรมชาติ ทั่วทุกภาคของประเทศ เจริญเติบโตโดยการแตกกอ เส้นผ่าศูนย์กลางกอ ประมาณ 30 เซนติเมตร ความสูงจากยอด ประมาณ 0.5-1.5 เมตร ใบแคบยาว ประมาณ 75 เซนติเมตร กว้าง ประมาณ 8 มิลลิเมตร ระบบรากจะแผ่ขยายกว้าง 50 เซนติเมตร โดยรอบกอ สามารถขึ้นได้ดีในดินเกือบทุกชนิด ค่อนข้างแข็งแรง เจริญเติบโตในแนวดิ่ง มีจำนวนรากมาก ทนแล้งได้ดี รากจะประสานติดกันหนาแน่น สามารถกักเก็บน้ำและความชื้นได้
ไม่เป็นอุปสรรคต่อพืชที่ปลูกข้างเคียง จึงสามารถนำมาปลูกเพื่อจะช่วยให้ดินมีความชุ่มชื้น ช่วยรักษาหน้าดิน รักษาสภาพแวดล้อม และอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ

หญ้าแฝก ยังช่วยปรับปรุงบำรุงดิน ทั้งทางตรงและทางอ้อม โดยเฉพาะอย่างยิ่งใบและรากของหญ้าแฝกนั้น เมื่อมีการย่อยสลายสามารถปล่อยธาตุอาหารหลักและธาตุอาหารรองให้แก่ดิน รากหญ้าแฝกจะช่วยให้ดินร่วนซุยมีการดูดธาตุอาหารพืชจากดินล่างขึ้นมาหมุนเวียน และพบจุลินทรีย์ที่เป็นประโยชน์หลายชนิดอาศัยอยู่ในบริเวณรากของหญ้าแฝกด้วย เมื่อรากหญ้าแฝกตายลง จะเกิดช่องว่าง

สำหรับน้ำและอากาศถ่ายเทได้สะดวก เป็นสภาพที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของพืช หรือช่วยให้ปุ๋ยที่ใส่ซึมลงดินได้มากขึ้น

วิธีการปลูกหญ้าแฝกในการปรับปรุงบำรุงดิน นักวิชาการเกษตร กรมพัฒนาที่ดิน ได้แนะนำวิธีการปลูกหญ้าแฝกไว้หลายวิธี คือ

-การปลูกหญ้าแฝก เพื่อปรับปรุงบำรุงดิน เพื่อใช้ปรับปรุงพื้นที่เสื่อมโทรม ช่วยเพิ่มความร่วนซุยของดิน เพิ่มธาตุอาหาร และชีวภาพของดิน โดยปลูกแบบดำนาข้าว ใช้ระยะปลูกระหว่างต้นและระหว่างแถว 50×50 เซนติเมตร ควรใช้หญ้าแฝกลุ่ม หลังจากปลูก 3 เดือน หญ้าแฝกจะเจริญเติบโต ต้องตัดใบคลุมพื้นที่ เป็นการเร่งรากหยั่งลึกลงดินมากขึ้น และแตกหน่อมากขึ้น หลังปลูกอายุ 4-5 เดือน ถ้าหญ้าแฝกแตกหน่อได้กอละ 30-40 หน่อ สามารถขุดออกได้ โดยใช้จอบคมแซะรอบๆ กอตื้นๆ แล้วงัดขึ้นมาเป็นกอๆ เหลือรากทิ้งไว้ในดิน นำกอที่ขุดออกไปแยกหน่อขยายพันธุ์ได้ สามารถนำพืชหลักปลูกในพื้นที่นี้ได้ ถ้าหญ้าแฝกมีอายุหลังปลูก 7 เดือน แตกกอต่ำกว่า 20 หน่อ ควรปลูกซ้ำอีกครั้งหนึ่ง โดยขุดกอเดิมออก ทำวิธีการเดียวกับที่ขุดปลูกพืชหลัก แต่เป็นการปลูกหญ้าแฝกอีกครั้งหนึ่ง โดยใช้กล้าเดิม ใช้ระยะปลูกและรูปแบบการปลูกเช่นเดิม หญ้าแฝกรุ่นที่สองนี้ จะเจริญเติบโตดีกว่ารุ่นแรก ทำการตัดใบเมื่ออายุได้ 3 เดือน และหลังปลูก 4-5 เดือน หญ้าแฝกจะแตกหน่อได้กอละ 30-40 หน่อ ก็สามารถแซะหญ้าแฝกไปใช้ปลูกที่อื่นต่อได้ และสามารถปลูกพืชเศรษฐกิจลงแทนได้

