สืบเนื่องจากปีที่แล้ว การจัดการแสดงลิเกธรรมะประวัติ “อชาตศัตรู” เป็นที่สนใจของผู้ชมอย่างล้นหลาม สมเจตนารมณ์ที่จะสืบสานงานลิเกศิลปะการแสดงพื้นบ้าน ที่ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชทรงให้ความสำคัญและทรงให้การสนับสนุนเสมอว่า อีกทั้งเป็นการเผยแผ่เรื่องราวเกี่ยวกับพระพุทธศาสนาให้ข้อคิดแก่ผู้ชมได้เป็นอย่างดี มาปีนี้คณะผู้จัด ได้แก่ ครอบครัวลิเกมิตรชัย จึงจัดการแสดงลิเกต่อเนื่อง โดยได้รับการสนับสนุนจากกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม และบริษัท เอเอ็มซี เวิลด์ โดย ไชยา-แอน มิตรชัย และเสถียรธรรมสถาน จัดการแสดงลิเกธรรมะประวัติ 2 พุทธกุมารี เดอะมิวสิคัล เรื่อง ”อัมราปาลี” กำกับการแสดงและแสดงโดย แอน มิตรชัย และพิเศษกว่าปีที่แล้วคือดึงนักแสดงบอลลีวู้ดร่วมแสดงด้วย ได้แก่ ฮิมานชู โชนิ ที่คนไทยรู้จักกันดีจากการรับบทเป็นเจ้าชายสิทธัตถะและพระพุทธเจ้า อีกหนึ่งนักแสดงเด่น ได้แก่ อภิราม แนน อีกด้วย

วัตถุประสงค์การจัดในครั้งนี้ เพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร รัชกาลที่ 10 และสืบสานการแสดงลิเกศิลปะการแสดงพื้นบ้านให้ดำรงอยู่เป็นสมบัติของชาติสืบไป รายได้หลังจากหักค่าใช้จ่ายมอบให้กับมูลนิธิเสถียรธรรมสถานในการสร้างธรรมาศรมต่อไป

อัมราปาลี พุทธกุมารี ผู้เดินรอยบาทพระศาสดา

แอน มิตรชัย (จริยา สมบูรณ์) ผู้กำกับการแสดงและนักแสดง เปิดเผยถึงการนำเรื่อง “อัมราปาลี” จากรักสู่นิรันดร์” ลิเกธรรมะประวัติ 2 พุทธกุมารี เดอะมิวสิคัล เป็นเรื่องราวของผู้หญิงนามว่า “อัมราปาลี” นางคณิกาผู้ทรงเกียรติในสมัยพุทธกาล ผู้ได้อรหัตผลภายหลัง ผู้หญิงนางหนึ่งซึ่งแม้จะเป็นคณิกา แต่อาชีพการงานก็ไม่ได้ทำให้ใจนางเปื้อนมลทินไปได้ ในช่วงชีวิตหนึ่งของเธอได้พบรักกับพระเจ้าอชาตศัตรู แห่งแคว้นมคธ แต่ความรักที่พระเจ้าอชาตศัตรูมีให้กับเธอนั้นกลับกลายเป็นโศกนาฏกรรมที่สร้างตราบาปให้เธออย่างสาหัส แต่หัวใจของเธอนั้นมีความเป็นบุตรที่รักแผ่นดินแม่เหนือสิ่งอื่นใดเธอจึงไม่สามารถเลือกความสุขส่วนตัวและทรยศแผ่นดินเกิดตัวเองได้ เธอทนอยู่ท่ามกลางความกลัว สับสน เสียงสาปแช่งของประชาชน สร้างความทุกข์อันสูงสุดแก่เธอ ต้นเหตุแห่งทุกข์ทั้งหมดที่เกิดจากความรัก ทุกข์ในครั้งนี้เองได้นำพาเธอไปสู่ความรักอีกประเภทหนึ่ง คือนำพาเธอไปสู่อรหันต์

“เรื่องนี้ไม่ใช่บอกแค่ความรักเท่านั้น แต่เป็นความรักที่ตีแผ่ แม้อัมราปาลีจะเป็นนางคณิกาแต่ก็สามารถบรรลุธรรมได้ เรื่องความรักเป็นเรื่องปุถุชนทั่วไป ไม่ว่าจะเป็นความรักต่อพ่อแม่พี่น้อง เรื่องราวจะนำกลับไปใช้ได้ในชีวิตประจำวันของคนทั่วไป รักอย่างไรให้มีสติ รักอย่างไรให้บริสุทธิ์ได้ เรื่องนี้จึงสนุก มีการเต้นประชันกัน น่าจะทำให้ทุกคนสนุก หลากหลายอารมณ์” แอน กล่าว

แอน เล่าต่อว่า แอนเลือกเรื่องนี้เพราะเป็นเรื่องของความรัก ความรักอยู่ในตัวของทุกผู้คนทุกยุคทุกสมัยง่ายต่อการเข้าถึงของผู้ชม ถ้าพูดถึงนางอัมราปาลี ด้วยตำแหน่งคือนางคณิกาผู้ทรงเกียรติของเมืองไวศาลี นางผ่านชายที่สูงศักดิ์เช่นกษัตริย์เมืองต่างๆ มาหลายคน แต่ไม่เคยมีชายคนไหนได้หัวใจของนาง และเมื่อนางได้พบกับพระเจ้าอชาตศัตรู ความรักเกิดขึ้นในชั่วพริบตาอุบัติอย่างกะทันหัน สวยสดงดงามฉากนี้นักแสดงถ่ายทอดความรู้สึกออกมาด้วยลีลาการแสดงและบทเพลงเดอะมิวสิคัล ช่วงความรู้สึกตรงนี้คือ “รักโรแมนติก” คาดหวังว่าฉากนี้จะกลายเป็นฉากไฮไลต์ที่อยู่ในใจของผู้ชม ในส่วนของมหาบุรุษผู้พิชิตที่ยิ่งใหญ่อย่างพระเจ้าอชาตศัตรู เมื่อเขาได้พบกับหญิงสาวที่ทรงเสน่ห์ นางอัมราปาลีนางสามารถพิชิตหัวใจบุรุษที่โหดเหี้ยมและกลับกลายมาเป็นมหาบุรุษที่มีแต่ความรักลุ่มหลงเสน่หาในตัวของนางและความสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นนั้น ความรู้สึกเดียวของพระเจ้าอชาตศัตรูคือต้องครอบครองนางให้ได้เท่านั้น

“ละครเรื่องนี้เราเตรียมงานกันนานมาก ตั้งแต่คิดบทเขียนบทเอง โดยใช้บทประพันธ์เรื่องและราชนิเกิง หรือคำร้องลิเก คือ สมศักดิ์ สมบูรณ์ ละครเรื่องนี้ซ้อมกันเป็นเดือนๆ คนมาดูจะได้รู้ซึ้งถึงธรรมะ อีกทั้งคนดูจะได้อรรถรส ฉากแสงสีแสงตระการตามากๆ   นอกจากนี้ยังมีฉากน่าประทับใจอีกมากมายที่ผู้ชมห้ามพลาดชม ได้แก่ ฉากคัดเลือกตำแหน่ง หญิงงามเมือง แห่งเมืองไวศาลี เป็นการประชันไหวพริบและประชันเต้นของนางอัมราปาลี ต่อหน้ากษัตริย์ และประชาชน ที่รับบทโดยแอน กับนักเต้นที่มีความสามารถ และฉากสำคัญของเรื่องนี้คือ เมื่อนางอัมราปาลีต้องเลือกระหว่างยึดมั่นรักแผ่นดินแม่ หรือเลือกความสุขส่วนตัวและทรยศแผ่นดินเกิดอันนี้ต้องติดตามค่ะ นอกเหนือความเข้มข้นของเรื่องแล้วในแต่ละช่วง ยังมีการเล่าเรื่องด้วยเพลงฉ่อยศิลปะการร้องของไทย โดยตลกที่มากความสามารถอย่าง น้าโย่ง น้าพวง เชิญยิ้ม รับรองได้ว่าครบรสค่ะ” แอน กล่าว

ดึงนักแสดงบอลลีวู้ดร่วมแสดง

พิเศษกว่าปีที่แล้วคือการดึงนักแสดงบอลลีวู้ดร่วมแสดงด้วย ซึ่งพวกเขาเป็นนักแสดงจากซีรี่ส์พุทธประวัติ “พระพุทธเจ้า มหาศาสดาโลก” ฮิมานชู โชนิ ที่คนไทยรู้จักกันดีจากการรับบทเป็นเจ้าชายสิทธัตถะและพระพุทธเจ้า อีกหนึ่งนักแสดงเด่น อภิราม แนน ครั้งนี้เขามารับบทพระพุทธเจ้า ร่วมแสดงในครั้งนี้ด้วย โดยเรื่องอัมราปาลีเป็นการผสมผสานอย่างลงตัวระหว่างลิเกกับละครเวทีเดอะมิวสิคัล ลักษณะเพลงซิมโฟนีผสมเครื่องดนตรีไทยเข้าไว้ด้วยกัน

“ส่วนนักแสดงไทยคนอื่นๆ ได้แก่ ไชยา มิตรชัย รับบทพระเจ้าอชาตศัตรู กษัตริย์ผู้ปกครองเมืองมคธ เมื่อไปตีหัวเมืองใดก็แล้วแต่ก็จะชนะ นอกจากนี้ยังมี นภัสกร มิตรเอม ศุภกร กิจสุวรรณ รับบทกษัตริย์ลิจฉวี เมืองไวศาลี นภัสกร มิตรธีรโรจน์ รับบทขุนพลราม (ทหารคู่ใจพระเจ้าอชาตศัตรู) เป็นทีมทำงานที่มีคุณภาพร่วมทำงานรวมหลายร้อยชีวิต นักแสดงทุกคนฝึกซ้อมกันหลายสิบรอบ คนดูจะสัมผัสถึงอารมณ์ของนักแสดงแบบสดๆ ในส่วนของนักแสดงนั้นใช้ทักษะการแสดง ทั้งการร้องแบบมิวสิคัลและขับร้องบทเพลงราชนิเกิง (กลอนลิเก) ฉาก แสง เสียง ยิ่งใหญ่ตระการตา ดนตรีสากลผสมผสานกับดนตรีไทยและอินเดียอย่างกลมกล่อม เสื้อผ้าสวยงามวิจิตร ผู้ชมจะรู้สึกถึงอารมณ์ที่ร่วมไปด้วยกันกับผู้แสดงและเชื่อว่าจะรู้สึกถึงเสน่ห์ของการแสดงในครั้งนี้แน่นอนค่ะ ศิลปกรรมไทยแขนงลิเก ไม่ว่าจะไปผสมผสานกับอะไร อยากให้ลิเกอยู่คู่กับคนไทยไปตราบนานเท่านาน ราชนิเกิง คือ ลิเก เยาวชนไทยเมื่อปีที่แล้ว พอดูแล้วไปกราบคุณพ่อสมศักดิ์ เราต้องทำต่อ แม้เหนื่อยหนักแต่รักที่จะทำเหลือเกิน” แอน กล่าว

ด้านนักแสดงคนดังแห่งบอลลีวู้ด อภิราม เผยถึงการรับแสดงละครเวทีเรื่องนี้ว่า แม้เขามาเมืองไทยเป็นครั้งแรก แต่ที่ตัดสินใจรับเล่นเรื่องนี้แม้ไม่เคยเล่นมิวสิคัลมาก่อน เขารู้สึกดีมากที่ได้รับความรักที่อบอุ่นจากแฟนคนไทย เขาคิดว่าเป็นคำอวยพรจากพระเจ้า พอได้รู้ว่าได้โอกาสทำเพื่อพระพุทธศาสนาและตอบแทนแฟนๆ คนไทย และยังมีราชินีของลิเกไทยเป็นหนึ่งในผู้จัด เขาจึงปฏิเสธไม่ได้เลย

“ครั้งนี้ถือเป็นครั้งแรกที่ได้เล่นละครเพลงของผม แต่พอมาได้ซ้อมกับคนไทยแล้ว ดนตรีสามารถเข้าไปกระทบจิตใจคนเราได้ อย่างตัวผมสามารถรู้สึกผ่านเสียงดนตรีได้ ซึ่งละครเวทีแตกต่างจากเล่นภาพยนตร์ เวลาที่เล่นไปพร้อมกับดนตรีจังหวะต่างๆ ดนตรีกระทบหัวใจ ทำให้ผมสามารถเล่นได้ดีกว่าและเล่นได้ลึกกว่าเล่นละครปกติเสียอีก พอได้มาสัมผัสเมืองไทยซึ่งเป็นประเทศที่คนไทยน่ารัก อบอุ่น และมีรอยยิ้มครับ”

