ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า
http://www.naewna.com/local/200568
ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า
http://www.naewna.com/local/200568
ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า
http://www.naewna.com/local/200567
3 ก.พ. 59 ที่ธนาคารปุ๋ยอินทรีย์บ้านเก้าเจ้า ม.6 ต.ลำภี อ.ท้ายเหมือง จ.พังงา นายสุรจิตต์ อินทรชิต ผู้ตรวจราชการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ลงพื้นที่ตรวจเยี่ยม ติดตาม โครงการสร้างความเข้มแข็งให้แก่เกษตรกรตามนโยบายเร่งด่วนของรัฐบาลในสถานการณ์ราคาผลผลิตตกต่ำ โดยมีหัวหน้าส่วนราชการสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในจังหวัดพังงา-ภูเก็ต ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้นำชุมชน เข้าร่วมเยี่ยมชมธนาคารปุ๋ยอินทรีและศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีการพัฒนาที่ดินของนายทศภณ เนียมทอง หมอดินอาสาประจำจังหวัดพังงา ซึ่งมีการบริหารงานจนประสบความสำเร็จสามารถลดต้นทุนการผลิต สร้างรายได้เพิ่มให้กับเกษตรกรได้เป็นอย่างดี
นายทศภณ เนียมทอง หมอดินอาสาประจำจังหวัดพังงา เปิดเผยว่า หมอดินอาสาเป็นเครือข่ายการพัฒนาที่ดินและเป็นกลไกที่สำคัญยิ่งในการขับเคลื่อนให้เกษตรกรในท้องถิ่นปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในการผลิตทางการเกษตร สามารถลดต้นทุนการผลิตและฟื้นฟูปรับปรุงดิน ตลอดจนการอนุรักษ์พื้นที่ทำการเกษตรให้สามารถใช้ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพและยั่งยืน ธนาคารปุ๋ยอินทรีย์แห่งนี้เกิดขึ้นจากการรวมกลุ่มของเกษตรกรในพื้นที่ โดยได้รับการสนับสนุนเป็นอย่างดีจากสถานีพัฒนาที่ดินจังหวัดพังงา ปัจจุบันสามารถผลิตปุ๋ยหมักสูตรพระราชทานของสมเด็จพระเทพฯปีละกว่า50ตันเอาไว้แจกจ่ายให้กับสมาชิก สำหรับเกษตรทั่วไปจำหน่ายให้กิโลกรัมละ4บาท นอกจากนั้นตนเองได้พัฒนาการผลิตปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงด้วยสูตรพิเศษของทางกลุ่ม จนเป็นที่นิยมของเกษตรกรทั่วทั้งจังหวัดพังงา โดนเฉพาะชาวสวนปาล์มน้ำมันที่ต่างพูดกันว่าดีกว่าปุ๋ยเคมี จนต้องมีการสั่งจองล่วงหน้า ซึ่งสามารถผลิตได้ปีละ 120 ตัน ราคาจำหน่ายสมาชิกกิโลกรัมละ4บาท ส่วนเกษตรกรทั่วไป กิโลกรัมละ 5.60 บาท

นายสุรจิตต์ อินทรชิต ผู้ตรวจราชการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า ธนาคารปุ๋ยอินทรีเป็นประโยชน์ต่อเกษตรกรอย่างมาก อีกทั้งยังเป็นนโยบายของรัฐบาล ที่ต้องการให้เกษตรกรทำปุ๋ยหมักใช้เอง เพื่อลดต้นทุนการผลิต ลดการใช้สารเคมี ต้ออาศัยหมอดินอาสาในการทำให้เกษตรกรเกิดการยอมรับและมีการขยายผลไปสู่ระดับครัวเรือน มีการทำใช้เองในระดับครัวเรือนมากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งน้ำหมักชีวภาพ และปุ๋ยหมัก ซึ่งสามารถนำไปใช้กับไม้ผล และพืชผักที่ปลูกไว้ในครัวเรือน
ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า
http://www.naewna.com/local/200481