-การปลูกหญ้าแฝก เพื่อเร่งให้ไม้ยืนต้นโตเร็วขึ้น ควรปลูกเป็นแถวเดียว เป็นวงกลมล้อมต้น จำนวน 2 วง วงแรกห่างจากขอบรัศมีทรงพุ่ม 30 เซนติเมตร วงที่สองอยู่ห่างจากวงแรกออกไปเป็นระยะ 50 เซนติเมตร เมื่อต้นไม้โตขึ้นจนทรงพุ่มต้นไม้ บังแนวหญ้าแฝกให้ขุดกอหญ้าแฝกวงแรกออก โดยทิ้งรากไว้ในดิน นำต้นหญ้าแฝกที่ได้ไปขยายพันธุ์ปลูกออกห่างไปจากวงที่สอง 50 เซนติเมตร ทำการขยายวงหญ้าแฝกทุกครั้ง ที่รัศมีทรงพุ่มต้นไม้เจริญมาถึง เมื่อต้นไม้นั้น โตเต็มที่จึงหยุดขยายวง จะทำให้ต้นไม้เจริญเติบโตต่อเนื่องและรวดเร็ว

-การปลูกหญ้าแฝก เพื่อเพิ่มความชื้นในดิน กรณีเฉพาะต้นไม้ยืนต้น ทำได้โดยปลูกหญ้าแฝกแถวเดี่ยว เป็นวงรอบต้นไม้ โดยปลูกห่างจากขอบรัศมีทรงพุ่ม 30 เซนติเมตร หรือบนพื้นที่ลาดชันปลูกเป็นครึ่งวงกลม หันด้านครึ่งวงกลมรับน้ำจากพื้นที่ตอนบน ควรใช้หญ้าแฝกลุ่ม เมื่อหญ้าแฝกเจริญเติบโตได้ 4 เดือน ให้ตัดใบคลุมโคนต้นไม้ยืนต้นที่ใช้หญ้าแฝกปลูกล้อมรอบ

-การปลูกหญ้าแฝก เพื่อควบคุมระดับน้ำในดิน กรณีเป็นพืชไม้ยืนต้นที่ปลูกในที่ลุ่มมีน้ำขังชั่วคราว โดยปลูกหญ้าแฝกแถวคู่รอบทรงพุ่ม ห่างจากรัศมีของทรงพุ่ม 30 เซนติเมตร จะสามารถลดระดับน้ำใต้ดิน เช่น การปลูกหญ้าแฝกลุ่มในสวนมังคุด ที่น้ำท่วมขังชั่วคราว จะช่วยลดการเกิดโรคยางไหล
เป็นต้น

-การปลูกหญ้าแฝก เพื่อควบคุมระดับน้ำในดินบนพื้นที่ทั้งผืน ทำได้โดยปลูกหญ้าแฝกแบบดำนาข้าว ระยะระหว่างต้นและระหว่างแถว 50×50 เซนติเมตร ควรใช้หญ้าแฝกลุ่ม

