***************************

โดย…ธนพล บางยี่ขัน

22 พ.ค. 2561 จะครบ 4 ปีบริบูรณ์หลังการรัฐประหารของ​​คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เมื่อวันที่ 22 พ.ค. 2557 ในวันที่คะแนนนิยมของ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี กำลังลดลง ​ท่ามกลางปฏิบัติการสืบทอดอำนาจ​ที่เริ่มเห็นเค้าลาง​ ​

ศ.ไชยันต์ ไชยพร อาจารย์ประจำภาควิชาการปกครอง คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ออกตัวว่าไม่เคยคาดหวังกับการทำรัฐประหารแล้วจะเปลี่ยนแปลงอะไรได้เยอะ หวังแค่ว่ารัฐประหารคือยุติเงื่อนไขความรุนแรงและจะเริ่มต้นกันใหม่

อย่างไรก็ตาม 4 ปีที่ผ่านมาในแง่ความสงบเรียบร้อยถือว่าสอบผ่าน เพราะสถาบันทหารมีหน้าที่รักษาความมั่นคง มีบุคลากร เครื่องมือ ซึ่งเป็นงานถนัดจนป้องกันไม่ให้สถานการณ์บานปลายไปสู่สภาพที่ทางวิชาการเรียก “รัฐผุเสื่อม” หรือ “รัฐล้มเหลว” และยุติเงื่อนไขความรุนแรงที่เป็นมาก่อน 22 พ.ค. 2557

ต่อมามีความพยายามจัดระเบียบสังคม ในปี 2558 มีการออก พ.ร.บ.ชุมนุมสาธารณะ วางกรอบชัดเจนเรื่องการชุมนุม และกรอบสำหรับเจ้าหน้าที่ดูแลฝูงชนไปจนถึงเรื่องการจัดระเบียบ​อื่นๆ เช่น จัดระเบียบรถตู้ ไม่ให้มอเตอร์ไซค์วิ่งบนทางเท้า ซึ่งเป็นความพยายามที่ทำได้ระดับหนึ่ง แต่ก็เป็นนิสัยของคนไทยเมื่อรัฐบาลหย่อนยานตรงไหนก็จะกลับมาอีก

รวมไปถึงเรื่องการปรับพื้นที่แถวคลองถม จัดระเบียบชายหาด แก้ปัญหาลอตเตอรี่ซึ่งเมื่อมีปัญหาตามมาก็แก้ไขเป็นขั้นตอนไปเรื่อยๆ จนดีขึ้นจากที่เคยมีปัญหาก่อน 22 พ.ค. 2557 ไปจนถึงการปราบทุจริต คอร์รัปชั่น ​ใช้มาตรา 44 ไป สั่งการดูแลเรื่องนี้ แม้บางรายจะพบว่าไม่มีความผิด แต่ไม่ทราบว่าข้าราชการเหล่านั้นได้รับการคืนความยุติธรรมมากแค่ไหน

“กรณีเงินคนจนที่ขอนแก่น ซึ่งน้องแบมออกมาเปิดโปง ถ้าประเด็นดังกล่าวเกิดภายใต้รัฐบาลที่มาจากเลือกตั้ง ไม่รู้ว่าเขาจะกล้ารายงานหรือไม่ เพราะความเข้าใจของคนทั่วไปมักเข้าใจว่า​ ข้าราชการมักผูกกับนักการเมือง เมื่อร้องเรียนไปก็อาจเคลียร์กันจบ​ แต่การที่คนกล้าร้องเรียนน่าจะเกี่ยวข้องกับภาพลักษณ์​ พล.อ.ประยุทธ์ ที่ต้องการจริงจังแก้ปัญหานี้เรื่องนี้เป็นเรื่องจิตวิทยาที่ทำให้คนมีความมั่นใจ”

อย่างไรก็ตาม ประเด็นที่น่าห่วงคือข้อกังขาของบรรดาทหารชั้นผู้ใหญ่ที่ใกล้ชิด พล.อ.ประยุทธ์ ซึ่งเป็นที่เคลือบแคลงว่าการตรวจสอบจะสามารถ​เดินหน้าไปได้แค่ไหน เมื่อเลขาฯ ป.ป.ช.ก็เป็นคนใกล้ชิดกับบิ๊กทหารรัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์

สำหรับภารกิจปฏิรูปที่ถือเป็นงานสำคัญนั้น อาจารย์ไชยันต์ มองว่า น่าจะทำได้ดีกว่ารัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง แต่ความคาดหวังของประชาชนต้องได้ผลรวดเร็วทันใจ ขณะที่การปฏิรูปเป็นรื่องของการเปลี่ยนแปลงแบบค่อยเป็นค่อยไป ต่างจากปฏิวัติที่จะถอนรากถอนโคนด้วยการใช้กำลังรุนแรง ล้างบางกันหมด แล้วค่อยๆ สร้างขึ้นมาใหม่

​“ปฏิรูปผมยืนยันว่าต้องใช้เวลา และการปฏิรูปต้องเริ่มจากการออกกฎหมาย หรือแก้กฎหมายก่อน เพราะฉะนั้นที่ปรมาจารย์ด้านกฎหมาย ศ.เกียรติคุณ ดร.บวรศักดิ์​ อุวรรณโณ บอกว่าการปฏิรูป 4 ปีที่ผ่านมาไม่มีอะไรเพราะมีแต่กระดาษนั้น ผมคิดว่ามันต้องเริ่มต้นจากกระดาษ คือกฎหมายที่เป็นเรื่องสำคัญ แปลกใจที่ท่านเป็นนักกฎหมายเองแท้ๆ ท่านน่าจะเข้าใจว่าทุกอย่างจะต้องเริ่มต้นจากมีกฎหมาย”

ศ.ไชยันต์ กล่าวว่า ที่ผ่านมามีการออกกฎหมายที่เกี่ยวกับการปฏิรูปนอกจาก พ.ร.บ.ชุมนุมฯ ก็คือกฎหมายเก็บภาษีที่ดินและมรดก แม้จำนวนของมรดกหรือพื้นที่การเก็บภาษีที่เพิ่มนั้นอาจไม่เป็นไปตามเป้าขนาดหนัก ซึ่งต้องการลดความเหลื่อมล้ำของการสะสมทรัพย์สมบัติ ส่งผ่านรุ่นต่อรุ่นก็ตาม

ขณะที่เรื่องการแก้ปัญหาตลาดของป้าขวานทุบรถ ถ้าเป็นรัฐบาลที่ไม่อยู่สถานะแบบเบ็ดเสร็จเด็ดขาดการแก้ปัญหาอาจจะยืดเยื้อ ป้าอาจไม่กล้าใช้ขวานหรือเปล่าเพราะรัฐบาลหรือนักการเมืองก็อาจเกรงใจตลาด ร้านค้า หรือกรณี พ.ต.ท.สันธนะ ประยูรรัตน์ ที่ความเด็ดขาดทำให้คนที่อยู่ในเครือข่ายความเป็นเจ้าพ่อต้องสงบไป

“ปฏิรูปบางทีไปคิดปฏิรูปใหญ่ ไกลตัวคน ชาวบ้านก็ไม่รู้เกิดอะไรขึ้น แต่ถ้าปฏิรูปจุดเล็กๆ แต่กระทบคนจำนวนมาก ก็จะเกิดความรู้สึกได้ เช่น การปรับเปลี่ยนมาใช้เทคโนโลยีติดกล้องจับคนผิดกรณีเปลี่ยนเลน ซึ่งไม่รู้ว่าเป็นการปฏิรูปหรือนโยบายที่มีมานานแล้ว แต่จะเห็นว่า 2-3 วัน มีการออกใบสั่งแสนกว่าคน น่าจะมีการต่อยอดติดกล้องทางม้าลายใครไม่จอดก็ปรับ”