แม้ช่วงปลายเดือนมกราคมที่ผ่านมา พื้นที่ส่วนใหญ่ในประเทศไทยจะต้องเผชิญกับสภาพอากาศอันหนาวเหน็บอันเกิดจากอิทธิพลของความกดอากาศสูงรุนแรงจากประเทศจีน ที่แผ่ลึกลงมาถึงประเทศไทย ซึ่งปรากฏการณ์ดังกล่าว แม้จะช่วยให้คนไทยในหลายพื้นที่ คลายความตึงเครียดจากสภาพอากาศอันร้อนระอุและแห้งแล้งลงไปได้
แต่นั่นก็เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นเพียงแค่เสี้ยวเวลาหนึ่งเท่านั้น
เพราะโดยข้อเท็จจริงแล้ว “ภัยแล้ง” ยังคงอยู่กับเราต่อไปอีกนานและมีแนวโน้มความรุนแรงเพิ่มขึ้น
พล.อ.สุรศักดิ์ กาญจนรัตน์ รมว.ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เปิดเผยว่า สถานการณ์ภัยแล้งเวลานี้ยังคงลุกลามในหลายพื้นที่ของประเทศ ปริมาณน้ำต้นทุนที่เหลืออยู่ในแต่ละพื้นที่เวลานี้ มีความหมิ่นเหม่อย่างยิ่งที่อาจไม่เพียงพอใช้จนสามารถผ่านฤดูแล้งไปได้ ขณะที่แนวโน้มการเกิดภัยแล้งในพื้นที่ต่างๆ ก็ยังคงมีแนวโน้มจะขยายวงออกไปอย่างต่อเนื่อง ซึ่งรัฐบาลรับทราบดีถึงสถานการณ์ดังกล่าว จึงมอบหมายให้ทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ติดตามเฝ้าระวัง เตรียมความพร้อม รวมทั้งดำเนินการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนให้ประชาชนในทุกพื้นที่มาอย่างต่อเนื่อง
โดยที่ผ่านมารัฐบาลโดยคณะกรรมการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (กนช.) ได้ดำเนินงานป้องกันและแก้ไขปัญหาภัยแล้งภายใต้แผนยุทธศาสตร์การบริหารจัดการทรัพยากรนำ ปี 2558-2559 ผ่าน 12 กิจกรรมหลัก อาทิ การพัฒนาแหล่งน้ำทั้งในและนอกเขตชลประทาน ซึ่งทำได้ 897 ล้าน ลบ.ม. การพัฒนาน้ำบาดาลมาใช้ประโยชน์ 99.36 ล้าน ลบ.ม. การฟื้นฟูป่าต้นน้า 48,072 ไร่ และการวางระบบประปาหมู่บ้าน 4,520 หมู่บ้าน เป็นต้น
ขณะที่หน่วยงานในสังกัด กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซึ่งมีกรมทรัพยากรน้ำและกรมทรัพยากรน้ำบาดาล เป็น 2 หน่วยงานหลักในการดำเนินการเพื่อช่วยเหลือประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากภัยแล้งผ่านกิจกรรมที่สำคัญ ดังนี้
กรมทรัพยากรน้ำ โดยสำนักงานทรัพยากรน้ำภาค 1-11 ได้สนับสนุนเครื่องสูบน้ำเพื่อสูบน้ำไปเติมแหล่งน้ำธรรมชาติเพื่อการอุปโภคบริโภค 76 เครื่อง ช่วยเหลือ 66 พื้นที่ใน16 จังหวัด ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2558 – 14 มกราคม 2559 รวมปริมาณสูบน้ำ 11,921,730 ลบ.ม. มีประชาชนได้รับประโยชน์ 52,135 ครัวเรือน 188,583 คน และบริการแจกน้ำ 153,620 ลิตร รวมทั้งมีการอนุรักษ์ฟื้นฟูแหล่งน้ำ 14,091 แห่ง ความจุรวม 1,161.07 ล้าน ลบม. ปริมาตรน้ำ 631.54 ล้าน ลบ.ม.
กรมทรัพยากรน้ำบาดาล โดยสำนักงานทรัพยากรน้ำบาดาลเขต 1-12 ได้แจกจ่ายน้ำและน้ำดื่มบรรจุขวดรวม 1,020,300 ลิตร และให้บริการเป่าล้างบ่อบาดาล ซ่อมเครื่องสูบและซ่อมระบบประปาให้ประชาชน โดยได้ดำเนินการแล้ว 40 แห่ง รวมทั้งดำเนินโครงการเจาะบ่อบาดาลเพื่อการอุปโภคบริโภค เพื่อการเกษตร และเพื่อน้ำดื่มโรงเรียน ตามแผนงานเพิ่มเติมปี 2558 และแผนงานปี 2559 โดยดำเนินการไปแล้ว 1,284 บ่อ ปริมาณน้ำ 132,400 ลบ.ม./วัน
