คสช.ห่วงภัยแล้งสั่งทุกส่วนช่วยปชช. ตรวจราคาพืชผลไม้ไม่ให้สูงเกินจริง

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/207100

วันอังคาร ที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2559, 15.35 น.
15 มี.ค. 59 ที่กองบัญชาการกองทัพบก(บก.ทบ.) พล.อ. เฉลิมชัย สิทธิสาท รองเลขาธิการคณะรักษาความสงบแห่งชาติ(คสช.) เป็นประธานการประชุมสำนักเลขาธิการคณะรักษาความสงบแห่งชาติ

พ.อ.หญิง ศิริจันทร์ งาทอง รองโฆษก ทบ. กล่าวว่า ที่ประชุมได้ให้ความสำคัญต่อการเตรียมรับสถานการณ์ภัยแล้งที่มีแนวโน้มรุนแรงขึ้น โดยได้กำชับทุกส่วนให้ดำรงการช่วยเหลือในทุกพื้นที่อย่างต่อเนื่องให้ทั่วถึง ประชาชนที่ได้รับผลกระทบ  สำหรับการช่วยเหลือภัยแล้งให้ดำเนินการควบคู่ไปกับการดูแลประชาชนที่เดือดร้อนและร้องเรียนในเรื่องอื่นๆ เพื่อให้ปัญหาได้รับการแก้ไขจากส่วนราชการที่มีหน้าที่โดยตรง รวมถึงการดูแลกลุ่มผู้ชุมนุมร้องเรียนในเรื่องต่างๆ ให้ปฏิบัติตามกฎหมาย โดยใช้ดุลยพินิจอย่างรอบคอบ เพื่อป้องกัน ไม่ให้มีการชุมนุมที่มีนัยแอบแฝงทางการเมือง

พ.อ.หญิง ศิริจันทร์ กล่าวอีกว่า สภาพภัยแล้งในขณะนี้ยังอาจส่งผลต่อราคาพืชผลทางการเกษตร ซึ่ง รัฐบาล มีความห่วงใยต่อเรื่องดังกล่าวและได้มอบให้กองกำลังรักษาความสงบเรียบร้อย(กกล.รส.) ศูนย์ดำรงธรรม พาณิชย์จังหวัด ร่วมกันตรวจสอบราคาสินค้าเกษตรในท้องตลาดไม่ให้มีการจำหน่ายในราคาเกินจริง เพื่อให้เป็นไปตามกลไกของตลาด และเกษตรกรได้จำหน่ายพืชผลในราคาที่เป็นธรรม ซึ่งที่ ผ่านมา คสช. โดย กกล.รส. ได้สนับสนุนโครงการตลาดประชารัฐ จัดตั้งตลาดให้ประชาชนและเกษตรกรนำสินค้า โอท็อป ผลผลิตทางการเกษตร สินค้าอุปโภค บริโภค และผลิตภัณฑ์อื่นๆ มาจำหน่ายอย่างต่อเนื่อง โดยในสัปดาห์ที่ผ่านมาในพื้นที่ภาคอีสานมีการเปิดตลาดประชารัฐจำนวน 11 พื้นที่ ทั้งนี้การสนับสนุนหรือช่วยหาช่องทางการจัดจำหน่ายผลผลิตของเกษตรกรเป็นหนึ่งในมาตรการที่รัฐบาลและจัดทำขึ้นเพื่อลดผลกระทบจากภัยแล้งและส่งเสริมนโยบายให้เกษตรกรปลูกพืชใช้น้ำน้อย

นอกจากนี้รอง เลขาฯคสช. ยังได้กล่าวถึงปัญหาที่เกิดขึ้นเป็นประจำในช่วงฤดูแล้ง คือสถานการณ์ไฟป่าและหมอกควัน ซึ่งในปีนี้สถานการณ์ไฟป่าลดลงเป็นอย่างมาก เนื่องจากทุกภาคส่วนได้ร่วมกันปฏิบัติตามแผนป้องกันและแก้ไข อย่างจริงจัง โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคเหนือ

ทั้งนี้รอง เลขาฯคสช.ได้ให้พิจารณาหามาตรการที่เหมาะสมเพิ่มเติมในบางพื้นที่ที่ยังคงมีการเผาวัสดุและพืชผลทางการเกษตร ส่งผลให้สถานการณ์หมอกควันยังคงมีอยู่ เช่นการเผาไร่อ้อยแทนการตัดในจังหวัดเพชรบูรณ์

ทั้งนี้ รอง เลขาฯ คสช.ยังได้กล่าวถึงการทำงานของ กกล.รส. ซึ่งที่ผ่านมากำลังพลทุกนายมีความมุ่งมั่นตั้งใจและอดทนในการปฏิบัติภารกิจ ทำให้เกิดความสงบ ปฏิบัติตามนโยบายของรัฐบาล ทั้งการปรามปรามผู้มีอิทธิพล การจัดระเบียบสังคม การตรวจสอบสถานีวิทยุชุมชนที่ผิดกฎหมาย การรักษาความปลอดภัยในแหล่งท่องเที่ยวและสถานที่สาธารณะ

ปัญหาเกษตร ที่นี่มีคำตอบ : ภัยแล้ง กับการปลูกพืชอายุสั้น

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/206992

วันอังคาร ที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.

คำถาม ผมอยากทราบว่า ในช่วงภัยแล้งนี้จะสามารถปลูกพืชที่จะมีรายได้อย่างรวดเร็ว แทนการทำนา อะไรได้บ้างครับ

ศิริชัย สรวงสันติ

อ.อู่ทอง จ.สุพรรณบุรี

คำตอบ ในสภาวะภัยแล้ง ที่ขาดแคลนปริมาณน้ำ จนไม่เพียงพอต่อการอุปโภคและบริโภค และเกิดครอบคลุมพื้นที่เป็นบริเวณกว้าง เนื่องจากปริมาณฝนตกในช่วงต้นปีที่ผ่านมาน้อยกว่าปกติทำให้เกิดปัญหาขาดแคลนน้ำสำหรับทำการเกษตรในช่วงฤดูแล้ง ในช่วงธันวาคม-เมษายน อย่างรุนแรง เมื่อหมดฤดูนาแล้ว เกษตรกรควรปลูกพืชอายุสั้น ที่ใช้น้ำน้อยแทนการทำนา พืชที่แนะนำ ได้แก่ ถั่วเขียว ถั่วเหลือง ข้าวโพด ทานตะวัน และพืชผักต่างๆ ซึ่งเป็นพืชไร่อายุสั้น และใช้น้ำน้อยกว่าทำนาข้าวถึง 5 เท่า

วิธีการปลูกพืชอายุสั้นทดแทนการทำนา

วิธียกร่องแปลงปลูก ยกร่องกว้าง 1.5 เมตร ทำคลองส่งน้ำ และคูระบายน้ำให้เหมาะสมกับความยาวของร่องปลูก เพื่อสามารถให้น้ำอย่างมีประสิทธิภาพ โดยให้น้ำท่วมถึงบริเวณสันร่องปลูก แล้วปล่อยน้ำค่อยๆ ซึมเข้าไปในแปลงปลูก ควรใช้ฟางข้าว หรือเศษวัชพืชคลุมสันร่องปลูก