ที่สำคัญ เกษตรกรไม่จำเป็นต้องปลูกหญ้าแฝกครั้งเดียวเต็มพื้นที่ที่มีอยู่ แต่จะสามารถปลูกแบบหมุนเวียนได้ อาจเว้นที่ว่างไว้เพื่อปลูกพืชอื่นๆ ที่จะสามารถสร้างรายได้ให้แก่ครอบครัวได้อีกด้วย

นาย รัตวิ

‘บิ๊กฉัตร’ยันมีน้ำใช้ถึงช่วงฤดูฝน ลั่นไม่มีนโยบายห้ามเล่นสงกรานต์

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/208982

วันจันทร์ ที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2559, 17.54 น.
28 มี.ค. 59 เวลา 14.30 น. พล.อ.ฉัตรชัย สาริกัลยะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พร้อมด้วย อธิบดีกรมชลประทาน นายสุพจน์ โตวิจักษณ์ชัยกุล อธิบดีกรมทรัพยากรน้ำ อธิบดีกรมประชาสัมพันธ์ ผู้ว่าการการประปานครหลวง และผู้ว่าการการประปาส่วนภูมิภาค ร่วมแถลงข่าวสถานการณ์น้ำ การจัดสรรน้ำ และการช่วยเหลือเพื่อบรรเทาผลกระทบภัยแล้ง ณ ห้องประชุม 1 อาคาร 1 กรมประชาสัมพันธ์

โดยพลเอกฉัตรชัย กล่าวว่า การแลงข่าวร่วมกันครั้งนี้ เพื่อทําความเข้าใจสถานการณ์ปัญหาภัยแล้งที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน  เพื่อให้ประชาชนรับทราบถึงมาตรการที่รัฐบาลได้บูรณาการแก้ไขวิกฤตที่เกิดขึ้น ยืนยันว่า ในส่วนน้ำอุปโภคบริโภคมีเพียงพอถึง กรกฎาคมอย่างแน่นอน ยืนยันว่า ไม่มีนโยบายที่จะห้ามประชาชนเล่นน้ำในช่วงเทศกาลสงกรานต์ แต่ขอความร่วมมือประชาชน เล่นน้ำกันพอประมาณ และประหยัดน้ำ อย่างน้อยร้อยละ 20 ต่อครัวเรือน

สำหรับแผนการบริจัดการน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคนั้นปัจจุบันมีประปาสาขาที่เฝ้าระวัง จํานวน 25 สาขา แบ่งเป็น จ่ายน้ำเป็นเวลา/แบ่งโซนจ่ายน้ำ จํานวน 3 แห่ง ลดแรงดัน/ลดอัตราจ่าย จํานวน 17 แห่ง และในพื้นที่ที่จะประสบปัญหาน้ำเค็มรุกล้ำ จํานวน 5 แห่ง มีมาตรการแก้ปัญหาเรียบร้อยแล้ว

ขณะที่การจุดเจาะบ่อบาดาล จำนวน 6,922 บ่อ ดําเนินการแล้ว 2,687 บ่อ คาดว่าจะสามารถขุดเจาะได้ครบทั้งหมดภายในเดือนพฤษภาคม ซึ่งเชื่อว่าจะทำให้มีน้ำบาดาลเพิ่มขึ้น 33 ล้านลูกบาศก์เมตร ช่วยเหลือประชาชนได้ 11 ล้านคน

ด้านนายสุเทพ น้อยไพโรจน์ อธิบดีกรมชลประทาน ระบุว่า ปัญหาภัยแล้ง ที่จังหวัดพะเยา จะดึงน้ำจากกว้านพะเยามาใช้เพื่อการอุปโภคบริโภค 16 ล้านลูกบาศก์เมตร  /ส่วนสถานการณ์น้ำใน 4 เขื่อนหลักของลุ่มน้ำเจ้าพระยา (เขื่อนภูมิพล เขื่อนสิริกิติ์ เขื่อนแควน้อยฯ และเขื่อนป่าสักฯ) ตั้งแต่วันที่ 1 พ.ย. 58 ถึงปัจจุบัน(28 มี.ค. 59) มีปริมาณน้ำใช้การได้คงเหลือเฉพาะการอุปโภคบริโภคและรักษาระบบนิเวศ ไปจนถึงสิ้นเดือนกรกฎาคม 2559 อีกประมาณ 2,446  ล้านลูกบาศก์เมตร