พล.อ.สุรศักดิ์ กล่าวต่อว่า จากนี้ไป กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จะเพิ่มระดับความเข้มข้นในการปฏิบัติภารกิจ ทั้งด้านการป้องกันและให้ความช่วยเหลือประชาชนผู้ประสบภัยแล้งในทุกพื้นที่ โดยมีกรมทรัพยากรน้ำและกรมทรัพยากรน้ำบาดาลเป็นหน่วยงานหลักในการปฏิบัติงานในการจัดหาและพัฒนาแหล่งน้ำในพื้นที่เสี่ยงภัย ขณะที่หน่วยงานอื่นๆ ก็จะเป็นหน่วยงานสนับสนุนและให้ความช่วยเหลือด้านต่างๆ เพื่อให้ประชาชนทุกคนได้รับผลกระทบจากวิกฤติที่เกิดขึ้นน้อยที่สุด
นางสาวภาวิณี ปุณณกันต์ อธิบดีกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม ในฐานะประธานคณะทำงานประชาสัมพันธ์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เปิดเผยว่า นอกจากการให้ความช่วยเหลือประชาชนผู้ประสบภัยแล้งแล้ว ยังมีสิ่งสำคัญอย่างหนึ่งที่ต้องขอความร่วมมือจากเกษตรกรและผู้ประชาชนทุกคน คือ การใช้น้ำอย่างประหยัด รู้คุณค่า และใช้อย่างเต็มประสิทธิภาพ ซึ่งสามารถทำได้ด้วยวิธีง่ายๆ โดยผ่านกิจกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น การปิดก๊อกน้ำขณะแปรงฟัน เมื่อแปรงฟันเสร็จควรบ้วนปากโดยใช้แก้วน้ำแทนการปล่อยน้ำไหลจากก๊อก การปิดฝักบัวขณะใช้สบู่ถูตัว การนำจานชามใช้แล้วมาล้างพร้อมกันในอ่างหรือกาละมังใบเล็ก ไม่เทน้ำล้างจานทิ้งโดยเปล่าประโยชน์ แต่ควรนำไปรดน้ำต้นไม้ต่อ และการตรวจสอบท่อน้ำรั่วรอบบ้านและปั๊มน้ำว่าไม่มีรอยรั่วซึม เป็นต้น
แนวโน้มสถานการณ์น้ำในเวลานี้ ทำให้ประชาชนทุกคนทั้งประเทศไม่ว่าในกรุงเทพมหานครหรือต่างจังหวัด จะต้องร่วมมือกันอย่างเป็นหนึ่งเดียวในการใช้น้ำทุกหยดอย่างคุ้มค่า ต้องร่วมกันประหยัดน้ำ รวมทั้งให้ความร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐในการบริหารจัดการน้ำ ซึ่งนี่จะเป็นตัวแปรสำคัญเพื่อให้เราทุกคนสามารถผ่านพ้นวิกฤติภัยแล้งในปีนี้ไปได้พร้อมๆ กัน
ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า
http://www.naewna.com/local/200480
นายอนันต์ สุวรรณรัตน์ อธิบดีกรมการข้าวเปิดเผยว่า ตามที่กรมการข้าวได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) หรือ สวก. ดำเนินโครงการพัฒนาต้นแบบการผลิตข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) โดยดำเนินการใน 2 จังหวัด คือ ร้อยเอ็ด และ สุรินทร์ พร้อมทั้งมีกิจกรรมส่งเสริมการตลาดข้าวหอมมะลิ ณ สาธารณรัฐประชาชนจีน โดยนำตัวแทนเกษตรกร 2 จังหวัด ร่วมประชาสัมพันธ์ส่งเสริมผลิตภัณฑ์ข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้GI โดยครั้งแรกเข้าร่วมงานแสดงสินค้า China-Asean Expo ณ นครหนานหนิง เมื่อวันที่ 18-21 กันยายน 2558
ขณะที่ในปี 2559 ได้นำเกษตรกรไปร่วมแสดงสินค้าในประเทศจีนอีก 3 งาน ได้แก่ งานแสดงสินค้าเพื่อขยายตลาดส่งออกสู่เมืองรองที่มีศักยภาพทางเศรษฐกิจ เพื่อรองรับการขยายตัวของสังคมเมือง ระหว่างวันที่ 15-18 มกราคม ณ ห้างสรรพสินค้า Poly Canal Plaza มณฑลกวางตุ้ง, งาน11th Guangzhou Special Purchasesfor the Spring Festival Fairs ระหว่างวันที่ 22 มกราคม – 2 กุมภาพันธ์ณ นครกว่างโจว มณฑลกวางตุ้ง และงาน The 4th Nanning New Year Shopping Festival ระหว่างวันที่ 21 มกราคม – 5 กุมภาพันธ์ ณ หอแสดงสินค้านครหนานหนิง มณฑลกว่างสี