ถามว่าประเมินผลงานตลอด ​4 ปีที่​มีโอกาสที่รัฐประหารครั้งนี้จะ “เสียของ” ไหม อาจารย์ไชยันต์ กล่าวว่า ​“ผมว่าไม่เสียของ แต่ของจะเสียถ้าคิดจะอยู่ต่อไป”

ในแง่กฎหมายที่ทำให้ต้องเลื่อนเลือกตั้งก็มีน้ำหนัก ซึ่งมีปัญหาจริงๆ จนเกิดการเห็นแย้งระหว่าง กรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) และสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) แต่ความชอบธรรมที่คสช.จะอยู่ได้ก็คือการกำหนดวันเลือกตั้งให้แน่นอน

อาจารย์ไชยันต์ ประเมินว่า ​มีอีกแนวคิดว่าเป็นไปได้ไหม ที่ คสช.​กำลังมองว่าการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองที่ร้าวลึก มีอารมณ์ความรู้สึกของความเหลื่อมล้ำ จน คสช.​อาจคิดถึงตัวแบบสมัย รัฐบาล พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์ คืออยู่ในอำนาจ 8 ปี สร้างอีสเทิร์นซีบอร์ด พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเศรษฐกิจ ทำให้การเมืองนิ่ง เศรษฐกิจเดินหน้าไปได้

“ถ้าคิดแบบนี้ ผมก็มีข้อติง พล.อ.เปรม ต่างกับ พล.อ.ประยุทธ์​ ตรง พล.อ.เปรม ไม่ได้เป็นผู้นำทำการรัฐประหาร การทำรัฐประหารครั้งสุดท้ายก่อน พล.อ.เปรม ขึ้นมาเป็นนายกฯ คือวันที่ 20 ต.ค. 2520 นำโดย พล.อ.เกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์ หลังเป็นนายกฯ จนปี 2523 เกิดปัญหา พล.อ.เกรียงศักดิ์ ก็ลาออก และ พล.อ.เปรม ก็ขึ้นมาเป็นนายกฯ ไม่ได้มีภาพการสืบทอดอำนาจ”

ขณะที่ภาพของ พล.อ.ประยุทธ์ คือการสืบทอดอำนาจเห็นๆ ยกเว้นรัฐบาล คสช.ปล่อยให้มีการเลือกตั้งเป็นไปแบบธรรมชาติ ไม่ตั้งพรรคนอมินี และหลังเลือกตั้งนักการเมืองในสภาตกลงกันไม่ได้ จำเป็นต้องปลดล็อก เอาคนนอกมา ภาพการสืบอำนาจจะเบาลงเยอะ

ในส่วนของกระแส “ดูด” อดีต สส.ไปร่วมเสริมทัพให้พรรคทหารนั้น อาจารย์ไชยันต์ เห็นว่า ไม่น่าเป็นเรื่องของการต่อรองตำแหน่งในอนาคต คิดง่ายๆ ถ้าพรรคพลังชล ซึ่งมี 2 คนไปร่วมรัฐบาล ถ้ามีการตกลงตัวเลขว่าอนาคตพลังชลจะได้ 2 เก้าอี้ ตามตัวเลข 7 ที่นั่งในการเลือกตั้งที่ผ่านมา แต่ปรากฏว่าเลือกตั้งจริงได้มากกว่าหรือน้อยกว่านั้น ดีลก็ต้องเปลี่ยนไป เช่นเดียวกับการจัดงบประมาณลงจังหวัดต่างๆ ก็ไม่ได้เป็นข้อผูกมัด ให้นักการเมืองเหล่านี้รักษาสัญญา

กรณีของ สนธยา และ อิทธิพล คุณปลื้ม ​ที่ถูกดึงไปมีตำแหน่งในรัฐบาลเวลานี้ เขาจะอยากเลือกตั้งไหม เขาจะต้องไปใช้งบประมาณหาเสียงให้ได้มามีเก้าอี้หรือไม่ เพราะตอนนี้เขามีเก้าอี้อยู่แล้ว หรือเขาอยากอยู่ยาวๆ ตอนนี้มากกว่าหรือไม่

การไปดึงคนจากพรรคต่างๆ จึงอาจเป็นเค้าลางการโยนหินถามทางว่าเอารัฐบาลแห่งชาติหรือไม่ ซึ่งอาจจะเกิดก่อนหรือหลังเลือกตั้งได้หมด ​

อาจารย์ไชยันต์ วิเคราะห์ว่า การที่รัฐบาล คสช.อยู่ในอำนาจมาได้นานถึง 4 ปี เพราะเพนดูลัมหรือแรงเหวี่ยงทางการเมือง ซึ่งคนเกลียดความไม่สงบช่วง 10 ปีที่ผ่านมา จึงเหวี่ยงกลับมาให้อำนาจกลุ่มบุคคลที่ดูแลความสงบได้ ไม่ใช่อยู่ได้เพราะนโยบายหรือผลงาน

ถามว่ามีความเป็นไปได้มากน้อยแค่ไหนกับการกลับมาเป็นนายกรัฐมนตรีสมัยที่ 2 ของพล.อ.ประยุทธ์ อาจารย์ไชยันต์มองว่าเป็นเรื่องยาก เพราะเลือกตั้งแล้วพรรคเพื่อไทยน่าจะมาที่หนึ่ง พรรคประชาธิปัตย์​เป็นที่สอง ซึ่งมองทางเลือกถ้า พล.อ.ประยุทธ์ กล้าได้กล้าเสียก็ไปอยู่ในลิสต์ 3 รายชื่อที่เสนอเป็นนายกฯ ของพรรคใดพรรคหนึ่ง ถ้าได้รับคะแนนจากประชาชนเยอะก็กลับมาแบบชอบธรรม

“ถ้าไม่ได้คะแนนเยอะก็ตอบแล้วว่า พล.อ.ประยุทธ์ไม่ควรกลับมา ​แม้แต่ในฐานะนายกฯ คนนอกด้วยซ้ำ ดังนั้นโอกาสยาก อย่างนายกฯ คนนอกก็ต้องใช้เสียงในสภา 250 เสียงเพื่อปลดล็อก ซึ่งจะนำไปสู่การต่อรองว่าจะได้อะไรแลกกับการร่วมเข้าชื่อ”

ดังนั้น จึงมีความเป็นไปได้ที่จะเกิดทางตันไม่สามารถจัดตั้งรัฐบาลได้ ​และใน​รัฐธรรมนูญไม่ได้กำหนดว่าจะต้องจัดตั้งรัฐบาลภายในกี่วัน หากยืดเยื้อไปก็อาจต้องกลับไปมองที่รัฐธรรมนูญมาตรา 5 หรือที่เป็นมาตรา 7 เดิมในรัฐธรรมนูญ 2540 ซึ่งเป็นการใช้ประเพณีการปกครองของไทย