นอกจากนี้ คณะกรรมการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ ได้จำแนกพื้นที่ประสบภัยแล้ง 3 ประเภท คือ 1.ปัญหาขาดแคลนน้ำเพื่อการอุปโภค บริโภค จำนวน 6 จังหวัด คิดเป็นร้อยละ 7 ของพื้นที่ภัยแล้ ได้แก่ น่าน สุรินทร์ ชัยนาท ชลบุรี ขอนแก่น และสระบุรี  ง/2.ปัญหาขาดแคลน้ำเพื่อการเกษตร  จำนวน 9 จังหวัด คิดเป็นร้อยละ 53 ของพื้นที่ภัยแล้ง ได้แก่ เชียงใหม่ พะเยา สุโขทัย นครพนม มหาสารคาม บุรีรัมย์ กาญจนบุรี สระแก้ว จันทบุรี /3. จังหวัดที่มีปัญหาน้ำเพื่อการอุปโภค บริโภคและการเกษตร 7 จังหวัด คิดเป็นร้อยละ 40 ของพื้นที่ภัยแล้ง ได้แก่ นครสวรรค์ เพชรบุรี อุตรดิตถ์ สตูล และนครราชสีมา

โดยมูลค่าความเสียหายจากภัยแล้ง ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2558 ถึงปัจจุบัน มีพื้นที่เสียหาย 1.65 ล้านไร่ คิดเป็นปริมาณผลผลิต 996,525.52 ตัน มีมูลค่าความเสียหายประมาณ 7,092.17 ล้านบาท รัฐบาลได้ใช้จ่ายเงินเชิงป้องกันหรือยับยั้ง รวมกรอบวงเงินทั้งสิ้น 125.26 ล้านบาท

ปลัดเกษตรฯบุกตรวจ จับปุ๋ยปลอม ระบาดอ่างทอง-ชัยนาท

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/208904

วันจันทร์ ที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.

ปลัดเกษตรฯบุกตรวจ

จับปุ๋ยปลอม

ระบาดอ่างทอง-ชัยนาท

เผยยึดแล้ว1.7แสนกิโลกรัม

ส่งศาลฟันคดีอาญาแก๊งโกง

สั่งเร่งตรวจสอบทั่วประเทศ

เมื่อวันที่ 27 มีนาคม นายธีรภัทร ประยูรสิทธิ ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ให้สัมภาษณ์ภายหลังลงพื้นที่ จ.ชัยนาท เพื่อติดตามความคืบหน้าการตรวจร้านค้าจำหน่ายปัจจัยการผลิตและตรวจยึดปุ๋ยปลอม ว่า ได้สั่งการให้ทุกพื้นที่ทั่วประเทศ เร่งรัดตรวจสอบบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวด เข้าจับกุมพ่อค้า ร้านค้าและรถเร่ ที่จำหน่ายปัจจัยการเกษตรที่ไม่ถูกต้อง ไม่ได้มาตรฐาน ในเรื่องของปุ๋ยต่างๆ ทั้งปุ๋ยเคมี ปุ๋ยอินทรีย์ ยางฆ่าแมลง รวมทั้งเรื่องของเมล็ดพันธ์ต่างๆ ซึ่งพบว่า ในหลายจังหวัด เช่น จ.อ่างทองและจ.ชัยนาท มีการจำหน่ายปุ๋ยอินทรีย์ไม่ได้รับใบอนุญาตและไม่ผ่านการรับรองจากกรมวิชาการเกษตร จึงได้มีการอายัดและนำไปตรวจพิสูจน์ในห้องแลปของกรมวิชาการเกษตร ผลปรากฏว่า องค์ประกอบที่เป็นส่วนของออเกนิค หรืออินทรีย์เพียงร้อยละ 7 ทั้งที่ความจริงต้องมีถึงร้อยละ20

