เตือนภัย ‘เห็ดพิษ’ ช่วงหน้าฝน มมส แนะเลี่ยงเห็ดป่าไม่รู้จัก เสี่ยงรับประทานอาจถึงชีวิต

วันอังคาร ที่ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2568, 06.00 น.

ในช่วงฤดูฝนนี้ ประชาชนทั่วประเทศ โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและพื้นที่เสี่ยง ควรเพิ่มความระมัดระวังในการบริโภคเห็ดป่าที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ เนื่องจากเห็ดหลายชนิดมีลักษณะคล้ายคลึงกันมาก จนอาจทำให้เกิดความสับสนระหว่างเห็ดกินได้และเห็ดพิษ ซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

รศ.ดร.ขวัญเรือน นาคสุวรรณ์กุล ภัณฑารักษ์ประจำพิพิธภัณฑ์เห็ดที่มีฤทธิ์ทางยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ได้ให้ข้อมูลเตือนภัยประชาชนว่า ในช่วงฤดูฝนเป็นช่วงที่เห็ดเจริญเติบโตจำนวนมาก  ทำให้ประชาชนนิยมเก็บเห็ดป่ามาประกอบอาหารเพิ่มขึ้น แต่ยังขาดความรู้ความเข้าใจในการแยกแยะเห็ดพิษออกจากเห็ดกินได้ “การรับประทานเห็ดพิษแม้เพียงเล็กน้อย อาจก่อให้เกิดอาการรุนแรง ตั้งแต่คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย ไปจนถึงอวัยวะภายในล้มเหลว และอาจเสียชีวิตได้”

เห็ดพิษที่มักพบและมีรายงานการเกิดเหตุบ่อยครั้ง ได้แก่ เห็ดหมวกจีน (คล้ายเห็ดปลวกหรือเห็ดโคน), เห็ดถ่านเลือด (คล้ายเห็ดถ่านใหญ่), เห็ดระโงกพิษ (คล้ายเห็ดระโงกขาวกินได้), เห็ดคันร่มพิษ (คล้ายเห็ดปลวกไก่น้อย) และ เห็ดหัวกรวดครีบเขียวพิษ (คล้ายเห็ดนกยูงกินได้) เห็ดเหล่านี้มีลักษณะทางสัณฐานวิทยาที่คล้ายคลึงกับเห็ดที่รับประทานได้ ทำให้ชาวบ้านอาจเข้าใจผิดและเก็บมารับประทานจนได้รับสารพิษเข้าไป เพื่อความปลอดภัยสูงสุดแนะนำให้ประชาชน หลีกเลี่ยงการเก็บหรือรับประทานเห็ดป่าที่ไม่รู้จักหรือไม่แน่ใจ  และก่อนประกอบอาหารให้ถ่ายภาพเห็ดไว้ หากมีอาการผิดปกติใด ๆ หลังจากการรับประทานเห็ด ที่คล้ายจะเมาเห็ด เช่น คลื่นไส้ อาเจียน หรือท้องเสีย ให้กินผงถ่ายชาโคล และรีบไปพบแพทย์ทันที พร้อมนำภาพถ่ายเห็ดส่งให้แพทย์ดู เพื่อวินิจฉัยและรักษาอย่างทันท่วงที

​เตรียมยกระดับ ‘ชุมชนกรุณา’ สู่โมเดล ต้นแบบสร้างเสริมระบบสื่อ – สุขภาวะทางปัญญา

วันอังคาร ที่ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2568, 06.00 น.

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ลงพื้นที่ศึกษาดูงาน “ฮ่วมใจ๋ ฮ่วมก่อสุข (ภาวะ)” ที่เทศบาลตำบลเสริมซ้าย อ.เสริมงาม จ.ลำปาง พร้อมถอดบทเรียนการขับเคลื่อนงานระบบสื่อและสุขภาวะทางปัญญา ประเด็น “การอ่านเพื่อพัฒนาสุขภาวะในเด็กปฐมวัย” โครงการ “ฮ่วมใจ๋ ฮ่วมก่อสุข (ภาวะ)”  ขับเคลื่อนงานด้วยการใช้ “ทุนทางสังคมและวัฒนธรรม” ร่วมกับกลไกนโยบายท้องถิ่น สู่การบรรจุนโยบายระดับท้องถิ่น

ดร.จิรพร วิทยศักดิ์พันธุ์ รองประธานคณะกรรมการบริหารแผนคณะที่ 8 สสส. กล่าวว่า สสส. มุ่งพัฒนาระบบสื่อและวิถีสุขภาวะทางปัญญา ควบคู่ไปกับการสร้างเสริมความเข้าใจสุขภาวะ ในมิติการสร้างทักษะรู้เท่าทันสื่อและการมีสุขภาวะทางปัญญาที่ดี โดยสนับสนุนและเสริมศักยภาพให้ จ.ลำปาง พัฒนาเป็นพื้นที่ต้นแบบด้านการสร้างเสริมสุขภาวะทางปัญญา เพราะเป็นพื้นที่ที่มีศักยภาพ มีการขับเคลื่อนงานที่เป็นรูปธรรม ตั้งแต่การเตรียมความพร้อมกลุ่มเด็กปฐมวัยไปจนถึงกลุ่มผู้สูงอายุ และผู้ป่วยระยะประคับประคองหรือระยะท้ายของชีวิต มีกลไกการดำเนินงานสำคัญ คือ 1.ส่งเสริมให้เด็กมีทักษะด้านภาษา การสื่อสาร การจัดการอารมณ์ และการใช้ชีวิตอย่างสุขภาวะดี  2.สนับสนุนชุมชนให้พัฒนาอาสาสมัครร่วมสื่อสารคุณค่าการอ่านผ่านกิจกรรมเล่านิทาน และสันทนาการ โดยมุ่งเพิ่มความสัมพันธ์ระหว่างเด็ก ครอบครัว และผู้แวดล้อมเด็ก 3.บูรณาการทำงานระหว่างภาคีเครือข่ายและหน่วยงานภาครัฐในพื้นที่ ในการเพิ่มสวัสดิการการอ่านให้เด็กและเยาวชน  ผ่านการสนับสนุนจากกองทุนสุขภาพตำบล 

“สสส. สร้างโอกาสการเข้าถึงสื่อและองค์ความรู้สุขภาวะ เพื่อลดช่องว่างการเข้าถึงองค์ความรู้สุขภาวะจึงมุ่งริเริ่มโครงการพัฒนาสุขภาวะเด็กปฐมวัยด้วยการอ่าน จ.ลำปาง มีการรณรงค์ส่งเสริมการอ่านโดยการส่งมอบชุดหนังสือนิทานเพื่อเด็กปฐมวัย และนิทรรศการเคลื่อนที่ “อ่านปลอดภัย”??? พร้อมเทคนิควิธีการส่งเสริมพัฒนาการเด็ก ส่งผลให้เกิดนักสื่อสารสุขภาวะระดับพื้นที่กว่า 100 คน มีกลุ่มเด็กผู้ได้รับประโยชน์ 4,365 คน ในจำนวนนี้ เป็นกลุ่มเด็กเปราะปาง เด็กด้อยโอกาส และเด็กที่ต้องการความดูแลเป็นพิเศษ 735 คน พร้อมขับเคลื่อนชุมชนกรุณาลำปางเพื่อการอยู่และตายดี เกิดอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุและผู้ป่วยระยะท้ายในระดับตำบลและชุมชนกว่า 20 คน ช่วยให้ความรู้ ความเข้าใจผู้ป่วยใน รพ.ลำปาง ถึงสิทธิในการแสดงเจตนาไม่ประสงค์จะรับบริการสาธารณสุขเพื่อยืดการตายในวาระสุดท้าย เพื่อให้ผู้ป่วย “อยู่อย่างมีความหมาย และตายอย่างมีศักดิ์ศรี” ตลอดจนสร้างแรงบันดาลใจและทัศนคติในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาวะ เพื่อสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพให้ทุกคนในสังคมมีสุขภาพดีทุกมิติ” ดร.จิรพร กล่าว