หากจัดตั้งรัฐบาลไม่ได้ทางออกก็มีสองทาง คือยุบสภาเลือกตั้งใหม่ แต่ปัญหาคือใครจะไปทูลเกล้าฯ ขอยุบสภา​ เพราะที่ผ่านมานายกฯ มาจากการเลือกตั้งเป็นคนทูลเกล้าฯ หากนายกฯ ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งไปขอยุบสภา สส.ที่มาจากการเลือกตั้งเขาจะยอมหรือไม่ สอง ให้ทูลเกล้าฯ เสนอชื่อคนที่ได้คะแนนสูงสุดแม้ไม่ถึง 376 เสียง ให้แต่งตั้งเป็นนายกฯ ​เสียงข้างน้อย ซึ่งประเทศอังกฤษเคยเกิดขึ้น

ศ.ไชยันต์​ มองว่า ส่วนตัวอยากเห็นสองพรรคใหญ่ ประชาธิปัตย์และเพื่อไทยจับมือจัดตั้งรัฐบาล ซึ่งถ้าทำได้ความปรองดองการเมืองได้เริ่มเกิดขึ้น เมื่อสองพรรคที่เป็นคู่ขัดแย้งรุนแรงได้จับมือกัน นักปลุกระดมมวลชนก็จะไม่มีงานทำ การเมืองก็จะเดินหน้าไปได้ และเป็นสูตรที่สวยที่สุดสำหรับการคืนสู่ประชาธิปไตย​

ทั้งนี้ มีความเป็นไปได้​ถ้าคุณหญิงสุดารัตน์ เกยุราพันธุ์ ซึ่งมีโอกาสเป็นว่าที่หัวหน้าพรรคเพื่อไทย แสดงออกว่าไม่เอาพวกเผาบ้านเผาเมือง ไม่อยู่ใต้คำสั่งตระกูลชินวัตร ดามาพงศ์​ วงศ์สวัสดิ์ หรือฝั่งประชาธิปัตย์ หากเป็น อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ อาจไม่ได้การยอมรับจากเสื้อแดง แต่ถ้าเป็น ชวน หลีกภัย ก็น่าจะเป็นที่ยอมรับได้มากขึ้น

ศ.ไชยันต์ แสดงความเป็นห่วงว่า สิ่งต้องระมัดระวังไม่ให้เป็นชนวนให้เกิดความวุ่นวายรุนแรง​ก็คือ 1.ต้องเปิดให้การหาเสียงมีความเป็นธรรม ถ้าฝ่ายรัฐบาลใช้ประโยชน์จากการเป็นรัฐบาลสร้างความไม่เป็นธรรม ความขัดแย้งเกิดขึ้นแน่ 2.ผลการเลือกตั้ง กระบวนการหาเสียง ต้องเป็นที่ยอมรับ การเลือกตั้งต้อง “ฟรี” และ “แฟร์” ไม่เช่นนั้นจะกลับมาขัดแย้งใหญ่แน่นอน และใครก็เอาไม่อยู่ด้วย

*******************************

โดย…ทีมข่าวในประเทศโพสต์ทูเดย์

ใครหลายคนทราบว่าตลาดใหม่ดอนเมือง ในนามบริษัท พัฒนาตลาดใหม่ดอนเมือง ได้ถูก พล.ต.อ.วิระชัย ทรงเมตตา รองผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ (รอง ผบ.ตร.) นำกำลังเจ้าหน้าที่ตำรวจนับร้อยเข้าตรวจค้นร้านค้า หลังพบเป็นแหล่งผลิตเครื่องสำอาง-อาหารเสริมผิดกฎหมายจำนวนมาก

ตลาดแอร์พอร์ต หรือ “ตลาดใหม่ดอนเมือง” ภายใต้การบริหารงานของบริษัท พัฒนาตลาดใหม่ดอนเมือง ทำสัญญาเช่ากับกรมธนารักษ์ หลังจากมีการเช่าทำสัญญาเรียบร้อยแล้ว ทางตลาดใหม่ดอนเมือง ได้บริหารปล่อยเช่าช่วงต่อให้กับพ่อค้าแม่ค้ารายย่อย รวมแล้วประมาณ 500 ร้านค้า

โดยราคาเช่าแตกต่างกันออกไป แบ่งเป็นโซนตลาดแอร์พอร์ต อัตราค่าเช่าประมาณ 8,000-4.5 หมื่นบาท/เดือน ถัดมาโซนอาคารพาณิชย์ อัตราเฉลี่ยห้องละ 2 หมื่นบาท/เดือน ตลาดใหม่ดอนเมือง กำลังเป็นข่าวโด่งดังในขณะนี้

รู้หรือไม่ว่า เดิมตลาดนี้เป็นแหล่งช็อปปิ้งเก่าแก่ของประชาชนในพื้นที่ย่านดอนเมืองและบริเวณใกล้เคียง แม้แต่เจ้เล้ง ยังเคยมาเช่าที่ตลาดแห่งนี้ค้าขายเช่นกัน ก่อนจะย้ายไปสร้างตึกใหญ่โตเป็นของตัวเอง อดีตหลายคนทราบดีว่าตลาดใหม่ดอนเมืองมีสินค้าพวกกระเป๋าเสื้อผ้าแบรนด์เนมยี่ห้อดังๆ จำนวนมาก มีทั้งของแท้ของเทียมจำหน่ายผสมกันไป แต่ปัจจุบันส่วนใหญ่กลายเป็นแหล่งรวมผลิตภัณฑ์เครื่องสำอาง อาหารเสริมจำนวนมาก สำหรับประเด็นการเก็บค่าส่วนกลาง หรือค่าคุ้มครองจากพ่อค้าแม่ค้า ที่มีข้อถกเถียงกันว่า ไม่ใช่ค่าคุ้มครองแต่เป็นค่าส่วนกลาง

ทั้งนี้ การเก็บค่าส่วนกลางจากร้านค้าเฉลี่ยประมาณ 3,000-4,000 บาท/เดือน จากร้านค้าทั้งหมด 500 ร้าน ถ้าคำนวณตัวเลขเงินสะพัดต่อเดือนจะมีรายได้ส่วนกลางตกประมาณ 1.5 ล้านบาท/เดือน หากรวม 1 ปี สามารถสร้างรายได้มหาศาลกว่า 18 ล้านบาท

ในทุกๆ เดือนกลุ่มพ่อค้าแม่ค้าจะรวมเงินกันส่งค่าส่วนกลาง หรือค่าคุ้มครอง ให้กับทีมงานของ พ.ต.ท.สันธนะ ประยูรรัตน์ ที่ปรึกษาบริษัท พัฒนาตลาดใหม่ดอนเมือง โดยที่ไม่มีการมาเดินเก็บตามแผงร้านค้าต่างๆ แต่กลุ่มพ่อค้าแม่ค้าจะรวมกลุ่มผู้ค้ากันเองประมาณ 10-20 ร้านค้า รวมเงินกันส่งให้ ส่วนเงินค่าส่วนกลางที่ได้รับไปนั้นทางตลาดใหม่ดอนเมืองได้อ้างว่าจะนำไปใช้เป็นค่าดูแลส่วนต่างๆ เช่น ทำความสะอาด รักษาความปลอดภัย จิปาถะ ฯลฯ

นอกจากนี้ ทีมงานในตลาดใหม่ดอนเมืองยังมีการแบ่งเงินจากส่วนกลางบางส่วนไว้สำหรับใช้ในการ “เคลียร์” บางหน่วยงานที่เข้ามาตรวจสอบการจำหน่ายสินค้าในตลาด