ฮิมานชู อีกหนึ่งนักแสดง กล่าวว่า เขามาเมืองไทยเป็นครั้งที่ 7 แล้ว ที่รับเล่นเรื่องนี้เพราะเขาได้รับโทรศัพท์จากแอนให้มาร่วมเล่นละครเวทีและเป็นการแสดงสด ที่สำคัญเป็นการแสดงเพื่อการกุศล จึงนับเป็นโอกาสดีที่ทำให้เขาได้พบกับแฟนๆ ละครชาวไทย อีกทั้งได้เล่นเป็นพระพุทธเจ้าอีกครั้ง จึงจะมีเซอร์ไพรส์มาให้แฟนๆ ละครชาวไทยได้เห็น ก็คือเขาจะนำเสื้อผ้าและเครื่องประดับทั้งหมดที่เขาเคยใช้เล่นในพระพุทธเจ้าในซีรี่ส์ขนมาจากบอลลีวู้ดจริงๆ มาแสดงครั้งนี้ด้วยเพื่อให้แฟนๆ ได้ชม ซึ่งการแสดงละครเวทีถือเป็นโอกาสที่ดีอีกด้วย

เสื้อผ้าวิจิตร

เสื้อผ้าของแต่ละตัวละครมีความวิจิตรและออกแบบออกมาอย่างงดงาม โดยเฉพาะชุดของนางเอกของเรื่อง อัมราปาลี ที่ได้โจ้แห่งห้องเสื้อเซอร์เฟซ หรือ  อธิษฐ์ ฐิรกิตติวัฒน์ ตัดเย็บและออกแบบให้ถึง 2 ชุดพิเศษ ได้แก่ ชุดอินเดียประยุกต์สีแดงและสีดำ ซึ่งจะใช้ในการแสดงฉากสำคัญๆ ในเรื่อง สำหรับแรงบันดาลใจในการออกแบบทำตามโจทย์ที่แอนต้องการก็คืออัมราปาลีเป็นนางคณิกาแล้วได้กับกษัตริย์ สุดท้ายก็ไปบวชเป็นพระอรหันต์อธิษฐ์ จึงตีโจทย์ว่าอัมราปาลีต้องเป็นผู้หญิงที่มีความงดงามมาก

“ชุดสองชุดมีสีแดงกับสีดำ พอได้โจทย์มาพี่โจ้ก็เสิร์ชหาข้อมูลจากอินเทอร์เน็ตชมภาพยนตร์อินเดีย เพื่อให้รู้ว่าการแต่งกายยุคนั้นกลิ่นอายเสื้อผ้าสมัยนั้นจะออกมาเป็นแบบไหน แล้วบวกจินตนาการการแสดงละครเวทีที่ต้องใช้วัสดุสมัยใหม่เข้าไปผสมผสาน ให้งานต่อการเคลื่อนไหวและสวมใส่ บางส่วนใช้ผ้ายืดเพื่อให้กระชับรูปร่าง เต้นได้แบบอินเดีย เพราะหนังมูฟเยอะ แต่เสื้อผ้าสไตล์อินเดียค่อนข้างรุ่มร่าม นักออกแบบต้องทำให้เสื้อผ้าละครเวทีง่ายต่อการสวมใส่  ทุกอย่างจะอยู่บนเคสสูททั้งตัว  เวลาถอดหรือใส่ใช้วิธีรูดซิปทีเดียวได้เลย และก็ใส่เครื่องประดับลงไปก็ดูสวยงามสมบูรณ์ ทุกอย่างต้องเร็ว เครื่องประดับบางอย่างบนศีรษะจะเยอะหน่อย” โจ้เล่าต่อว่า อย่างชุดสีแดงต้องเป็นชุดที่สวยที่สุด แต่ปรากฏชุดสีดำมีความงดงามมากกว่าเพราะใช้เวลาทำนานกว่าชุดสีแดงที่ต้องทำอย่างเร่งมือเพื่อใช้ถ่ายในการโปรโมท

“ชุดงดงามเช่นสีแดง น้องแอนต้องใส่โชว์เต้นให้กษัตริย์ชม ถือเป็นฉากที่สำคัญ น้องแอนก็ชอบมากด้วย สำหรับชุดสีแดงคือการนำชุดส่าหรีเก่าที่เป็นชุดอินเดียโบราณเลาะดิ้นโบราณออก แล้วนำไปแต่งบนชุดใหม่ ชุดสีแดงจึงมีความโบราณผสมอยู่ด้วย เพราะพี่โจ้ดูจากละครเวทีเรื่องแรกเครื่องแต่งกายเขาเต็มที่มากๆ พอมาคราวนี้ได้รับมอบหมายทำ 2 ชุด พี่โจ้ต้องทำเต็มที่เหมือนกัน ไม่ให้น้อยหน้าครั้งแรก อยากให้ชมกัน อย่างชุดนางอัมราปาลีทั้งสีแดงและสีดำมีความพิเศษมากๆ มีความสวยงามวิจิตร เครื่องประดับศีรษะก็พิเศษ เอาของอินเดียมาจัดเรียงใหม่  บวกจินตนาการวัสดุเครื่องประดับ เราจับเรียงให้เกิดความสวยงาม ใหญ่เกินจริงๆ มาประกอบกันปุ๊บก็งดงามน่าชมที่สุด”

กำหนดรอบนักเรียน นักศึกษา ประชาชน ในวันที่ 24-25 เม.ย. เปิดให้เข้าชมฟรี และรอบเพื่อการกุศลวันที่ 26-29 เม.ย.นี้ จัด ณ ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย รายได้หลังหักค่าใช้จ่ายมอบให้มูลนิธิเสถียรธรรมสถาน ในการสร้าง Mindfulness Hospital (ธรรมาศรม) ชุมชนแห่งสติ ที่มีนวัตกรรมของการฉุดช่วยตั้งแต่เกิดจนตาย สำรองที่นั่งได้แล้ววันนี้ ที่เบอร์โทร.  06-2790-8880, 09-1157-9239 และ 09-0709-7438

ถ้าพูดถึงคำว่า มินิมอล (Minimal) หลายคนคงคิดถึงคอนเซ็ปต์น้อยแบบมีอะไร เรียบแต่โก้ ที่ถ่ายทอดให้เห็นถึงความเรียบง่ายผ่านการจัดวางสิ่งของน้อยชิ้น แลดูชิก ดูคูล รู้สึกถึงความปลอดโปร่ง เป็นระเบียบ ปราศจากความวุ่นวาย

นี่แหละใช่เลย! ชีวิตแบบสโลว์ไลฟ์ที่ใครๆ ก็อยากได้ แต่ทว่าเมื่อตื่นขึ้นมาพบกับโลกแห่งความเป็นจริง ที่เรายังคงต้องเดินทางออกจากบ้านไปทำงานเพื่อหาเงิน ต้องเร่งรีบเดินทางเพราะกลัวรถติด แย่งกันสั่งอาหารตอนมื้อเที่ยง นั่งบนโต๊ะทำงานที่เคลียร์เอกสารไม่เคยหมดสักที และใช้เวลากว่า 2 ชั่วโมง ในการเดินทางกลับบ้านเพื่อพักผ่อน แต่สุดท้ายก็พบว่าต้องนอนพักในห้องที่รกๆ เพราะหมดแรงที่จะจัดห้องให้ดูเรียบเก๋แบบมินิมอล

ความเป็นมินิมอล เป็นการแสดงความงามที่แท้จริงของสิ่งต่างๆ โดยลดทอนองค์ประกอบที่ไม่จำเป็นออกไป ซึ่งถูกนำมาใช้ในงานศิลปะ การตกแต่งภายใน สถาปัตยกรรม และวงการแฟชั่น จนทำให้ผู้คนชื่นชมและซึมซับแนวคิดนี้มาปรับใช้ในการอยู่อาศัยและการใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน โดยลดทอนสิ่งที่ไม่จำเป็นออกไปให้เหลือเฉพาะสิ่งที่ต้องการจริงๆ เท่านั้น

เอาละ ใครที่อยากจะลองใช้ชีวิตแบบมินิมอลดูว่าเป็นอย่างไร แนะนำให้เริ่มจาก 4 ขั้นตอนง่ายๆ ดังนี้

1.จัดลำดับความสำคัญและความจำเป็น

ใครชอบช็อปปิ้งยกมือขึ้น เวลาที่เห็นป้าย Sale แล้วหยุดตัวเองไม่ได้ สมองมักจะสั่งว่า ของมันจำเป็นต้องใช้ เห็นสินค้าใหม่หรือเห็นใครมีอะไรก็อยากได้ ต้องไปหาซื้อมาไว้บ้าง เหล่านี้นับว่าเป็นพฤติกรรมที่นำไปสู่การถมข้าวของไว้เต็มบ้าน ทั้งถุงทั้งกล่องวางระเกะระกะ และยังมีเสื้อผ้าข้าวของมากมายในตู้ที่ไม่เคยแกะห่อออกมาใช้ด้วยซ้ำ ลองเอามารวมกันแล้วคิดเป็นเงินเล่นๆ ถ้าคุณเปลี่ยนของสะสมพวกนี้เป็นเงินเก็บ คุณอาจได้เงินก้อนโตก็ได้นะ เพราะฉะนั้นการเริ่มจัดลำดับความสำคัญและความจำเป็นในชีวิต จะทำให้รู้ว่าอะไรควรซื้อ อะไรไม่ควรซื้อ ซึ่งจะช่วยแก้ปัญหายอดฮิตของมนุษย์เงินเดือนทุกคน ที่ไม่รู้ว่าเงินหายไปไหนหมดได้ดีทีเดียว

2.จัดระเบียบสิ่งของต่างๆ

ระหว่างที่เริ่มรู้ว่าตัวเองมีความจำเป็นต้องใช้อะไรบ้าง ก็ควรนำมาจัดระเบียบเพื่อแยกสิ่งที่ใช้และสิ่งที่ไม่ใช้ออกจากกัน ถึงตอนนี้จะเริ่มเห็นเป็นรูปธรรมแล้ว ความรกที่แท้ทรู เสื้อผ้า รองเท้า กระเป๋า ของกระจุกกระจิกทั้งหลายแบ่งออกเป็นกอง เพื่อเก็บแจกจ่ายหรือทิ้ง ส่วนสิ่งของที่มีคุณค่าต่อความทรงจำก็สามารถเก็บใส่กล่องให้เป็นระเบียบ สิ่งที่ไม่ใช้แต่ยังใหม่ก็นำไปบริจาคหรือลองเอาไปขายออนไลน์ตามเว็บไซต์ต่างๆ หรือขายในเพจของตนเองดู ต้นทุนไม่เสีย หน้าร้านก็ไม่มี คุณอาจได้อาชีพเสริมที่ทำเงินได้แบบไม่รู้ตัวก็เป็นได้ ช่วงแรกอาจจะรู้สึกเสียดาย แต่เชื่อเถอะว่าถ้าไม่ใช่ทองหรือของมีค่า ก็ไม่มีราคาคุ้มค่าให้เก็บหรอกนะ

3.เลือกซื้ออย่างคุ้มค่า ใช้จ่ายอย่างจำเป็น

เมื่อข้าวของที่จำเป็น อยู่เป็นที่เป็นทางแล้ว จะพบว่าสภาพแวดล้อมที่อาศัยอยู่มีระเบียบขึ้น ไม่ต้องเสียเวลาหาของ ทำความสะอาดง่ายขึ้น และถ้าของบางอย่างกำลังจะหมดก็รู้ได้ทันทีว่าจะต้องซื้ออะไร ดังนั้นเมื่อเริ่มเห็นว่าชีวิตจัดระเบียบได้ลงตัวแล้ว การเลือกซื้อสิ้นค้า และใช้จ่ายให้คุ้มค่าก็มีความจำเป็นด้วยเช่นกัน จะเห็นได้ว่าปัจจุบันมีหลายแบรนด์ที่นำเสนอสินค้าสไตล์มินิมอล มีทั้งแบรนด์ราคาสูง ราคาปานกลาง หรือจะเลือกซื้อสินค้าดีไซน์ดีมีคุณภาพ แต่ราคาไม่แพงก็เลือกได้ตามรสนิยมและความมั่นคงทางการเงินของคุณ

เพียงแต่ยึดหลักการเลือกซื้อสิ่งของต่างๆ ตามความจำเป็น ความคงทน ความคุ้มค่า และราคาที่เหมาะสม หรือแม้กระทั่งเรื่องใกล้ตัวที่ต้องพบเจอในชีวิตประจำวันอย่างการจ่ายบิลต่างๆ ทั้งค่าน้ำ ค่าไฟ ค่าโทรศัพท์ ค่าบัตรเครดิต จิปาถะมากมาย อย่างต่ำๆ ก็ต้องเสียค่าธรรมเนียมต่อบิล 10 บาทแล้ว เหล่านี้ถ้าเรามีการจัดระเบียบอย่างดี เลือกจ่ายบิลแบบไม่เสียค่าธรรมเนียม เงินเล็กๆ น้อยๆ พวกนี้ก็สามารถผันเป็นเงินออมได้เช่นกัน