วิธีการจะเลือกปลูกพืช นักวิชาการเกษตรได้แนะวิธีการที่จะเลือกว่าจะปลูกพืชชนิดใด ดังนี้การปลูกพืชต้นฤดู ควรเป็นพืชทนแล้งอายุสั้น 70-80 วัน แต่ถ้าไม่สามารถปลูกได้ภายในเดือนพฤษภาคม เพราะฝนมาล่าช้า ไม่ควรปลูกพืชอายุสั้น เพราะเป็นการเสี่ยงในช่วงเก็บเกี่ยวจะเจอฝนหนัก ดังนั้น ถ้าฝนมาล่าช้า ควรปลูกพืชที่อายุยาวเพียงพืชเดียว ส่วนการปลูกพืชช่วงที่สอง ควรปลูกทันทีหลังเก็บเกี่ยว เพราะฝนจะไม่ทิ้งช่วงนานในช่วงนี้ ถ้าปลูกล่าช้าไปจะมีผลกระทบต่อผลผลิต และถ้าฝนตกหนักตามมา จะทำให้เตรียมพื้นที่ปลูกได้ยาก ต้องพิจารณาชนิดพืชเป็นสำคัญ และระยะเวลาฤดูฝนที่ยังเหลืออยู่ว่ามีกี่วัน โดยถือว่าฝนจะสิ้นสุดในเดือนตุลาคม

การปลูกถั่วเขียว ควรปลูกหลังจากเก็บเกี่ยวข้าวแล้ว ความชื้นในดินยังเหลืออยู่เพราะเป็นช่วงหมดฤดูหนาว จะทำให้ถั่วเจริญเติบโตได้ดี พันธุ์ที่แนะนำคือ พันธุ์อู่ทอง 1 เพราะฝักไม่แตกง่าย อายุ 60-70 วัน พันธุ์กำแพงแสน 2 เหมาะแก่การปลูกในฤดูแล้งนอกเขตชลประทาน อายุ 65-75 วัน ส่วนพันธุ์ชัยนาท 72 อายุ 63 วัน

การปลูกทานตะวัน เป็นพืชที่ทนต่อสภาวะแห้งแล้งได้ดีกว่าถั่วเหลือง พันธุ์ที่แนะนำ คือ พันธุ์ลูกผสม เพื่อการผลิตน้ำมันพืช มีระบบรากที่ดี รากแผ่กว้างดูดซับความชื้นได้ดี ตอบสนองต่อปุ๋ย และมีแมลงศัตรูพืชรบกวนน้อย อายุเก็บเกี่ยว 90-100 วัน สามารถปลูกแทนข้าวนาปรังได้ในบางพื้นที่ที่มีการจัดการดี และสภาพพื้นที่นาที่มีการระบายน้ำดี ไม่ท่วมขังในที่นาดอน ก็ปลูกได้เหมือนพืชไร่ทั่วๆ ไป

การปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ พันธุ์ที่แนะนำคือ พันธุ์ลูกผสม จะทนแล้งได้ดีกว่าพันธุ์ผสมเปิด ได้แก่ พันธุ์สุวรรณ 3851
พันธุ์นครสวรรค์ 72 พันธุ์สุวรรณ 4452 และพันธุ์ลูกผสมจากบริษัทเอกชนต่างๆ จะทนแล้งได้ดี อายุเก็บเกี่ยว 110-120 วัน
ควรระวังในช่วงผสมเกสรอย่าให้ขาดน้ำ เพราะจะทำให้ติดเมล็ดไม่ดี เมล็ดจะลีบ และในช่วงหนูนาจะระบาด ควรหาทางป้องกันหนูนาไว้แต่เนิ่นๆ

การปลูกหอม กระเทียม และพืชผักอื่นๆ การปลูกให้คลุมด้วยฟางข้าว หญ้าแห้ง เพื่อลดการระเหยของน้ำ และลดความรุนแรงจากแสงแดดส่องโดยตรง จะช่วยรักษาความชื้นในดิน และบังแสงสว่างทำให้เมล็ดวัชพืชไม่สามารถงอกได้

การปลูกพืชอายุสั้นทดแทนการปลูกข้าว นอกจากจะแก้ปัญหาเรื่องการขาดแคลนน้ำโดยตรงแล้ว ยังมีประโยชน์อีกมากมายที่ตามมา ได้แก่ เป็นการตัดวงจรชีวิตของศัตรูข้าว เช่น เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล โรคไหม้คอรวง เป็นการปรับคุณสมบัติทางกายภาพของดินให้ดีขึ้น และช่วยลดการเสี่ยงในผลผลิตข้าว เมื่อมีน้ำไม่เพียงพอ เกษตรกรจะมีรายได้ชดเชย และได้มากกว่าการทำนา

นาย รัตวิ

‘ประมง’เร่งแจกสัตว์น้ำช่วยภัยแล้ง เผยผลผลิตลอตแรกทำเกษตรกรยิ้มได้-บางรายเตรียมยึดเป็นอาชีพหลัก

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/206991

วันอังคาร ที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.

นางสาวจูอะดี พงศ์มณีรัตน์ รองอธิบดีกรมประมง เปิดเผยว่า กรมประมง ได้เร่งดำเนินการแจกปัจจัยการผลิตและสนับสนุนการส่งเสริมอาชีพด้านการประมง ภายใต้โครงการสร้างรายได้จากประมงในฤดูแล้งของกรมประมง ซึ่งได้รับอนุมัติงบประมาณ จำนวน 163,129,800 บาท ในการช่วยเหลือเกษตรกรเขตลุ่มน้ำเจ้าพระยา 22 จังหวัด ประกอบด้วย กทม. กำแพงเพชร ฉะเชิงเทรา ชัยนาท ตาก นครนายก นครปฐม นครสวรรค์ นนทบุรี ปทุมธานี พิจิตร พิษณุโลก พระนครศรีอยุธยา ลพบุรี สมุทรปราการ สมุทรสาคร สระบุรี สิงห์บุรี สุโขทัย สุพรรณบุรี อ่างทอง และอุตรดิตถ์ ที่ได้รับผลกระทบจากวิกฤติภัยแล้ง และประสงค์เข้าร่วมโครงการสร้างรายได้จากการประมงในฤดูแล้ง จำนวน 70,926 ราย

โดยขณะนี้มี 15 จังหวัด ที่คืบหน้าในการดำเนินการช่วยเหลือไปกว่า 45% ทั้งกิจกรรมส่งเสริมการเลี้ยงปลาดุกในบ่อพลาสติก การเลี้ยงปลาดุกในบ่อดิน และการเลี้ยงกบในกระชัง โดยแต่ละจังหวัดทยอยแจกพันธ์ปลาดุก พันธุ์กบ อาหารสัตว์น้ำ และพลาสติกทำบ่อ รวมถึงการเดินสายจัดอบรมให้คำแนะนำในการเลี้ยงสัตว์น้ำอย่างเหมาะสมแก่เกษตรกรไปแล้ว จำนวน 31,685 ราย (ข้อมูล ณ 10 มี.ค.2559) และมีการติดตามความก้าวหน้าผลการเลี้ยงเพื่อนำมาประเมินทำเป็นข้อมูลรายบุคคลต่อไป ซึ่งเท่าที่ลงพื้นที่ประเมินผล พบว่าผลผลิตสัตว์น้ำ มีอัตราการรอดสูงถึง 80% และเกษตรกรบางพื้นที่สามารถนำผลผลิตมาบริโภคในครัวเรือนและจำหน่ายสร้างรายได้ตามสมควร บางรายหันมายึดอาชีพเลี้ยงกบแทนการทำนา ทั้งนี้ ส่วนจังหวัดอื่นๆ คาดว่าจะแล้วเสร็จภายในเดือนมีนาคม 2559