“เกษตรกรซื้อไปใช้ ก็เหมือนกับการเอาดินไปใส่ในการเพาะปลูกปกติ ไม่เกิดผลอะไร เป็นการสร้างภาระต้นทุน สำหรับโกดังแห่งนี้ที่ผ่านมีการอายัด จากนี้เมื่อได้ผลตรวจพิสูจน์มาแล้วจะแจ้งไปยังพนักงานสอบสวนเพื่อส่งฟ้องศาล เมื่อคดีสิ้นสุด ปุ๋ยทั้งหมดถูกทำลาย และผู้จำหน่าย จะมีโทษจำคุกไม่เกิน 5ปี ปรับไม่เกิน 2แสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ”นายธีรภัทร กล่าวและว่า

 

ในรอบ 6เดือนได้เร่งรัดในด้านการควบคุมราคาและคุณภาพของปัจจัยการผลิตในทุกพื้นที่ ตรวจจับปุ๋ยปลอมประมาณ 170,900กิโลกรัม ขณะนี้ได้ส่งสารวัตรเกษตรออกตรวจปูพรมในทุกพื้นที่ ที่มีการทำการเกษตรเพื่อไม่ให้มีการผลิตและจำหน่ายปุ๋ยปลอมโดยเด็ดขาด เพราะรมว.เกษตรฯ ยอมไม่ได้ที่ให้มาซ้ำเติมเกษตรกรในการเพาะปลูกรอบใหม่หลังจากโดนภัยแล้งมาแล้ว

รายงานพิเศษ : พด.หนุนเกษตรกร คืนความอุดมสมบูรณ์ให้ดินแก้วิกฤติแล้ง

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/208864

วันจันทร์ ที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.
“ดิน” ถือเป็นปัจจัยพื้นฐานในการผลิตพืช หากดินมีความอุดมสมบูรณ์เพียงพอ พืชที่ปลูกก็จะได้ผลผลิตที่มีคุณภาพ อีกทั้งยังสามารถช่วยลดต้นทุนในการผลิตลงได้มาก และที่สำคัญยังสามารถช่วยให้เกษตรกรสามารถพ้นวิกฤติภัยแล้งได้อีกด้วย

นายสุรเดช เตียวตระกูล อธิบดีกรมพัฒนาที่ดิน กล่าวว่า กรมพัฒนาที่ดินเป็นหน่วยงานหลักในการส่งเสริมให้เกษตรกรปรับปรุงบำรุงดิน คืนความอุดมสมบูรณ์ให้กับดิน โดยที่ผ่านมากรมได้ดำเนินการช่วยเหลือเกษตรกรในภาวะวิกฤติภัยแล้งตามนโยบายรัฐบาล โครงการการปรับปรุงและพัฒนาเพื่อความอุดมสมบูรณ์ของดินในพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยา ตามมาตรการช่วยเหลือเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบจากภัยแล้งปี 2558/59 ซึ่งได้ดำเนินการแล้วเสร็จเป็นที่เรียบร้อยแล้ว โดยเน้นกิจกรรมส่งเสริมการทำ/การใช้ปุ๋ยหมัก กิจกรรมส่งเสริมการทำน้ำหมักชีวภาพ และการปลูกพืชปุ๋ยสดเพื่อการปรับปรุงบำรุงดิน เพื่อบรรเทาผลกระทบจากภัยแล้งให้แก่เกษตรกรให้สามารถดำรงชีพได้ และสร้างโอกาสการปรับโครงสร้างการผลิตให้เหมาะสมกับภูมิสังคมและตลาดสินค้าได้