นายกฤษณพงศ์ ศรีพงษ์พันธุ์กุลผู้อำนวยการกองพัฒนาผลิตภัณฑ์ข้าว กล่าวว่า ชาวจีนนิยมบริโภคข้าวหอมจากไทยมาก แต่ที่ผ่านมามีการปลอมปนข้าวจากที่อื่นแล้วอ้างเป็นข้าวไทย ทำให้เกิดความเสียหายการมาเปิดตลาดข้าวถึงประเทศจีนจึงได้รับความสนใจ โดยมีผู้ประกอบการร้านอาหาร ภัตตาคาร นักธุรกิจ มาเจรจาธุรกิจเพื่อสั่งซื้อสินค้าเป็นจำนวนมาก ซึ่งผลการเจรจาธุรกิจของงานที่นครหนานหนิง มณฑลกว่างสี เป็นที่น่ายินดี คือ นายเฉิน คัง หัว เจ้าของ http://www.easyju.cn ที่มีการซื้อขายสินค้าผ่านอินเตอร์เนตรายใหญ่ของประเทศจีน ได้มาเจรจานำเข้าข้าวหอมมะลิไทย 100% แบรนด์ “ข้าวหอมกัลยา” ที่ได้รับการรับรอง GI จาก EU ไปจำหน่ายในเว็บไซต์
“การนำเกษตรกรไปร่วมงานแสดงสินค้าในประเทศจีน เริ่มทำให้ผู้บริโภคเชื่อมั่นในคุณภาพข้าวไทย และมีการติดตามหากร่วมงานที่เมืองต่างๆ เช่นเว็บไซต์ซื้อขายสินค้าผ่านอินเตอร์เนตรายนี้มีสาขาถึง 13 แห่งในจีน ก็ติดตามมาจากการแสดงสินค้าในครั้งก่อน จนแน่ใจในคุณภาพสินค้านำมาสู่การตัดสินใจเจรจากับเจ้าของแบรนด์ข้าวหอมกัลยาซึ่งเป็นข้าวหอม GI ใน EU เจ้าแรกของประเทศไทย นับเป็นความสำเร็จที่กรมการข้าวสามารถต่อยอดแข่งขันให้สินค้าข้าวไทยในจีนได้ครอบคลุมมากยิ่งขึ้น”นายกฤษณพงศ์ กล่าว
ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า
http://www.naewna.com/local/200479
นายคมสัน จำรูญพงษ์ รองเลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) ในฐานะประธานคณะทำงานขับเคลื่อนศูนย์เรียนรู้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตรด้านเศรษฐกิจการเกษตร (คศศ.) เปิดเผยว่า สศก. ได้จัดทำ Road Map แผนบูรณาการขับเคลื่อนศูนย์ตามนโยบายรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์เรียบร้อยแล้ว โดยมีเป้าประสงค์ คือ การพัฒนา “เศรษฐกิจการเกษตรอาสา” (ศกอ.) เพื่อสนับสนุนภารกิจของ สศก. และศูนย์เรียนรู้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) 882 ศูนย์ของรัฐบาล โดยแผนปฏิบัติการหลังจากนี้ คือการสรรหา ศกอ. อย่างน้อย 882 ราย เน้นคุณสมบัติ คือ เป็นผู้มีภูมิลำเนาใกล้ที่ตั้ง ศพก. มีจิตอาสา มีเวลาให้สม่ำเสมอ สามารถใช้เครืองมือเทคโนโลยีสื่อสารได้
สำหรับการจัดอบรมให้ ศกอ. นั้น กำหนดรวม 5 รุ่นด้วยกัน ได้แก่ รุ่นที่ 1 ภาคเหนือ จ.เชียงใหม่ วันที่ 16-18 กุมภาพันธ์ รุ่นที่ 2 ภาคกลาง จ.นครนายก รุ่นที่ 3 ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จ. นครราชสีมา และรุ่นที่ 4 ภาคใต้ จ.สุราษฎร์ธานี อบรมพร้อมกันวันที่ 23-25 กุมภาพันธ์ และรุ่นที่ 5 ภาคตะวันออกเฉียงเหนืออีกครั้งที่ จ.ขอนแก่น ในวันที่ 24-26 กุมภาพันธ์ โดยหลักสูตรการพัฒนา ศกอ. สู่วิทยากร จะเน้นเรื่องการได้มาของข้อมูล การใช้ประโยชน์ข้อมูล การรายงานราคาสินค้าเกษตร และการรายงานสถานการณ์การผลิต โดยสศก.จะมีการติดตามประเมินผลการดำเนินงานของ ศกอ. ทุก 3 เดือน
ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า
http://www.naewna.com/local/200478