น.ส.สุดใจ พรหมเกิด ผู้จัดการแผนงานสร้างเสริมวัฒนธรรมการอ่าน สสส. กล่าวว่า สสส.สนับสนุนโครงการอ่านยกกำลังสุข ปลุกพลัง (กาย-ใจ) พลเมืองเด็ก ร่วมพัฒนาระบบนิเวศวัฒนธรรมการอ่าน ผ่านการสร้างคุณค่าใหม่ ชวนครอบครัวยุคใหม่เลี้ยงลูกด้วยหนังสือ “สื่อแห่งความรัก” มุ่งสร้างการเปลี่ยนแปลงในกลุ่มเด็กปฐมวัยให้มีคุณภาพใน 3 มิติ คือ 1.พัฒนาการสมวัยทั้งด้านร่างกาย สติปัญญา อารมณ์ และสังคม 2. พัฒนาการด้านตัวตน 3.มีทักษะสมอง EF (Executive Function of brain) เพื่อการเติบโตเป็นพลเมืองที่มีสุขภาวะดี มีการขับเคลื่อนผ่านกระบวนการออกแบบนวัตกรรมสื่อ โดยพัฒนางานสื่อสารร่วมกับสื่อภาคเอกชนในพื้นที่ อินฟลูเอนเซอร์ และช่องทางสื่อที่ได้รับความนิยม รวมถึงสื่อสารตรงกับกลุ่มเป้าหมายผู้แวดล้อมเด็กปฐมวัย โดยเครือข่ายภาควิชาการเพื่อกระตุ้นให้ทุกฝ่ายตระหนักและร่วมมือกันสร้างเสริมศักยภาพพลเมืองเด็ก

“ที่ผ่านมา มีการดำเนินโครงการใน 13 พื้นที่ คลอบคลุม 11 จังหวัดทั่วประเทศ ทำให้เด็กและเยาวชนในพื้นที่ปฏิบัติการมีสัมพันธภาพและสุขภาวะที่ดี มีพัฒนาการเหมาะกับช่วงวัย เพิ่มจำนวนครอบครัวอบอุ่น ชุมชนท้องถิ่นมีความเข้มแข็ง มีเด็กปฐมวัยเข้าถึงโอกาสในการพัฒนาศักยภาพการเรียนรู้และสุขภาวะสมวัยด้วยหนังสือและการอ่านกว่า 16,000 คน พื้นที่ปฏิบัติการเกิดผลลัพธ์เชิงคุณภาพในหลากหลายบริบท ขณะที่ พื้นที่ จ.ลำปาง มีหน่วยงานท้องถิ่นที่ร่วมขับเคลื่อนงานส่งเสริมการอ่าน และบรรจุเป็นนโยบายในข้อบัญญัติและเทศบัญญัติ ปี 2567-2568 จำนวน 24 แห่ง ใน 9 อำเภอ ครอบคลุมเด็กและเยาวชน 4,365 คน” น.ส.สุดใจ กล่าว

นายเอกภพ สิทธิวรรณธนะ เลขาธิการมูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาชุมชนกรุณา สนับสนุนโดย สสส. กล่าวว่า ชุมชนกรุณา ทำงานร่วมกับบุคลากรสุขภาพ บุคลากรในโรงพยาบาล เจ้าหน้าที่ในระบบบริการสุขภาพปฐมภูมิ และผู้ขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะทั้งในระดับท้องถิ่นและระดับชาติ โดยมีกลุ่ม KAJAI (ขะไจ๋) เป็นภาคีเครือข่ายแนวหน้า ขับเคลื่อนงานชุมชนกรุณาเพื่อการอยู่และตายดี โดยทำงานเชิงพื้นที่ และฝึกอบรมกระบวนกรชุมชนหรือนักสื่อสารสุขภาวะ ใช้กระบวนการสุขภาวะทางปัญญาของ สสส. ผ่านกลยุทธ์ในการทำงาน 4 ด้าน ได้แก่ 1.พัฒนาสื่อการเรียนรู้ 2.พัฒนาพื้นที่ปฏิบัติการ 3.บริหารจัดการความรู้ 4.พัฒนาทีมเครือข่าย เพื่อปรับปรุงนโยบายชุมชนและนโยบายการดูแลแบบประคับประคองระดับชาติ มีพื้นที่ในการทำงานร่วมกับหน่วยงานผู้นำการเปลี่ยนแปลงนโยบายท้องถิ่น 21 แห่งทั่วประเทศ

“รพ.ลำปาง ถือเป็น 1 ใน 21 พื้นที่นำร่องขับเคลื่อนงานชุมชนกรุณา มีบทบาทสำคัญในการดูแลผู้ป่วยระยะท้าย พัฒนาศักยภาพเครือข่ายบริการแบบเยี่ยมบ้าน ชุมชน และโรงพยาบาล เกิดผลลัพธ์เชิงประจักษ์ 3 ระดับ ได้แก่ 1.ระดับบุคคล ผู้สูงอายุ ผู้ป่วย และครอบครัว ได้เรียนรู้การเผชิญความเปลี่ยนแปลงอย่างมีสติ ไม่รู้สึกไม่โดดเดี่ยว และวางแผนการตายดี  2.ระดับชุมชน เกิดผู้นำชุมชน อาสาสมัคร แกนนำเยาวชน เข้าใจการดูแลแบบประคับประคอง และมีทักษะการสื่อสารเชิงบวกในการดูแลความเจ็บป่วย  3.ระดับนโยบายและระบบบริการ เกิดความร่วมมือระหว่างชุมชนกับหน่วยบริการสุขภาพ มุ่งเป้าต่อยอดขยายผลสู่ “ตำบลกรุณา” หรือ “เมืองกรุณา” ในอนาคต  ทั้งนี้ การพัฒนาให้เกิดชุมชนกรุณา จะช่วยให้ประชาชนในชุมชนมีความรู้ ความเข้าใจ และทักษะในการดูแลผู้ป่วยระยะประคับประคอง พร้อมเป็นแกนนำในการดูแลสุขภาพของคนในชุมชนด้วยจิตอาสาพึ่งพากันและกัน” นายเอกภพ กล่าว

จุฬาฯ ผนึก Harvard เปิดประวัติศาสตร์ความร่วมมือระดับโลก ยกระดับองค์ความรู้ไทยสู่เวทีนานาชาติ

วันอังคาร ที่ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2568, 06.00 น.

สองมหา’ลัยร่วมมือ – ศ.ดร.วิเลิศ ภูริวัชร อธิการบดีจุฬาฯ ได้ไปเยือน Harvard University สหรัฐอเมริกา โดยมี Katherine G. O’Dair, University Marshal และ Prof. Mark C. Elliott, Vice Provost for International affairs ให้การต้อนรับและหารือแนวทางความร่วมมือระหว่างสองมหาวิทยาลัยในด้านต่างๆ และได้ลงนามในสมุดเยี่ยมเกียรติยศของ Harvard University

สสส.ถอดบทเรียนด้านการบริหารจัดการพื้นที่สุขภาวะในโรงเรียน

วันอังคาร ที่ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2568, 06.00 น.

