ข่าวการกระทำละเมิดต่อผู้หญิงเป็นข่าวที่สร้างความสะเทือนใจให้กับมนุษย์ผู้รักความเป็นธรรม แม้จะมีความพยายามเรียกร้องให้นำตัวผู้กระทำละเมิดต่อผู้หญิงไปรับโทษตามกระบวนการกฎหมาย แต่การกระทำละเมิดต่อผู้หญิงก็ดูเสมือนว่าจะไม่ได้ลดลงอย่างเป็นรูปธรรม ดังนั้นวิธีการหนึ่งที่น่าจะช่วยให้ผู้หญิงรอดพ้นจากการถูกกระทำละเมิดได้ดีที่สุดคือ อย่านำตัวเองเข้าไปอยู่ในสภาวะเสี่ยง และต้องไม่ยอมให้ผู้กระทำละเมิดได้โอกาสในการเอาเปรียบ

รายการแนวหน้าวาไรตี้สัปดาห์นี้ ดร.เฉลิมชัยยอดมาลัย พาคุณไปสนทนาประเด็นแนวทางป้องกันตัวเองของผู้หญิงเพื่อให้รอดพ้นจากการถูกกระทำละเมิด กับ หม่อมราชวงศ์เบญจาภา ไกรฤกษ์ ผู้ร่วมก่อตั้งมูลนิธิปรารถนาดี มูลนิธิที่ทำงานเพื่อสวัสดิภาพของสตรีไทย

เรียนถามคุณหญิงถึงการทำงานของมูลนิธิปรารถนาดีกับการมีส่วนช่วยเหลือให้สตรีไทยรอดพ้นจากการถูกกระทำละเมิด โดยเฉพาะในเรื่องที่มูลนิธิฯ ได้ทำหนังสือคู่มือเอาตัวรอดสำหรับผู้หญิง

ข้อแรกคือมูลนิธิปรารถนาดีก่อตั้งมาแล้ว 20 ปี ผู้ริเริ่มเป็นนักธุรกิจชาวอเมริกันชื่อคุณเอนริเก มีอายุเพียง 40 ปีเท่านั้น เขารักประเทศไทยและปรารถนาดีต่อสังคมไทย เขาเห็นปัญหาผู้หญิงไทยถูกกระทำละเมิดมาเป็นระยะเวลานานแล้ว เขาต้องการจะช่วยให้ปัญหาดังกล่าวลดน้อยลง อันที่จริงเขาเป็นเพื่อนกับลูกสาว คือคุณทิพยนิภา ไกรฤกษ์ สมะลาภา หรือคุณหนูแดง เขาเห็นว่าคุณหนูแดงตั้งใจทำงานเพื่อสวัสดิภาพของผู้หญิงไทย เขาจึงร่วมมือจัดตั้งมูลนิธินี้ แล้วก็เชิญดิฉันเข้าร่วมงานด้วย วัตถุประสงค์หลักของมูลนิธิฯ คือต้องการให้สตรีไทย และรวมถึงสตรีทั่วโลกมีสวัสดิภาพของชีวิตที่ดี ไม่ถูกใคร โดยเฉพาะเพศชายกระทำการละเมิด โดยเฉพาะละเมิดทางเพศ และไม่ต้องการเห็นใครก็ตามใช้ความรุนแรงกับเพศหญิง แม้กระทั่งผู้หญิงด้วยกันเองก็ตาม แต่ในความเป็นจริง เราพบเสมอๆ ว่าผู้หญิงรวมถึงเด็กด้วยคือเหยื่อของการถูกกระทำละเมิดมาโดยตลอด ดังนั้นมูลนิธิฯ จึงพยายามอย่างยิ่งที่จะรณรงค์ให้ยุติการทำร้ายผู้หญิง โดยการให้ความรู้ในแง่ต่างๆเช่น ไม่นำตัวเองเข้าไปอยู่ในสภาวะเสี่ยงหรือล่อแหลม ไม่หลงเชื่อคำล่อลวง และต้องไม่ยินยอมให้ใครก็ตามกระทำละเมิดต่อตัวเอง แต่ทั้งนี้ก็ต้องเน้นในเรื่องสวัสดิภาพของผู้หญิงมากเป็นพิเศษเพราะบางครั้งการแสดงความไม่ยินยอมหรือต่อต้านโดยไม่ฉลาดก็อาจจะนำไปสู่ความเสียหายต่อร่ายกายจนถึงขั้นเสียชีวิตได้ ดังนั้นผู้หญิงจึงต้องฉลาดในการเอาตัวรอดด้วย หนทางหนึ่งที่จะช่วยผู้หญิงไม่ให้ถูกกระทำละเมิดคือ มูลนิธิฯ ได้ทำคู่มือเอาตัวรอดสำหรับผู้หญิง 10 วิธี ซึ่งทำเป็นข้อเตือนใจให้ผู้หญิงได้ตระหนักรู้เพื่อไม่นำตัวเองไปตกอยู่ในสภาวะที่กลายเป็นเหยื่อของความรุนแรง โดยเฉพาะผู้หญิงที่มาจากต่างจังหวัดแล้วเข้ามาทำงานในกรุงเทพฯ ผู้หญิงกลุ่มนี้อาจจะมีการศึกษาไม่มากนัก จึงเป็นเป้าหมายของการถูกล่อลวงและตกเป็นเหยื่อของผู้คิดไม่ดีกับพวกเธอ