กรมพัฒนาที่ดิน ได้เริ่มศึกษาด้านการชะล้างพังทลายของดิน เพื่อเป็นข้อมูลสำคัญในการอนุรักษ์ดินและน้ำ โดยปี 2524 ได้ศึกษาและจัดทำแผนที่การชะล้างพังทลายของดินระดับประเทศ ต่อมาได้จัดทำแผนที่การสูญเสียดินระดับประเทศ มาตราส่วน 1 :1,000,000 และระดับภาค มาตราส่วน 1: 500,000 โดยใช้สมการการสูญเสียดินสากล ซึ่งเป็นข้อมูลที่มีประโยชน์ต่อหน่วยงานในประเทศไทย จนมีการนำมาใช้อย่างแพร่หลาย จากนั้นในปี 2547 จึงได้ประยุกต์แบบจำลองคณิตศาสตร์ของ MMF (0984) ประเมินการชะล้างพังทลายของดินทั่วประเทศในปี 2545 และ 2546
อย่างไรก็ตาม การประเมินทั้ง 2 ครั้งเป็นการประเมินในช่วงระยะเวลาที่ต่างกันและประยุกต์ใช้แบบจำลองที่แตกต่างกัน และไม่มีปริมาณการสูญเสียดินในพื้นที่จริงมาเปรียบเทียบ จึงไม่สามารถระบุได้ว่าผลการประเมินจากแบบจำลองใดมีความถูกต้องมากกว่ากัน แต่แบบจำลองที่ กรมพัฒนาที่ดิน สามารถนำมาใช้ในพื้นที่เกษตรกรรมได้มาก คือ สมาการการสูญเสียดินสากล (USLE) ส่วนแบบจำลอง MMF นั้นเหมาะสมกับพื้นที่ลาดชันสูง ซึ่งเป็นพื้นที่รับผิดชอบของหน่วยงานอื่นๆ เช่น กรมป่าไม้ ซึ่งกรมพัฒนาที่ดินอาจนำมาประยุกต์ใช้สำหรับโครงการในพื้นที่ศึกษาต่างๆ ได้
สำหรับการเกิดดินถล่มประเทศไทย ในอดีตมักเกิดขึ้นในพื้นที่ที่มีความลาดชันสูง และไม่ส่งผลกระทบต่อประชาชนมากนัก ดังนั้นจึงไม่ค่อยได้มีการบันทึกสถิติไว้ แต่ในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา มีการเข้าไปใช้พื้นที่ที่มีความลาดชันเพิ่มมากขึ้น ทำให้เกิดดินถล่มที่สร้างความเสียหายทั้งชีวิตและทรัพย์สิน ซึ่งจากการรวบรวมสถิติการเกิดดินถล่มตั้งแต่ปี 2503 ถึงปี 2557 ของศูนย์วิจัยและพัฒนาวิศวกรรมปฐพีและฐานราก มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ พบว่า มีเหตุการณ์ดินถล่ม 152 เหตุการณ์ ส่วนใหญ่เกิดขึ้นในภาคเหนือและภาคใต้ บางส่วนในภาคตะวันออก โดยมีเหตุการณ์ดินถล่มขนาดใหญ่ทีเกิดเนื่องมาจากฝนตกหนักเกินปกติ และก่อให้เกิดความเสียหายอย่างมากจำนวน 5 เหตุการณ์
ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า
http://www.naewna.com/local/200477

ปี 2559 นี้ เป็นที่คาดหมายกันว่า ประเทศไทยเราน่าจะกลับมาเป็นแชมป์ผู้ส่งออกข้าวได้มากที่สุดเป็นอันดับ 1 ของโลกอีกครั้ง แต่ขณะเดียวกันก็มีการคาดหมายเช่นกันว่า ปี 2559 นี้ ชาวนาไทยยังคงจนสุดๆ โดยจะมีรายได้ที่ลดต่ำลงกว่าเดิมอีก
กระทรวงเกษตรสหรัฐ หรือ USDA เป็นหน่วยงานที่ประเมินว่า ประเทศไทยจะกลับมาเป็นแชมป์ส่งออกข้าวโลกในปีนี้ โดยคาดการณ์ว่า ปี 2559 ทั่วโลกจะมีปริมาณการค้าข้าวรวม 42.10 ล้านตันเพิ่มขึ้น 0.3%จากปีก่อน แต่ผลผลิตข้าวโลกในปี 2559 กลับลดลง 1.9% จากระดับ 478.19 ล้านตันของปีก่อน เหลือ 469.32 ล้านตันในปีนี้ ซึ่งเป็นระดับที่ต่ำสุดในรอบ 3 ปี อันเป็นผลมาจากภาวะ“ภัยแล้ง”ที่เผชิญกันไปทั่วโลก
เมื่อผลผลิตลด แต่ความต้องการซื้อขายกลับเพิ่มขึ้น จะทำให้มีการดึงสต๊อกข้าวมาใช้ จนส่งผลให้สต๊อกข้าวโลกลดลงถึง14.8% จาก 103.85 ล้านตัน เหลือ 89.70 ล้านตัน ถือเป็นระดับที่ต่ำกว่า 100 ล้านตันเป็นครั้งแรกในรอบ 8 ปี นับจากปี 2551 เป็นต้นมา โดยอินเดียที่ขึ้นมาเป็นแชมป์ส่งออกข้าวโลกอันดับ 1 จำนวน 10.2 ล้านตันในปี 2558 ที่ผ่านมา ชนะไทยที่ส่งออก 9.79ล้านตันนั้น มาปีนี้อินเดียมีผลผลิตลดลง 4.6%ขณะที่สต๊อกข้าวลดลงไปถึง 36.8% จากระดับ 17.69 ล้านตันเหลือเพียง 11.19 ล้านต่ำสุดในรอบ 6 ปี จึงเป็นไปได้สูงที่จะทบทวนนโยบาย ลดการระบายข้าวออก