ถอดบทเรียน – นายวิเชษฐ์ พิชัยรัตน์ กรรมการกองทุน สสส. และประธานคณะกรรมการบริหารแผนคณะที่ 8 สสส. พร้อมด้วยคณะผู้บริหาร สสส. ลงพื้นที่ศึกษาดูงาน “ฮ่วมใจ๋ ฮ่วมก่อสุข (ภาวะ)” ถอดบทเรียนด้านการบริหารจัดการพื้นที่สุขภาวะในโรงเรียน ปรับพฤติกรรมเสี่ยงด้านสุขภาพให้เด็กและเยาวชน พร้อมเยี่ยมชมศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาลำปาง พื้นที่เรียนรู้สุขภาวะของคนทุกเพศทุกวัย ที่โรงเรียนอนุบาลลำปางเขลางค์รัตน์อนุสรณ์ ต.เวียงเหนือ อ.เมือง จ.ลำปาง

ม.กรุงเทพ จับมือ โรงพยาบาลสินแพทย์ ขับเคลื่อนนวัตกรรมการแพทย์แห่งอนาคต

วันอังคาร ที่ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2568, 06.00 น.

มหาวิทยาลัยกรุงเทพ และ โรงพยาบาลสินแพทย์ ลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือทางวิชาการ และการสร้างนวัตกรรมทางการแพทย์และการพยาบาล เพื่อร่วมกันพัฒนานวัตกรรมทางการแพทย์และการพยาบาลที่จะนำประเทศไทยสู่ยุคใหม่ของการดูแลสุขภาพ โดยมี ผศ.สรรเสริญ มิลินทสูต รองอธิการบดีอาวุโสด้านวิชาการ ม.กรุงเทพ ร่วมลงนามกับ พนิดา ภาณุพัฒนพงศ์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร โรงพยาบาลสินแพทย์ พร้อมด้วยพยานจากทั้งสองฝ่าย รศ.ดร.ณัฐภพ นิ่มปิติวัน รองอธิการบดีสายวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการศึกษา ม.กรุงเทพ และเพชร ภาณุพัฒนพงศ์ กรรมการบริษัท สินแพทย์ จำกัด

โดยหนึ่งในโครงการนำร่องภายใต้ความร่วมมือครั้งนี้คือ แพลตฟอร์มการฝึกอบรมทักษะด้านการแพทย์และพยาบาลที่ทันสมัย ซึ่งจะนำเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ในการฝึกทักษะต่างๆ ของบุคลากรทางการแพทย์ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานในสถานการณ์จริง โดยได้รับการสนับสนุนทั้งในด้านทรัพยากร บุคลากร และพื้นที่ฝึกปฏิบัติจริงจากเครือข่ายโรงพยาบาลสินแพทย์ ซึ่งมีมากถึง 8 สาขาทั่วประเทศ นอกจากนี้ทางโรงพยาบาลสินแพทย์ได้มีแนวคิดจัดตั้งทุนการศึกษาและทุนวิจัยให้กับนักศึกษาและคณาจารย์ของมหาวิทยาลัยกรุงเทพได้มีโอกาสพัฒนา และสามารถต่อยอดสู่การสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อสังคมไทยในระยะยาว

สำหรับในอนาคต ทั้งสองฝ่ายมีแผนความร่วมมือในการพัฒนาโครงการที่น่าสนใจ อาทิ การนำเทคโนโลยี VR/AR มาใช้ในระบบการฝึกอบรมทางการแพทย์ การจำลองสถานการณ์ฉุกเฉินเสมือนจริง รวมถึงการพัฒนาเกมเพื่อสร้างความรู้ ความเข้าใจ และลดความวิตกกังวลให้กับเด็กๆ ที่มาเข้ารับบริการในโรงพยาบาล

ความร่วมมือครั้งนี้ถือเป็นจุดเริ่มต้นของการยกระดับระบบสุขภาพในประเทศไทยอย่างยั่งยืน โดยมีเป้าหมายร่วมกันในการขับเคลื่อนนวัตกรรมทางการแพทย์ การพยาบาล และการศึกษา ไปสู่อนาคตที่มีคุณภาพชีวิตที่ดียิ่งขึ้นสำหรับประชาชนไทยทุกคน

สพม.ตาก จับมือ สพม.สุโขทัย จัดอบรม ‘AI for PR’ ยกระดับงานประชาสัมพันธ์สู่ยุคดิจิทัล

วันอังคาร ที่ 17 มิถุนายน พ.ศ. 2568, 06.00 น.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาตาก ร่วมกับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุโขทัย จัดการอบรมเชิงปฏิบัติการ “AI for PR พัฒนาเครือข่ายประชาสัมพันธ์และเครือข่ายความร่วมมือ สพม.ตาก-สุโขทัย” ณ ห้องประชุมทานตะวัน วัฒนาวิลเลจรีสอร์ท อ.แม่สอด จ.ตาก โดยมี นายศักดิ์ชัย ใจแป้ รองผู้อำนวยการ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาตาก เป็นประธานเปิดงาน

ในยุคปัจจุบันที่เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์เข้ามามีบทบาทสำคัญในการดำเนินชีวิตและการทำงาน การประชาสัมพันธ์ในองค์กรการศึกษาจึงต้องปรับตัวให้ทันสมัยและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น การอบรมมีวัตถุประสงค์ พัฒนาความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการใช้ AI ในงานประชาสัมพันธ์ พัฒนาทักษะการสร้างสื่อประชาสัมพันธ์ในยุคดิจิทัลด้วยเครื่องมือ AI ที่ทันสมัย สร้างเครือข่ายความร่วมมือด้านการประชาสัมพันธ์ระหว่างสองเขตพื้นที่การศึกษา และยกระดับคุณภาพการประชาสัมพันธ์ของสถานศึกษาให้มีมาตรฐาน

โดยหลักสูตรการอบรมครอบคลุมทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติ ตั้งแต่การทำความเข้าใจเกี่ยวกับ AI และการประชาสัมพันธ์ในยุคดิจิทัล การออกแบบกราฟิกด้วย AI การเขียนเนื้อหาและสร้าง Content การผลิตวิดีโอและสื่อมัลติมีเดีย เทคนิคการถ่ายภาพและวิดีโอเพื่อการสื่อสาร รวมถึงการสร้างเครือข่ายประชาสัมพันธ์ด้วยนวัตกรรม PR Buddy Model โดยมี ผศ.ดร.กิตติพงษ์ สุวรรณราช ผู้ทรงคุณวุฒิด้านเทคโนโลยี ทำหน้าที่เป็นวิทยากรหลักในการอบรมครั้งนี้

นายศักดิ์ชัย ใจแป้ รองผู้อำนวยการ สพม.ตาก กล่าวว่า การอบรมครั้งนี้ถือเป็นก้าวสำคัญในการพัฒนาศักยภาพบุคลากรด้านการประชาสัมพันธ์ให้ก้าวทันยุคสมัย และจะช่วยสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่าง สพม.ตาก และ สพม.สุโขทัย ซึ่งจะเป็นรากฐานสำคัญในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และการพัฒนาร่วมกันในอนาคต

“จากการอบรมครั้งนี้ คาดว่าจะได้รับประโยชน์หลายด้าน ได้แก่ บุคลากรมีความรู้และทักษะในการใช้เทคโนโลยี AI เพื่องานประชาสัมพันธ์ เกิดเครือข่ายความร่วมมือด้านการประชาสัมพันธ์ที่เข้มแข็ง คุณภาพการประชาสัมพันธ์ของสถานศึกษามีความทันสมัย และการประชาสัมพันธ์มีประสิทธิภาพและเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายมากขึ้น” รองผู้อำนวยการ สพม.ตาก กล่าว

การอบรมเชิงปฏิบัติการนี้จัดขึ้นภายใต้โครงการประชาสัมพันธ์ ของ สพม.ตาก โดยได้รับการสนับสนุนจาก นายอาณัติ ผาพรม ผู้อำนวยการ สพม.ตาก และความร่วมมือจาก สพม.สุโขทัย ซึ่งถือเป็นแบบอย่างที่ดีของการทำงานเป็นเครือข่ายเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน

ปั้น‘นักสื่อสาร’รุ่นใหม่ทั่วประเทศ ติดอาวุธ‘รู้เท่าทันสื่อ-จริยธรรม’สร้างภูมิคุ้มกันดิจิทัล

วันจันทร์ ที่ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2568, 17.56 น.