เช่นเดียวกับประเด็นการเข้ามาบริหารตลาดใหม่ดอนเมืองของ พ.ต.ท.สันธนะ นั้น เดิมทีตลาดแห่งนี้มีคนดูแลอยู่แล้วเป็นผู้ใหญ่อักษรย่อ ม. ทำหน้าที่เป็นคนคุมตลาดแห่งนี้มาก่อน อิทธิพลกว้างขวาง คนดอนเมืองรู้จักมักคุ้น เติบโตมากับธุรกิจสีเทาในพื้นที่และคนในพื้นที่รู้จักเป็นอย่างดี

กระทั่งต่อมาปี 2557 พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ผบ.ทบ.ในขณะนั้นได้ปฏิวัติรัฐประหารยึดอำนาจเบ็ดเสร็จ จนมีนโยบายกวาดล้างผู้มีอิทธิพลทั่วประเทศ ทำให้ผู้ใหญ่อักษรย่อ ม.หวาดหวั่นกับการกวาดล้างของทหาร จึงค่อยๆ ถอยหลังวางมือหยุดพักธุรกิจสีเทา เนื่องจากเกรงกลัวว่าจะเข้าข่ายผู้มีอิทธิพลจนถูกดำเนินคดีติดร่างแหไป

ประมาณปี 2560 มีการเปลี่ยนแปลงดูแลตลาดใหม่ดอนเมือง โดยเปลี่ยนมือจากผู้ใหญ่อักษรย่อ ม. ผู้ดูแลตลาดใหม่ดอนเมืองคนเดิม มาเป็น พ.ต.ท.สันธนะ จนถึงปัจจุบันนี้ แต่ลูกน้องชุดทำงานยังคงเป็นชุดเดิมของผู้ใหญ่อักษรย่อ ม.ที่เข้ามาทำงานร่วมกันกับ พ.ต.ท.สันธนะ

ทว่าบทบาทสำคัญของ พ.ต.ท.สันธนะ คือผู้มีหน้าที่ดูแลความเรียบร้อยภายในตลาดแห่งนี้ไม่ให้ใครมากวนผู้ค้า

ที่สำคัญกว่านั้นยังเป็นตัวกลางคอยทำหน้าที่เคลียร์ปัญหาสารพัดทุกอย่าง ไม่ว่าใต้ดินหรือบนดิน เนื่องจากเป็นอดีตตำรวจชื่อชั้นไม่ธรรมดา มีพวกพ้องจำนวนมากอยู่ในวงการทหารตำรวจ

ผนวกกับสมัยที่ พ.ต.ท.สันธนะ เคยดำรงตำแหน่งรอง สว.สส.สน.ดอนเมือง การระแวงระวังต่างๆ ความเคลื่อนไหวในพื้นที่ดอนเมือง พ.ต.ท.สันธนะ เหมือนนกรู้ เนื่องจากมีลูกน้องที่เคยทำงานร่วมกันยังเป็นตำรวจอยู่ในพื้นที่ และแน่นอนในฐานะอดีตนาย ลูกน้องยังเคารพนับถือเกรงใจช่วยเหลือพึ่งพากันอยู่

วันนี้คดีความ ข้อหาต่างๆ ที่ พ.ต.ท.สันธนะ กำลังเผชิญ จึงเป็นบทพิสูจน์ในหลายๆ ด้าน ทั้งการเก็บผลประโยชน์ และการเป็นผู้มีอิทธิพล

แต่ก็ยังแฝงด้วยข้อสงสัยจากหลายๆ ฝ่ายว่า อาจเป็นเกมเพื่อยึดผลประโยชน์ทั้งในตลาดแห่งนี้ และผลประโยชน์อื่นๆ ที่ตัวละครในเรื่องนี้เข้าไปเกี่ยวข้อง

คงต้องจับตาดูอย่างใกล้ชิด

ปัญหาการบริหาร “หอศิลป์” ที่ กทม.จะขอนำกลับไปดูแลจากเดิมที่ “มูลนิธิหอศิลป์กรุงเทพฯ” บริหารอยู่ เพราะปัญหาขาดทุนยังเป็นประเด็นถกเถียงในสังคม

แม้สุดท้าย พล.ต.อ.อัศวิน ขวัญเมือง จะยอมพักรบและยืนยันว่า กทม.จะไม่เข้าไปบริหารจัดการหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร รอจนกว่าสัญญาที่ กทม.มีต่อมูลนิธิฯ จะสิ้นสุดในปี 2564 เพราะแรงต้านจากเครือข่ายศิลปินและภาคประชาสังคมศิลปวัฒนธรรมที่เข้ายื่นหนังสือถึง พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ขอให้ระงับไม่ให้ กทม.เข้าบริหาร จนนายกฯ เกรงจะเกิดม็อบบานปลาย จึงขอให้ผู้ว่า กทม.พิจารณาตามเสียงประชาชนก่อน

อย่างไรก็ตาม มีประเด็นทิ้งปมให้ถกเถียงจากทั้งสองฝ่าย ฝั่งเครือข่ายศิลปิน ระบุว่า ถ้า กทม.นำหอศิลป์กลับไปบริหารเอง ก็จะย่ำแย่ เพราะข้าราชการไม่มีความรู้ด้านศิลปวัฒนธรรม

จุมพล อภิสุข ตัวแทนมูลนิธิฯ ที่เข้ายื่นหนังสือถึงนายกฯ ระบุว่า การบริหารของมูลนิธิฯ ตลอด 7 ปีที่ผ่านมา หอศิลป์ได้ให้บริการด้านการจัดประชุมสัมมนาทางวิชาการและศิลปะกว่า 100 ครั้ง/ปี มีผู้เข้าร่วมมากกว่าปีละ 1 หมื่นคน ทั้งยังสามารถจัดหางบประมาณในการจัดกิจกรรมได้เองนอกเหนือจากที่ กทม.ให้งบอุดหนุนปีละ 40 ล้านบาท

ฝ่ายคณะกรรมการมูลนิธิฯ โดยกลุ่มศิลปินยืนยันอีกด้วยว่า นับแต่ที่บริหารหอศิลป์มาไม่มีขาดทุน ตรงกันข้ามมีรายได้เพียงพอ ซึ่ง กทม.แย้งว่า ไม่จริง เพราะถ้าไม่ได้งบที่ กทม.สนับสนุนให้ทุกปีเฉลี่ย 40-50 ล้านบาท มูลนิธิฯ ก็ไปไม่รอด

7 ปีที่ผ่านมา กทม.สนับสนุนงบให้หอศิลป์รวมประมาณ 300 กว่าล้านบาท ส่วนมูลนิธิฯ หารายได้จากการบริหารพื้นที่ได้ประมาณ 140 ล้านบาท ขณะที่ค่าใช้จ่ายรวมตลอด 7 ปี ประมาณ 420 ล้านบาท แม้คำนวณแล้วยังเหลืองบราว 30-40 ล้านบาท แต่จะเห็นได้ว่างบประมาณหลักมาจาก กทม.ที่สนับสนุนหล่อเลี้ยงหอศิลป์

ขณะที่ เฉลิมพล โชตินุชิต ผู้อำนวยการสำนักวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยว กทม. แย้งว่า การที่มูลนิธิหอศิลป์ ระบุว่า สามารถบริหารจัดการหอศิลป์แล้วมีผลกำไรทุกปี เป็นความเห็นที่มองภาพรวมด้านเดียว เพราะเมื่อดูรายรับประจำปีพบว่า ทางหอศิลป์ได้รับเงินจากหลายส่วน ทั้งจากเงินบริจาคและเงินสนับสนุนของ กทม. ซึ่งมีการเสนอเรื่องมาขอเงินจาก กทม.ทุกปี โดยให้เหตุผลว่าหอศิลป์ขาดทุน