ส่วนประเทศไทย แม้จะเผชิญภาวะ“ภัยแล้ง”จนผลผลิตข้าวลดลงไม่น้อยเช่นกัน แต่ยังมีข้าวในสต๊อกรัฐสูงถึง 13.5 ล้านตัน(จากโครงการจำนำข้าวผลาญชาติ) ก็จะมีโอกาสดีในการเร่งระบายขายออกในจังหวะนี้ตามนโยบายรัฐบาลที่กำลังผลักดันการขายข้าวแบบ“จีทูจี” มากขึ้น ทำให้ USDA คาดว่าไทยจะกลับขึ้นมาเป็นผู้ส่งออกอันดับ 1 ด้วยปริมาณ 10.30 ล้านตัน แซงอินเดียที่มีสิทธิ์ลดการส่งออกเหลือ 8.50 ล้านตัน
แต่โอกาสดีที่ประเทศไทยจะกลับมาเป็นแชมป์ส่งออกข้าวอันดับ 1 ของโลกอีกครั้ง กลับไม่ได้มีอานิสงส์ใดมาถึงพี่น้องเกษตรกรชาวนาไทยด้วยเลย ในเรื่องของราคาข้าวที่ยังคงทรงตัวอยู่ในระดับที่ถือว่า “ต่ำ” อยู่ มิหนำซ้ำ“ภัยแล้ง”ที่ต่อเนื่องมาเป็นปีที่ 3 ทำให้ต้องจงดทำนาปรัง ลดการทำนาปี ก็มีผลให้รายได้ของชาวนายังคงลดต่ำลง
สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร(สศก.) โดยรองเลขาฯ-จริยา สุทธิไชยาในฐานะโฆษกของสศก.ได้เปิดเผยถึงผลวิเคราะห์การประเมินภาวะเศรษฐกิจและสังคมเกษตรกรผู้ปลูกข้าว 3.7 ล้านครัวเรือนพบว่า ครัวเรือนผู้ปลูกข้าวปี 2558/2559 นี้จะมีรายได้เฉลี่ย 1.2 แสนบาท ลดลงจาก 1.32แสนบาทในปีการผลิต 2557/2558 หรือลดลง 8.91% เพราะการขาดแคลนน้ำ จนต้องงดหรือลดการทำนาทำให้ผลผลิตข้าวโดยรวมลดลง ส่วนราคาข้าวเปลือกโดยเฉลี่ยยังอยู่ในระดับใกล้เคียงกับปีก่อน
ผลศึกษาของ สศก.ยังพบว่า กลุ่มชาวนาผู้ปลูกข้าวเป็นเป็นเกษตรกรที่มีรายได้ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของเกษตรกรทุกกลุ่ม 7.65% นั้นก็คือ ชาวนามีรายได้ต่ำสุด จนสุดจึงมีความจำเป็นที่รัฐบาลจะต้องช่วยเหลือชาวนาให้มากขึ้น โดยเฉพาะชาวนาในลุ่มน้ำเจ้าพระยาและแม่กลองที่มีรายได้ครัวเรือนสุทธิลดลง ขณะที่หนี้สินเพิ่มขึ้นเล็กน้อยจาก 1.034 แสนบาทต่อครัวเรือนในปี 2557/2558 เป็น 1.037 แสนบาทในปี 2558/2559
อย่างไรก็ตาม มีข้อสังเกตที่น่าสนใจว่า การที่หนี้สินครัวเรือนชาวนาเพิ่มขึ้นเพียงนิดหน่อย อาจเป็นผลจากการปรับตัวรับมือ“ภัยแล้ง”ตามคำแนะนำของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่ให้ปรับระบบการผลิต หันไปปลูกพืชใช้น้ำน้อยแทน อีกทั้งได้รับการชดเชยจากรัฐในการงดปลูกข้าวนาปรัง ซึ่งผลพวงจากการปรับตัวดังกล่าว ทำให้ชาวนามีองค์ความรู้ด้านการเกษตรเพิ่มขึ้น ไม่ได้ยึดติดกับการปลูกข้าวนาปีและนาปรังอย่างเดียว แต่มีการปลูกพืชสลับ ทำให้ต่อไปจะสามารถปรับตัวได้อย่างรวดเร็วขึ้นเมื่อต้องเผชิญกับ“ภัยแล้ง”ในอนาคต ที่ยังคงมีโอกาสจะเกิดขึ้นอีกเรื่อยๆ
ก็ถือเป็นแง่ดีที่“วิกฤติภัยแล้ง”ยาวนานครั้งนี้ จะทำให้ชาวนาไทย“แข็งแกร่ง”ขึ้นในการปรับตัวปรับการผลิต รับมือกับภัยจากธรรมชาติ
ส่วนภัยจากน้ำมือมนุษย์ การเอารัดเอาเปรียบจากพ่อค้านายทุน ทั้งที่ขายปัจจัยการผลิตขูดรีดราคาแพง หรือพวกที่กดราคารับซื้อผลผลิตชาวนา ก็ต้องอาศัยรัฐบาลช่วยเร่งมือจัดการกลไกตลาดเหล่านี้ให้เป็นธรรมมากขึ้นด้วย