‘สมาคมนักข่าวฯ’ผนึกกำลังกองทุนพัฒนาสื่อ จับมือเครือข่ายมหาวิทยาลัยฯ ปั้น‘นักสื่อสาร’รุ่นใหม่ทั่วประเทศ ติดอาวุธ‘รู้เท่าทันสื่อ-จริยธรรม’สร้างภูมิคุ้มกันดิจิทัล

สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย ร่วมกับกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ เดินหน้าเสริมสร้างความแข็งแกร่งให้วงการสื่อสารมวลชนไทยจัดกิจกรรมห้องเรียนสาธารณะ 4 ภาค โดยกิจกรรมเป็นส่วนหนึ่งของ “โครงการเสริมสร้างทักษะการรู้เท่าทันและเฝ้าระวังสื่อเพื่อการพัฒนาวิชาชีพและส่งเสริมจริยธรรมสื่อ” ซึ่งเป็นหมุดหมายสำคัญที่สมาคมนักข่าวฯ และกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ เล็งเห็นความจำเป็นเร่งด่วนในการสร้าง “ภูมิคุ้มกัน” ให้บุคลากรในวงการสื่อ ตั้งแต่ระดับเยาวชนจนถึงผู้ประกอบวิชาชีพ โดยเน้นการพัฒนาทักษะการรู้เท่าทันสื่อ การตรวจสอบข้อมูล (Fact Checking) ควบคู่กับการปลูกฝังคุณค่าทางวารสารศาสตร์ จริยธรรม และคุณธรรมในการประกอบวิชาชีพ เพื่อยกระดับวงการสื่อและสร้างระบบนิเวศสื่อที่ปลอดภัยและสร้างสรรค์

ล่าสุดสมาคมนักข่าวฯ และกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ ร่วมกับคณะสหวิทยาการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น วิทยาเขตหนองคาย จัดกิจกรรมห้องเรียนสาธารณะภาคตะวันออกเฉียงเหนือเข้มข้น 38 นักศึกษาจาก 5 มหาวิทยาลัย ระหว่างวันที่ 13-15 มิ.ย. ณ โรงแรมพันล้านรีสอร์ท จ.หนองคาย เพื่อมุ่งสร้างหลักเพื่อพัฒนาศักยภาพบุคลากรสื่อ สร้างเครือข่ายความร่วมมือ ถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการรู้เท่าทันสื่อ และขับเคลื่อนการสร้างพื้นที่ข้อมูลข่าวสารที่ดีมีคุณภาพ เพื่อนำไปสู่ระบบนิเวศสื่อที่ปลอดภัยและสร้างสรรค์ในสังคมไทย

อาจารย์จักรวาล กลีบบัว รองคณบดีคณะสหวิทยาการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น วิทยาเขตหนองคาย ผู้กล่าวเปิดงาน กล่าวว่า คณะสหวิทยาการ มข. วิทยาเขตหนองคาย มีความยินดีเป็นอย่างยิ่งที่ได้ร่วมเป็นเจ้าภาพจัดกิจกรรมสำคัญนี้ การเสริมสร้างทักษะการรู้เท่าทันสื่อให้นักศึกษาในภูมิภาคอีสานถือเป็นภารกิจสำคัญ เพื่อให้พวกเขาสามารถเป็นนักสื่อสารมวลชนที่มีคุณภาพและมีความรับผิดชอบต่อสังคมในอนาคต การอบรมครั้งนี้จะช่วยให้นักศึกษาได้รับความรู้และประสบการณ์ตรงจากผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อการพัฒนาตนเองและวิชาชีพ

ด้านนางสาวบุศรินทร์ วรสมิทธิ์ ประธานโครงการห้องเรียนสาธารณะภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กล่าวเสริมว่า “กิจกรรมห้องเรียนสาธารณะภาคตะวันออกเฉียงเหนือครั้งนี้ เน้นการอบรมเชิงปฏิบัติการที่เข้มข้น ให้น้องๆ นักศึกษาได้เรียนรู้จริง ลงมือทำจริง ทั้งการตรวจสอบข้อมูล การวิเคราะห์ข่าวปลอม การผลิตสื่ออย่างสร้างสรรค์และมีจริยธรรม และที่สำคัญคือการสร้างเครือข่ายคนรุ่นใหม่ที่จะร่วมกันพัฒนาวงการสื่อในภูมิภาคให้แข็งแกร่งและสร้างสรรค์ยิ่งขึ้น เรามุ่งหวังว่าผู้เข้าร่วมจะนำความรู้และทักษะที่ได้ไปปรับใช้ในการเรียน การทำงาน และการเป็นพลเมืองดิจิทัลที่มีคุณภาพ

สำหรับโครงการห้องเรียนสาธารณะจัดขึ้นทั้งหมด 4 ภูมิภาค คือ ภาคเหนือ ระหว่างวันที่ 8-10 มิ.ย. ร่วมกับ ม.เชียงใหม่  ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ระหว่างวันที่ 13-15 มิ.ย. 2568 ณ โรงแรมพันล้านรีสอร์ท จ.หนองคาย และยังเดินหน้าจัดกิจกรรมในภาคใต้ระหว่าง 20-22 มิ.ย. ร่วมกับ ม.สงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี และภาคกลาง ระหว่าง 18-20 ก.ค. ร่วมกับ ม.บูรพา โดยการอบรมเชิงปฏิบัติการตลอด 3 วัน 2 คืน ในการเรียนรู้และเพิ่มพูนทักษะจากวิทยากรผู้ทรงคุณวุฒิและคนสื่อตัวจริง ฝึกฝนเชิงปฏิบัติผ่านกิจกรรม Workshop และการลงพื้นที่สร้างสรรค์ผลงานจริง การสร้างเครือข่ายกับเพื่อนนักศึกษาจากหลากหลายสถาบันและผู้ประกอบวิชาชีพ และเจาะลึกเนื้อหาเข้มข้นครอบคลุม 3 ด้านหลัก ในด้านการรู้เท่าทันสื่อ (Media Literacy) คุณค่าทางวารสารศาสตร์และจริยธรรมวิชาชีพ และทักษะเฉพาะทางที่จำเป็นสำหรับนักสื่อสารมวลชนยุคปัจจุบัน

ทั้งนี้ เพื่อให้นักศึกษาได้เรียนรู้ทักษะที่จำเป็นจากผู้ทรงคุณวุฒิและผู้มีประสบการณ์ตรงในแวดวงสื่อสารมวลชน ได้ลงมือปฏิบัติจริงในการผลิตชิ้นงานผ่านแพลตฟอร์มยอดนิยมอย่าง TikTok พร้อมทั้งแลกเปลี่ยนความคิดเห็น และสร้างเครือข่ายกับเพื่อนต่างสถาบัน ซึ่งจะเป็นรากฐานสำคัญในการทำงานร่วมกันในอนาคต มีวัตถุประสงค์หลักเพื่อพัฒนาศักยภาพบุคลากรสื่อ, สร้างเครือข่ายความร่วมมือ, ถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการรู้เท่าทันสื่อ และขับเคลื่อนการสร้างพื้นที่ข้อมูลข่าวสารที่ดีมีคุณภาพ เพื่อนำไปสู่ระบบนิเวศสื่อที่ปลอดภัยและสร้างสรรค์ในสังคมไทย

‘บิ๊กอุ้ม’ ผนึกเอกชนพลิกโฉม 42 โรงเรียน จ.ศรีสะเกษ มุ่งสู่สตาร์ทอัพตั้งแต่วัยเรียน

วันจันทร์ ที่ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2568, 17.16 น.