ทั้งนี้ มูลนิธิฯ เสนอเรื่องมาขอเงิน กทม. ปีละกว่า 70 ล้านบาท แต่เมื่อผ่านกระบวนการพิจารณาของสภา กทม. แล้วมีมติให้เงินสนับสนุนปีละ 40 ล้านบาท เป็นเช่นนี้นับตั้งแต่ปี 2554 เป็นต้นมา โดยหอศิลป์แจงรายจ่ายปีละประมาณ 70-80 ล้านบาท แต่ส่วนหนึ่งทางมูลนิธิหาเงินมาได้เองปีละ 30 กว่าล้านบาท เมื่อรวมกับเงินสนับสนุนของ กทม. อีก 40 ล้านบาท ผู้บริหารหอศิลป์ จึงไปสรุปว่ามีรายรับเพียงพอต่อรายจ่าย และเหลือเงินอีกเล็กน้อยก็ขอเก็บไว้เอง ดังนั้น ถ้า กทม.ไม่ให้เงินสนับสนุนอีก แสดงว่าหอศิลป์จะขาดทุนทันที แล้วจะเรียกว่าบริหารได้กำไรได้อย่างไร

“ทั้งหมดอยู่ที่คำพูดว่าจะพูดอย่างไร ถ้าหอศิลป์รวมเงินสนับสนุนของ กทม.กับเงินบริจาคที่หามาได้เอง ภาพรวมก็ไม่ขาดทุน แต่ถ้าไม่รวมเงินจาก กทม. แล้วมีค่าใช้จ่ายประจำกว่า 70 ล้านบาท จะไม่ขาดทุนได้อย่างไร โดยหลักแล้ว กทม.มีหน้าที่ให้เงินสนับสนุนในช่วงแรกเท่านั้นคือ 5 ปีแรกที่จัดตั้งหอศิลป์ขึ้นมา และเมื่อหอศิลป์ตั้งตัวได้เองแล้ว กทม.ก็ไม่จำเป็นต้องจ่ายเงินสนับสนุนอีก ยิ่งถ้าหอศิลป์ได้กำไรก็ต้องคืนเงินทุกบาททุกสตางค์กลับมาให้ กทม.ด้วย แต่ที่ผ่านมาทางมูลนิธิฯ แจ้งว่าเงินกำไรหรือเงินที่เหลือหลังจากหักค่าใช้จ่ายแล้ว จะขอเก็บไว้ใช้จ่ายเองต่อไป ซึ่งตลอดมาที่ประชุมสภา กทม. ทุกยุคสมัยก็อนุญาตให้มาตลอด” เฉลิมพล กล่าว

นอกจากการบริหารที่ขาดทุนแล้วประเด็นที่ กทม.ทักท้วง คือ การบริหารจัดการหอศิลป์ที่ดูไม่เป็นไปตามวัตถุประสงค์ตามที่ทำสัญญาไว้ การให้เช่าพื้นที่จัดกิจกรรมของหอศิลป์ราคาสูงมาก และเกิดความไม่โปร่งใส งบประมาณที่ กทม.สนับสนุน 40 ล้านบาท/ปี สูญเสียโดยเปล่าประโยชน์ กทม. จึงควรนำมาบริหารจัดการเอง

อย่างไรก็ตาม เมื่อเปิดหนังสือสัญญาที่ทำขึ้นระหว่าง กทม. โดย ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ บริพัตร ผู้ว่าฯ กทม. กับมูลนิธิฯ โดย อภิรักษ์ โกษะโยธิน ประธานกรรมการมูลนิธิฯ เมื่อวันที่ 19 ส.ค. 2554 ในชื่อว่า “สัญญาให้สิทธิในตัวอาคารหอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพฯ” มีทั้งหมด 10 ข้อ กำหนดเงื่อนไข เช่น ผู้รับสิทธิคือ มูลนิธิฯจะต้องจัดการแสดงนิทรรศการศิลปะตลอดทั้งปี ประกอบด้วย นิทรรศการขนาดใหญ่ ขนาดกลาง และขนาดเล็ก จะต้องมีกิจกรรมอบรมสัมมนาให้ความรู้ด้านศิลปวัฒนธรรม ผู้รับสิทธิต้องอำนวยความสะดวก และไม่คิดค่าใช้จ่ายในการจัดกิจกรรมสำหรับผู้มาดูงานหอศิลป์

นอกจากนี้ ยังกำหนดด้วยว่า ผู้ให้สิทธิ คือ กทม.จะไม่ยินยอมให้ผู้รับสิทธิดำเนินกิจกรรมใดๆ ในหอศิลป์ที่ผิดกฎหมาย สร้างความเสื่อมเสียศีลธรรมอันดี และชื่อเสียงภาพลักษณ์ของหอศิลป์

ที่สำคัญ ในข้อ 10 ระบุว่า ในกรณีที่ผู้รับสิทธิบริหารจัดการอาคารหอศิลป์ไม่เป็นไปตามเงื่อนไข หรือหลักเกณฑ์ที่ผู้ให้สิทธิกำหนด หรือผู้รับสิทธิทุจริตหรือผิดสัญญาข้อหนึ่งข้อใด หรือมีข้อขัดแย้งมิได้ปฏิบัติตามนโยบายของผู้ให้สิทธิ ผู้ให้สิทธิสามารถบอกเลิกสัญญานี้ได้ทันที ถ้าผู้ให้สิทธิมีความจำเป็นหรือมีเหตุผลอื่นใดจะต้องใช้หอศิลป์ผู้ให้สิทธิสามารถบอกเลิกสัญญาได้ทันที โดยไม่ต้องแจ้งล่วงหน้าและผู้รับสิทธิตกลงจะไม่เรียกร้องค่าเสียหายและค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้น

เงื่อนไขในข้อ 10 จากสัญญาฉบับแม่ดังกล่าวนี้ ที่ กทม. ยืนยันว่า กทม.มีสิทธิบอกเลิกสัญญากับมูลนิธิฯ ได้ทันที โดยไม่ต้องแจ้งล่วงหน้า

ต่างจากที่เครือข่ายศิลปินออกแถลงการณ์ว่า การที่ กทม.จะยึดเอาหอศิลป์ไปบริหารเองนั้น เป็นเรื่องไม่ถูกต้อง และผิดข้อตกลงตามปริญญาที่ กทม.ได้ลงนามกับเครือข่ายและภาคประชาชนไว้เมื่อปี 2548 ว่า ให้หอศิลป์ได้บริหารกิจการโดยมูลนิธิฯ โดย กทม.จะสนับสนุนงบประมาณตามวัตถุประสงค์

****************************

โดย…ทีมข่าวในประเทศโพสต์ทูเดย์

สถาบันวิชาการจากหลายมหาวิทยาลัย เครือข่ายทางวิชาการร่วมกันจัดเวทีวิชาการเพื่อให้ข้อมูล เรื่อง “ข้อเท็จจริงทางวิชาการในการควบคุมสารเคมีอันตราย : พาราควอต (Paraquat) ไกลโฟเซต (Glyphosate) และคลอร์ไพริฟอส (Chlorpyrifos)โดยเรียกร้องให้รัฐบาลยกเลิกการใช้สารอันตรายทั้ง 3 ชนิด