สาโรช บุญแสง
ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า
http://www.naewna.com/local/200464
2 ก.พ. 59 ที่หอประชุมใหญ่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน นายธีรภัทร ประยูรสิทธิ ปลัดกระทรวงเกษตรฯ แสดงปาฐกถาเปิดสัมมนา”เกษตรศาสตร์นำไทย สู้ภัยแล้ง “ในงาน”วันเกษตรศาสตร์ เขียวขจี ทำดีทั่วแผ่นดิน” โดยกล่าวถึงสถานการณ์ภัยแล้งและมาตรการช่วยเหลือเกษตรกร ว่ากระทรวงเกษตรฯได้เสนอของบจากครม.1,700 ล้านบาท ตามแผนของทุกชุมชนทั่วประเทศที่เสนอโครงการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต เพิ่มรายได้ช่วงฤดูแล้ง โดยผ่านการเห็นชอบโครงการระดับจังหวัดมาแล้ว ทั้งนี้จากนี้ไปจนถึงเดือนเม.ย.เข้าสู่ช่วงแล้งรุนแรง ได้พร้อมหากเกิดกรณีขาดแคลนน้ำกินน้ำใช้ เตรียมทำแผนที่รถส่งน้ำไปช่วยทุกตำบล ทุกอำเภอ รวมทั้งในช่วง3 เดือนนี้เริ่มอบรมสร้างความเข้มแข็งให้เกษตรกร ผ่านศูนย์เรียนรู้ 882 ศูนย์ในทุกอำเภอประเทศ เป้าหมาย 2.5 แสนคน นำเทคโนโลยีปรับโครงสร้างการผลิตสินค้าเกษตร รวมถึงรับรู้ปัญหาหากวิฤกติภัยแล้งในอนาคต ปรับเปลี่ยนการเพาะปลูก หาช่องทางการตลาด นำภาคเอกชนมาช่วย รัฐบาลนี้ได้คิดรอบด้านตามแนวประชารัฐช่วงนี้เข้าสู่ภัยแล้งจริง เร่งนำมาตราการต่างๆช่วยเหลือ ทั้งนี้ขอให้ทุกคนช่วยกันประหยัดน้ำด้วย
ขณะที่นายสุเทพ น้อยไพโรจน์ อธิบดีกรมชลประทาน กล่าวว่าขณะนี้มีปริมาณน้ำใช้การได้เท่ากับปี 37 ในปี59 มีน้ำใช้การได้ 3.8 พันล้านลบ.ม. จากภัยแล้งต่อเนื่องมาปี57-59 ปริมาณน้ำเขื่อนภูมิพล เขื่อนสิริกิติ์ เขื่อนอุบลรัตน์ ต่ำกว่าเส้นต่ำสุด 3 ปีติดต่อกัน โดยเฉพาะ ภาคเหนือตอนบนย่ำแย่มาก เขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชล มีน้ำน้อยที่สุดตั้วแต่สร้างเขื่อนมา น้ำในอ่างมี 64 ล้าน ทำให้พื้นที่จ.เชียงใหม่ มีความเสี่ยงมาก
“ผมได้สั่งการไปทุกเขื่อนเดือนพ.ค.นี้มีโอกาสที่ฤดูฝนเข้ามาจะไม่ปล่อยจากอ่างเลย โดยเป้าหมายปลายปีเก็บน้ำให้ได้เต็มอ่าง จะเห็นว่าปรากฎทางธรรมชาติดีขึ้น ทั้งสภาวะเอลนิโญ่ ลานินญ่าเริ่มคลายปลายเดือนเม.ย. มั่นใจสถานการณ์น้ำกลับมาให้ทางที่ดี ตอนนี้เหลือเวลาแค่100 วันจะพ้นฤดูแล้งนี้ หากไม่นำน้ำจากลุ่มเจ้าพระยา ไปใช้เพาะปลูกมาก จะไม่ขาดแคลนน้ำเลยในพื้นที่22 จ.รวมถึงกรุงเทพด้วย”อธิบดีกรมชลประทาน กล่าว
นายบัญชา ขวัญยืน รักษาการอธิการบดีม.เกษตรฯกล่าวว่าภาคการใช้น้ำทั้งการประปา การอุตสาหกรรม ใช้น้ำเพิ่มมากขึ้นในกรุงเทพ วันละ6 ล้านลบ.ม.เพราะฉะนั้นปริมาณน้ำเท่าเดิมการบริหารจัดการทำอย่างเดิมไม่ได้ มองว่ามีปัญหาการขาดแคลนน้ำปัจจุบัน สภาพอากาศแปรปรวนประเทศไทยได้รับการเตือนมา10 กว่าปีแล้วเรื่องฝนมาก ฝนน้อย เกิดบ่อยขึ้น ลักษณะอุหภูมิโลกเปลี่ยนชัดเจนเดือนที่แล้ว ประเทศไทยอุณหภูมิตกฮวบเหลือต่ำกว่า10 องศา ดังนั้นการวิเคาระห์เรื่องน้ำ จะเกณฑ์ค่าเฉลี่ยน้ำวงรอบ 30 ปีมาเฉลี่ยไม่ได้ เพราะสถานการณ์เปลี่ยนไปหมด การปรับเปลี่ยนพืช ประมง ปศุสัตว์เป็นทางออกแก่เกษตรกร ปัญหาผลิตผลการเกษตร ข้าว มัน ยาง ราคาตกต่ำ เป็นโจทย์ที่รัฐบาลทำอย่างไรให้นโยบายไปสู่การปฎิบัติจริงของประเทศให้ได้