อย่างไรก็ตาม เพื่อเป็นการเตรียมพร้อมรับมือสถานการณ์ภัยแล้ง เกษตรกรผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำควรปฏิบัติตามคำแนะนำ ดังนี้ 1.ควบคุมการใช้น้ำและรักษาปริมาณน้ำในบ่อเลี้ยงสัตว์น้ำให้มีการสูญเสียน้อยที่สุด อาทิ การหาวิธีป้องกันการรั่วซึม หรือ การทำร่มเงาให้กับบ่อเลี้ยงสัตว์น้ำ 2.ควรวางแผนการเลี้ยง หรือ งดเว้นการเลี้ยงในช่วงที่อากาศแล้งจัด โดยทำการตากบ่อและเตรียมบ่อให้พร้อมไว้เลี้ยงในรอบต่อไป 3.จัดเตรียมแหล่งน้ำสำรองไว้ใช้เพิ่มเติม 4.จับสัตว์น้ำที่ได้ขนาดขึ้นมาจำหน่าย หรือบริโภค เพื่อลดปริมาณสัตว์น้ำภายในบ่อ

5.ควรปล่อยสัตว์น้ำลงเลี้ยงในปริมาณหนาแน่นน้อยกว่าปกติ และควรเลือกปล่อยขนาดใหญ่ขึ้นเพื่อลดระยะเวลาในการเลี้ยง 6.ควรงดเว้นการขนถ่ายสัตว์น้ำ เพราะจะทำให้สัตว์น้ำเกิดความเครียดมีผลกับการกินอาหารและการเจริญเติบโตของสัตว์น้ำโดยตรง 7.ต้องสังเกตอาการต่างๆ ของสัตว์น้ำที่เกิดขึ้นอย่างใกล้ชิดหากมีความผิดปกติให้ติดต่อสอบถามหรือขอคำแนะนำได้ที่สำนักงานประมงจังหวัดทุกแห่ง 8.ขอให้ติดตามข่าวสารพยากรณ์อากาศจากทางราชการอย่างใกล้ชิด และโปรดปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่อย่างเคร่งครัด

ในส่วนของกรมประมง ได้มีการสั่งการให้เจ้าหน้าที่ทั้งส่วนกลางและภูมิภาค ลงพื้นที่ติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด และรายงานให้กรมและศูนย์เฉพาะกิจป้องกันและแก้ไขปัญหาภัยธรรมชาติของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ทราบทุกสัปดาห์ และหากเกิดผลกระทบทางด้านประมงให้เร่งให้ความช่วยเหลือเกษตรกรเพื่อบรรเทาความเดือดร้อนเฉพาะหน้า รวมถึงให้ประสานความร่วมมือกับหน่วยงานอื่นๆ เพื่อให้ความช่วยเหลือได้อย่างรอบด้านและให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด โดยได้มอบหมายให้สำนักงานประมงจังหวัดพิจารณาให้ความช่วยเหลือเกษตรกรโดยใช้เงินทดรองราชการในอำนาจของผู้ว่าราชการจังหวัด ตามระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจ่ายเงินทดรองราชการช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน พ.ศ.2556 เพื่อช่วยเหลือเกษตรกรได้ทันทีตามความจำเป็นและเหมาะสม

เปิดตัวเกษตรกรต้นแบบระดับชาติ รับถ้วยพระราชทานสมเด็จพระเทพฯ

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/206989

วันอังคาร ที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.

นายประพัฒน์ ปัญญาชาติรักษ์ ประธานสภาเกษตรกรแห่งชาติ เปิดเผยว่า เพื่อขยายผลการทำการเกษตรตามแนวพระราชดำริพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวสู่เกษตรกรไทย สภาเกษตรกรแห่งชาติได้ขอพระราชทานโล่รางวัล เพื่อมอบให้แก่เกษตรกรต้นแบบที่มีผลงานดีเด่นระดับชาติ สาขาเกษตรอินทรีย์ และ สาขาเกษตรปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยสำนักราชเลขาธิการ ได้นำความกราบบังคมทูล สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี แล้วทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทาน

นายประพัฒน์กล่าวเพิ่มเติมว่า สภาเกษตรกรแห่งชาติได้ดำเนินการประเมินคัดเลือกเกษตรกรต้นแบบตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดประกอบด้วย ด้านที่ 1 คุณภาพเกษตรกร ด้านที่ 2 ความเป็นวิชาการการเกษตรและกิจกรรมเกษตรกรรม ด้านที่ 3 การบริหารจัดการ และด้านที่ 4 ความสำเร็จ/ความดีเด่น โดยระบุคุณสมบัติของเกษตรกรที่มีสิทธิ์เข้ารับการประเมินคัดเลือก ต้องมีสัญชาติไทย มีความประพฤติดี ไม่มีประวัติเสื่อมเสีย ดำเนินชีวิตด้วยความซื่อสัตย์ สุจริต ประกอบอาชีพเกษตรกรรม

มีผลงานทางการเกษตรดีเด่นเป็นที่ประจักษ์สามารถเผยแพร่ขยายผลให้แก่ส่วนรวมได้ และไม่เคยเข้ารับพระราชทานโล่รางวัลในสาขาเดียวกันมาก่อน สภาเกษตรกรแห่งชาติได้ดำเนินการประเมินตั้งแต่ระดับจังหวัดมีเกษตรกรได้รับการคัดเลือกเป็นเกษตรกรต้นแบบระดับจังหวัด 98 คน แล้วประเมินคัดเลือกเป็นเกษตรกรต้นแบบระดับภาค 8 คน ต่อจากนั้นประเมินคัดเลือกเป็นเกษตรกรต้นแบบระดับชาติ 2 คน เพื่อรับพระราชทานโล่รางวัล เรียบร้อยแล้ว

ทั้งนี้ ผู้ที่ผ่านการคัดเลือกเกษตรกรต้นแบบระดับชาติที่ได้รับรางวัลพระราชทาน ประจำปี พ.ศ. 2558 ได้แก่ 1.เกษตรกรต้นแบบสาขาเกษตรอินทรีย์ คือ นายสมัย แก้วภูศรี เกษตรกรจากจังหวัดลำพูน และ 2.เกษตรกรต้นแบบสาขาปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง คือ นางจันท์นิภา หวานสนิท เกษตรกรจากจังหวัดกระบี่

โชว์ศักยภาพ‘หม่อนไหม’ ระดมคลัสเตอร์อีสานไทยซิลค์เจรจาการค้างาน‘Biff&Bil’

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/206988

วันอังคาร ที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.