จุฑามาศ สัตยวิวัฒน์ รองผู้อำนวยการศูนย์ความเป็นเลิศด้านอนามัยสิ่งแวดล้อมและพิษวิทยา สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ กล่าวว่า องค์การอนามัยโลกระบุชัดเจน ว่าสารเคมีปราบศัตรูพืช โดยเฉพาะพาราควอตนั้นส่งผลกระทบอย่างร้ายแรงต่อสุขภาพ ซึ่งหากผ่านเข้าสู่ร่างกาย จะทำให้ร่างกายสร้าง อนุมูลอิสระตลอดเวลา หรือเกิดภาวะโมเลกุลหรืออะตอมที่ไม่เสถียรเนื่องจากขาดอิเลกตรอน ขาดความสมดุล ซึ่งส่งผลทำให้เซลล์ร่างกายเสียหาย เซลล์ตาย หากสูดดมเข้าปอดกลไกออกฤทธิ์ของพาราควอตจะทำให้ปอดเป็นฝ้า หายใจไม่ได้ และที่สำคัญ คือ พาราควอตเป็นสารพิษที่ไม่มียาถอนพิษ นอกจากนี้ ข้อมูลจากศูนย์พิษวิทยาโรงพยาบาลรามาธิบดี ปี 2553-2559 ยังระบุด้วยว่า มีผู้ป่วยจากที่ได้รับพิษ พาราควอต สูงถึง 46% โดยจำนวนผู้ป่วยทั้งหมด 4,223 ราย เสียชีวิตถึง 1,950 รายขณะที่ ไกลโฟเซต นั้นถูกค้นพบว่า มีส่วนกระตุ้นการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งเต้านม เพิ่มขึ้น ถึง 5- 13 เท่า

ศ.นพ.ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา ศูนย์วิทยาศาสตร์สุขภาพโรคอุบัติใหม่ คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย กล่าวว่าหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ และทางการแพทย์มากมาย ชี้ตรงกันว่าสารเหล่านี้มีพิษในระยะยาวและก่อให้เกิดโรคทางสมองที่รักษาไม่ได้. ได้แก่โรคพาร์กินสัน โรคสมองเสื่อม และอาจจะเกี่ยวพันกับมะเร็ง

ทั้งนี้ มีการเฝ้าติดตามผู้ที่สัมผัสกับยาฆ่าหญ้าชนิดต่างๆตั้งแต่ปี 2543 เป็นต้นมา พบว่า ผู้ที่สัมผัสกับสารเคมีที่ใช้ในการฆ่าหญ้าและวัชพืชเหล่านี้มีความเสี่ยงที่จะเกิดโรคพาร์กินสัน เพิ่มขึ้น มีการรายงานผลจากการติดตามผู้ที่สัมผัสกับสารเคมีเหล่านี้ในการติดตามเป็นเวลาเก้าปี และสรุปผลว่ามีความเสี่ยงจากการเกิดโรคพาร์กินสันเพิ่มขึ้นถึง 70% และในเวลาต่อมาได้พิสูจน์ว่าพาราควอท เป็นตัวการสำคัญและทำให้มีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นถึง 2.5 เท่า

ศ.พรพิมล กองทิพย์ อาจารย์คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่า จากการศึกษากลุ่มหญิงตั้งครรภ์ในชุมชนเกษตรกรที่ไปฝากครรภ์ในโรงพยาบาล อำนาจเจริญ จ.อำนาจเจริญ พบความสัมพันธ์ระหว่างการได้รับสารกำจัดศัตรูพืชในระหว่างตั้งครรภ์ ที่ส่งผลไปถึงกรรมพันธุ์ รวมถึงพบสะสมในน้ำนมแม่และกระทบต่อการพัฒนาระบบประสาทของทารก

นอกจากนี้ ยังพบว่า สารไกลโฟเสต นั้นออกฤทธิ์ทำลายระบบประสาทส่วนกลางในระยะยาว ขณะที่สารพาราควอต มีผลต่อการระคายเคืองของเนื้อเยื่อ โดยพบด้วย ว่า พาราควอตและไกลโฟเซตยังสามารถผ่านจากมารดาไปสู่ตัวอ่อนในครรภ์ โดยพบการตกค้างของพาราควอตในซีรั่มทารกแรกเกิดและมารดาระหว่าง 17-20% พบไกลโฟเซต ระหว่าง 49-54% และพบว่าหญิงตั้งครรภ์ที่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมมีความเสี่ยงรับสารไกลโฟเซตมากกว่าคนทั่วไป 12 เท่า

พวงรัตน์ ขจิตวิชยานุกูล ผู้อำนวยการสถานวิจัยเพื่อความเป็นเลิศทางวิชาการด้านวิจัยและนวัตกรรมเพื่อสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยนเรศวร กล่าวว่า พาราควอตและไกลโฟเซตที่ถูกพ่นลงดิน จะไม่ได้เสื่อมฤทธิ์ในทันที แม้จะดูดซับได้ดีในดิน แต่เมื่อมีการใช้สารเคมีต่อเนื่องซ้ำๆ หลายปี จะเกินสภาวะอิ่มตัวที่สารอินทรีย์ในดินจะดูดซับได้ จะทำให้สารเคมีถูกชะล้างออกจากดินไปสู่น้ำใต้ดินและแหล่งน้ำ ส่งผลให้พืชดูดซับสารเคมีเหล่านี้ไปสะสมในลำต้นได้ และเกิดการสะสมของสารเคมีเหล่านี้ในสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศวิทยา ผู้บริโภคไม่สามารถขจัดสารตกค้างที่ดูดซึมออกได้ด้วยการล้าง และในต่างประเทศยังพบพาราควอตตกค้างในอาหาร เช่น แป้ง เบียร์ และอาหารเด็ก อีกด้วย

ด้าน นพดล กิตนะ อาจารย์ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า จากการศึกษาของโครงการเฝ้าระวังภัยจากการใช้สารฆ่าวัชพืชในพื้นที่เกษตรกรรม ที่จ.น่าน พบ การตกค้างปนเปื้อน ใน กบหนอง ปูนา หอยกาบน้ำจืด และ ปลากะมัง มีค่ามากกว่าระดับสูงสุดที่องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ (Codex Alimentarius, FAO) จำกัดให้มีในอาหาร ซึ่งจำกัดให้มีพาราควอตในเนื้อสัตว์ไม่เกิน 5 ไมโครกรัม/กิโลกรัม โดยปริมาณที่พบในปูนาอยู่ระหว่าง 24 – 56 ไมโครกรัม/กิโลกรัม พบในกบหนอง 17.6 – 1,233.8 ไมโครกรัม/กิโลกรัม พบในปลา 6.1 – 12.5 ไมโครกรัม/กิโลกรัม และพบในหอยกาบน้ำจืด 3.5 – 7.7 ไมโครกรัม/กิโลกรัม ถือเป็นสัญญาณเตือนถึงภัยใกล้ตัวจากการใช้สารฆ่าวัชพืชที่อาจจะเกิดขึ้นได้กับสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ ที่อาศัยในพื้นที่เกษตรรวม

****************************

โดย…..ทีมข่าวการเมืองโพสต์ทูเดย์

คณะกรรมาธิการ (กมธ.) การเมือง สภานิติบัญญัติแห่งชาติ หรือ สนช. ร่วมกับสมาคมรัฐประศาสนศาสตร์ นิด้า ได้จัดการสัมมนา หัวข้อ “รัฐธรรมนูญปราบโกง จะสัมฤทธิ์ผลได้จริงหรือไม่” ณ ห้องเมจิก 2 ชั้น 2 โรงแรมมิราเคิล แกรนด์ คอนเวนชั่น หลักสี่ กรุงเทพฯ เมื่อวันที่ 16 พ.ค. ที่ผ่านมา

อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ อดีตนายกรัฐมนตรี ให้ความเห็นว่า รัฐธรรมนูญนี้มีการตั้งฉายาไว้ว่าเป็นฉบับปราบโกง ซึ่งต้องชื่นชมว่าเป็นการตลาดที่ดีมาก เพราะผู้ร่างขณะนั้นไปทำประชามติ ซึ่งคงจับอารมณ์ความรู้สึกของคนส่วนใหญ่ ว่าปัญหาทุจริต คอร์รัปชั่น เป็นภัยใหญ่หลวง และหากมองวิกฤติการเมือง 10 ปีที่ผ่านมา เกิดจากการใช้อำนาจไม่ชอบเป็นสาเหตุหลักและนำไปสู่ความขัดแย้ง

อย่างไรก็ดี ในที่สุดกระบวนการป้องกันปราบปรามทุจริตคอร์รัปชั่น ต้องอาศัยหลายกระบวนการควบคู่ โดยในสังคมไทยพยายามทำเรื่องนี้ ทั้งกระบวนการการเมือง คือ อภิปรายไม่ไว้วางใจ แต่ติดขัดและจบลงตรงเสียงข้างมาก แม้กระทั่งกระบวนการตุลาการ

นอกจากนี้ กระบวนการการถอดถอนผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง การมีบทบัญญัติดังกล่าวที่ผ่านมา แม้ไม่ประสบความสำเร็จ แต่กระบวนการดังกล่าวทำให้การเชื่อมโยงตรวจสอบทุจริต ส่ง ปปช. และศาลพิจารณา แต่ทำไมกลับเอากระบวนการนี้ออกไป

“เมื่อปปช.มีบทบาทมากขนาดนี้ เดิม ปปช.เป็นผู้ดำเนินการไม่ชอบเสียเอง ฝ่ายการเมืองสามารถยื่นฟ้องได้ เหมือนปปช.ชุดหนึ่ง แต่รัฐธรรมนูญฉบับนี้ ปปช.มีปัญหา ต้องไปยื่นผ่านประธานรัฐสภา แต่สามารถใช้ดุลยพินิจจะส่งเรื่องนี้หรือไม่ ซึ่งในความจริงประธานรัฐสภามาจากฝ่ายรัฐบาล หากเกิดการทุจริตในรัฐบาล ถ้าปปช.ชุดใดไม่ตรวจสอบฝ่ายบริหารพอเล่นงานปปช. ประธานรัฐสภาบอกไม่มีน้ำหนัก โยนทิ้ง”

ส่วนศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ในเรื่องการอุทธรณ์ต้องมีเงื่อนไข ก่อนขึ้นที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกา กฎหมายใหม่มีข้อดี แต่มีจุดอ่อนหลายจุด เช่น การเปิดเผยบัญชี กฎหมายบอกให้ทำโดยสรุป และไม่ทราบว่าสรุปอย่างไร แต่การตรวจสอบจากสังคม ส่งเสริมให้ประชาชนไปตรวจสอบอย่างไร โดยลำพังเพียงกฎหมายไม่ใช่คำตอบ ทว่าสังคมสามารถมีส่วนร่วมในการปราบโกงจริงหรือไม่

ด้าน พงศ์เทพ เทพกาญจนา อดีตรองนายกฯ มองว่า เป็นห่วงเวลาที่ใช้รัฐธรรมนูญปราบโกง จะเป็นแบบเดียวกับขอเวลาอีกไม่นานหรือเปล่า เป็นคำโฆษณาชวนเชื่อ และเมื่อรัฐธรรมนูญนี้เรียกว่าปราบโกง ดูเป็นคำไม่เหมาะสมเท่าไหร่ แต่ถ้าบอกว่าโกงอำนาจจากประชาชนน่าจะตรงกว่า เพราะอำนาจจากประชาชน คือ การถอดถอนบุคคลผู้ดำรงตำแหน่งสำคัญๆ ฉะนั้น จะเรียกว่าปราบโกงจึงไม่สนิทใจ

ส่วนเรื่องการทุจริต เป็นเรื่องที่ทุกคนในสังคมให้ความสนใจ การทุจริตมันเพิ่งเกิดในสมัยประชาธิปไตย มีนักการเมืองหรือไม่ ต้องบอกว่าการทุจริต เกิดจากประเทศเป็นประชาธิปไตยก่อนมีนักการเมืองมาจากการเลือกตั้ง สมัยโบราณทุจริต เป็นสิ่งที่ทำได้โดยชอบด้วยกฎหมายของผู้มีอำนาจ เพราะสมัยก่อนคนมีอำนาจทำอะไรก็ได้ แม้กระทั่งในปัจจุบัน ดังนั้น การไม่เป็นประชาธิปไตย ทำให้เกิดการทุจริตคอร์รัปชั่นมาก

ทั้งนี้ ต้องจัดระบบการตรวจสอบผู้ใช้อำนาจให้กว้างขวาง รวมถึงองค์กรที่จะไปตรวจสอบด้วย คนมีอำนาจมีโอกาสทำไม่ถูกต้องแทบทั้งสิ้น อย่างแรก องค์กรกลไกสำคัญ คือ ตัว ปปช. องค์กรอิสระ ตุลาการ บุคคลในองค์กรเหล่านี้ส่วนใหญ่มาจากไหน มาจากการเห็นชอบของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) อนาคตมาจากวุฒิสภาช่วง 5 ปีแรก มาจากไหน ภูเขาลูกเดียวกัน

“คิดถึงท่านวิษณุ เครืองาม ถึงคำพูด ลงเรือแป๊ะ ต้องตามใจแป๊ะ การตรวจสอบทุจริตไม่ได้แน่ เพราะจุดสำคัญ เมื่อการตรวจสอบอยู่กับองค์กรอิสระเหล่านี้ที่มาจากที่เดียวกัน แต่ระบบปัจจุบันเมื่อเกิดทุจริต ศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ผู้เสียหายฟ้องเองไม่ได้ ต้องผ่านปปช. หากบอกไม่มีมูลก็จบ หากถามผมระบบถูกตัดตอนอย่างนั้นไม่ดี ต้องเปิดผู้เสียหายฟ้องเองได้ และให้ประชาชนฟ้องศาลเองได้ด้วย”

นอกจากนี้ รัฐธรรมนูญพูดประชาชนมีส่วนร่วมในการชี้ช่องให้เบาะแส ซึ่งไม่ต่างอะไรกับที่ทำอยู่ขณะนี้ ถามว่าถ้าให้ประชาชนทุกคนมีส่วนร่วมต้องมากกว่านี้ ตัวอย่าง สามารถให้ประชาชนประชาชนเข้าไปฟังการประชุมของปปช.ด้วยได้หรือไม่ เพื่อดูว่าทำงานอย่างไร เชื่อถือได้หรือไม่ ถ้าเทียบกับต่างประเทศ ลูกขุน มีอำนาจชี้ข้อเท็จจริงในคดีเป็นอย่างไร เป็นรายคดี มาแล้วจบไป ให้ประชาชนมีอำนาจมากกว่าชี้ช่องเบาะแส ป้องกันไม่ให้เกิดการทำไม่ดีไม่งาม