นายสุดเขตต์ นาคะเสถียร คณบดีคณะเกษตร กล่าวว่าสถานการณ์น้ำน้อยผลกระทบระดับประเทศมูลค่าเสียหายทางเศรษฐกิจกว่า 6 หมื่นล้านบาท เฉพาะพื้นที่ลุมเจ้าพระยาแห่งเดียว คำแนะนำให้ปลูกพืชอายุสั้น พืชใช้น้ำน้อย เกษตรกรปฎิบัติได้จริงหรือไม่ เพราะรัฐมองเป็นจุดๆไม่ครบมุม สำคัญที่สุดคือการตรึงเกษตรกรให้อยู่พื้นที่ ให้เกิดเปลี่ยนแปลงในวิถีชีวิตเกษตร นำไปสู่ปฎิรูปภาคเกษตรครั้งใหญ่ เป็นระบบเกษตรดิจิตอล มีข้อมูลไปปฎิบัติได้จริง พัฒนาเป็นดิจิฟาร์มมิ่ง เศรษฐกิจดิติตัล บูรณาการศาสตร์ การมองประเทศไทยเป้าหมายเดียวกันนี่คือความสำเร็จ
นายวิษณุ อรรถวานิช ผอ.ศูนย์เศรษฐศาสตร์ประยุกต์ ม.เกษตรฯ กล่าวว่าปัญหาภัยแล้งเกิดปี48 เป็นต้นมา จากการประเมินการผลิตในภาคเกษตรขาดแคลนน้ำเสียหาย 2.4 ล้านๆบาท เฉพาะปีนี้6.2 หมื่นล้านบาทในกรณีเกิดฝนล่าไปถึงเดือนมิ.ย.จากกรมอุตุนิยมของสหรัฐฯคาดการณ์ ไปกระทบข้าวนาปีจะเสียหาย 6.2 หมื่นล้านบาท หรือหากภัยแล้งลดลงอาจเสียหายแค่1.4 หมื่นล้านบาท ภาครัฐอย่ามองว่าเกษตรใช้น้ำมากอย่างเดียว ควรรณรงค์ให้มากในภาคอื่นรู้ต้นทุนการใช้น้ำแท้จริง อย่ามองว่าเป็นของสาธารณะสุดท้ายน้ำหมดเร็ว ควรส่งเสริมเอกชนลงทุนจัดหาน้ำ มีระบบชลประทานกระจายได้มาก ในอนาคตประเทศไทยควรนำเทคโนโลยีเปลี่ยนน้ำทะเลมาเป็นน้ำจีด เพราะราคาไม่แพงแล้ว ซึ่งในพื้นที่กรุงเทพและปริมนฑล มีศักยภาพทำได้ จะได้มีน้ำสำหรับภาคเกษตรได้มีน้ำใช้มากขึ้น
ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า
http://www.naewna.com/local/200412
2 ก.พ. 59 นายสมพงษ์ ดีวัน อายุ 24 ปี อยู่บ้านเลขที่ 123 ม.9 ต.มะขามเฒ่า อ.วัดสิงห์ จ.ชัยนาท โดยปกติยึดอาชีพทำนา แต่จากปัญหาภัยแล้ง ทำให้ไม่มีน้ำเพียงพอที่จะปลูกข้าวได้ ทำให้นายสมพงษ์ ได้ศึกษาข้อมูลจากภาคราชการในการหาอาชีพสร้างรายได้เพื่อแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า ทำให้สนใจที่จะเพาะปลูกพืชใช้น้ำน้อย ด้วยระบบน้ำหยดที่สามารถปลูกพืชได้โดยใช้น้ำน้อยกว่าปกติถึง1ใน10
โดย นายสมพงษ์ ได้เลือกที่จะปลูกแตงโมพันธุ์กินรี ที่กำลังเป็นที่นิยมและมีน้ำหนักดี โดยปลูกลงแปลงที่ยกขึ้นจากนั้นคลุมด้วยผ้าพลาสติก ที่ใช้ควบคุมความชื้นในดิน จากนั้นก็วางระบบน้ำหยดด้วยแถบน้ำหยดที่หาซื้อได้ ตามร้านอุปกรณ์การเกษตรทั่วไป ในราคาต้นทุนที่ตกไร่ละไม่เกิน 4,000 บาท เมื่อระบบทำงานสมบูรณ์ นายสมพงษ์ จะมีหน้าที่เปิด-ปิดวาล์วน้ำ เพื่อให้ระบบน้ำหยดทำงานวันละครั้ง เมื่อเถาแตงเริ่มเติบโตก็ตัดแต่งเพื่อให้เหลือกิ่งที่สมบูรณ์ที่สุด เพื่อให้ได้ผลแตงที่ลูกสวยสมบูรณ์และน้ำหนักดี ซึ่งใช้เวลาเพียง 2เดือน ก็สามารถเริ่มเก็บเกี่ยวรอบแรกได้ ซึ่งการปลูก1ครั้งจะสามารถเก็บได้ 2-3 รอบ สร้างกำไร 20,000-25,000 บาทต่อไร่ ต่อ1ฤดูเพาะปลูกที่ใช้เวลาประมาณ 4 เดือน

นายสมพงษ์ กล่าวว่า แตงโมระบบน้ำหยดเป็นการเพาะปลูกเพื่อสู้ภัยแล้งที่สร้างรายได้อย่างน่าสนใจมากอีกชนิดหนึ่ง

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า
http://www.naewna.com/local/200402