นายวสันต์ นุ้ยภิรมย์ รองอธิบดีกรมหม่อนไหม พร้อมด้วยเกษตรกรคลัสเตอร์อีสานไทยซิลค์ ภายใต้โครงการพัฒนาศักยภาพและเครือข่ายกลุ่มผู้ผลิตไหมไทยครบวงจร 6 จังหวัดนำร่อง ได้แก่ ขอนแก่นนครราชสีมา ชัยภูมิ บุรีรัมย์ ร้อยเอ็ด และมหาสารคาม เข้าร่วมงานแสดงสินค้าแฟชั่นและงานแสดงสินค้าเครื่องหนัง ปี 2559 (ครั้งที่ 34) หรือ Biff&Bil 2016 ซึ่งเป็นการแสดงศักยภาพของอุตสาหกรรมสินค้าแฟชั่น สิ่งทอ และเครื่องหนังไทย ตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำที่ครบวงจร และเป็นเวทีทางการค้าที่ให้ผู้ผลิต ผู้ประกอบการและนักออกแบบ ได้ต่อยอดทางการค้าและสร้างเครือข่ายทางธุรกิจ ทั้งนี้ ในการนำเกษตรกรคลัสเตอร์อีสานไทยซิลค์มาร่วมงานครั้งนี้ จะสามารถเปิดโอกาสให้เกษตรกรได้มาร่วมเจรจาธุรกิจและจำหน่ายสินค้า เพื่อเป็นการเปิดตลาดด้านหม่อนไหมให้เป็นที่รู้จักและเปิดตลาดให้กว้างขึ้น

สำหรับการรวมกลุ่มเกษตรกรคลัสเตอร์อีสานไทยซิลค์ ภายใต้โครงการพัฒนาศักยภาพและเครือข่ายกลุ่มผู้ผลิตไหมไทยครบวงจร ได้รับการส่งเสริมจากกรมหม่อนไหมร่วมกับสำนักงานส่งเสริมวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม หรือ สสว. โดยมีสถาบันพัฒนาอุตสาหกรรมสิ่งทอเป็นที่ปรึกษา ในการพัฒนาเครือข่ายผู้ผลิตหม่อนไหมให้เป็นกลุ่มคลัสเตอร์เดียวกัน จากกลุ่มเกษตรกรผู้ผลิตและผู้ประกอบการด้านหม่อนไหมในประเทศไทยที่มีจำนวนกว่า 70,000 ราย โดยเน้นการพัฒนาศักยภาพของเกษตรกรเป็นสำคัญ

เพื่อเป็นการพัฒนาศักยภาพเกษตรกรและพัฒนาเครือข่ายกลุ่มผู้ผลิตไหมไทยแบบครบวงจร ด้วยการเผยแพร่ข้อมูล ความรู้ และความสำคัญเกี่ยวกับการสร้างเครือข่าย แนวทางการส่งเสริมกลุ่มเกษตรกรผู้ผลิตและผู้ประกอบกาให้เติบโตอย่างยั่งยืน ด้วยการยกระดับความสามารถในด้านการผลิต ด้านนวัตกรรมและด้านความเชื่อมโยงเครือข่าย มีการสนับสนุนและต่อยอดการดำเนินธุรกิจร่วมกัน รวมถึงบูรณาการความร่วมมือกับผู้เกี่ยวข้อง เสริมสร้างและพัฒนาศักยภาพเครือข่าย SME ให้เป็นพลังขับเคลื่อนเศรษฐกิจในพื้นที่จังหวัดนำร่องต่อไป

อ่างน้ำบุรีรัมย์แห้งกระทบผลิตประปา วอนประชาชนช่วยประหยัดน้ำ

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/206954

วันจันทร์ ที่ 14 มีนาคม พ.ศ. 2559, 18.04 น.
14 มี.ค. 59 นายกิติกุล เสภาศีราภรณ์ ผู้อำนวยการโครงการชลประทาน จ.บุรีรัมย์ กล่าวว่า จากสถานการณ์ภัยแล้งที่คุกคามอย่างต่อเนื่อง ประกอบกับสภาพอากาศที่ร้อนจัดในช่วงนี้ ส่งผลให้ปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำทั้งขนาดใหญ่ และขนาดกลางในพื้นที่จังหวัดบุรีรัมย์รวมทั้งหมด 16 แห่ง มีปริมาณลดต่ำลงอย่างต่อเนื่อง ซึ่งในจำนวนนี้มีอ่างเก็บน้ำที่มีระดับน้ำกักเก็บต่ำกว่าร้อยละ 30 ของปริมาณความจุอ่างอยู่จำนวน 4 แห่ง คือ อ่างเก็บน้ำห้วยตลาด อ.เมือง อ่างเก็บน้ำหนองทะลอก อ.นางรอง อ่างเก็บน้ำห้วยน้อย และอ่างเก็บน้ำห้วยขี้หนู อ.ลำปลายมาศ ทำให้เริ่มส่งผลกระทบกับน้ำดิบผลิตประปาบริการประชาชนแล้ว

โดยเฉพาะอ่างเก็บน้ำหนองทะลอก เหลือน้ำกักเก็บอยู่ประมาณ 0.11 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือเฉลี่ย 3.29 % ของปริมาณความจุอ่าง 3.43 ล้านลูกบาศก์เมตร ขณะนี้ไม่สามารถสูบขึ้นมาผลิตประปาบริการประชาชนในเขตเทศบาลเมืองนางรองได้ ทำให้ทางการประปาส่วนภูมิภาคต้องดึงน้ำจากลำมาศมากักเก็บไว้ผลิตประปาแทนเพื่อให้ประชาชนได้มีน้ำอุปโภคบริโภคตลอดช่วงหน้าแล้งนี้

ส่วนอ่างเก็บน้ำอื่นจะได้ประเมินสถานการณ์อย่างใกล้ชิด หากพบระดับน้ำต่ำอยู่ในภาวะเสี่ยงที่จะไม่เพียงพอ จะเร่งหามาตรการรองรับเพื่อไม่ให้ประชาชนได้รับความเดือดร้อนจากการขาดแคลนน้ำอุปโภคบริโภค

ขณะนี้ภาพรวมปริมาณน้ำในอ่างทั้ง 16 แห่ง เหลือน้ำกักเก็บอยู่ประมาณ 148.189 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือเฉลี่ย 50.89 % ของปริมาณความจุอ่าง 291 ล้านลูกบาศก์เมตร ซึ่งมั่นใจว่าน้ำที่เหลือจะเพียงพอผลิตประปาบริการประชาชนได้ถึงเดือนพฤษภาคม

“แต่หากฝนมาล่าช้ากว่าปกติอาจทำให้เกิดภาวะเสี่ยงได้ จึงอยากร้องขอให้ประชาชนใช้น้ำอย่างประหยัด เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดภาวะวิกฤตขาดแคลนน้ำอุปโภคบริโภค” นายกิติกุล กล่าว

 

กรมชลฯยังมั่นใจสถานการณ์น้ำ ระบุมีใช้เพียงพอตลอดฤดูแล้ง!