4.เก็บออมเพื่อความมั่นคง

เริ่มรู้สึกแล้วใช่มั้ยว่าการใช้ชีวิตเท่าที่จำเป็นไม่ได้ยากอย่างที่คิด ไม่ต้องอด หรือต้องเพิ่มความตระหนี่แต่อย่างใด คุณยังสามารถกินอาหารอร่อย ใส่เสื้อผ้าแฟชั่นที่ชอบ ใช้ของที่อยากใช้ บนพื้นฐานของการใช้ชีวิตที่สามารถอยู่ได้ด้วยสิ่งของที่จำเป็น ซึ่งจะรู้ว่าความต้องการในชีวิตแท้จริงนั้นไม่ได้มากมายอะไรเลย และยังส่งผลต่อพฤติกรรมการซื้อที่ลดลง ทำให้มีเงินเหลือเก็บ สามารถออมไว้ใช้ยามจำเป็นหรือยามฉุกเฉินได้มากกว่าที่เคยด้วย รวมไปถึงการสร้างความมั่นคงในชีวิตเพื่ออนาคต ซึ่งเป็นอีกเรื่องที่จำเป็นสำหรับทุกคนด้วยเช่นกัน

ดังนั้น ถ้าเรารู้จักการวางแผนการเงินและบริหารเงินให้ดี ไม่ว่าจะเป็นการซื้อกองทุน ซื้อประกัน หรือลงทุนในหุ้นก็ดี ล้วนเป็นการลงทุนซึ่งจะต้องศึกษาให้ดีก่อนตัดสินใจ แต่นั่นเป็นไอเดียที่ดีแล้ว ที่คุณเริ่มคิดหาแหล่งลงทุนเพื่อให้เงินของคุณงอกเงยและสร้างความมั่นคงให้กับชีวิต แต่ถ้ายังไม่อยากเสี่ยงก็แนะนำให้ออมกับสถาบันการเงินที่ให้ผลตอบแทนสูงโดยไม่มีเงื่อนไข และสามารถถอนออกได้เมื่อมีความจำเป็น โดยที่ยังได้ผลตอบแทนที่สูงอยู่ เช่น บัญชีเงินฝากดิจิทัลของ ME by TMB ที่ให้ดอกเบี้ยสูงกว่าบัญชีออมทรัพย์ทั่วไปถึง 4.5 เท่า ไม่มีค่าธรรมเนียม ไม่กำหนดระยะฝาก-ถอนให้วุ่นวาย แถมยังทำธุรกรรมผ่านออนไลน์ได้ทุกที่ทุกเวลา จึงน่าจะเป็นอีกตัวเลือกหนึ่งของการเริ่มต้นออมเงินเพื่อสร้างความมั่นคงให้กับชีวิตคุณได้

อากาศเย็นลงเพราะฝนตลอดช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา ทำให้ต้นฤดูร้อนปีนี้มีสภาพภูมิอากาศที่หนาวเย็นลง โรคติดเชื้อในระบบทางเดินอาหารที่เกิดจากไวรัสโรตา ซึ่งมีอาการติดเชื้อที่รุนแรงโดยเฉพาะในเด็กเล็ก ก็มักระบาดในช่วงอากาศหนาวเย็นนี่แหละ!

ดร.นพพร อภิวัฒนากุล ภาควิชากุมารเวชศาสตร์คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล เล่าให้ฟังว่า ไวรัสโรตาเป็นไวรัสที่ทำให้เกิดการติดเชื้อในระบบทางเดินอาหาร ทำให้มีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ถ่ายเหลว อาการมักรุนแรงในเด็กเล็ก โดยเฉพาะในเด็กเล็กอายุน้อยกว่า 2 ขวบ เด็กกลุ่มนี้ต้องได้รับการรักษาในโรงพยาบาล

สำหรับการติดต่อและระยะฟักตัว ติดต่อโดยการกินอาหารที่ปนเปื้อนเชื้อไวรัสเข้าไป การติดต่อมักเกิดโดยการสัมผัสอุจจาระ หรือพื้นผิวที่มีเชื้อนี้แล้วไม่ล้างมือให้สะอาด แล้วไปหยิบจับอาหารเข้าปาก หรือรับประทานอาหารที่ปนเปื้อนโดยไม่ปรุงให้สุกก่อน ระยะฟักตัว 48 ชั่วโมง การติดเชื้อนี้พบได้ทั้งปี แต่พบบ่อยในช่วงฤดูหนาว

ไวรัสโรตาจะไปทำลายเยื่อบุลำไส้ ทำให้การดูดซึมอาหารจำพวกน้ำตาลและคาร์โบไฮเดรตลดลง เมื่อมีอาหารเหล่านี้เหลือในโพรงลำไส้มากขึ้น จะทำให้ดึงน้ำเข้ามาในโพรงลำไส้ จึงทำให้มีอาการถ่ายเหลวปริมาณมาก ลักษณะอุจจาระจะเป็นน้ำมาก ไม่ค่อยพบมูกหรือเลือดปนออกมา อาการอื่นนอกจากถ่ายเหลวคือ ไข้ อาเจียน อาจมีไอ น้ำมูกร่วมด้วยได้ อาการมักหายภายใน 3-4 วัน บางคนอาจยาวนานถึงสัปดาห์หรือนานกว่านั้น

ในเด็กเล็กถ้ามีการสูญเสียน้ำมากและดื่มน้ำตามไม่ทัน จะทำให้ปริมาณน้ำในร่างกายลดลง เกิดภาวะความดันเลือดต่ำ และภาวะช็อกตามมา นอกจากนี้อาจทำให้เสียสมดุลเกลือแร่ในร่างกาย เกิดภาวะเลือดเป็นกรด ในเด็กเล็กอาจมีอาการชักร่วมด้วยได้ ในเด็กโตหรือผู้ใหญ่มักมีอาการน้อยกว่า เพราะเคยติดเชื้อมาก่อนแล้ว ทำให้มีภูมิต้านทานอยู่บ้าง อย่างไรก็ตามคนกลุ่มนี้อาจมีอาการรุนแรงได้ในบางกรณีเช่นเป็นการติดเชื้อสายพันธุ์ที่ไม่ได้พบบ่อย ทำให้ไม่ค่อยมีภูมิคุ้มกัน จึงเกิดโรคที่รุนแรง

ดร.นพพร เล่าว่า ในปัจจุบันยังไม่มียาต้านไวรัสโรตา การรักษาจึงเป็นการรักษาแบบประคับประคองโดยการให้สารน้ำและเกลือแร่ที่สูญเสียไป ในเด็กที่มีอาการไม่มากสามารถรักษาที่บ้านได้โดยให้ดื่มนำ้เกลือแร่ (โออาร์เอส) ทดแทนน้ำที่ถ่ายออกมากับอุจจาระ ถ้ามีอาการมากแพทย์จะพิจารณารับไว้รักษาในโรงพยาบาลเพื่อให้สารน้ำทางหลอดเลือด

ป้องกันไว้ก่อนดีที่สุด ล้างมือและฟอกสบู่ให้สะอาดทุกครั้งหลังสัมผัสอุจจาระเด็ก หรือหลังเปลี่ยนผ้าอ้อมให้เด็ก และก่อนหยิบจับรับประทานอาหาร รับประทานอาหารที่ปรุงสุก ดื่มน้ำที่สะอาด ในปัจจุบันมีวัคซีนสำหรับป้องกันไวรัสโรตา ซึ่งสามารถเริ่มให้ได้ในเด็กอายุ 2 เดือนถึงก่อน 4 เดือน

อย่างไรก็ตาม วัคซีนสำหรับป้องกันไวรัสโรตายังเป็นวัคซีนทางเลือกอยู่ สามารถปรึกษาแพทย์ก่อนรับวัคซีนชนิดนี้ กรณีติดเชื้อไวรัสโรตาแล้ว ยังอาจเป็นซ้ำได้ เพราะไวรัสโรตามีหลายสายพันธุ์ การให้เด็กทารกดื่มนมมารดา ช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกันของเด็กได้

อนึ่ง ในช่วงที่เด็กถ่ายเหลวไม่ควรงดอาหาร โดยช่วงแรกที่มีการขาดน้ำให้น้ำเกลือแร่ทดแทนไปก่อน ภายใน 4 ชั่วโมงหลังจากนั้นเร่ิมรับประทานอาหารอาหารตามปกติ แนะนำให้รับประทานทีละน้อยๆ แต่บ่อยๆ การดื่มน้ำเกลือแร่ก็ควรให้ค่อยๆ ดื่ม เช่น ตักป้อน ถ้าเด็กเคยรับประทานอาหารเสริมแล้ว ก็ให้รับประทานอาหารเสริมได้ เช่น ข้าวต้ม เนื้อต้มให้เละ ผัก ผลไม้ที่ไม่หวานมาก ควรหลีกเลี่ยงอาหารมันและหวานจัด ในเด็กที่ยังดื่มนมมารดาสามารถให้นมมารดาต่อได้ตามปกติ

ดร.นพพร กล่าวส่งท้ายว่า ไวรัสโรตาทำให้เกิดการติดเชื้อในลำไส้ ทำให้เกิดอาการถ่ายเหลว พบบ่อยในเด็กเล็ก ถ้าไม่ได้รับการรักษาที่เหมาะสมอาจทำให้สูญเสียน้ำและเกลือแร่ได้ การป้องกันที่ดีคือการดูแลเรื่องสุขอนามัยในการรับประทานอาหาร ล้างมือให้สะอาดบ่อยๆ และในเด็กเล็กควรให้ดื่มนมมารดา

มูลนิธิคุณ (Khun Foundation) ร่วมกับ Warm Us Charity จัดเสวนาโรคซึมเศร้า…เราเข้าใจ สร้างความรู้เกี่ยวกับโรคซึมเศร้าและวิธีการดูแลผู้ป่วยโรคซึมเศร้าอย่างถูกต้อง เพราะโรคซึมเศร้าเป็นสาเหตุคุกคามชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนยิ่งขึ้นทุกวันนับเป็นประเด็นที่ควรตื่นตัวตระหนักรู้ให้มาก โดยองค์การอนามัยโลก (WHO) คาดการณ์ว่า ในปี 2563 โรคซึมเศร้า จะมีผู้ป่วยมากเป็นอันดับสองรองจากโรคทางกายอื่นๆ เช่น หัวใจ เบาหวาน มะเร็ง

มูลนิธิคุณ จัดงานเสวนาเรื่องนี้เพื่อให้ความรู้เกี่ยวกับโรคซึมเศร้า เพื่อให้ผู้ที่เป็นโรคซึมเศร้า หรือบุคคลใกล้ชิดสามารถสังเกตตัวเองและบุคคลรอบตัวและให้ความช่วยเหลือที่ถูกต้อง ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการช่วยลดปัญหาใหญ่ที่จะตามมา ถือเป็นปัญหาใกล้ตัว เพราะสุขภาพจิตที่ดีสำคัญไม่น้อยไปกว่าสุขภาพกายที่ดีเช่นกัน

นพ.จิตริน ใจดี จิตแพทย์ประจำศูนย์จิตรักษ์ โรงพยาบาลกรุงเทพ เผยว่า โรคซึมเศร้าเป็นเรื่องใกล้ตัว เกิดได้กับคนทุกเพศทุกวัย เราสามารถช่วยกันดูแลตัวเองและซึ่งกันและกัน ก็เท่ากับเราช่วยดูแลสังคมเรา การเข้าใจคนข้างๆ ที่เป็นโรคซึมเศร้าอย่างที่เขาเป็นด้วยการฟังด้วยใจ ไม่ตัดสิน เป็นการช่วยผู้ป่วยได้มากแล้ว และอาจสำคัญกว่าว่าจะต้องใช้เทคนิคการพูดเช่นไรเสียอีก

ทั้งนี้ ไม่ว่าเราจะเป็นหรือไม่เป็นโรคซึมเศร้า ถ้าความทุกข์ใจมันมีสัดส่วนมาก กว่าความสุข และหาทางออกไม่เจอ การขอความช่วยเหลือจากใครก็ตามเป็นสิ่งที่ทำได้และควรทำ

“วิธีสังเกตคือ ความเศร้านั้นมีอาการข้ามวันข้ามคืนก็ไม่ดีขึ้นสะสมยาวนานเป็นเดือน มีอาการเครียดเรื้อรัง ถ้าเป็นชั่วครู่เศร้าๆ ร้องไห้อยู่พอเพื่อนชวนไปกินข้าวฟังเพลงก็หัวเราะอารมณ์ดีได้ อย่างนี้ไม่ถือว่าเป็น แต่ก็เป็นโรคที่รักษาหายได้ด้วยการกินยาและทำกลุ่มบำบัด ขึ้นอยู่กับอาการของโรค พยายามปรับตัวปรับใจให้มีความรู้สึกเป็นกลางๆ มากขึ้น ไม่เครียดง่ายหรือดีใจเกินเหตุ อย่าตั้งเงื่อนไขในชีวิตหรือมีมาตรฐานสูงมากเกินไปจนทำให้ผิดหวังกับอะไรง่ายๆ เพราะแบกรับมากเกินไป ถูกคาดหวังมากเกินไป ทำให้รู้สึกกังวลไม่มั่นคงในชีวิต”

ควรหากิจกรรมใหม่ๆ ทำเพื่อไม่ให้เกิดความซ้ำซากจำเจเบื่อหน่ายในชีวิตมากเกินไป ที่สำคัญเมื่อรู้สึกคล้ายเป็นอาการซึมเศร้าอย่าวิเคราะห์เอง อย่าด่วนตัดสิน ควรไปพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยให้ตรงจุด