16 มิ.ย.2568 พล.ต.อ.เพิ่มพูน ชิดชอบ รมว.ศึกษาธิการ เป็นประธานความร่วมมือ โครงการ “โรงเรียนร่วมพัฒนา” (Partnership School Project) และ 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ” (Partnership School Project) ระหว่าง ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) โดยมูลนิธิสยามกัมมาจล กับ สถานศึกษาในจังหวัดศรีสะเกษ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) จำนวน 42 โรงเรียน แบ่งเป็น สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 1 จำนวน 7 โรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 2 จำนวน 7 โรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 3 จำนวน 4 โรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 4 จำนวน 4 โรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาศรีสะเกษ ยโสธร จำนวน 20 โรงเรียน โดยมี นายสิริพงศ์ อังคสกุลเกียรติ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงศึกษาธิการ, ว่าที่ร้อยตรี ธนุ วงษ์จินดา เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, นายภูธร จันทะหงษ์ ปุณยจรัสธำรง ผู้ช่วยเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน พร้อมด้วยผู้บริหารของ สพฐ. ผู้บริหารสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ผู้บริหารสถานศึกษา คณะครูและบุคลากรทางการศึกษา และคณะทำงานธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน)  เข้าร่วม ณ หอประชุมอาคารเฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษา มหาราชินี โรงเรียนสตรีสิริเกศ จังหวัดศรีสะเก

โดย พล.ต.อ.เพิ่มพูน กล่าวว่า  ความร่วมมือในโครงการโรงเรียนร่วมพัฒนาครั้งนี้ เราต้องการสร้างโรงเรียนคุณภาพที่จะเป็นฮับทางการศึกษาของไทยที่มีคุณภาพ และเป็นแกนหลักในการแชร์ทรัพยากรและสร้างเครือข่ายร่วมกันระหว่างโรงเรียนในพื้นที่ ซึ่งตนขอฝากโรงเรียนทั้ง 42 แห่งได้แลกเปลี่ยนความร่วมมือการบริหารจัดการศึกษาที่จะผลิตนักเรียนและพัฒนาทักษะเด็กไทยอย่างมีคุณภาพ  ซึ่งธนาคารไทยพาณิชย์ถือเป็นผู้นำและมีส่วนร่วมในสร้างประเทศเป็นอย่างยิ่ง และร่วมพัฒนาการศึกษามาอย่างต่อเนื่อง อีกทั้งธนาคารไทยพาณิชย์ได้ทำโครงการวิสาหกิจเริ่มต้น หรือ สตาร์ทอัพไว้จำนวนมาก ดังนั้น การที่เราได้ร่วมมือกับธนาคารไทยพาณิชย์ถือเป็นการสร้างผู้เรียนให้มีความรู้พื้นฐานในการทำสตาร์ทอัพ เพื่อต่อยอดอนาคตของเด็กไทยได้ นอกจากความร่วมมือกับโรงเรียนทั้ง 42 แห่งใน จ.ศรีสะเกษแล้ว ก็ได้ขอให้ธนาคารไทยพาณิชย์เพิ่มความร่วมมือโรงเรียนมัธยมศึกษาสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดศรีสะเกษเพิ่มอีก 2 แห่งด้วย และขอให้ร่วมมือกับสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษาด้วย ในการร่วมกันพัฒนาการศึกษาของจังหวัดศรีสะเกษ เพราะการศึกษาต้องเริ่มตั้งแต่ระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ระดับมัธยม และระดับอาชีวะด้วย

เชื่อว่าจะทำให้เด็กๆของเรามีคุณภาพสามารถยืนได้ด้วยลำแข้งของตนเองได้ ทั้งนี้ จากในอดีตที่หลายคนบอกว่าจังหวัดศรีสะเกษเป็นจังหวัดที่มีรายขั้นต่ำ แต่ตนเชื่อว่าจากนี้ไปจังหวัดศรีสะเกษจะเป็นจังหวัดที่จะประชากรมีรายได้สูงขึ้น เพราะว่าทรัพยากรบุคคลต่างๆมีคุณภาพจากความมือของโครงการโรงเรียนร่วมพัฒนาเหล่านี้ 

“ความร่วมมือตามโครงการดังกล่าว ผมอยากให้ผู้อำนวยการโรงเรียนทั้ง 42 แห่ง อยู่ทำงานเพื่อดำเนินโครงการนี้อย่างน้อย 3 ปี ซึ่งเมื่อเข้าร่วมโครงการแล้วอย่ารีบยื่นขอย้าย เพราะผมอยากให้ขับเคลื่อนโครงการดังกล่าวให้เป็นรูปธรรม ผลิตลูกหลานของเราให้เห็นผลสำเร็จ อย่างไรก็ตามความร่วมมือครั้งนี้ จะเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้การศึกษาดีขึ้น สร้างเด็กฉลาดรู้ ฉลาดคิด ฉลาดทำตามโครงการเรียนดีมีความสุข จับมือไว้แล้วไปด้วยกัน” รมว.ศธ.กล่าว 

ด้าน นายศักดิ์สิทธิ์ ปิติพงศ์สุนทร ผู้อำนวยการอาวุโส ผู้บริหารสายงานกิจกรรมเพื่อสังคม ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า ธนาคารไทยพาณิชย์ โดยมูลนิธิสยามกัมมาจล มีกิจกรรมที่ดำเนินการเพื่อสังคมกับการพัฒนาเยาวชนและส่งเสริมการศึกษาเพื่อสนับสนุนการเรียนการพัฒนาศักยภาพของเยาวชนรวมถึงพัฒนาศักยภาพบุคลากรทางการศึกษาและสถาบันการศึกษาในด้านต่างๆมาอย่างต่อเนื่อง เพราะเห็นว่าเด็กและเยาวชนจะเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศในฐานะตัวแทนธนาคารไทยพาณิชย์ ดีใจที่ได้เข้าร่วมเป็นภาคีเครือข่ายในโครงการโรงเรียนร่วมพัฒนาที่จะสนับสนุนโรงเรียนคุณภาพ 42 แห่งในจังหวัดศรีสะเกษตามนโยบาย 1 อำเภอ 1 โรงเรียนคุณภาพ นอกจากนี้มูลนิธิสยามกัมมาจลยังขยายกิจกรรมในโรงเรียนพื้นที่นวัตกรรมของจังหวัดศรีสะเกษด้วย เพื่อสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชน  ทั้งนี้ความร่วมมือดังกล่าวจะเป็นการต่อยอดให้โรงเรียนนำองค์ความรู้และประสบการณ์จากผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษาของมูลนิธิสยามกัมมาตล และ SCB อคาเดมี่ มาช่วยขับเคลื่อนยกระดับการศึกษามุ่งหวังสร้างอนาคตที่ดีให้ให้แก่เยาวชนศรีสะเกษเพื่อเป็นต้นแบบในการพัฒนาการศึกษาไทย 