สำหรับข้อปฏิบัติ 10 ประการ ก็มีตัวอย่าง เช่น ต้องมีสติ ต้องตัดสินใจอย่างถูกต้องเพื่อเอาตัวรอดในยามตกอยู่ในสภาวะเสี่ยง ต้องตอบโต้ด้วยกรรมวิธีที่เหมาะสมและไม่นำอันตรายมาสู่ตัวเอง ต้องมีความกล้าที่จะปฏิเสธ ต้องรอบคอบ และต้องรู้จักสังเกตสังกาผู้คนและสิ่งแวดล้อม เป็นต้น แต่สำหรับผู้หญิงที่ตกเป็นเหยื่อไปแล้ว มูลนิธิฯ ได้ตั้งบ้านเล็กๆ ขึ้นมาแล้วนำผู้หญิงที่ตกเป็นเหยื่อไปเยียวยาทางจิตใจ และบอกสอนกรรมวิธีที่จะทำให้พวกเขามีชีวิตที่ดีขึ้นหลังจากผ่านสถานการณ์เลวร้ายมาแล้ว เช่น สอนการใช้คอมพิวเตอร์ในระดับที่ช่วยให้เขานำไปใช้งานได้จริงในชีวิตปัจจุบัน เพราะหากเขาต้องเข้าไปทำงานที่เกี่ยวข้องกับการใช้คอมพิวเตอร์ เขาจะได้มีความรู้ติดตัวไว้ด้วย และสอนให้เขารู้ถึงการใช้ SocialMedia ในรูปแบบที่เหมาะสมกับการทำงานประจำวันของเขา รวมถึงมีการสอนภาษาอังกฤษในชีวิตประจำวัน เพราะบางคนต้องไปทำอาชีพพนักงานเสิร์ฟในร้านอาหารซึ่งมีลูกค้าเป็นชาวตะวันตก หรือบางคนทำงานด้านสปา ก็จำเป็นต้องสนทนาเบื้องต้นกับลูกค้าต่างชาติได้บ้าง คือเราพยายามทำให้พวกเขามีโลกทัศน์ที่กว้างขึ้น จะได้ทันโลกได้มากขึ้นและเราก็ยังสอนวิธีป้องกันตัวให้กับผู้หญิงด้วย แต่ที่มากกว่านั้นคือ เราพยายามให้แต่ละคนมีเพื่อนสนิทหรือ Buddy เพื่อเวลามีปัญหาคับข้องใจจะได้หารือและระบายบอกกล่าวกันได้ ซึ่งดีกว่าเก็บอัดปัญหาไว้กับตัวเอง แล้วก็ไม่สามารถหาทางออกได้ ส่วนเจ้าหน้าที่มูลนิธิฯ ส่วนมากก็เป็นอาสาสมัคร เพราะเราไม่มีเงินทุนในการจ้างเจ้าหน้าที่ แต่เราก็ได้รับการสนับสนุนจากอาสาสมัครผู้มีน้ำใจตลอดเวลา

l ขอเรียนถามต่อว่า ขอบข่ายการทำงานของมูลนิธิฯ กระจายไปในต่างจังหวัดด้วยหรือไม่ครับ