ส่วนการป่วยเป็นโรคซึมเศร้า ไม่ได้นำไปสู่การฆ่าตัวตายทุกคน หรือคนที่ฆ่าตัวตายทุกคนไม่ได้เป็นโรคซึมเศร้า แต่มีสาเหตุอื่นร่วมด้วย เช่น ป่วยเป็นมะเร็งแล้วทุกข์ทรมานจนไม่อยากอยู่ต่อ หรือเครียดเรื่องเงินทองจนรับไม่ไหว และคนที่เป็นซึมเศร้าก็ไม่ได้จะเป็นบ้า อย่าเข้าใจผิดตรงจุดนี้

อันที่จริงแล้ว คนที่ถูกแพทย์วินิจฉัยว่าเป็นโรคซึมเศร้า ไม่ได้มีเพียงจิตใจที่อ่อนไหวเท่านั้น แต่ผู้ป่วยโรคซึมเศร้ามีปัญหาไปถึงสารสื่อประสาทในสมอง ที่มีความผิดปกติจนทำให้กระบวนการคิด การตัดสินใจของเราผิดปกติไปจากเดิม หลักเหตุผลต่างๆ นานาที่คนปกติคิดกันได้ ในผู้ป่วยโรคซึมเศร้าอาจจะคิดไม่ได้ เพราะฉะนั้นจะอ้างว่าผู้ป่วยเหล่านั้นอ่อนแอไม่เข้มแข็ง จึงเป็นเรื่องที่ไม่ถูกต้อง เพราะจริงๆ แล้วผู้ป่วยเหล่านี้เขาเข้มแข็งมากตั้งแต่ยอมรับว่าตัวเองเป็นโรคซึมเศร้าแล้ว แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น มีผู้ป่วยโรคซึมเศร้าจำนวนมากเช่นกันที่สามารถผ่านพ้นช่วงเวลาที่อยากจะฆ่าตัวตายมาได้ โดยได้รับความช่วยเหลือจากคนรอบตัวและจิตแพทย์

ทางด้าน นพ.ปทานนท์ ขวัญสนิท แพทย์ชำนาญการ จิตแพทย์ ประจำสถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา กรมสุขภาพจิต กล่าวเสริมว่า ทัศนคติของคนในสังคมต่อโรคซึมเศร้านั้นสำคัญมาก อยากให้มองว่าโรคซึมเศร้าก็เป็นโรคโรคหนึ่ง คนที่เป็นโรคซึมเศร้าไม่ได้เป็นคนอ่อนแอหรือไม่สู้ชีวิต คนที่เศร้านั้นต้องการคนฟังมากกว่าคนสอน หากคุณต้องการจะช่วยเหลือผู้ที่ซึมเศร้า ควรค่อยๆ เริ่มสร้างความสัมพันธ์ที่ดี รับฟังเขาและช่วยเหลือเขา ปฏิบัติอย่างเข้าใจ

“คือไม่ต้องปกป้องเขาราวไข่ในหิน เพียงเดินสายกลาง ไม่ตัดสินเขา ไม่ใช้คำพูดทำนองอย่าอ่อนแอไปหน่อยเลย เดี๋ยวมันก็จะผ่านไป เรื่องแค่นี้เองอดทนหน่อยสิ อย่าพูดแบบนี้กับผู้ป่วยเพราะนั่นแสดงว่าคุณไม่เข้าใจและไปตัดสินเขา เราไม่ได้ป่วยเหมือนเขา แค่ฟังเขาระบายฟังเขาพูดออกมาก็พอ”

ดังนั้น จึงไม่ควรมองโรคซึมเศร้าว่าเป็นเรื่องที่น่าอายหรือน่ากลัว หากมีอารมณ์เศร้านานๆ รู้สึกว่าตัวเองเปลี่ยนไปจากเดิมมาก การปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเป็นเรื่องที่ควรทำ จากสถิติพบว่า มีผู้หญิงป่วยเป็นโรคซึมเศร้ามากกว่าผู้ชาย และมีผู้ป่วยในวัยกลางคนมีอัตราเพิ่มขึ้น

การสังเกตว่าคุณหรือคนใกล้ตัวเป็นโรคซึมเศร้าหรือไม่นั้น ดูได้จากว่า พฤติกรรมเขาเปลี่ยนไปจากเดิมหรือไม่ เช่น จากที่เคยร่าเริง ช่างพูดช่างคุย ก็เงียบขรึม ผิดธรรมชาติไปจากเดิมที่เคยเป็น ไม่สนใจตัวเอง จากที่ชอบแต่งตัวสวยงามก็ไม่สนใจตัวเอง ไม่อาบน้ำ ไม่สระผม  เบื่อหน่าย นอนไม่หลับ ไม่มีสมาธิ ทำอะไรไม่สำเร็จไม่ต่อเนื่อง กล่าวโทษตัวเอง มีปัญหาในการปรับตัว กินไม่ได้นอนไม่หลับ ติดสารเสพติด จัดการกับอารมณ์ตนเองไม่ได้ หุนหันพลันแล่น ขาดความยับยั้งชั่งใจ

ควรชวนไปทำกิจกรรมที่ผู้ป่วยชอบและสนใจ ก่อนที่เขาจะป่วยเขาเคยชอบอะไร เขาจะทำแล้วมีความสุข เช่น ปลูกต้นไม้ วาดรูป ดนตรี ถามว่าเขาชอบหรืออยากทำอะไรจริงๆ แต่มีงานวิจัยออกมาว่าการเต้นแอโรบิกเอ็กเซอร์ไซส์ ช่วยแก้ไขคนที่ป่วยซึมเศร้าน้อยๆ ให้มีอาการดีขึ้นได้ ขอให้ใจเย็นกับเขา บอกเขาย้ำๆ ว่าเราดีใจที่เขายังอยู่กับเรา เขามีความสำคัญกับเราอย่างไร เขามีข้อดีในตัวเองอย่างไร หากเป็นเพื่อนกัน ควรชวนเพื่อนทำกิจกรรมที่เขาชอบร่วมกัน ทานอาหารอร่อยๆ ออกกำลังกาย ไปเที่ยวพักผ่อน แบ่งปันสารทุกข์สุกดิบซึ่งกันและกัน แต่อย่าให้เขาหันหน้าเข้าหาแอลกอฮอล์ หรือยาเสพติดโดยเด็ดขาด

สาเหตุของโรคนี้ส่วนหนึ่งมาจากสารในสมองไม่สมดุลสามารถรักษาด้วยการกินยา อีกสาเหตุมาจากกรรมพันธุ์ และสิ่งแวดล้อมเป็นตัวกระตุ้น เช่น ความเครียด ความกดดัน ปัญหารุมเร้าหลายด้านจนหาทางออกไม่ได้ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าคนเครียดกดกันทุกคนจะต้องเป็นโรคซึมเศร้า

วิธีการแก้ปัญหาที่ถูกต้องก็คือ กลับมาแก้ปัญหาที่สาเหตุว่า มีอะไรบ้างที่ทำให้เครียด (ถ้าเครียดในระดับน้อยๆ ถือเป็นเรื่องปกติ) แล้วมีวิธีการจัดการกับความเครียดได้แค่ไหน พยายามอย่าให้เครียดจนเกินไป การรักษาคือการกินยาสำหรับผู้ป่วยระยะปานกลางถึงมาก แต่ถ้าเป็นน้อยๆ จะใช้วิธีการพูดคุยทำจิตบำบัดก็เพียงพอ

กรณีที่คิดว่า มีความทุกข์ก็ไปเข้าวัด ฟังธรรม นั่งสมาธิ เดี๋ยวก็ดีขึ้นนั้น “จริงอยู่ว่าหลักธรรมในศาสนาพุทธทำให้จิตใจสงบลงได้ แต่ก็ใช้ได้แต่กับคนที่มีสภาพจิตใจปกติ ไม่ใช่ผู้ป่วยโรคซึมเศร้า เพราะอย่างที่กล่าวไปว่าผู้ป่วยโรคซึมเศร้ามีอาการสารสื่อประสาททำงานผิดปกติ ที่จะต้องเข้ารับการรักษาทั้งจากจิตแพทย์ที่จบทางด้านการรักษาโรคเหล่านี้โดยเฉพาะ และในบางรายจะต้องได้รับยาเพื่อปรับการทำงานของสมองอีกด้วย ดังนั้นการเข้าให้ถึงแก่นของพระพุทธศาสนา บางครั้งอาจไม่ใช่วิธีรักษาโรคที่ถูกต้อง หรือตรงจุดนัก และไม่ได้ผลสำหรับผู้ป่วยซึมเศร้า”

ส่วนการทำกิจกรรมกลุ่มเพื่อช่วยบำบัดได้ เช่น Art & Well-Being ผู้เข้าร่วมกิจกรรมสามารถถ่ายทอดอารมณ์ ความคิด ความรู้สึกของตนเองออกมาได้ บางคนสามารถปรับความคิดได้เพียงชั่วข้ามวัน ส่วนหนึ่งที่ผู้เข้าร่วมกิจกรรมสะท้อนออกมาให้สมาชิกท่านอื่นได้รับรู้ หรือ Music & Relaxation Technique ได้แนะนำวิธีการที่ผู้เข้าร่วมจะสามารถนำดนตรีกลับไปประยุกต์ใช้ด้วยตนเองได้ การฝึกการหายใจ การฝึกการเกร็งและผ่อนคลายกล้ามเนื้อร่วมกับดนตรี การเลือกฟังเพลงที่หลากหลายและปลอดภัยสำหรับกลุ่มโรคซึมเศร้า นำความรู้ที่ได้เหล่านี้ไปประยุกต์ใช้ในยามที่เกิดปัญหาหรือเมื่อเกิดความเครียด

มูลนิธิคุณ มุ่งหวังจะเป็นผู้ให้ มีความพร้อมในการยกระดับพัฒนาสังคมอย่างสร้างสรรค์ และยั่งยืนในด้านสาธารณสุข บุคลากร และสิ่งแวดล้อม อีกทั้งยังคงตระหนักถึงชีวิตของเพื่อนร่วมโลก หากใครที่ไม่แน่ใจว่าตัวเองกำลังเสี่ยงเป็นโรคซึมเศร้าหรือไม่ สามารถลองทำแบบทดสอบของกรมสุขภาพจิต หรือติดต่อสายด่วนกรมสุขภาพจิตที่ 1323 ได้ตลอดเวลา

โดย อาทิตย์ โกวิทวรางกูร

รายละเอียดท่านอ่านเพิ่มได้ทั่วไปในข่าว

เรื่องราวของพื้นที่มักกะสันเป็นมหากาพย์ เข้าใจว่าบางเงื่อนไขทำให้เป็นเช่นนั้น

(1) ผู้มีอำนาจตัดสินใจในเรื่องนี้ อาจยังไม่ได้พูดคุยและหาทางออกอย่างเหมาะสมจนถึงที่สุด กับคนรถไฟ (โดยเฉพาะคนในโรงงานมักกะสัน) ในเรื่องงานซ่อมบำรุง อนาคตของพวกเขา … รวมทั้งผลตอบแทนจากการพัฒนาพื้นที่อย่างเหมาะสม ที่การรถไฟพึงจะได้รับ (ที่คนรถไฟเชื่อว่าจะสามารถนำไปใช้ลงทุน เพื่อพัฒนาระบบรางของพวกเขาขึ้นไปอีกระดับได้)

(2) ทุนใหญ่ และรัฐ ล้วนมองมักกะสัน ในระดับของการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ (PropertyDevelopment) เป็นหลัก ยังมองไม่เห็นศักยภาพอันมหาศาลของมักกะสัน ในฐานะจุดเปลี่ยนสำคัญ (Turning Point) ในการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน (Sustainable Urban Development) … เรื่องนี้ลองนึกดูเล่นๆ ว่า เมืองชั้นนำอื่นๆ ในโลก หากมีพื้นที่อย่างมักกะสัน เขาจะจัดการมันอย่างไร

(3) มักกะสันดึงดูดกลุ่มคนที่หลากหลาย ที่อยากเห็นพื้นที่แห่งนี้ ถูกพัฒนาอย่างเหมาะสม เคารพผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง และตอบโจทย์ชีวิตและเมืองในวันนี้และอนาคต

(4) เริ่มมีความคิดของคนบางกลุ่มว่า ย่านโรงงานมักกะสัน มีศักยภาพในการเสนอเป็น มรดกโลกทางด้านอุตสาหกรรม (World Industrial Heritage)ซึ่งเรื่องนี้เป็นประเด็นใหม่ในสังคมไทย ฯลฯ

การจะคลี่คลายประเด็นเรื่องมักกะสัน ผมเชื่อว่าต้องอาศัยการร่วมไม้ร่วมมือกัน ของผู้มีส่วนได้เสีย (Stakeholder) อย่างน้อยก็กลุ่มหลักๆ … ซึ่งวิธีปฏิบัติแบบนี้ ไม่ใช่เรื่องแปลกในโลก

กลับมาที่ข้อสรุปเบื้องต้นของรัฐบาล ผมติดตามรายละเอียด หลายคำถามผุดขึ้น …

การตัดสินใจนี้ กระทบ “ภารกิจหลัก” ของโรงซ่อมมักกะสันไหม?