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/206885

วันจันทร์ ที่ 14 มีนาคม พ.ศ. 2559, 14.18 น.
14 มี.ค.59 นายสุเทพ น้อยไพโรจน์ อธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยถึงสถานการณ์น้ำในอ่างขนาดใหญ่และขนาดกลางทั่วประเทศ มีปริมาตรน้ำใช้การได้ 14,092 ล้าน ลบ.ม.คิดเป็นร้อยละ 28% โดยมีแผนจัดสรรน้ำไว้สำหรับฤดูแล้งทั่วประเทศ เริ่มตั้งแต่ 1 พ.ย.58 สิ้นสุด 30 เม.ย.59 ปริมาตรน้ำ 11,240 ล้าน ลบ.ม.โดยระบาย 67 ล้าน ลบ.ม.ต่อวัน จนถึงปัจจุบันระบายน้ำไปแล้ว 6,916 ล้าน ลบ.ม.คิดเป็นร้อยละ 61 ของแผนทั้งหมด ยังเหลือปริมาณน้ำอีก 4,504 ล้าน ลบ.ม.คิดเป็น ร้อยละ 39 ซึ่งหลังจากวันที่ 1 พ.ค.59 มีปริมาณน้ำ 7,840 ล้าน ลบ.ม.สำรองไว้ถึงเดือน ก.ค.มีพอใช้ทั่วประเทศแน่นอน

สำหรับลุ่มเจ้าพระยา ช่วงต้นฤดูมีปริมาณน้ำใช้การได้รวม 4,800 ล้าน ลบ.ม.เป็นปริมาณน้ำจัดสรรไว้ใช้ช่วงฤดูแล้ง 3,200 ล้าน ลบ.ม.ได้ระบายไปแล้ว 2,136 ล้าน ลบ.ม.คิดเป็นร้อย 67 ในปัจจุบันมีปริมาณน้ำอยู่ที่ 2,784 ล้าน ลบ.ม.โดยระหว่างนี้ตามแผนจนถึงสิ้นเดือน เม.ย.มีปริมาณน้ำใช้ 1,064 ล้าน ลบ.ม.ซึ่งสำรองไว้อีก 1,600 ล้าน ลบ.ม.ดังนั้น จะมีน้ำเพียงพอใช้ตลอดฤดูแล้งจนถึงหน้าฝนใหม่ ส่วนที่น้ำในคลองต่างๆ แห้งลง เพราะไม่มีแผนส่งน้ำเข้าคลองสำหรับการเกษตร คลองก็จะแห้งเป็นธรรมดา

‘บิ๊กฉัตร’ชู4แนวปฎิรูปเกษตร สู้ภาวะเศรษฐกิจโลกตกต่ำ

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/206877

วันจันทร์ ที่ 14 มีนาคม พ.ศ. 2559, 13.42 น.

14  มี.ค. 59 ที่อาคารอิมแพคฟอร์รั่ม เมืองทองธานี สภาเกษตรกรแห่งชาติ  โดยนายประพัฒน์ ปัญญาชาติรักษ์ ประธานสภาเกษตรกรฯ จัดงาน”สานพลังประชารัฐ สร้างเศรษฐกิจฐานราก ขับเคลื่อนพัฒนาเกษตรกรและภาคเกษตรกรรมสู่ความมั่นคง มั่นคั่ง ยั่งยืน” ซึ่ง พล.อ.ฉัตรชัย สาริกัลยะ รมว.เกษตรและสหกรณ์ กล่าวปาฐกถาพิเศษว่าเศรษฐกิจมีปัญหาทั่วโลกหลายประเทศสั่งซื้อสินค้าจากเรามีปัญหา ราคาน้ำมันตกลงกระทบราคายางพาราธรรมชาติ มีผลกระทบต่อสินค้าเกษตรทั้งสิ้น รวมทั้งกติกาการแข่งขันมีสูงขึ้น เช่นไอยูยู นับวันทวีความรุนแรงมาก อีกเรื่องบ้านเราเผญิชภัยแล้ง และในประเทศในภูมิภาคเอเซียเจอภัยแล้งหนักมากเช่นกัน จึงต้องหันมาเน้นหนักในเรื่องนำเทคโนโลยีมาสนับสนุนการทำเกษตร หลายทศวรรษที่ผ่านมาประชากรในภาคเกษตรมีความเหลื่อมล้ำด้านรายได้ ภาคอื่นมีรายได้มากกว่า ปัญหาแรงงานส่วนเป็นผู้สูงอายุมากว่า50 ปีขึ้นไป และปัญหาทรัพยากรธรรมชาติลดลง หลายพื้นที่พบว่าพื้นที่เกษตรไม่เหมาะสม อาทิข้าว ยาง มัน อ้อย ทั้งประเทศมีพื้นที่เหมาะสมปลูกพืชเหล่านี้ 63% ที่เหลือ33%ไม่เหมาะ ตนได้ให้กระทรวงเกษตรฯเร่งรัดจัดทำแผนที่ระดับจังหวัด คาดการณ์ปริมาณน้ำใน10 ปีข้างหน้า สภาพดินและพืชที่เหมาะสม โดยควบคู่ไปกับการส่งเสริมตามความต้องการตลาด ซึ่งทุกกรมไปผลักดันให้เกิดเป็นรูปธรรม
“วันนี้ข้อจำกัดของการเกษตร คือเรื่องน้ำ ขณะนี้มีพื้นที่เกษตรอยู่ในเขตชลประทาน 29 ล้านไร่ จากพื้นที่เกษตร 130 ล้านไร่ทั่วประเทศ อีก110 กว่าล้านไร่ อยู่นอกเขตชลประทานรอฝนอย่างเดียว ผมเสนอแผนพัฒนาเขตชลประทานอีก10 ปีข้างหน้า ซึ่งมีคำตอบว่าจะเพิ่มพื้นที่ชลประทานได้เพียง10 ล้านไร่เท่านั้น ดังนั้นวิธีคิดมองการบริหารจัดการที่ดิน ต้องทำเกษตรให้เหมาะสมกับพื้นที่ ถึงอยู่ได้ ซึ่งในแผนยุทธศาตร์ชาติ 20 ต้องแก้ผลผลิตตกต่ำ ปัญหาความยากจนที่ยังอยู่กับพี่น้องการเกษตร โดยนายกฯวางนโยบายใน การสร้างความเข้มแข็งให้เกษตรกรและสถาบันเกษตร ยกมาตรฐานเข้าสู่เกษตรปลอดภัย หรือเกษตรอินทรีย์ทั้งหมด การจัดการสินค้าเกษตรตลอดห่วงโซ่ ได้ตามมาตรฐานและเป็นที่ต้องการตลาด การแปรรูปเพิ่มสินค้าสร้างความมั่นคงอาหาร และพลังงานยั่งยืนไปสู่อนาคต
กระทรวงเกษตรฯกำหนดแผนปฎิบัติจับต้องได้ การแก้ปัญหาเฉพาะหน้า ผมเข้ามาเป็นรัฐมนตรีเกษตรได้ 6 เดือน เร่งแก้ราคายางตกต่ำ และมี15 มาตรการช่วยเหลือเกษตรกรสวนยางในระยะยาว รวมทั้งในปีนี้เป็นปีแห่งการลดต้นทุนและเพิ่มโอกาสการแข่งขัน  รวมมือกับทุกกระทรวงเช่นกระทรวงพาณิชย์ ลดค่าปุ๋ยยา เมล็ดพันธุ์ กระทรวงมหาดไทย ลดค่าเช่าที่ดิน และบูรณาการทุกหน่วยงานในพื้นที่ และภาคเอกชน ทำเกษตรแปลงใหญ่ ในรูปแบบประชารัฐ
“ผมมีแนวคิดปฎิรูปเกษตร 1.เราต้องกล้าที่จะเปลี่ยนแปลง 2.ต้องใช้นวตกรรมใหม่ๆมาช่วยส่งเสริมให้เกษตรกรผลิตสินค้าตรงตามความต้องการของตลาด 3.ต้องใช้ความคิด หากเรายังทำเกษตรดั้งเดิมสู้ประเทศอื่นลำบาก เพราะต้นทุนการผลิตอยู่ในเกณฑ์สูง ค่าแรงงานสูง 4.ต้องมองถึงตลาด ซึ่งสิ่งสำคัญสุด วันนี้สินค้าเกษตรที่เราทำอยู่ ไม่สามารถทำให้เกษตรกรมีความกินดีอยู่ดีได้ ต้องนำแนวทางพระราชดำริ ทฤษฎีเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มาปรับใช้ ทำเกษตรผสมผสาน ไม่ปลูกพืชเชิงเดี่ยวและเลี้ยงสัตว์ไปด้วย ภาคเกษตรอยู่ได้อย่างมั่งคงและยั่งยืน”รมว.เกษตรฯ กล่าว

 

ขันนอตผู้ว่าฯ ย้ำมาตรการแก้ภัยแล้ง เน้นจัดหาน้ำกิน-ใช้ให้ปชช.