มีในต่างจังหวัดด้วย แต่ไม่มีทั่วประเทศนะคะ เพราะยังไม่สามารถจัดตั้งได้ทุกจังหวัดทั่วประเทศ เนื่องจากยังมีข้อจำกัดด้านทุนทรัพย์อีกมากเรามีศูนย์อีกแห่งหนึ่งอยู่ในจังหวัดอุบลราชธานี สาเหตุที่ไปตั้งที่อุบลฯ ก็เพราะเป็นจังหวัดใหญ่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และเรามีข้อมูลว่าผู้ที่เราให้การช่วยเหลือส่วนมากมาจากจังหวัดในเขตตะวันออกเฉียงเหนือ จึงตัดสินใจตั้งในอุบลฯ

l ผู้ที่เข้ารับการอบรมจากมูลนิธิฯ คือคนกลุ่มไหนบ้างครับ

กลุ่มแรกคือผู้ด้อยโอกาส มีฐานะครอบครัวยากจน มีโอกาสทางการศึกษาน้อย คือครอบครัวไม่ได้ส่งเสียให้ได้รับการศึกษาในระดับมัธยมปลายหลายคนจบเพียง ม. 3 แต่ก็มีบางคนอาจเรียนจบม. 6 แต่ก็ไม่สามารถเข้าสู่ระบบการศึกษาในระดับอุดมศึกษาได้ เพราะไร้เงินทุนในการศึกษาต่อ มูลนิธิฯจึงพยายามเข้าไปช่วยเหลือคนกลุ่มนี้ให้มีความรู้เพิ่มเติมมากขึ้น เพื่อที่เวลาเขาไปหางานทำ เขาจะได้มีโอกาสได้งานมากขึ้น เพราะความรู้แค่เพียงม.3 ไม่เพียงพอ และเป็นกลุ่มเสี่ยงที่ตกเป็นผู้ถูกกระทำละเมิดได้ง่ายที่สุด มูลนิธิฯ จัดอบรมภาษาอังกฤษสำหรับการทำงานบริการ เช่น งานโรงแรม แม่บ้าน พนักงานเสิร์ฟ และสอนคอมพิวเตอร์ที่เขานำไปใช้ประโยชน์ในการทำงานได้จริง ดิฉันและลูกสาวได้ไปปรึกษาเรื่องนี้กับคุณมีชัย วีระไวทยะ(อดีตรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี)ท่านแนะนำว่าการแก้ปัญหาเรื่องนี้ดีที่สุดคือต้องไปที่ต้นตอ เพราะผู้ถูกกระทำละเมิดส่วนใหญ่คือผู้หญิงจากภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เราก็ต้องไปทำให้เขาไม่ต้องเข้าไปเป็นเหยื่อในกรุงเทพฯ โดยการทำให้เขามีงานทำในเขตภูมิภาคบ้านเกิดของตนเอง อีกอย่างหนึ่งที่มูลนิธิฯ เน้นให้ความรู้กับพวกเขาก็คือการใช้ชีวิตในเชิงบวกและคิดสร้างสรรค์ต้องคิดว่าจะทำอย่างไรชีวิตจึงจะดีขึ้นกว่าเดิม โดยไม่เอาตัวเองไปพัวพันยุ่งเกี่ยวกับสิ่งไม่ดีไม่งามและยังสอนให้เก็บออม การทำบัญชีรายรับรายจ่ายประจำวัน และเรียนรู้เรื่องการคิดลงทุนเล็กๆ น้อยๆเชิง SME เพื่อเป็นการเริ่มต้นทำธุรกิจส่วนตัว เช่นร้านอาหาร ร้านส้มตำ ร้านเสริมสวย ตัดเย็บเสื้อผ้าเป็นต้น โดยผสมผสานความรู้ด้านเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์เข้าไปด้วย หากนับจำนวนบุคคลที่เราให้การช่วยเหลือมาประมาณ 9 ปี ก็มีมากถึงเกือบ 3 หมื่นคนแล้วนะคะ โดยส่วนใหญ่แล้วเมื่อเขาพูดภาษาอังกฤษได้บ้าง สื่อสารกับต่างชาติพอได้ และมีความรู้ด้านเทคโนโลยีที่จำเป็นก็ทำให้เขาได้งานที่มีรายได้ดีมากขึ้น อย่างเช่น คนที่ทำงานแม่บ้าน หากพูดภาษาอังกฤษไม่ได้เลย สื่อสารกับนายจ้างต่างชาติไม่ได้เลย ก็ไม่สามารถไปเป็นแม่บ้านให้กับคนต่างชาติได้ แต่เมื่อพูดภาษาอังกฤษได้ในระดับสื่อสารเบื้องต้นได้ ก็จะได้ค่าจ้างแรงงานสูงขึ้น

l ที่ตั้งของมูลนิธิฯ ในกรุงเทพฯ อยู่ย่านไหนครับ เผื่อถ้าหากจะมีผู้อ่านแนวหน้าสนใจไปเป็นอาสาสมัครของมูลนิธิฯ