โรงซ่อมมักกะสันยังดำเนินการเป็นศูนย์หลักในการซ่อมและบำรุงรักษาหัวรถจักร ขบวนรถโดยสาร และชิ้นส่วนต่างๆ ที่ใช้ในการเดินรถ … การดึงที่ออกมา 140 ไร่ แม้จะเลือกแปลงบริเวณที่กระทบพื้นที่โรงงานน้อยที่สุดแล้ว ยังกระทบการทำงานหรือไม่ มากน้อยขนาดไหน?

ทำไมต้อง 140 ไร่? ตัวเลขนี้มาจากไหน? ถูกกำหนดโดยอะไร?

การกำหนดให้มักกะสันเป็นสถานีหลัก “จำเป็น” ต้องใช้พื้นที่ขนาดไหน?

สถานีหลัก (ที่ทำหน้าที่แบบเดียวกับมักกะสันในอนาคต) เขาใช้พื้นที่กันประมาณเท่าไหร่? ตัวอย่างอ้างอิงเทียบเคียงที่เหมาะสม คือที่ไหน-ในประเทศอะไร?

จริงๆ สถานีหลัก คืออะไรกันแน่ และทำไมมักกะสันถึงเหมาะสมในการเป็นสถานีหลัก เป็นอีกคำถามในใจ รวมทั้งจะ “ซ้ำซ้อน” กับบางซื่อ? (ที่ตอนนี้กำลังลงมือสร้างใหญ่โตอลังการขนาดนั้น) หรือไม่ อย่างไร?

ราคาค่าเช่าควรเป็นเท่าไหร่? สัญญาการเช่าควรเป็นอย่างไร? ณ ตอนนี้ที่สรุปออกมา สูงหรือต่ำ? เทียบกับอะไร?

ท่านทราบไหม ว่าในประเทศอื่นๆ เวลาเขาต้องตัดสินใจกำหนดทิศทางความเป็นไป ของที่ดินผืนใหญ่ๆ  ใจกลางเมืองแบบนี้ เขาทำกันอย่างไร?

ต้องใช้วิธีคิดแบบไหน? ระดับมุมมองไหน? มีเหลี่ยมมุมที่ต้องพิจารณาในแง่ใดบ้าง?

แล้ว การลงทุนรถไฟความเร็วสูง ขาดทุนเสมอ และต้องเอารายได้อื่นมาโปะ นี่จริงใช่ไหม? เพราะอะไร?

แล้วเราจะวัดความคุ้มค่าจากการลงทุน จากเรื่องไหนดี? และตัวชี้วัด ในการดำเนินการ ว่าดีหรือแย่ จะดูที่ตรงไหนอย่างไร? (อะไรคือ KPI ที่เหมาะสม?)

รายได้จากกิจการอื่น ที่จะนำมาโปะ หรือชดเชยให้กับผู้ลงทุนที่ยอมรับการขาดทุนตรงนี้ ควรเป็นอะไร? ควรให้มากน้อยแค่ไหน?

ประมาณไหนถึง “เหมาะสม” … แบบไหนเรียกว่าประเคน

เป็นไปได้ไหม ว่าอาจเกิดเหตุการณ์ “ซูเปอร์คอร์รัปชั่น” หากรัฐกำหนดโครงสร้างสัญญาที่ผิดพลาด? (ขอมอง เผื่อกรณี Worst-case scenario)

ถ้าเป็นไปได้ ลักษณะของโครงสร้างสัญญาที่จะนำไปสู่สิ่งนั้น หน้าตาเป็นอย่างไร? มีคุณลักษณะแบบไหน?

และตอนนี้ เท่าที่ข่าว ที่รายละเอียดเผยแพร่ออกมา “โครงการรถไฟความเร็วสูง เชื่อม 3 สนามบิน” มีแนวโน้มไปในทางไหน? ดูจากตรงไหน? อย่างไร?

รัฐบาลบอกจะใช้รูปแบบที่เรียกว่า PPP : Public-Private Partnership

PPP คืออะไร? เกิดขึ้นมาเมื่อไหร่-ที่ไหน ทำไมต้อง PPP?

PPP มีกี่ประเภท แต่ละอย่างดี-เสีย ต่างกันตรงไหน? ทำไมเราถึงเลือกแบบ net cost?

แล้วพอทำไปจริง ผลออกมาสวยงามดังคาดหวังไหม? มีกรณีศึกษาอะไรของ PPP ที่โดดเด่น น่าสนใจบ้าง?

อะไรคือ PPP failure? ทำไมถึงล้มเหลว?

แล้ว PPP ที่สำเร็จล่ะ หน้าตาเป็นอย่างไร? เงื่อนไขเป็นแบบไหน?

จะทำอย่างไรให้หัวใจแข็งแรงน่ะเหรอ คุณก็ดูแลตัวเองได้แบบไม่ต้องง้อใคร ครั้งนี้ พาขวัญ สุพานิชรัตนา ผู้เชี่ยวชาญด้านการออกกำลังกายจาก ฟิตเนส เฟิรส์ท จะมาเผยถึงการออกกำลังกายที่สร้างความแข็งแรงให้กับหัวใจในแบบที่ได้ผลเร็วและใช้เวลาน้อย เรียกว่าการออกกำลังกายนี้จะทำให้คุณเสียเหงื่อแบบไม่เสียเวลาแน่นอน แถมยังช่วยให้หัวใจแข็งแรงสุดๆ ด้วย

“สำหรับคนที่ออกกำลังกายเป็นประจำและมีพื้นฐานสุขภาพที่แข็งแรงอยู่แล้ว ขอแนะนำการออกกำลังกายแบบ HIIT หรือ (High Intensity Interval Training) ซึ่งเป็นการผสมผสานกันระหว่างการฝึกระดับหนักสลับกับระดับเบา โดยเน้นความหนักอยู่ที่ 85-100% ของอัตราการเต้นหัวใจสูงสุด ทำตั้งแต่ 30 วินาที-4 นาที หรือนานจนถึง 30 นาที โดยเริ่มจากการวอร์มร่างกายและยืดเหยียดกล้ามเนื้อมัดหลักอย่างต้นขา ก้น อก หลัง ลำตัว และข้อต่อต่างๆ ประมาณ 3-5 นาที

หลังจากนั้นก็ออกกำลังกายแบบเป็นฐาน โดยแบ่งเป็น 4 ฐานง่ายๆ โดยทำแต่ละท่าอย่างต่อเนื่อง 1 นาที และพักอย่างน้อย 20-30 วินาที แล้วต่อโดยการทำในฐานที่ 2, 3 และ 4 เป็นเวลาเท่าๆ กัน และพัก 30 วินาทีทุกฐานเหมือนกัน ยกเว้นฐานสุดท้ายให้เพิ่มเป็น 2 นาที เมื่อครบทั้ง 4 ฐาน จะนับเป็น 1 รอบ โดยสามารถทำได้ 2-3 รอบ แล้วคูลดาวน์ เพื่อลดอัตราการเต้นของหัวใจให้กลับสู่ภาวะปกติ ตามด้วยการยืดเหยียดกล้ามเนื้อ”

ตัวอย่างการออกกำลังกายแบบ 4 ฐานนี้จะเน้นไปที่กล้ามเนื้อมัดใหญ่ โดยเริ่มจากการวอร์มร่างกายเพื่อเตรียมความพร้อมก่อน 3-5 นาที จากนั้นให้เริ่มออกกำลังกายตามฐาน (หรือตามท่าแต่ละท่า) ที่แนะนำดังนี้

1.Squat & Jump Forward

ท่าย่อเข่าแล้วดันก้นไปด้านหลัง พร้อมทั้งกระโดดสูงขึ้น แล้วพัก 30 วินาที ท่านี้เป็นการออกกำลังกายในส่วนก้นและต้นขาโดยรวม รวมถึงฝึกการทรงตัวและแรงระเบิดภายในร่างกายขณะกระโดด

2.Push Up & Burpee

เป็นท่าดันพื้น พร้อมทั้งกระโดดขาคู่มาหามือทั้งสองข้าง แล้วกระโดดตัวตรงขึ้นในแนวดิ่ง พร้อมยกมือขึ้นเหนือศีรษะ จากนั้นกลับไปท่าเริ่มต้นใหม่ ทำอย่างต่อเนื่อง 1 นาที แล้วพัก 30 วินาที ท่านี้เป็นการออกกำลังกายในส่วนของกล้ามอกรวม หัวไหล่ และกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว

3.Leg Lunge

ท่านี้ให้ทำ 1 นาที โดยการก้าวขาขวาไปด้านหน้า แล้วย่อตัวลงโดยเข่าไม่เลยปลายเท้า แล้วสลับขาซ้ายทำแบบเดียวกันอย่างต่อเนื่อง ต่อด้วยพัก 30 วินาที ท่านี้เป็นการออกกำลังกายในส่วนก้นและต้นขาโดยรวม

4.High Knee Run

ท่าวิ่งอยู่กับที่ ยกเข่าสูง 1 นาที ต่อด้วยพัก 30 วินาที ท่านี้เป็นการออกกำลังกายเพื่อฝึกความคล่องตัวโดยการวิ่งอยู่กับที่แบบเข่าสูงอย่างรวดเร็ว ทำให้เพิ่มอัตราการเต้นของหัวใจให้มากยิ่งขึ้น

ให้ทำทุกท่าอย่างเต็มที่ใน 1 นาที แล้วพักโดยการเดินเบาๆ หายใจเข้าลึกๆ เพื่อผ่อนคลายระหว่างที่เปลี่ยนท่า หลังจากทำทั้งหมด 2 หรือ 3 เซต เสร็จแล้วให้ทำการคูลดาวน์ เพื่อผ่อนคลายร่างกายให้กลับเข้าสู่สภาวะปกติ

สำหรับคนที่ไม่เคยออกกำลังกายให้ทำแต่ละฐานแบบเบาๆ ไม่ต้องเร่ง อาจเริ่มจากทำแต่ละท่าแบบไม่รู้สึกเหนื่อยมาก 1 นาที แล้วพัก 30 วินาที เมื่อแข็งแรงขึ้นสามารถออกกำลังกายให้หนักขึ้นและทำให้เต็มที่ขึ้น ก็จะช่วยพัฒนาหัวใจได้เป็นอย่างดี แต่อย่าลืมวอร์มอัพและคูลดาวน์ทุกครั้งด้วยล่ะ

ทั้งหมดนี้นักวิจัยพบว่า คนที่ออกกำลังกายแบบ HIIT (High Intensity Interval Training) จะได้ประโยชน์จากปรากฏการณ์ที่เรียกว่า EPOC (Excess Post-exercise Oxygen Consumption) ซึ่งเป็นภาวะที่ร่างกายเร่งการเผาผลาญพลังงานหลังจากการออกกำลังกายได้สิ้นสุดลงไปแล้ว อาจเรียกสั้นๆ ว่า After Burn Effect ดังนั้นจึงช่วยให้คุณสามารถเผาผลาญแคลอรีได้มากขึ้น และยังเผาผลาญแบบต่อเนื่องไปอีก 12-24 ชั่วโมง แม้ไม่ได้ออกกำลังกายแล้วก็ตาม

บรรยากาศในการทำงานที่พนักงานต้องการเป็นสิ่งที่ทุกๆ องค์กรไม่ควรมองข้าม แต่ควรใส่ใจและหยิบยื่นโอกาสที่ดีในการสร้างสรรค์ความต้องการเหล่านั้นให้เป็นจริงมากขึ้นได้ เพื่อให้พนักงานเกิดแรงจูงใจในการทำงาน และสามารถทุ่มเทแรงกายแรงใจทำงานให้กับบริษัทได้อย่างเต็มที่

ความพึงพอใจของพนักงาน นับเป็นกุญแจดอกสำคัญที่จะรักษาบรรยากาศในการทำงานได้อย่างดีเยี่ยม แนะวิธีสร้างที่ทำงานให้น่าทำงาน ดังนี้

ออฟฟิศสะอาด การตกแต่งดีมีรสนิยม

เริ่มต้นการทาสีอาคารออฟฟิศ สีโทนอ่อน ทำให้สบายตา จะช่วยดึงดูดพนักงานให้อยากทำงาน เช่น สีเขียว สีน้ำเงิน สีฟ้า การลงทุนสร้างออฟฟิศให้สวยงาม น่าเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งขององค์กร ไม่ได้มีเพียงการจัดโต๊ะให้น่านั่งทำงานเท่านั้น แต่ต้องหมายรวมถึงการจัดบรรยากาศและสิ่งแวดล้อมของสถานที่ทำงาน ซึ่งมีผลโดยตรงกับประสิทธิภาพของพนักงาน ในแต่ละวันเราไปทำงานตั้งแต่เช้าจรดเย็น บางคนลากยาวทำงานล่วงเวลาไปดึกดื่น ออฟฟิศสวยๆ ใครๆ ก็อยากไปทำงาน

สร้างสภาพแวดล้อมที่ดีในการทำงาน

งานที่ยุ่งเหยิง สะสางอย่างไรก็คงไม่เสร็จสิ้นเสียที สาเหตุหลักๆ ก็เพราะปล่อยให้โต๊ะรก (เกินไป) ก็เป็นไปได้ แล้วจะยิ่งทำให้จิตใจเครียด ไม่แจ่มใส พอกันทีกับชีวิตป่วนๆ ของมนุษย์ออฟฟิศ ที่ต้องเจอกับปัญหาการใช้ชีวิตงาน แบบยุ่งเหยิงไม่เว้นแต่ละวัน