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/206839

วันจันทร์ ที่ 14 มีนาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.
ขันนอตผู้ว่าฯ

ย้ำมาตรการแก้ภัยแล้ง

เน้นจัดหาน้ำกิน-ใช้ให้ปชช.

ชาวนาสุพรรณอ่วมหนี้พุ่ง

ต้องอพยพหนีแก๊งทวงเงิน

เมื่อวันที่ 13 มีนาคม นายกฤษฎา บุญราช ปลัดกระทรวงมหาดไทย ส่งข้อความผ่านโปรแกรมไลน์ถึงผู้ว่าราชการจังหวัด ผู้ตรวจราชการกระทรวงมหาดไทย นายอำเภอ และผู้ตรวจราชการทุกกรมว่า ตามที่ได้แจ้งแนวทางวางมาตรการป้องกันและช่วยเหลือประชาชนที่ประสบภัยแล้งในพื้นที่ต่างๆ ไปแล้วกระทรวงมหาดไทย ขอให้จังหวัดและอำเภอได้ดำเนินการเพิ่มเติมดังนี้

ปลัดมท.ขันน๊อตผวจ.สู้ภัยแล้ง

1.ให้รีบตั้งกองอำนวยการป้องกันและแก้ไขปัญหาภัยแล้งระดับจังหวัด อำเภอ แล้วประชุมส่วนราชการในจังหวัด เพื่อแก้ปัญหาร่วมกัน โดยให้มีการประชุมคณะกรรมการจังหวัด อำเภอเป็นประจำทุกสัปดาห์ เพื่อติดตามสถานการณ์ภัยแล้งในพื้นที่อย่างใกล้ชิด

2.ให้จังหวัด อำเภอ รวบรวมข้อมูลสำคัญคือสำรวจปริมาณน้ำต้นทุนที่มีอยู่จริงในพื้นที่แยกเป็นน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภค เพื่อการเกษตร ใช้ได้นานเท่าใด ก่อนแผนงานโครงการเพื่อช่วยเหลือประชาชนที่ประสบภัยแล้ง และถ้าไม่มีฝนตกลงมาจนถึงเดือนมิถุนายน จะมีแนวทางป้องกัน ช่วยเหลือ และแก้ไขปัญหาอย่างไร

3.จัดลำดับการช่วยเหลือประชาชนตามความสำคัญของปัญหา โดยเน้นช่วยเหลือด้านน้ำอุปโภคบริโภคเป็นลำดับแรก 4.ถ้าจำเป็นต้องนำน้ำไปแจกจ่ายช่วยเหลือประชาชน ควรกำหนดจุดแจกจ่ายและพื้นที่การให้ความช่วยเหลือ ซึ่งต้องดำเนินการให้ทั่วถึง

นายกฤษฎายังกำชับให้ประสานงานกับหน่วยงานในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ขอทราบข้อมูลปริมาณน้ำใต้ดินในพื้นที่ว่าจุดใดขุดเจาะบ่อบาดาลได้บ้าง และให้สำรวจแหล่งน้ำธรรมชาติ เพื่อร่วมกันทำฝายสำรองน้ำไว้ใช้

นอกจากนี้ ให้ประสานกับประปาส่วนภูมิภาค และเอกชน แจ้งให้เริ่มใช้มาตรการประหยัดน้ำอย่างจริงจังในการให้บริการประชาชน เช่น เปิดจ่ายน้ำเป็นเวลา ชลอแรงดันการจ่ายน้ำ รวมถึงนำแนวทางบริหารจัดการน้ำตามพระราชดำริมาใช้แก้ปัญหาด้วย ประสานสถาบันการศึกษา กลุ่มประชาสังคมที่มีแนวทางบำบัดน้ำใช้แล้วกลับมาใช้ได้อีก ส่วนการประกาศเขตภัยพิบัติ ให้แยกพื้นที่เป็นรายหมู่บ้าน ตำบล อำเภอที่ประสบภัยแล้งชัดเจน อย่าให้เกิดช่องทางทุจริต

สุรินทร์ประกาศภัยพิบัติ1อำเภอ

ส่วนสถานการณ์ภัยแล้งหลายพื้นที่เข้าขั้นวิกฤติ โดยนายอรรถพร สิงหวิชัย ผู้ว่าราชการจังหวัดสุรินทร์เปิดเผยว่า ชาวบ้านบางพื้นที่ของจังหวัดเริ่มขาดแคลนน้ำอุปโภคบริโภค ขณะนี้ได้ประกาศเขตการให้ความช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน (ภัยแล้ง)แล้ว 1 อำเภอคือ 4 หมู่บ้านของต.บุแกรง อ.จอมพระ ชาวบ้านเดือดร้อน 578 ครัวเรือน และอยู่ระหว่างตรวจสอบพื้นที่ประสบภัยแล้งอีก 2 อำเภอคือ อ.ท่าตูม และอ.สำโรงทาบ ส่วนการช่วยเหลือที่ผ่านมา หน่วยงานต่างๆ ได้แจกจ่ายน้ำอุปโภคบริโภคช่วยเหลือผู้ประสบภัยแล้งอย่างต่อเนื่อง ประมาณ 339 เที่ยว ปริมาณน้ำกว่า 2 ล้านลิตร ปัจจุบันได้สูบน้ำไปเก็บกักในแหล่งน้ำดิบที่ใช้ผลิตน้ำประปาเพื่ออุปโภคบริโภค โดยมีอำเภอที่มีแหล่งน้ำสำหรับผลิตน้ำประปามีปริมาณน้ำในเกณฑ์น้อย ต้องการให้สูบน้ำเข้าสู่แหล่งน้ำ 11 อำเภอ โดยล่าสุดสูบน้ำในพื้นที่แล้ว 6 อำเภอ 13 ตำบล 27 แห่ง ปริมาณน้ำที่สูบกว่า 1,600,000 ลูกบาศก์เมตร ประชาชนได้รับผลประโยชน์กว่า 6,000 ครัวเรือน

พิษแล้งหนี้พุ่งเกษตรกรหนีเจ้าหนี้

นายวรภพ ฉิมพันธุ์ นายก อบต.ไร่รถ อ.ดอนเจดีย์ จ.สุพรรณบุรีกล่าวถึงปัญหาภัยแล้งในพื้นที่ว่า ขณะนี้มีประชาชนบางพื้นบางส่วนอพยพไปอยู่บ้านญาติพี่น้อง เพื่อนสนิทที่มีแหล่งน้ำที่ดีกว่า เนื่องจากทนความแล้งไม่ไหว เช่นเดียวกับ หมู่บ้านใกล้เคียงคือเขต ต.สนามคลี อ.เมืองสุพรรณบุรี หลายครัวเรือนย้ายไปอยู่อื่นตั้งแต่ปลายปี 2557 ส่วนหนึ่งนอกจากทนความแห้งแล้งไม่ไหว แล้วอีกส่วนย้ายหนีหนี้ เนื่องจากกู้ยืมเงินมาลงทุนทำนาแล้วหมดตัว เพราะประสบภัยแล้งติดต่อกันมา ขณะที่บางส่วนไปกู้เงินกู้รายวันหรือที่เรียกว่าหมวกกันน็อค แต่ไม่มีเงินส่ง เมื่อถูกทวงถามและกดดันข่มขู่จากพวกหมวกกันน็อค จึงต้องนีไปอยู่ที่อื่น เงินเยียวยาที่ได้จากรัฐบาล 1,113 บาท ไม่พอใช้หนี้ค่าลงทุนทำนา เพราะลงทุนต่อ 1 ไร่ ประมาณ 2-3 พันบาท ทำให้เป็นหนี้ผูกพันา