ตั้งอยู่ที่ซอยสุขุมวิท 52 ค่ะ เรียนเชิญผู้ใจบุญร่วมเป็นอาสาสมัครกับเราได้นะคะ มีป้ายบอกชัดเจนว่าเข้าไปที่มูลนิธิฯ ได้อย่างไร สามารถติดต่อได้ที่เบอร์โทรศัพท์ 02 331 4731 ค่ะ หรือถ้าหากไม่ได้ต้องการร่วมเป็นอาสาสมัคร ก็สามารถแนะนำให้ผู้ถูกกระทำละเมิดไปหารือกับมูลนิธิฯได้ค่ะหรือดูรายละเอียดได้ที่ www.pratthanadee.org ส่วนเฟซบุ๊คก็ที่ pratthanadee.foundationหรือจะเสิร์ชโดยพิมพ์ภาษาไทยก็ได้ คือมูลนิธิปรารถนาดี ต้องบอกอีกครั้งว่าการช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ให้พ้นจากความทุกข์ความยากเป็นการทำบุญที่ยิ่งใหญ่ คนหลายคนที่เขาได้รับการช่วยเหลือจากมูลนิธิฯ แล้วเขาผ่านพ้นความทุกข์ไปได้ เขามีชีวิตที่ดีขึ้น และประสบความสำเร็จในชีวิตมากขึ้นเมื่อเขาสามารถผ่านพ้นความเลวร้ายของชีวิตได้ เราก็ยินดีด้วย แม้เราอาจจะช่วยอะไรเขาไม่ได้มาก แต่เราก็คิดว่าหากเราเป็นแสงสว่างแสงหนึ่งให้กับชีวิตของเขาในยามที่เขาประสบปัญหา แล้วเมื่อเขาก้าวข้ามผ่านปัญหาไปได้ เราก็ต้องถือว่าเราได้ทำหน้าที่ของเพื่อนมนุษย์แล้ว

l คุณหญิงจะฝากอะไรถึงคนที่ยังมองผู้หญิงเป็นเหยื่อ และยังมีพฤติกรรมชอบทำร้ายผู้หญิงบ้างครับ

มันควรจะหมดสิ้นไปได้แล้วกับการรังแก ทำร้าย ทรมานเพื่อนมนุษย์ รวมถึงสัตว์ด้วย ขอให้คิดเสมอๆ ว่าผู้หญิงคือเพศแม่ คนที่ทำร้ายเพศแม่ ไม่ควรจะภูมิใจกับการกระทำที่แย่ๆ ของตน เราควรต้องให้เกียรติกันและกัน ไม่ว่าจะเป็นหญิงหรือชายแม้กระทั่งสัตว์ เราก็ไม่ควรรังแกกลั่นแกล้งทรมานเขาขอฝากย้ำถึงผู้ที่ฝ่ายชายว่า เลิกความคิดและพฤติกรรมที่ไม่น่ารักนั่นเสียเถอะค่ะ และขอฝากไปถึงผู้หญิงที่รังแกผู้หญิงด้วยกันเองด้วยนะคะ ขอให้เลิกเถอะค่ะ ยุคนี้เทคโนโลยีไปไกลแล้ว ก็ขอให้ใจของคนเจริญก้าวหน้าไปให้ทันกับเทคโนโลยีที่เจริญก้าวหน้าด้วย เราอยากเห็นคนในสังคมรักกันช่วยเหลือกัน และขอฝากไปถึงคนที่มีจิตใจในทางลบว่า เลิกทำร้ายผู้ที่อ่อนแอกว่าเถอะค่ะ เราควรจะเกี่ยวข้องสัมพันธ์กันด้วยความคิดเชิงบวกเท่านั้น ส่วนผู้หญิงที่ถูกทำร้ายรังแกก็ขอให้นำตัวเองออกจากสภาพแวดล้อมเลวร้ายเช่นนั้น อย่ายอมให้ใครทำร้ายรังแกเรา ขอให้คิดถึงศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของเรา และขอให้มีสติในทุกการกระทำ อย่าเชื่อคนง่าย อย่ายอมให้ใครรังแก และต้องใช้ชีวิตด้วยความไม่ประมาท ไม่นำพาตัวเองไปตกเป็นเหยื่อของคนเลวร้าย มูลนิธิฯ ยินดีให้คำปรึกษากับผู้ที่ต้องการความช่วยเหลือตลอดเวลาค่ะ

คุณสามารถพบรายการดีที่ครบครันด้วยสาระและความบันเทิง รายการแนวหน้าวาไรตี้ ออกอากาศทุกวันอาทิตย์ เวลา16.00-16.25 น. ทางโทรทัศน์ TNN 2 ช่อง 784 ดิจิทัลทีวี หรือ True Visions 8 และชมรายการย้อนหลังได้ที่ YouTube ผู้หญิงแนวหน้า by คุณแหน