เริ่มต้นที่การทิ้งและทิ้งสิ่งของที่ไม่เกี่ยวข้อง และไม่จำเป็นกับการงานวันนี้ไปเสียก่อน อย่าบ้าเก็บทุกสิ่งทุกอย่าง ถ้าไม่ทิ้งของไปบ้าง โต๊ะก็ไม่มีวันมีระเบียบ จัดเสร็จแล้ววางต้นไม้เล็กๆ ภาพคนที่รัก ช่วยให้บรรยากาศผ่อนคลาย ช่วยให้รู้สึกสดชื่น และลดความเครียดได้ การทำงานในออฟฟิศที่สะอาดตาสวยงาม ส่งผลกระทบอย่างมากต่อปฏิสัมพันธ์ระหว่างเพื่อนร่วมงานได้

แน่ใจว่าออฟฟิศแสงสว่างเพียงพอ

อีกเรื่องที่ทำให้พนักงานรู้สึกผ่อนคลาย แสงธรรมชาติที่เหมาะสมมีผลมาก แสงสว่างที่น้อยเกินไปจะมีผลให้ปวดตา มองไม่ชัด และปวดหัวได้ แสงเข้า การตกแต่งด้วยเฟอร์นิเจอร์ที่สะดวกสบาย มีอุปกรณ์การทำงานและสิ่งอำนวยความสะดวก มีผลต่อทัศนคติที่ดีของพนักงาน ช่วยเอื้อให้บรรยากาศในการทำงานมีประสิทธิภาพ ช่วยรักษาพลังงานในตัวพนักงานไว้ได้ทั้งวัน

แสงโทนสีต่างๆ มีอิทธิพลแตกต่างกันไป อย่างเช่น แสงสีฟ้าช่วยให้พนักงานตื่นตัว เพราะช่วยลดระดับสารเมลาโทนินที่ทำให้เราง่วง ส่วนแสงเย็นๆ เหมาะกับการระดมความคิด (Brainstorming) แสงไฟระดับปานกลางเหมาะกับห้องประชุมที่ต้องการช่วยให้เรามีสมาธิ ส่วนแสงโทนอุ่นๆ เหมาะกับการผ่อนคลาย หรือการสร้างความเชื่อใจกัน

มีพื้นที่พักผ่อน

ควรจัดสถานที่แยกต่างหาก ให้พนักงานได้ผ่อนคลาย พนักงานจำเป็นต้องพักและมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคม โดยเฉพาะออฟฟิศในเมือง ในตึกสูง อาจมีข้อจำกัดในเรื่องของสถานที่ การสร้างพื้นที่สีเขียว หรือทัศนียภาพธรรมชาติขึ้นมามีประโยชน์หลายอย่าง เช่น ต้นไม้ หรือดอกไม้ช่วยให้ที่ทำงานสดใสขึ้น การทำงานของสมองดีขึ้น ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานกว่า 2 เท่า เมื่อเทียบกับออฟฟิศแบบดั้งเดิมทั่วไป หรือการมีพื้นที่ที่อากาศถ่ายเทได้ดีให้เราได้สูดอากาศสดชื่น ก็ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานสูงขึ้น

มุมขนม มุมกาแฟ โดยสร้างพื้นที่กะทัดรัดให้เป็นมุมอาหาร มุมขนม ก็ช่วยให้เราผ่อนคลาย และมีความสุขมากขึ้นในที่ทำงาน มีคำถามทำไมคนรุ่นใหม่ชอบไปนั่งทำงานที่ร้านกาแฟ หรือตามคาเฟ่สวยๆ กันแน่นร้าน คำตอบน่าจะมาจากบรรยากาศผ่อนคลาย ช่วยปรับอารมณ์แห่งความสุข ช่วยให้เพลิดเพลินในการทำงานมากขึ้นได้

การพักจิบกาแฟคืออีกรสชาติแห่งความสุข ควรแบ่งเวลาส่วนหนึ่งไปยิ้มแย้ม ทักทายเพื่อนร่วมงานบ้าง หรือแม้ว่าเราอาจจะต้องเผชิญกับงานที่เคร่งเครียดบ้าง ก็ยิ้มสู้กับงานได้ที่มุมเล็กๆ แห่งนี้ ที่มุมแพนทรีเล็กๆ สำหรับช่วงคอฟฟี่เบรก ได้มองมุมต้นไม้เล็กๆ ช่วยให้พนักงานมาหยุดพักสายตา เพื่อป้องกันอาการเมื่อยล้าจากการทำงานได้

สร้างทัศนคติการทำงานคิดบวก

การสนับสนุนให้คิดริเริ่มใหม่ๆ หาวิธีสนุกสนานมาพัฒนาปรับปรุงงานอย่างสม่ำเสมอ นอกจากงานจะพัฒนาไปข้างหน้าแล้ว ส่งผลให้เรามีความรู้สึกผูกพันกับงาน มีเป้าหมายความสำเร็จอย่างมุ่งมั่น

องค์กรควรเสริมสร้างแนวคิด Creative Thinking เรื่องการทำงาน ไม่จำเป็นต้องเต็มไปด้วยความเครียดเสมอไป แต่ต้องมีบางช่วงเวลาที่พนักงานสามารถผ่อนคลายได้ คนทำงานควรให้กำลังใจกันเยอะๆ คนไทยส่วนใหญ่ไม่แสดงออก เวลาใครเสนอไอเดียในห้องประชุม ทั้งๆ ที่เป็นไอเดียที่ดีมาก แต่คนฟังไม่ยิ้ม ไม่พยักหน้า ไม่สบตา ปล่อยให้คนพูดเก้อเขิน งงงัน โดนอย่างนี้บ่อยๆ ก็จะไม่กล้าคิด ไม่กล้าพูด ไม่กล้าเสนออะไรอีกแล้ว

เพื่อไม่ให้เหตุการณ์เช่นนี้เกิดขึ้น ต่อไปไม่ว่าใครเสนอไอเดียอะไรมา ขอให้เราพูดคำว่า “ดีมากเลย” ซึ่งไม่ได้หมายความว่าไอเดียของเขาเลิศเลอ แต่คือการให้กำลังใจเขาว่า “ดีเหลือเกิน ที่เขาพูดมันออกมา…ขอบคุณนะที่บอกให้พวกเราฟัง”

เลือกอาชีพได้อย่างใจฝันแล้ว ฝันดีๆ ก็อาจพานตกสวรรค์กันได้ง่ายๆ ถ้ากลับตาลปัตร กลายเป็นว่าไม่ใช่สถานที่ทำงาน หรือบรรยากาศในการทำงานที่เราคาดหวังไว้ บรรยากาศและสิ่งแวดล้อมของสถานที่ทำงานมีผลโดยตรงกับประสิทธิภาพของพนักงาน วันๆ นึงเราไปทำงานตั้งแต่เช้าจนตกเย็น หรือบางคนก็ทำงานจนค่ำจนดึก นานกว่า 8 ชั่วโมง ออฟฟิศที่น่าอยู่ต้องช่วยกันสร้างสรรค์

ประเทศไทย เป็นประเทศที่มีมรดกทางวัฒนธรรมประจำชาติที่เป็นของตนเองมาเป็นระยะเวลายาวนาน ไม่ว่าจะเป็นศิลปะไทย มารยาทไทย ภาษาไทย อาหารไทย และชุดประจำชาติไทย สิ่งต่างๆ เหล่านี้ล้วนมีคุณค่า มีความงดงามบ่งบอกถึงเอกลักษณ์แห่งความเป็นไทยที่นำความภาคภูมิใจมาสู่คนในชาติ

จากกระแสของการแต่งกายชุดไทยย้อนยุคในงาน “อุ่นไอรัก คลายความหนาว” มาจนถึงละครโทรทัศน์ “บุพเพสันนิวาส” ที่ทำให้คนไทยลุกขึ้นหันมาแต่งชุดไทยใส่เพื่อถ่ายรูปสวยๆ เอามาอวด หรือแต่งไปเที่ยวยังอุทยานประวัติศาสตร์ต่างๆ โดยเฉพาะอุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา มรดกโลก หรือพระนารายณ์ราชนิเวศน์ จ.ลพบุรี เพื่อตามรอยละครดัง

เมื่อเข้าถึงฤดูร้อน การแต่งชุดไทยไม่ให้ร้อนอบอ้าวเหมือนคนรุ่นเก่าก่อนตั้งแต่โบราณนานมา เขาทำกันอย่างไร?

คนแห่เห่อใส่ ตลาดชุดไทยบูม

เมื่อมาสำรวจตลาดชุดไทย ซึ่งปกติธรรมดาจะขายหรือให้เช่าในช่วงเวลาแต่งงานหรืองานพิธีกรรมต่างๆ รวมถึงเวลามีกิจกรรมกับทางโรงเรียนหรือหน่วยงานราชการ แต่จากกระแสการแต่งกายชุดไทยในโซเชียลเน็ตเวิร์กบูมตามละครดัง ได้กระตุ้นยอดจำหน่ายชุดไทยย่านประตูน้ำ ร้านค้าส่งค้าปลีกโบ๊เบ๊และย่านพาหุรัดคึกคักตามกระแสบุพเพสันนิวาส

รวมถึงภาครัฐและเอกชนรณรงค์ได้อัดแคมเปญใส่ชุดไทยทำให้ยอดขายโต 50% โดยเฉพาะช่วงเทศกาลสงกรานต์ยอดขายโตเพิ่มขึ้นเกือบเท่าตัวเมื่อเทียบช่วงเดียวกันกับปีก่อน

ด้านเจ้าของร้านขายชุดไทยและผู้ค้าต่างพูดตรงกันว่า ช่วงนี้ขายดีมาก ยอดขายได้เพิ่มกว่าช่วงปกติถึง 3 เท่า ประชาชนให้ความสนใจมาซื้อเพื่อสวมใส่ไปงาน โดยชุดที่เตรียมมาขายต้องสั่งก่อนล่วงหน้า แต่ก็ต้องสั่งเพิ่มและรอของ บางแห่งก็ไม่มีของแล้ว

เพ็ญศรี แซ่เบ้ เจ้าของร้านเจ้กรุง สะพานควาย หรือร้านชุดไทยเจ้กรุง ที่ขาย-เช่า และรับสั่งตัดชุดไทยทุกแบบ รวมถึงชุดไทยแก้บน ซึ่งเปิดร้านทุกวัน ตั้งแต่ 06.00-23.00 น. มีบริการจัดส่งทางไปรษณีย์ทั่วประเทศ บอกว่า เอาไม่ทันกันเลยทีเดียว

“ชุดไทยขายดีมาก ยอดขายเพิ่มเป็นเท่าตัว คนมาซื้อกันเยอะเลย มาเรื่อยๆ ไม่ขาดสาย”

ส่วนร้านที่อยู่ชานเมือง อย่างร้านเช่าชุดไทย ชุดเพื่อนเจ้าสาว-บ่าว by อุ๋ย อรพรรณ ซึ่งมีเจ้าของเพจและกิจการคือ อรพรรณ ศิลาวรรณ บอกสอดคล้องกันว่า ยอดสั่งเข้ามาเยอะกว่าเดิมมาก

“ถ้าเดือนนี้ ปกติจะไม่มียอดเข้ามามาก แต่ปีนี้ถือว่าเยอะจนน่าตกใจ เป็นผลมาจากละครบุพเพสันนิวาส ห้างร้าน บริษัท คนทั่วไป ก็จะวางธีมชุดไทยกันหมด บวกกับการเดินทางท่องเที่ยวใส่ชุดไทยไปตามรอยอยุธยาและลพบุรี คนไปเที่ยวก็ใส่ชุดไทยกันหมดเกือบทุกคน”

บรรดาร้านค้าชุดไทยในตลาดโบ๊เบ๊บอกในรายงานข่าวว่า ถือว่าเป็นครั้งแรกในรอบ 20 ปีนับตั้งแต่เปิดร้านจำหน่ายชุดไทย ยอดขายโต 50% ส่วนยอดขายชุดไทยย่านตลาดพาหุรัด เพิ่มขึ้น 3 เท่าตัว หลังประชาชนไปจับจ่ายซื้ออย่างคึกคักมาตั้งแต่งาน “อุ่นไอรัก คลายความหนาว”

ใส่ชุดไทยไม่ให้ร้อน คำตอบสุดท้ายคือ “ร่ม”

เพ็ญศรี เจ้าของร้านเจ้กรุงชุดไทย สะพานควาย บอกถึงเทคนิคการใส่ชุดไทยไม่ให้ร้อนว่า อยู่ที่คนสวมใส่คนนั้นๆ เอง

“ร้อนไม่ร้อนอยู่ที่คนใส่ ธรรมดาทั่วๆ ไป ผ้าก็เป็นแบบปกติ แล้วแต่คนใส่ตามใจคนใส่ ร้อนๆ ก็ต้องหาเทคนิควิธีใส่เอาเอง ใส่แล้วสวยสบายดีก็ใส่ไป”