พลิกวิกฤติหาปลางมหอยขาย

ส่วนที่จ.บุรีรัมย์ ชาวบ้าน และผู้สูงอายุ จากหลายหมู่บ้านในอ.นารองดิ้นรนพลิกวิกฤตหลังการประปาส่วนภูมิภาคอำเภอนางรองสูบดึงน้ำจากคลองลำน้ำมาศ ไปกักเก็บไว้ในบ่อพักน้ำเพื่อสำรองไว้ผลิตประปาบริการประชาชนในเขตเทศบาลเมืองนางรอง ให้เพียงพอช่วงหน้าแล้ง ส่งผลให้ลำน้ำตื้นเขิน จึงพากันไปจับปลางมหอยนำไปบริโภค และขายเป็นรายได้เลี้ยงครอบครัวช่วงหน้าแล้ง โดยบางคนสามารถจับปลาและหอยได้วันละ 4-5 กก.นำไปขายมีรายได้วันละ 300-400 บาท

รายงานพิเศษ : ปัดฝุ่น‘โขง เลย ชี มูล’แก้ปัญหาน้ำอีสานอีสาน

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/206773

วันจันทร์ ที่ 14 มีนาคม พ.ศ. 2559, 06.00 น.
ภายหลังจากกรมชลประทาน ได้ศึกษาเพิ่มเติมความเหมาะสมรูปแบบการพัฒนา โครงการบริหารจัดการน้ำโขง เลย ชี มูล โดยแรงโน้มถ่วง ต่อจากโครงการศึกษาความเหมาะสมและผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) และการประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์ (SEA) ที่ได้ศึกษาแล้วเสร็จเมื่อปี 2555 ประกอบกับภัยแล้งคุกคามประเทศไทย โดยเฉพาะในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ หลายพื้นที่ต้องงดการปลูกพืชฤดูแล้ง “โครงการบริหารจัดการน้ำโขง-เลย-ชี-มูลโดยแรงโน้มถ่วง” จึงถูกหยิบขึ้นมาทบทวนอีกครั้ง

ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีลักษณะภูมิประเทศเป็นที่ราบสูง มีพื้นที่เหมาะสมในการสร้างแหล่งกักเก็บน้ำขนาดใหญ่น้อยมาก ส่งผลให้ขาดแคลนน้ำในฤดูแล้งเป็นประจำซ้ำซาก ทั้งๆที่ปริมาณฝนตกเฉลี่ยแต่ละปีไม่น้อยกว่าภาคอื่นๆ ทำให้พื้นที่การเกษตรในภาคอีสานซึ่งมีมากที่สุดถึง 62.15 ล้านไร่ แต่กลับเป็นภาคที่มีพื้นที่ชลประทานน้อยที่สุดเพียง 7.07 ล้านไร่ จึงไม่แปลกที่ภาคอีสาน จะมีความมั่นคงในเรื่องน้ำค่อนข้างต่ำ กระทบต่อความเป็นอยู่และรายได้ประชากรโดยเฉลี่ยต่ำกว่าภูมิภาคอื่น

นอกจากนี้สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สภาพัฒน์) ยังได้สรุปวิกฤติทรัพยากรน้ำของประเทศไทยว่า หากไม่มีการลงทุนพัฒนาแหล่งน้ำในอีก 20 ปีข้างหน้า ภาคตะวันออกเฉียงเหนือจะขาดแคลนน้ำ 15,833 ล้านลูกบาศก์เมตร (ลบ.ม.) ต่อปี

โครงการบริหารจัดการน้ำโขง เลย ชี มูล โดยแรงโน้มถ่วงจะแก้ปัญหาเรื่องน้ำในภาคอีสานได้หรือ?

ดร.สมเกียรติ ประจำวงษ์ ผู้อำนวยการสำนักบริหารโครงการเปิดเผยว่า จากการศึกษาความเหมาะสมเบื้องต้นได้ข้อสรุปว่า “โครงการบริหารจัดการน้ำโขง เลย ชี มูล โดยแรงโน้มถ่วง” มีความเป็นไปได้ทางวิศวกรรม มีผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและสังคมน้อย มีความคุ้มค่าทางด้านเศรษฐกิจ ช่วยแก้ปัญหาขาดแคลนน้ำได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน อย่างไรก็ตาม การนำน้ำจากแม่น้ำโขงมาใช้ต้องได้รับข้อตกลงและความร่วมมือจากประเทศภาคีลุ่มแม่น้ำโขงก่อน เพราะเป็นแม่น้ำนานาชาติ ซึ่งตามข้อตกลงนั้นจะสามารถนำน้ำมาใช้ได้ต่อเมื่อระดับน้ำในแม่น้ำโขงมีความสูงไม่น้อยกว่า 190 เมตร จากระดับน้ำทะเลปานกลาง

สำหรับโครงการบริหารจัดการน้ำโขง เลย ชี มูล โดยแรงโน้มถ่วง เป็นการใช้หลักทางวิศวกรรมที่จะนำน้ำที่มากมายมหาศาลจากแม่น้ำโขงเฉลี่ยปีละ 40,000 ล้านลบ.ม. บวกกับสภาพภูมิประเทศที่เหมาะสมในการส่งน้ำด้วยแรงโน้มถ่วงบริเวณปากแม่น้ำเลย อ.เชียงคาน จ.เลย ผ่านอุโมงค์ผันน้ำ ซึ่งศึกษาไว้ 2 เส้นทางคือ เส้นทางแรกผันน้ำจากเลยไปหนองบัวลำภู โดยใช้อุโมงค์ผันน้ำยาว 54 กิโลเมตร ซึ่งสามารถส่งน้ำได้ครอบคลุมพื้นที่ภาคอีสานตอนบน และเส้นทางที่ 2 ผันจากเลยมายังพื้นที่ลุ่มน้ำชีและลุ่มน้ำมูล โดยใช้อุโมงค์ผันน้ำความยาว 85 กิโลเมตร ซึ่งสามารถส่งน้ำได้ครอบคลุมพื้นที่ภาคอีสานได้มากกว่าเส้นทางแรก

โครงการบริหารจัดการน้ำโขง-เลย-ชี-มูล จะสามารถส่งน้ำกระจายน้ำเข้าสู่พื้นที่ชลประทานโดยระบบแรงโน้มถ่วง 20.46 ล้านไร่ และด้วยระบบสูบน้ำอีก 10.18 ล้านไร่ รวมจะทำให้มีพื้นที่ชลประทานเพิ่มขึ้นกว่า 30.64 ล้านไร่ ซึ่งคิดเป็นพื้นที่ 1.04 เท่าของพื้นที่ชลประทานในปัจจุบัน

งบประมาณทั้งโครงการมหาศาล หากดำเนินการ ณ วันนี้ จะใช้งบประมาณถึง 2.77 ล้านล้านบาท !!