ขณะที่ ว่าที่ร้อยตรี ธนุ วงษ์จินดา เลขาธิการ กพฐ. กล่าวว่า สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) เชื่อมั่นว่าการจัดการศึกษาที่มีคุณภาพต้องสอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ และต้องเกิดจากความร่วมมือทั้งในระดับโรงเรียน เขตพื้นที่ และภาคีเครือข่าย โครงการ “โรงเรียนร่วมพัฒนา” เป็นกลไกสำคัญที่เปิดโอกาสให้สถานศึกษาได้ออกแบบแนวทางพัฒนาร่วมกับภาคเอกชนอย่างยืดหยุ่น โดยไม่ลดทอนอำนาจของครูหรือโรงเรียน ตรงกันข้าม โครงการนี้สนับสนุนให้ครูมีโอกาสเข้าถึงแหล่งเรียนรู้ เทคโนโลยี และการพัฒนาวิชาชีพอย่างต่อเนื่อง และ สพฐ. ขอขอบคุณธนาคารไทยพาณิชย์ที่เล็งเห็นคุณค่าของโรงเรียนในภูมิภาค และเข้ามาสนับสนุนอย่างเต็มที่ หวังเป็นอย่างยิ่งว่า โรงเรียนทั้ง 42 แห่งในจังหวัดศรีสะเกษที่เข้าร่วมโครงการ จะเป็นต้นแบบที่สามารถต่อยอดและขยายผลไปยังโรงเรียนอื่น ๆทั่วประเทศในอนาคต
 

‘เพิ่มพูน-ผู้บริหาร สพฐ.’ ตรวจเยี่ยมให้กำลังใจ ครู-นักเรียน ดูการซักซ้อมแผนเผชิญเหตุโรงเรียนชายแดนไทย-กัมพูชา

วันจันทร์ ที่ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2568, 16.44 น.

‘เพิ่มพูน-ผู้บริหาร สพฐ.’ ตรวจเยี่ยมให้กำลังใจ ครู-นักเรียน ดูการซักซ้อมแผนเผชิญเหตุโรงเรียนชายแดนไทย-กัมพูชา 

เมื่อวันที่ 16 มิ.ย.2568 พล.ต.อ.เพิ่มพูน ชิดชอบ รมว.ศึกษาธิการ พร้อมด้วย นายสิริพงศ์ อังคสกุลเกียรติ ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงศึกษาธิการ, ว่าที่ร้อยตรี ธนุ วงษ์จินดา เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, นายภูธร จันทะหงษ์ ปุณยจรัสธำรง ผู้ช่วยเลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน พร้อมผู้บริหาร สพฐ. และผู้บริหารธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) นายอนุพงษ์ สุขสมนิตย ผู้ว่าราชการจังหวัดศรีสะเกษ ได้ร่วมเดินทางไปตรวจเยี่ยมการจัดการเรียนการสอน การบริหารแบบมีส่วนร่วมของชุมชนในการดูแลสถานศึกษา การเตรียมความพร้อมเผชิญเหตุกรณีเกิดสถานการณ์ฉุกเฉิน พร้อมมอบ คอมพิวเตอร์โนสบุ๊ก นมกล่อง ขนมขบเคี้ยว ผงซักฟอก แปรงสีฟัน ยาสีฟันให้กับ โรงเรียนบ้านภูมิชรอล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 4 และโรงเรียนภูมิชรอลวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาศรีสะเกษ ยโสธร ซึ่งตั้งอยู่ในพื้นที่ชายแดนที่อาจได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์ความไม่สงบระหว่างประเทศ

โอกาสนี้ รมว.ศธ. พร้อมผู้บริหาร ได้ร่วมร้องเพลงชาติไทย กับคณะครูและนักเรียน พร้อมดูการซักซ้อมตามแผนเผชิญเหตุของนักเรียนในการวิ่งไปในหลุมหลบภัย เพื่อเอาตัวรอดหากเกิดเกตุฉุกเฉิน โดยมี เจ้าหน้าที่ทหารจากกองพันปฏิบัติการจิตวิทยา หน่วยศูนย์สงครามพิเศษ จ.ลพบุรี มาสร้างกิจกรรมเพื่อเป็นขวัญกำลังใจให้กับครูและนักเรียนของโรงเรียนภูมิสรอลวิทยาด้วย 

พล.ต.อ.เพิ่มพูน กล่าวภายหลังการตรวจเยี่ยมให้กำลังใจโรงเรียนทั้ง 2 แห่ง ว่า การลงพื้นที่ในวันนี้ ต้องการมาเห็นความจริงในพื้นที่ชายแดนด้วยตาตนเอง เพื่อรับฟังปัญหาและข้อเสนอแนะโดยตรงจากโรงเรียน ครู นักเรียน และผู้บริหารสถานศึกษา เพราะเราเชื่อว่าทุกโรงเรียน ทุกชีวิตในพื้นที่ชายแดนมีคุณค่าไม่ต่างจากพื้นที่อื่น ๆ การศึกษาไม่ควรถูกจำกัดด้วยสภาพภูมิประเทศ หรือสถานการณ์ทางความมั่นคง ยืนยันว่ากระทรวงศึกษาธิการจะไม่ทอดทิ้งโรงเรียนในพื้นที่เสี่ยง เราจะดูแลทั้งด้านคุณภาพการศึกษา และความปลอดภัยอย่างรอบด้าน รวมถึงการบูรณาการทำงานร่วมกับฝ่ายความมั่นคง เพื่อให้ทุกโรงเรียนในพื้นที่ชายแดนมีแผนเผชิญเหตุที่ทันสมัย เป็นระบบ สามารถปกป้องชีวิตของครูและนักเรียนได้จริง ในทุกสถานการณ์ที่อาจเกิดขึ้น