หากมองให้ลึกลงไปว่าใส่ชุดไทยแล้วร้อนไหม? ตามหลักฐานประวัติศาสตร์ ถ้าเป็นไพร่สามัญชน เป็นชาวบ้านจะทอผ้าไว้ใช้ในครัวเรือนกันเอง แต่ถ้าเป็นชนชั้นสูงมีเงินก็จะซื้อผ้าจากจีนและอินเดียที่เอาเข้ามาขายไว้ใช้ เพราะเนื้อผ้าดีกว่า วิธีการตัดเย็บของไทยจะเป็นการตัดเย็บแบบง่ายๆ เพราะเป็นลักษณะของการห่มผ้าทั้งผืน

รายละเอียดของงานช่างจะไปอยู่ที่การปักเนื้อผ้า ผ้าถือเป็นของมีราคา ชั้นเจ้านายก็จะสวมใส่ผ้าเนื้อดีหน่อย ย้อมสีสวยงาม สไบมีซับนอกซับในใส่เมื่อออกนอกบ้าน ถ้าอยู่ในบ้านเจ้านาย บ่าวก็นุ่งผ้าแถบเอาง่ายๆ เพราะอากาศมันร้อน ถ้าเป็นไพร่ชาวบ้าน หรือทาส ก็จะมีแค่ผ้าผืนธรรมดาสีตุ่นๆ ไม่ได้ย้อมสีสวยงาม

ในงาน “อุ่นไอรัก คลายความหนาว” ซึ่งสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ หน่วยราชการในพระองค์ หน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน ร่วมกันจัด เพื่อพระราชทานความสุขให้กับประชาชน และเผยแพร่ความงดงามของความเป็นไทยในรูปแบบต่างๆ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ณ พระลานพระราชวังดุสิต และสนามเสือป่า

เผ่าทอง ทองเจือ ผู้เชี่ยวชาญด้านผ้าไทยและประวัติศาสตร์ ได้มาเล่าถึงวิวัฒนาการของชุดไทยภายในงานนี้ ซึ่งสรุปได้ว่า สมัยก่อนการแต่งกายเป็นเครื่องจำแนกความแตกต่างทางสังคม ชุดไทยสมัยรัชกาลที่ 1-4 สำหรับเจ้านายฝ่ายใน ไม่ว่าจะเป็น พระมเหสี พระเทวีต่างๆเจ้าจอม พระราชธิดา ส่วนใหญ่จะนุ่งซิ่นจีบหน้านาง ผ้าถุงยาว โดยใช้ผ้าลายอย่างจากอินเดีย ห่มทับท่อนล่าง ส่วนท่อนบนห่มสไบแพรจีนเปิดไหล่หนึ่งข้าง หรือใส่เสื้อคอตั้งผ้าไหมจีนผ่าอก ติดขัดดุม (ติดกระดุม) แขนกระบอก โดยแขนกระบอกจะฟิต ทั้งนี้ ถ้าใส่เสื้อจะมีสไบห่มทับเสมอ โดยจะห่มสไบทับอัดกลีบ หรือไม่อัดกลีบก็ได้

สมัยรัชกาลที่ 5 มีอิทธิพลจากตะวันตกเข้ามา จากเสื้อแพรจีนก็เปลี่ยนมาเป็นเสื้อแหม่มแบบฝรั่ง โดยได้รับอิทธิพลจากราชสำนักรัสเซียและออสเตรีย เสื้อแบบฝรั่งที่นิยมใส่ก็เป็นผ้าลูกไม้จีบระบายต่างๆ ทั้งปลายแขน รอบอก รวมทั้งเสื้อแขนหมูแฮม โดยต้นแขนจะจีบฟองขึ้นฟู และค่อยๆ แคบลงมาถึงข้อมือ การแต่งกายแบบนี้เป็นพระราชนิยมตลอดรัชกาล

สมัยรัชกาลที่ 6 วิวัฒนาการสมัยนี้เปลี่ยนจากการสวมเสื้อแบบสมัย รัชกาลที่ 5 มาเป็นเสื้อแบบที่เราเรียกกันว่า “แก๊สบี้” คือ ตัวเสื้อยาวลงไปจนถึงเข่า และนิยมใช้ผ้าบางเบา ส่วนใหญ่เป็นเสื้อคอปาด แขนล้ำ รูปแบบการแต่งกายของสุภาพสตรีไทยโน้มเอียงไปทางตะวันตกมากขึ้น

สมัยรัชกาลที่ 7-8 รูปแบบการแต่งกายยังเลียนแบบสมัยรัชกาลที่ 6 อยู่ แต่กระโปรงจะเป็นกระโปรงที่สั้นมาถึงใต้เข่า จากนั้นเริ่มเป็นชุดเดรสหรือชุดเสื้อกับกระโปรงติดกัน และสะท้อนให้เห็นว่าราชสำนักมีความเป็นสากลมาก

สมัยรัชกาลที่ 9 ช่วงต้นรัชกาล สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 ยังทรงแต่งชุดไทยตามพระราชนิยมต่อเนื่องจาก รัชกาลที่ 7 กระทั่งเสด็จฯ อเมริกา และยุโรป ถึงได้มีการประดิษฐ์ชุดไทยพระราชนิยมขึ้น เพื่อให้เหมาะสมกับวาระโอกาสที่จะต้องออกงาน ประเทศไทยก็จะมีชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบ ได้แก่ ชุดไทยเรือนต้น ชุดไทยจิตรลดา ชุดไทยดุสิต ชุดไทยอัมรินทร์ ชุดไทยจักรี ชุดไทยบรมพิมาน ชุดไทยศิวาลัย และชุดไทยจักรพรรดิ ซึ่งเป็นแบบอย่างของการแต่งกายชุดไทยสืบมาจนถึงปัจจุบัน

แน่นอน จากข้อมูลของเผ่าทอง จะเห็นได้ถึงภาพรวมชุดไทยตั้งแต่รัชกาลที่ 5-9 แต่เมื่อย้อนหลังกลับไปกรุงสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น ผู้ชายไม่ใส่เสื้อ ออกนอกบ้านก็ไม่ใส่เสื้อ พอสมัยรัชกาลที่ 4 ต้องออกกฎหมายบังคับให้ใส่เสื้อเวลาออกนอกบ้าน ส่วนผู้หญิงก็ห่มสไบหรือไม่ก็เปลือยอกสำหรับหญิงที่มีสามีและลูกแล้ว ในสมัยปฏิรูปประเทศ แฟชั่นและผ้าแบบตะวันตกเข้ามาผู้หญิงในกลุ่มชนชั้นสูงก็ได้นำเอาผ้าและรูปแบบการตัดเสื้อแบบตะวันตกมาประยุกต์ใช้กับชุดไทย ปรับเปลี่ยนไปตามยุคสมัย

อรพรรณ ศิลาวรรณ เจ้าของร้านเช่าชุดไทย ชุดเพื่อนเจ้าสาว-บ่าว by อุ๋ย อรพรรณ มองว่า จริงๆ ปัจจุบันชุดไทยถ้าใส่ก็เหมือนเสื้อผ้าทั่วไป

“อย่างผู้หญิงก็ใส่สไบ ซึ่งค่อนข้างเป็นผ้าที่เบาๆ อยู่แล้ว เวลาใส่ก็ค่อนข้างที่ไม่ร้อนอยู่แล้ว เพราะเปิดไหล่และโปร่งลม ส่วนคนที่ใส่ชุดเสื้อลูกไม้แขนยาวก็อาจจะร้อนหน่อย แต่ว่ามันก็เหมือนกับเป็นการกันแดดไปในตัว แต่ถ้าใส่สไบจะค่อนข้างสบายไม่ได้อึดอัดอะไรมาก ส่วนการใส่ผ้าถุงก็ระบายลมเหมือนเรือนไทยที่มีใต้ถุน โจงกะเบนก็เหมือนกางเกงทั่วไปไม่ได้หนักไม่ได้มีอะไรมากมาย ใส่ได้สบายคล่องแคล่วตัวด้วย”

สำหรับคนที่ใส่จัดเต็มเพื่อถ่ายรูปโดยเฉพาะ อรพรรณ ก็บอกว่าต้องยอมรับว่าหนักหน่อย ร้อนเลยทีเดียว

“ชุดผู้ชายก็ร้อนหน่อยเพราะเสื้อราชปะแตนค่อนข้างหนา แต่ตอนนี้นิยมมาใส่เป็นเสื้อคอกลมดูแบบไม่เป็นทางการเกินไปเหมือนจ้อยในบุพเพสันนิวาส ใส่จัดเต็มร้อนอยู่แล้ว แต่ถ้าแบบปกติธรรมดาคนโบราณก็ออกแบบมาให้เหมาะกับสภาพอากาศอยู่แล้ว ก็เหมือนเสื้อผ้าทั่วไป”

ชุดไทยปัจจุบัน อรพรรณ ขยายภาพให้เห็นว่า มีการประยุกต์ได้หลายๆ อย่าง ก็แบ่งเป็นงานทั่วไปที่เรียบง่าย ส่วนงานที่เป็นพิธีใหญ่ๆ ก็มีการประยุกต์มากขึ้น อย่างงานแต่งงานชุดไทยของเจ้าสาวก็ปรับไปตามยุคสมัย เอาอุปกรณ์ต่างๆ มาผสมผสานให้ดูดีตามยุคสมัย

“คำแนะนำอากาศร้อนใส่ชุดไทยอย่างไร? ต้องบอกว่า ต้องมีตัวช่วยเพื่อให้ถ่ายรูปได้สวยๆ ก็ต้องอาศัยร่ม เพราะเหมือนเป็นการป้องกันแดดไปในตัว เพราะอากาศบ้านเรามันร้อนมากอยู่แล้ว การใส่ชุดไทยมีอุปกรณ์ประกอบคือ ร่ม โดยเลือกร่มที่ออกแบบเป็นไทยๆ ให้เข้าชุดด้วยการมิกซ์แอนด์แมตช์ให้เข้ากับชุดที่ใส่ รวมถึงสีสันด้วย”

ท้ายสุด มีคำแนะนำสำหรับผู้ที่อยากจัดเต็มชุดไทยแบบเต็มยศครบองค์ทรงเครื่อง ทำอย่างไรไม่ให้ร้อนอบอ้าวจนเหงื่อแตกพลั่กทนไม่ไหว ทางที่ดีที่สุดให้เลือกงานที่จัดในห้องแอร์เย็นฉ่ำจะได้ไม่ร้อนและถ่ายรูปออกมาแชร์ในโซเชียลมีเดียได้สวยๆ ไม่แคร์ร่มบังแดด

เป็นเรื่องน่าสนใจที่มีคนไทยไปทำงานที่วอลท์ ดิสนีย์ เวิลด์ สหรัฐอเมริกา ซึ่งเปิดรับเพียงปีละ 3 คน หนึ่งในนั้นคือ มายด์-อัญญพร ซื่อพัฒนะพันธ์ เจ้าของนามปากกา Anyaผู้เขียนหนังสือ Magical Moments at Walt Disney World หนังสือเล่มแรกในชีวิตที่เขียนขึ้นมาจากการทำตามความฝันของตัวเอง

“มายด์อยากเขียนออกมาให้คนอ่าน แล้วสามารถนำข้อมูลจากหนังสือเล่มนี้ไปใช้ในการสมัครงานได้เลย”

เธอเริ่มเขียนตั้งแต่กลับมาจากสหรัฐเมื่อปลาย พ.ย. 2560 ใช้ระยะเวลาเขียนประมาณ 5 เดือนก่อนวางแผงในงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติครั้งที่ผ่านมา อัดแน่นไปด้วยรายละเอียดทั้งข้อมูลการสมัคร และประสบการณ์การทำงานที่เธออยากเล่าออกมาให้เห็นทุกด้านตามความจริง

“ตั้งแต่เด็กแล้ว มายด์เป็นคนชอบการ์ตูนดิสนีย์มาก” เธอกล่าวต่อถึงแรงบันดาลใจ

“ความฝันแรกไม่ได้อยากไปทำงาน แต่อยากไปเที่ยวให้ครบทุกที่มากกว่า (สวนสนุกดิสนีย์มีจำนวน 6 แห่งทั่วโลก) จากนั้นพอโตขึ้นเลยคิดว่า ถ้าได้ไปทำงานก็คงจะสนุกดี ประจวบกับตอนเรียนอยู่ปี 3 ได้ทราบข่าวว่าวอลท์ ดิสนีย์ เวิลด์ ที่อเมริกาเปิดรับนักศึกษาไทยไปฝึกงาน 3 เดือน เลยเริ่มสมัคร สอบสัมภาษณ์ และสุดท้ายก็ได้ไปตอนจบปี 4 พอดี”