ดังนั้นการดำเนินการทั้งโครงการคงเป็นไปได้ยาก กรมชลประทานจึงแบ่งดำเนินงานเป็นระยะ เท่าที่งบประมาณจะสามารถจัดหาได้ในแต่ละปี ซึ่งอาจต้องใช้เวลาหลายปี แต่ก็ดีกว่าไม่ดำเนินการใดๆ เลย

สำหรับผลประโยชน์ที่ได้รับจากโครงการโดยตรงคือ สามารถเพิ่มพื้นที่ชลประทานได้ 30.64 ล้านไร่ เกษตรกรได้รับประโยชน์ถึง 1.72 ล้านครัวเรือน หรือ 7.05 ล้านคน ในพื้นที่ 272 อำเภอ 19 จังหวัด ทำให้ภาคเกษตรเพิ่มรายได้เป็นประมาณ 199,000 บาท/ครัวเรือน/ปี จากปัจจุบันที่มีเพียง 67,982 บาท/ครัวเรือน/ปี และส่งผลให้ GRP ของภาคอีสานเพิ่มขึ้นจาก 1.12 ล้านบาทเป็น 1.32 ล้านบาท หรือร้อยละ 17.83

นอกจากนี้ ยังจะเป็นแหล่งน้ำดิบสำหรับการอุปโภคบริโภค โดยเฉพาะการทำน้ำประปาอย่างพอเพียงตลอดทั้งปี แหล่งน้ำต่างๆ มีน้ำอุดมสมบูรณ์สามารถเก็บไว้ใช้ในฤดูแล้งได้ สามารถส่งน้ำให้พื้นที่แห้งแล้งหรือพื้นที่ที่ยากต่อการส่งน้ำไปถึง เป็นแหล่งน้ำให้กับภาคอุตสาหกรรม ส่งเสริมอาชีพการประมงและเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ สามารถพัฒนาไฟฟ้าพลังน้ำในคลองส่งน้ำสายหลักบางสายได้ สามารถพัฒนาภาคอีสานให้เป็นอู่ข้าวอู่น้ำแหล่งผลิตอาหารขนาดใหญ่ ส่งเสริมและสร้างความเข้มแข็งของภาคเกษตรและอุตสาหกรรมรองรับ AEC

นอกจากนี้ยังมีผลประโยชน์ที่ประเมินมูลค่าไม่ได้ตามมาอีกมากมาย เช่น ช่วยลดการอพยพแรงงานจากภาคการเกษตรไปยังกรุงเทพฯ และพื้นที่อื่นไม่น้อยกว่า 300,000 คน ลดอัตราการว่างงานเหลือร้อยละ 0.4 เพิ่มประสิทธิภาพการใช้ที่ดินในฤดูแล้งร้อยละ 130 ช่วยรักษาคุณภาพน้ำให้ดีขึ้น โดยเฉพาะในช่วงฤดูแล้ง ช่วยรักษาระบบนิเวศน์ลำน้ำให้มีน้ำตลอดทั้งปี

“หากนำมาคิดเป็นมูลค่า เฉพาะแค่เกษตรกรที่มีรายได้เพิ่มขึ้นประมาณ 131,018 บาท/ครัวเรือน/ปี ก็คุ้มค่ากับเงินที่ลงทุนแล้ว เพราะเมื่อนำมาคิดในภาพรวม เกษตรกรจะรายได้เพิ่มขึ้นรวมกันถึงปีละมากกว่า 225,000 ล้านบาท ประมาณไม่เกิน 12 ปี ก็สามารถคืนทุนได้ แต่ถ้านำมูลค่าด้านอื่นๆ ที่จะตามมากมายอย่างที่กล่าวมา มาคิดคำนวณด้วยแล้ว อาจจะไม่ถึง 5 ปีก็จะสามารถคืนทุนได้อย่างแน่นอน”

สำหรับการศึกษาความเหมาะสมรูปแบบการพัฒนา โครงการบริหารจัดการน้ำโขง เลย ชี มูล โดยแรงโน้มถ่วงเพิ่มเติมในครั้งนี้กำหนดแล้วเสร็จภายในเดือนธันวาคม 2559 โดยศึกษาในประเด็นพฤติกรรมและพลศาสตร์ การไหลของน้ำจากปากแม่น้ำเลยผ่านอุโมงค์ทั้งในฤดูฝนและฤดูแล้ง ผลกระทบในแม่น้ำโขงจากการพัฒนาโครงการเต็มศักยภาพ พร้อมพิจารณาทางเลือกในการดำเนินการระยะแรก ตลอดจนศึกษาในเรื่องความพร้อมรับการพัฒนา งบประมาณ ความคุ้มค่าในการลงทุน รูปแบบการลงทุนหรือร่วมลงทุน แผนการลงทุน รวมทั้งการประชาสัมพันธ์และการมีส่วนร่วมของประชาชน

ดร.สมเกียรติกล่าวว่า แนวทางที่มีความเป็นไปได้ที่จะดำเนินการในระยะแรกคือ เส้นทางที่ 2 ผันน้ำจากเลยมายังพื้นที่ลุ่มน้ำชีและลุ่มน้ำมูล ซึ่งจะสามารถส่งน้ำให้กับพื้นที่ชลประทานได้ประมาณ 1.36 ล้านไร่ ครอบคลุมพื้นที่จังหวัดเลย หนองบัวลำภู ขอนแก่น และยังสามารถเติมน้ำให้กับเขื่อนอุบลรัตน์ เขื่อนลำปาว ฝายหนองหวาย ฝายสารคาม ฝายท่าตูม ฝายร้อยเอ็ด ฝายยโสธร โดยแรงโน้มถ่วง ตลอดจนส่งน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคได้ 6 จังหวัดคือ หนองบัวลำภู ขอนแก่น มหาสารคม กาฬสินธุ์ ร้อยเอ็ด และยโสธร ได้อย่างพอเพียงอีกด้วย

อย่างไรก็ตาม โครงการบริหารจัดการน้ำโขง เลย ชี มูล โดยแรงโน้มถ่วง จะต้องส่งน้ำผ่านอุโมงค์ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางถึง 10 เมตร และความยาวกว่า 85 กิโลเมตร ซึ่งจะใช้เงินลงทุนสูง เมื่อสร้างแล้วต้องใช้งานได้จริง ดังนั้น เพื่อไม่ให้เกิดข้อผิดพลาด กรมชลประทานจึงจะลงทุนสร้างอุโมงค์จำลองขึ้นมาให้เหมือนกับของจริง เพื่อทดสอบประสิทธิภาพการทำงาน ปัญหา และอุปสรรคต่างๆ เมื่อลงทุนจริงจะได้ไม่เกิดปัญหา และสามารถใช้งานได้อย่างเป็นรูปธรรมและเต็มศักยภาพ

ปัญหาน้ำเริ่มรุนแรงเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะภัยแล้งปีนี้กระทบไปทั่วทุกพื้นที่ในประเทศ โครงการบริหารจัดการน้ำโขง เลย ชี มูล ถูกนำขึ้นมาศึกษาอีกครั้ง แต่จะเห็นผลเป็นรูปธรรม หรือ ถูกเก็บเข้าลิ้นชักเหมือนในอดีตที่ผ่านมา

คำตอบ อยู่ที่รัฐบาล