“วันนี้ได้เห็นบริบทต่างๆ ในการดำเนินการและการซักซ้อมตามแผนเผชิญเหตุ และทางโรงเรียนมีระบบแจ้งเตือนกรณีเกิดเหตุฉุกเฉิน แต่ตนมองว่าจุดที่ตั้งของหลุมหลบภัยอยู่ห่างไกลจากอาคารที่เด็กเรียน ถ้าหากมีโอกาสสร้างหลุมหลบภัยขึ้นใหม่ก็ขอให้สร้างในบริเวณใกล้กับอาคารเรียน เพื่อให้เด็กสะดวกในการวิ่งไปหลบภัย  และผมได้หารือกับผู้ว่าราชการจังหวัดศรีสะเกษ ขอให้ทางกรมโยธาธิการจังหวัด ช่วยออกแบบหลุมหลบภัยให้กับทางโรงเรียน เนื่องจากหลุมหลบภัยที่มีมานานแล้วมีสภาพเสื่อมสลาย จึงต้องปรับปรุงโครงสร้างที่ทำด้วยปูนซิเมนต์ เพื่อให้มีความมั่นคงยิ่งขึ้น และลดการสูญเสียได้ดีขึ้น และให้นำต้นไม้ใหญ่มาปลูกบริเวณหลุมหลบภัยเพื่อช่วยลดเสียงและการตกกระทบ รวมถึงให้มีการซับซ้อนวิ่งไปยังหลุมหลบภัย และให้นักเรียนแต่ละห้องจะต้องรู้ว่าเมื่อเกิดเหตุขึ้น จะวิ่งไปหลบในจุดไหน และให้รู้จำนวนเข้าและจำนวนออกด้วย และขณะอยู่ในหลุมหลบภัยให้มีขบวนการในการสร้างสรรค์กำลังใจให้กับนักเรียน  เช่น ให้ร่วมกันร้องเพลงปลุกใจเพื่อรวมสมาธิลดความตกใจและตื่นตระหนก และการซักซ้อมต้องมีหลายรูปแบบ เช่น กรณีมีสัญญาณเตือนภัยเกิดขึ้น เด็กจะไปหลุมหลบภัยอย่างไร เด็กโตควรมาช่วยดูแลเด็กเล็กอย่างไร เพื่อให้สามารถไปถึงหลุมหลบภัยได้เร็วขึ้น และผมจะหารือกับเลขาธิการ กพฐ ในการจัดทำคู่มือต่างๆ เพื่อฝึกให้เด็กสามารถตัดสินใจได้หากเกิดเหตุภัยคุกคาม หรือกรณีเกิดเหตุคนร้ายเข้ามาในโรงเรียนจะทำอย่างไรหากครู หรือหัวหน้าห้องไม่อยู่จะเอาตัวรอดอย่างไร กระทรวงศึกษาธิการขอย้ำว่าการดูแลด้านสวัสดิภาพควบคู่กับการพัฒนาคุณภาพการศึกษาเป็นภารกิจสำคัญ ตามนโยบาย “เรียนดี มีความสุข” เพื่อให้การศึกษาในทุกพื้นที่ปลอดภัย เท่าเทียม และยั่งยืน” รมว.ศธ. กล่าว 

ส่วนธรณีที่มีการปิดด่านระหว่างไทย กัมพูชานักเรียนฝั่งกัมพูชาไม่สามารถมาเรียนได้ ตนไม่มีข้อมูลจึงไม่อยากก้าวล่วงตรงนั้นให้เป็นเรื่องของฝ่ายความมั่นคง แต่ในมิติของการศึกษาเราสนับสนุนทุกคนไม่ว่าชาติไหนศาสนาใด และในส่วนของเราก็ให้ช่วยกันเป็นหูเป็นตา และปลุกใจให้เกิดความรัก เด็กคนไหนสมัครใจมารับการศึกษาได้เราก็ยินดีให้การศึกษาทุกคน ซึ่งขณะนี้โรงเรียนที่อยู่ตามแนวชายแดนทุกแห่งก็มีความปลอดภัยดีผู้ว่าราชการจังหวัดศรีสะเกษก็ได้มาตรวจเยี่ยมตลอดในพื้นที่ชายแดนตลอด
 

‘บ้านปลามีชีวิต’ ฟื้นทรัพยากรสัตว์น้ำ-ชีวิตประมงพื้นบ้าน

วันจันทร์ ที่ 16 มิถุนายน พ.ศ. 2568, 06.00 น.

“ซั้ง” ภูมิปัญญาชาวประมงที่เกิดจากการนำวัสดุธรรมชาติที่หาได้ง่าย เช่น กิ่งและลำต้นของไม้ชายเลนมากองหรือผูกและทิ้งไว้ในทะเล เพื่อล่อให้สัตว์ทะเลเข้ามาใช้เป็นแหล่งหากินและใช้หลบซ่อนตัว ก่อนจะใช้เครื่องมือประมงมาล้อมจับและนำขึ้นมาขาย แต่วันนี้ซั้งได้ถูกพัฒนามาเป็นเครื่องมือสำคัญในการคืนความอุดมสมบูรณ์ให้กับชุมชนประมงชายฝั่งหลายแห่ง ภายใต้ชื่อ “บ้านปลา”

ปัจจุบันชุมชนชาวประมงในทะเลสาบสงขลา เริ่มมีการใช้ซั้งเพื่อเป็นบ้านปลาในพื้นที่เขตอนุรักษ์ห้ามจับสัตว์น้ำของชุมชน โดยส่วนใหญ่จะเป็น “ซั้งกอ” ที่เป็นการนำวัสดุ เช่น ลำไม้ไผ่ มากั้นเป็นคอกสี่เหลี่ยมขนาดประมาณ 4X4 เมตร และนำกิ่งไม้ที่หาใด้ในชุมชน เช่น ทางปาล์ม ทางมะพร้าว กิ่งเสม็ด กิ่งลำพู มาใส่หรือปักไว้ในคอก สำหรับใช้เป็นที่เกาะของสาหร่ายและสิ่งมีชีวิตขนาดเล็ก รวมถึงแพลงก์ตอนที่เป็นอาหารของลูกปลาขนาดเล็ก ทำให้บ้านปลากลายเป็นแหล่งอาหารและที่หลบซ่อนตัวจากศัตรูตามธรรมชาติ ช่วยปริมาณสัตว์น้ำเพิ่มขึ้นได้ในระยะยาว 

อย่างไรก็ตาม แม้ว่าบ้านปลา จะช่วยให้สัตว์น้ำมีปริมาณเพิ่มขึ้น ชาวประมงมีรายได้เพิ่มขึ้น แต่ชุมชนในทะเลสาบสงขลาที่ทำบ้านปลาและประสบความสำเร็จยังมีจำนวนจำกัด   สาเหตุหนึ่งเกิดจากวัสดุในการทำบ้านปลาที่เป็นวัสดุธรรมชาติสามารถย่อยสลายได้  ทำให้จำเป็นต้องมีการซ่อมบำรุงคอก รวมถึงเปลี่ยนกิ่งไม้ทุก 6 เดือน  ซึ่งการหาคนที่จะมาทำหน้าที่นี้อย่างต่อเนื่อง คือเงื่อนไขสำคัญของการทำบ้านปลาให้ประสบความสำเร็จ

ที่ผ่านมาการทำงานอนุรักษ์ในชุมชนจะคล้ายกับงานจิตอาสา พอทำช่วงหนึ่งจะมีอุปสรรคหลายอย่างที่ทำให้หมดกำลังใจ ระยะแรกคนในชุมชนอาจจะให้ความร่วมมือ แต่เมื่อจำนวนปลาเริ่มมากขึ้น ก็จะเริ่มมีการแอบจับ หรือไม่ยอมรับข้อตกลงที่กำหนดไว้  ซึ่งคนที่อยากรักษาพื้นที่อนุรักษ์ไว้ก็ทำอะไรไม่ได้ เพราะไม่มีอำนาจ ไม่มีกฎหมายในมือ  โดยเฉพาะบ้านปลาซึ่งต้องมีต้นทุนในการดูแลซ่อมแซม หากขาดระเบียบปฏิบัติที่ชัดเจน ไม่มีการวางแผนเรื่องรายรับรายจ่าย ก็จะมีปัญหาต่างๆ ตามมา จนกลุ่มไม่สามารถทำต่อได้

ผลจากการดำเนินโครงการวิจัย ในช่วงปี 2565-2566  สามารถทำให้เกิดกองทุนหมุนเวียนเพื่อการอนุรักษ์ และมีกิจกรรมต่อยอดจากการอนุรักษ์ต่างๆ ในชุมชนรอบทะเลสาบสงขลาที่เข้าร่วมโครงการ และยังทำให้เกิดการเชื่อมต่อระหว่างชุมชนกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง  เช่น ประมงจังหวัด เพื่อคอยกำกับดูแลการทำประมงไม่ให้รุกล้ำเข้าไปในเขตอนุรักษ์อย่างจริงจังและต่อเนื่อง 