บัณฑิตคณะอักษรศาสตร์ เอกภาษาและวัฒนธรรม หลักสูตรนานาชาติ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย หอบหิ้วความฝันในวัยเด็กไปสู่สวนสนุกที่ใหญ่ที่สุดในโลก ในบทบาทของพนักงานตำแหน่งขาย หรือเมอร์แชนไดส์ ซึ่งงานนี้เป็นใบเบิกทางให้เธอได้เติมเต็มความฝันในวัยเด็ก เพราะพนักงานสามารถเล่นเครื่องเล่นทุกอย่างได้ฟรี ประกอบด้วย 4 สวนสนุกใหญ่ 2 สวนน้ำ และได้รับส่วนลดพิเศษกับอีก 26 โรงแรมในอาณาจักรของดิสนีย์เวิลด์

“ก่อนไปมีคนบอกแล้วว่า การทำงานในตำแหน่งเมอร์แชนไดส์จะเหนื่อยมาก เพราะหนึ่งสัปดาห์ทำงาน 5 วัน ทำงานอย่างต่ำวันละ 10 ชั่วโมง ซึ่งต้องยืนขายของ ห้ามนั่ง ต้องยิ้ม ต้องชวนลูกค้าคุยตลอด เลยเตรียมใจไปว่าต้องเหนื่อยแน่นอน และพอได้ไปทำแล้วก็เหนื่อยมากๆ แต่มายด์จะไม่มองในแง่ลบ พยายามมองว่าเป็นเรื่องสนุก ได้คุยกับเด็กๆ พอวันหยุดก็ไปเที่ยวชาร์จพลังตัวเอง แต่ระยะเวลา 3 เดือนมันสั้นเกินไปทำให้ยังเล่นเครื่องเล่นได้ไม่ครบ

หลังจากกลับมารับปริญญา ก็เลยสมัครไปทำงานที่ดิสนีย์เวิลด์อีก แต่ครั้งนี้ไปทำงานแบบ 1 ปีกับตำแหน่งตัวแทนเผยแพร่วัฒนธรรมไทย (Thailand Cultural Representative) ทำงานวันละ 8 ชั่วโมง 5 วัน/สัปดาห์ ทำให้มีเวลาเล่นเครื่องเล่นทุกอย่าง เข้าพักครบทุกโรงแรม และได้ไปเล่นที่ดิสนีย์แคลิฟอร์เนียด้วย” เธอกล่าวอย่างดีใจเหมือนเด็กในร่างผู้ใหญ่กำลังกระโดดโลดเต้น

รวมระยะเวลากว่า 16 เดือนในอาณาจักรแห่งความสุขไม่ได้ให้แค่ความสนุก แต่ยังสอนให้เธอเป็นคนอดทน ไม่เกรงกลัวความเหนื่อยล้า ทำให้เธอโตขึ้นมาก และสอนให้ขอบคุณทุกอย่างที่ผ่านเข้ามาในชีวิต

“การทำงานที่ต้องส่งมอบความสุขให้คนอื่น เราต้องมีความสุขก่อน หากเราเหนื่อยแล้วท้อและไม่มีความสุข ก็คงไม่สามารถสร้างรอยยิ้มให้คนอื่นได้ ดังนั้น ทัศนคติจึงเป็นสิ่งสำคัญ เราต้องรักงานที่เราทำ และต้องมีความสุขกับงานทุกวัน เพราะไม่เช่นนั้นก็คงทำงานออกมาไม่ดี และทำให้คนอื่นมีความสุขไม่ได้”

มายด์กล่าวทิ้งท้ายถึงหนังสือเล่มนี้ว่า สำหรับคนที่เป็นแฟนการ์ตูนดิสนีย์ หรือมีความฝันอยากไปทำงานที่ดิสนีย์เวิลด์ สหรัฐ จะเห็นอีกแง่มุมเบื้องหลังรอยยิ้มของพนักงาน และหนังสือจะทำให้เห็นการไล่ตามความฝันของเด็กน้อยผู้หลงใหลเจ้าหญิงโฉมงาม

สุดท้าย เธอสามารถเข้าไปอยู่ในโลกดุจมนตร์วิเศษ เติมเต็มความฝัน และกลายเป็นผู้ใหญ่ที่เชื่อมั่นในความสุขมากกว่าสิ่งใด

เหมือนกับความรู้สึกที่ได้อ่านหนังสือเล่มแรกของนักเขียนหน้าใหม่ ก็สามารถสัมผัสได้ถึงความสุขจากใจผ่านทุกตัวอักษร และสำหรับใครที่กำลังตามหาความฝัน หนังสือเล่มนี้จะเป็นกำลังใจว่าอย่าเพิ่งท้อกับสิ่งที่ฝันไว้ เพราะไม่มีอะไรที่ได้มาง่ายๆ แต่ก็ไม่ยากเกินไป ซึ่งสุดท้ายความพยายามนั้นคุ้มค่าเสมอ

ก่อนที่จะไปชมนิทรรศการศิลปะร่วมสมัย “ฉันคือเธอ : วสันต์ สิทธิเขตต์”ที่หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (หอศิลปกรุงเทพฯ) ณ ห้องนิทรรศการหลัก ชั้น 8

ได้หยิบบทความที่เรียบเรียงจากวิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปมหาบัณฑิต สาขาทฤษฎีศิลป์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร ปีการศึกษา 2554 เรื่อง “วสันต์ สิทธิเขตต์ : ศิลปะเพื่อการเคลื่อนไหวทางการเมือง” ของลลินธร เพ็ญเจริญ มาอ่าน

ผลการวิจัยงานศิลปะเพื่อการเคลื่อนไหวทางการเมืองในแต่ละช่วงเวลารวมทั้งสิ้น 49 เหตุการณ์ พบว่า 1.พัฒนาการช่วงแรกเป็นช่วงเวลาแห่งการสั่งสมประสบการณ์การสร้างสรรค์ศิลปะเพื่อการเคลื่อนไหวทางการเมืองของวสันต์ สิทธิเขตต์ อย่างจริงจัง จนกระทั่งในพัฒนาการช่วงที่สองของการสร้างสรรค์จึงปรากฏอัตลักษณ์เด่นชัด และมีบทบาทการเคลื่อนไหวทางการเมืองในเหตุการณ์สําคัญระดับสูง

2.การนําเสนอแนวความคิดและรูปแบบศิลปะเพื่อการเคลื่อนไหวทางการเมืองของวสันต์ ประกอบด้วยปัจจัยภายนอกด้านสภาพการณ์ทางสังคมและเหตุการณ์เคลื่อนไหวทางการเมืองของภาคประชาชนเป็นปัจจัยสําคัญ ได้แก่ แนวความคิดด้านการเมืองและการพัฒนาประชาธิปไตย และนําเสนอรูปแบบจิตรกรรมเป็นหลัก

3.ความสําคัญของเหตุการณ์เคลื่อนไหวและกรณีปัญหามีแนวโน้มอยู่ในเกณฑ์สูงและปานกลาง โดยมีกรณีปัญหาด้านสิทธิมนุษยชน การเมืองและการพัฒนาประชาธิปไตยเป็นอันดับสําคัญสูงสุด เหตุการณ์เคลื่อนไหวที่มีความสําคัญสูงจะสัมพันธ์กับการนําเสนอด้วยรูปแบบจิตรกรรม

ในวิทยานิพนธ์ชิ้นนี้ยังสรุปว่า วสันต์สิทธิเขตต์ เป็นศิลปินนักเคลื่อนไหวที่สร้างสรรค์ศิลปะเพื่อการเคลื่อนไหวทางการเมือง(Activist Art) หลากหลายประเภท ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะเป็นเวลากว่า 30 ปี ตั้งแต่ทศวรรษ 2520 ถึงปัจจุบัน โดยเริ่มต้นจากศิลปะประเภทบทกวีและดนตรี

ต่อมาในช่วงทศวรรษ 2530 ได้เข้าร่วมเคลื่อนไหวกับภาคประชาชนอย่างจริงจังส่งผลให้วสันต์เป็นศิลปินเข้มแข็งในด้านการเคลื่อนไหวทางความคิด เป็นนักรณรงค์คนสําคัญ (Protagonist) ในการปกป้องผู้ไม่ได้รับความเป็นธรรมและคนชายขอบในสังคมไทย จนเป็นภาพลักษณ์และเป็นที่รู้จักต่อคนทั่วไป

ดังคํานิยมจากคณะกรรมการมอบรางวัลมนัส เศียรสิงห์ “แดง” กล่าวว่า วสันต์ สิทธิเขตต์ เป็นผู้ที่ได้เข้าร่วมกิจกรรมเคลื่อนไหวต่อต้านความไม่เป็นธรรมในสังคมอย่างเอาจริงเอาจังโดยใช้งานศิลปะเป็นตัวชี้นํา จนกล่าวได้ว่า ที่ไหนมีการต่อสู้กับความไม่เป็นธรรม ที่นั่นจะต้องมีภาพเขียน บทกวี และตัวของวสันต์ สิทธิเขตต์ ร่วมอยู่ด้วย

ในช่วงระหว่างทศวรรษ 2530-2550 วสันต์ได้สร้างสรรค์ศิลปะเพื่อการเคลื่อนไหวทางการเมืองประเภททัศนศิลป์ที่มีแนวความคิดและรูปแบบหลากหลาย สอดคล้องกับแนวทางทั้งศิลปะสมัยใหม่ (Modern Art) และหลังสมัยใหม่ (Postmodern Art) โดยมักจะสะท้อนให้เห็นถึงสภาพการเมืองไทยในแต่ละสมัย

เมื่อมาชมงานในชุด “ฉันคือเธอ : วสันต์ สิทธิเขตต์” ก็เต็มอิ่มและมิผิดหวัง ต้องบอกว่าฝีมือคัดสรรงานกว่า 100 ผลงาน ของภัณฑารักษ์รับเชิญ ศ.ดร.อภินันท์ โปษยานนท์ กับภัณฑารักษ์ร่วม อดุลญา ฮุนตระกูล สามารถบอกถึงตัวตนของวสันต์ได้อย่างลึกซึ้งและเข้าถึง ซึ่งการต่อยอดแนวความคิดจากชุดผลงานเมื่อปี 2536 ในครั้งนั้น I Am You ที่นำเสนอความเวียนว่ายของวัฏจักรชีวิตและความทุกข์

แต่สำหรับในปี 2561 นี้ แนวคิด I Am You หรือ ฉันคือเธอ ถูกนำมาตีความอีกครั้งและกระจายออกเป็น 5 หัวข้อ นำเสนอผลงานตั้งแต่ปี 2518 จนถึงปัจจุบัน เริ่มต้นจากการมองย้อนกลับไปถึงจุดเริ่มต้นของศิลปินเพื่อทำความเข้าใจถึงแก่นของความคิดและผลงานใน “อุดมคติ & อุดมการณ์” (Ideals and Ideology)

ต่อด้วยการตั้งคำถามถึงวิธีการสร้างสรรค์ผลงานและการแสดงออกของศิลปินผ่าน “อำนาจ กับ ไร้อำนาจ” (Powerful vsPowerless) “ความดิบเถื่อนคืออาวุธ” (Raw Aesthetic as a Weapon) และ “ใบหน้า เรือนร่างและเสรีภาพ” (Face, Figure and Liberty) แล้วมองความเป็นปัจจุบันสมัยจากกิจกรรมทางสังคมที่ศิลปินมีส่วนร่วมใน “โลกสวยด้วยประท้วง” (Protest And Making The World A Better Place)

ผลงานของวสันต์ล้วนมีความโดดเด่น ดึงดูด และท้าทาย สร้างภาษาศิลปะส่วนบุคคลที่เป็นอิสระ และเคลื่อนตัวในหลากหลายรูปแบบเพื่อตอบสนองปัญหาสังคมร่วมสมัยอย่างฉับพลัน

วสันต์แสดงออกผ่านการเสียดสี ล้อเลียน และการเปรียบเปรยอย่างเป็นนัย ด้วยความสามารถรอบด้านทางศิลปะที่ได้เสาะหาวิธีการแสดงออกอันหลากหลาย รวมไปถึงการริเริ่มทำกิจกรรมร่วมกับกลุ่มศิลปิน นักเคลื่อนไหวทั้งภาคองค์กรและภาคประชาชนที่ต่อสู้เพื่อตอบสนองต่อปัญหาทั้งทางสังคม การเมือง และสิ่งแวดล้อม จนถึงปัจจุบัน

นอกจากนี้ ยังได้เป็นตัวแทนศิลปินจากประเทศไทยเข้าร่วมแสดงงานในเวทีระดับโลกหลายแห่ง ทั้งที่ประเทศออสเตรเลีย อินโดนีเซีย อิตาลี ญี่ปุ่น เกาหลี สิงคโปร์ และสหรัฐอเมริกา

ถ้าอยากชม “ศิลปะประท้วง” (Protest Art) ซึ่งหมายถึงศิลปะในลักษณะที่เป็นการเคลื่อนไหวทางสังคมการเมือง (Sociopolitical Movements) และการบอกเล่าแนวคิดของผลงานและชีวิตความเป็นศิลปินนักกิจกรรมของวสันต์ สิทธิเขตต์ แล้ว นิทรรศการชุดนี้รวบรวมมาไว้อย่างครบถ้วน

“ฉันคือเธอ : วสันต์ สิทธิเขตต์” จัดแสดงถึงวันที่ 27 พ.ค. 2561 ติดต่อสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมที่ฝ่ายประชาสัมพันธ์ โทร. 02-214-6630 ต่อ 501-503