สุรเดช เตียวตระกูล

อธิบดีกรมพัฒนาที่ดิน กล่าวต่อไปว่า เพื่อเป็นการแก้ปัญหาภัยแล้งอย่างยั่งยืน กรมได้วางแนวทางในการช่วยเหลือเกษตรกรในภาวะวิกฤติภัยแล้งในอนาคตไว้เป็น 2 ระยะ คือ ระยะสั้น โดยจะดำเนินการในฤดูแล้งหรือช่วงที่เกิดภัยแล้งขึ้น เป็นการเฝ้าระวัง ติดตามและเตือนภัยล่วงหน้าบริเวณพื้นที่ที่ประสบภัยแล้ง ผ่านทางเว็บไซต์กรมและเฝ้าระวังพื้นที่ที่ประสบภัยแล้งซ้ำซากเป็นพิเศษ รวมถึงได้สรุปพื้นที่ที่คาดว่าจะประสบภัยแล้งหรือเสียหาย เพื่อประเมินความเสียหายและให้การช่วยเหลือเบื้องต้น

ในส่วนของระยะยาว เป็นการเสนอแนะแนวทางการป้องกันและการจัดการฟื้นฟูพื้นที่ที่ประสบภัยแล้งให้สามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ทางการเกษตร ได้แก่ การส่งเสริมการอนุรักษ์ดินและน้ำ การปกคลุมดินโดยการปลูกพืชคลุมดินหรือพืชปุ๋ยสด การปลูกหญ้าแฝกเพื่อการอนุรักษ์ดินและน้ำ การก่อสร้างแหล่งน้ำในไร่นา โดยเฉพาะในพื้นที่นอกเขตชลประทานเพื่อให้เกษตรกรใช้เก็บกักน้ำไว้ใช้ในฤดูแล้งเป็นการช่วยเพิ่มระดับน้ำใต้ดินด้วย และการใช้ปุ๋ยอินทรีย์ เช่น ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยพืชสด เพิ่มอินทรียวัตถุในดินเพื่อเป็นการเพิ่มช่องว่างในดินทำให้ดินสามารถเก็บกักน้ำไว้ได้นานและเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ของดิน โดยใช้สารเร่ง พด. ต่างๆ เป็นต้น

“อย่างไรก็ตาม เพื่อให้ผ่านพ้นวิกฤติภัยแล้งนี้ไปได้ เกษตรกรในพื้นที่ประสบภัยแล้งควรให้ความ
ร่วมมือ โดยงดการปลูกข้าวเพราะเสี่ยงต่อการขาดทุน และหันมาปลูกพืชคลุมดิน หรือพืชปุ๋ยสด ซึ่งเป็นพืชตระกูลถั่วแทน ในพื้นที่นาเพื่อช่วยปรับปรุงบำรุงดิน โดยเฉพาะปอเทือง เนื่องจากเป็นพืชที่ใช้น้ำน้อย อีกทั้งยังสามารถเก็บเมล็ดพันธุ์ขายเป็นการสร้างรายได้เสริมทดแทนการทำนา รวมทั้งยังมีประโยชน์ คือ ได้ปรับปรุงบำรุงดินของเกษตรกรไปในคราวเดียวกัน เนื่องจากที่รากปอเทืองมีจุลินทรีย์อาศัยอยู่ ซึ่งสามารถตรึงไนโตรเจนจากอากาศสร้างเป็นสารประกอบที่พืชนำไปใช้ในการเจริญเติบโต เมื่อไถกลบลงดินจะปลดปล่อยไนโตรเจนให้กับดินช่วยเพิ่มอินทรียวัตถุในดิน ฟื้นคืนความอุดมสมบูรณ์ให้กับดิน เมื่อดินดีเกษตรกรจึงสามารถลดการใช้ปุ๋ยเคมีลงได้ เป็นการลดต้นทุนการผลิตพืชในฤดูต่อๆ ไปได้” นายสุรเดชกล่าวทิ้งท้าย