ทำให้ “บ้านปลา” ในหลายชุมชนสามารถเป็นพื้นที่ฟูมฟักและเพิ่มปริมาณทรัพยากรสัตว์น้ำได้จริง ที่สำคัญคือ “ทีมวิจัยและชุมชนบ้านใหม่ หมู่ 1 ตำบลสทิ้งหม้อ อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา” ยังได้ร่วมกันพัฒนานวัตกรรมที่ปิดจุดอ่อนของบ้านปลาที่ต้องการการดูแลอย่างสม่ำเสมอมาเป็น “บ้านปลามีชีวิต” ที่สามารถซ่อมแซมตัวเองได้ เมื่อเวลาผ่านไปจะยิ่งแข็งแรงมากขึ้น

บ้านปลามีชีวิต เป็นนวัตกรรมที่เริ่มต้นจากภูมิปัญญาของคนในชุมชนบ้านใหม่ หมู่ 1 ที่คิดว่าหากเปลี่ยนจากการใช้กิ่งไม้เป็นการปลูกต้นไม้ที่มีชีวิตและเติบโตได้ น่าจะทำให้ได้บ้านปลาที่แข็งแรงและใช้ประโยชน์ได้นานกว่า   ทำให้บ้านปลามีชีวิตที่ชุมชนบ้านใหม่และทีมวิจัยร่วมกันพัฒนาขึ้นมา เปลี่ยนจากการใช้กิ่งไม้มาเป็นการวางท่อซีเมนต์หรือถังพลาสติกที่บรรจุดินเลนไว้ภายในลงไปคอก และนำต้นโกงกางที่เพาะไว้มาปลูกบนท่อหรือถังเหล่านั้นแทนการปักด้วยกิ่งไม้  

โดยพบว่าเมื่อต้นโกงกางเติบโตขึ้น จะมี “รากค้ำจุน”งอกออกจากด้านข้างของลำต้นและโค้งปักลงบนพื้นดินเลนที่อยู่โดยรอบท่อ  ซึ่งรากน้อยใหญ่เหล่านี้นอกจากจะช่วยพยุงต้นโกงกางให้สามารถเติบโตได้อย่างมั่นคงแล้ว ยังช่วยสร้างระบบนิเวศของปลาตัวอ่อน ที่ให้ทั้งอาหารและแหล่งหลบซ่อน จนมีขนาดโตพอจะออกไปหากินและแพร่พันธุ์ต่อไป

น.ส.อุไรพรรณ หมอชื่น  สมาชิกของกลุ่มอนุรักษ์ชายฝั่งและฟาร์มทะเลชุมชนบ้านใหม่ หมู่ที่ 1  ผู้คิดชื่อ “บ้านปลามีชีวิต” กล่าวว่า เหตุผลที่เลือกใช้คำว่าบ้านปลามีชีวิต  เพราะสามารถสื่อความหมายถึงการนำสิ่งมีชีวิตอย่างต้นโกงกางมาเป็นสถานที่ให้ชีวิตกับสัตว์น้อยใหญ่ต่าง ๆ ที่มาอาศัยอยู่ในบ้านหลังนี้ทั้งในน้ำและบนต้น ขณะที่การมีอยู่ของบ้านปลาแห่งนี้ ได้ทำให้ชีวิตของคนในชุมชนดีขึ้น ทั้งอาชีพประมง การมีรายได้จากการท่องเที่ยว และการปลุกจิตสำนึกด้านการอนุรักษ์ให้กับคนในชุมชนและเด็กเยาวชน

ผศ.ดร.เตือนตา ร่าหมาน คณะวิทยาศาสตร์และนวัตกรรมดิจิทัล มหาวิทยาลัยทักษิณ ที่ทำการศึกษาความอุดมสมบูรณ์ของสัตว์น้ำในบริเวณบ้านปลา ภายใต้งานวิจัย “การจัดการอนุรักษ์ปลาสามน้ำของชุมชนในลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาอย่างมีส่วนร่วมด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรมทางสังคม” โดยการสนับสนุนของหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) กล่าวว่า เมื่อเปรียบเทียบปริมาณสัตว์น้ำก่อนและหลังการทำบ้านปลาในทะเลสาบสงขลา พบว่า ก่อนทำบ้านปลาน้ำหนักของสัตว์น้ำในบริเวณนี้อยู่ที่ 0.3 กิโลกรัม

“แต่เมื่อทำบ้านปลาให้สัตว์น้ำได้ใช้เป็นแหล่งอาหารและแหล่งพักพิงไปแล้ว น้ำหนักสัตว์น้ำเพิ่มเป็น 0.72 กิโลกรัม หรือคิดเป็นปริมาณปลาที่เพิ่มขึ้น 140 เปอร์เซ็นต์    และยังพบอีกว่าปลาที่อยู่โดยรอบบ้านปลาจะมีน้ำหนักเฉลี่ย 2.5 กิโลกรัม  ขณะที่ปลานอกเขตบ้านปลามีน้ำหนักเฉลี่ยเพียง 0.6 กิโลกรัม  ที่สำคัญคือ ชาวประมงในชุมชนที่มีการทำบ้านปลาจะมีรายได้เพิ่มขึ้นจาก 16,000-24,000 บาทต่อเดือน เป็นเดือนละ 40,000-52,000 บาท” ผศ.ดร.เตือนตา กล่าว

ผศ.ดร.เตือนตา กล่าวต่อไปว่า หลังจากทำบ้านปลามีชีวิตไปแล้ว 4 เดือน พบว่าบริเวณที่มีการทำบ้านปลาและในเขตอนุรักษ์จะพบปลา 9 ชนิด ขณะที่พบปลานอกเขตอนุรักษ์เพียง  2 ชนิด นอกจากนี้น้ำหนักของปลาที่จับจากบริเวณบ้านปลามีชีวิตขึ้นมาชั่งจะได้ปลาคิดเป็นน้ำหนัก 17.2 กิโลกรัม ขณะที่ปลาที่จับได้ในบริเวณที่ไม่มีบ้านปลา จะชั่งน้ำหนักได้  1.5 กิโลกรัม ซึ่งผลการประเมินแสดงให้เห็นประสิทธิภาพของการทำบ้านปลาและเขตอนุรักษ์ได้เป็นอย่างดี  เมื่อคำนวณ SROI (ผลตอบแทนทางสังคม) ของโครงการนี้เท่ากับ 5.72 นั่นคือ ลงทุนทำกิจกรรมไป 1 บาท ได้ผลตอบแทน 5.72 บาท

และด้วยความโดดเด่นของนวัตกรรมจากภูมิปัญญาของชุมชน ทำให้ “บ้านปลามีชีวิต” ได้รับรางวัลระดับดีเด่นประเภทนวัตกรรม/เทคโนโลยีที่เหมาะสม ในงานชุมชนนวัตกรรมแห่งการเรียนรู้ ปีที่ 2  และคว้ารางวัล SILVER MEDAL จากเวที “2024 Kaohsiung International Invention and Design EXPO” (KIDE 2024)  ซึ่งเป็นเวทีประกวดนวัตกรรมระดับนานาขาติ ที่ไต้หวันได้อีกด้วย!!!

หมายเหตุ : หน่วยบริหารและจัดการทุนเพื่อการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) เป็นหน่วยงานในสังกัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม (อว.) มีเป้าหมายหลักคือการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากและความเข้มแข็งของชุมชน ให้มีศักยภาพในการแข่งขัน สามารถพึ่งพาตนเองได้และกระจายรายได้สู่ชุมชนท้องถิ่น