ขณะเดียวกัน การเปิดเผยบัญชีของใหม่ ไม่เปิดเผยแบบละเอียด แต่อีกส่วน คือ ผู้ยื่นบัญชีไม่เปิดเผยทุกคน เว้นบางตำแหน่ง เพื่อให้ประชาชนเข้ามาตรวจสอบ เพราะสายตุลาการไม่เปิด เว้นแต่ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ และเห็นด้วยกับร่างพ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญ ปปช. และอีกหลายฉบับ ในเรื่องไปอบรมหลักสูตร โครงการ เพราะถ้ารู้จักจะเป็นปัญหาทำงาน หลักการดี แต่ไม่รู้ว่ากว่าถั่วจะสุกงาก็ไหม้หรือไม่ ส่วนตัวยังรู้สึกว่าการอบรบเป็นปัญหา ก็น่าจะมากกว่านี้

สุดท้าย สิ่งที่พูดเป็นเรื่องของมาตรการปราบปราม สิ่งที่แก้ได้ 2 เรื่อง เห็นด้วยค่านิยมวัฒนธรรมของคนเลิกทำทุจริต ระบบอุปถัมภ์ ปรับปฏิรูประบบราชการในการตัดประเด็นให้เกิดทุจริต อาชีพหน่วยงานรัฐมีอำนาจมากเท่าไหร่ มีการคอร์รัปชั่นตามมาเยอะ ถ้าสิ่งเหล่านี้ไม่จำเป็นต้องเลิก รวมถึงการใช้ดุลยพินิจ ก็อาจไปสู่การทุจริต เพราะถูกนำไปใช้หาผลประโยชน์

ขณะที่ บรรเจิด สิงคะเนติ อดีตคณบดีคณะนิติศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ กล่าวว่า ส่วนตัวมีประเด็น 3 – 4 ประเด็น โดยลำพังรัฐธรรมนูญปราบโกงไม่ได้ เพราะแค่วางโครงสร้างและกลไกเท่านั้น ถึงแม้ว่าวางกลไกไว้อย่างไร ซึ่งรัฐธรรมนูญป้องแค่คนโกง เพราะเขียนกำหนดคุณสมบัติไว้ เท่านั้น

อย่างไรก็ดี ถ้าดูภาพรวมแล้วรัฐธรรมนูญโฟกัสไปให้น้ำหนัก สร้างเสริมค่านิยมของประชาชน มาตรการปราบโกง ป้องกันและสร้างความนิยม แต่ไม่ได้ลงในภาคประชาชนและฝ่ายการเมือง ถ้าจุดนั้นเกิดตีบตัน แต่ถ้ามีดุลภาพให้ภาคประชาชนจัดการ ก็สุ่มเสี่ยง แต่รัฐธรรมนูญนี้ไม่มีความพยายามให้นักการเมืองมีส่วนร่วม

ทั้งนี้ เน้นเรื่ององค์กรอิสระ เช่น การจัดทำร่าง พรบ. หากแต่มาตรการประเด็นใหญ่ คือ อะไรสำนึกร่วมในการปราบโกงของประชาชนไทย เพราะในต่างประเทศมีสำนึกเรื่องภาษี หากมีสำนึกร่วมจะขับเคลื่อนในการตรวจสอบ และสำนึกร่วมของไทยมีแค่บางสถานการณ์เท่านั้น

“มาตรการในการปราบปรามการทุจริต รัฐธรรมนูญทำอย่างไรให้การโกงมีความเสี่ยงสูง หากมีความเสี่ยงสูงจะไม่มีใครกล้าโกง แต่ก่อนใช้เครื่องมือทางอาญาทำให้มีความเสี่ยงต่ำ ทำอย่างไรให้กลไกมีประสิทธิภาพ เพราะกลไกอาญาเป็นหลัก ต้องใช้ปราศจากข้อสงสัย ต้องเอาเรื่องวินัย ใช้เวลาสั้น และตรวจสอบได้เร็ว เอาวินัยอาญา ไปผูกกับ ปปช. มติ ครม. ที่กำหนดว่า หากมีการโกงต้องตรวจสอบใน 30 วัน ควรพัฒนาเป็นกฎหมาย ต่อมา ควรนำมาตรการทางแพ่ง โดยใช้ พ.ร.บ.ความรับผิดละเมิดมาใช้ และใช้กระบวนการอาญาเป็นขั้นตอนสุดท้าย ซึ่งประสิทธิภาพในการลงโทษ

ทั้งนี้ การป้องการทุจริต เรื่องหลักธรรมาภิบาล กลไกสำคัญเปิดเรื่องรับฟังความเห็นปลายทาง หน่วยปราบปราม ต้องวิเคราะห์อย่างไร เพราะการโกงแบบพลวัตร หลักธรรมาภิบาล พลังของประชาชน ใช้มาตรการปราบมา 20 ปี หาจุดร่วมปชช.ให้เจอมาตรการมากขึ้น ในเชิงบวก รัฐธรรมนูญไม่ใช่ตัวปราบ แต่เป็นตัวทำให้กลไกภาคประชาชนมีส่วนร่วมมากขึ้น

การแข่งขันฟุตบอลลีกชั้นนำของชาติยุโรปรูดม่านปิดฉากลงเมื่อคืนวันที่ 13 พ.ค.ที่ผ่านมา ต่อด้วยคิวโม่แข้งของมหกรรมฟุตบอลรายการยิ่งใหญ่ที่แฟนบอลทั่วโลกต่างรอคอย เพราะ 4 ปีถึงจะจัดแข่งขันสักครั้ง นั่นก็คือมหกรรมการแข่งขันฟุตบอลโลก 2018 รอบสุดท้ายในระหว่างวันที่ 14 มิ.ย.-15 ก.ค.นี้ ที่ประเทศรัสเซียเป็นเจ้าภาพ

มหกรรมการแข่งขันฟุตบอลโลกรอบสุดท้ายปีนี้ไม่เพียงแต่ช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจโลกได้ดีกว่ากีฬาอื่นแล้ว ยังทำให้เกิดเงินสะพัดในวงการพนันฟุตบอลอย่างมหาศาล เช่นเดียวกับประเทศไทยทั้งด้านเศรษฐกิจและการพนันก็เริ่มคึกคัก มีการถ่ายทอดสดให้ชาวไทยชมครบทั้ง 32 นัด ทำให้ ธนากร คมกฤส เลขาธิการมูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน วิตกว่า ชาวไทยจะมัวเมาการพนันเพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะเยาวชนซึ่งกลุ่มสุ่มเสี่ยงถูกล่อลวงไปในทางที่ผิด จากผลการสำรวจโดยฝ่ายวิชาการของ มูลนิธิฯ พบว่า เยาวชนไทยเล่นการพนันฟุตบอลมากกว่า 3 ล้านคน

เพื่อยับยั้งไม่ให้เยาวชนไทยตกเป็นทาสการพนันฟุตบอลไปมากกว่านี้ ธนากรนำกลุ่มเครือข่ายรณรงค์หยุดพนัน และเครือข่ายเด็กรุ่นใหม่ไม่พนันเข้ายื่นหนังสือถึง พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกรัฐมนตรี ในฐานะกำกับดูแลงานด้านตำรวจและกีฬา เพื่อเสนอให้มีแผนปฏิบัติการปราบปรามการพนันเชิงรุกในการแข่งขันฟุตบอลโลก 2018 โดยส่วนใหญ่จะแทงพนันผ่านเว็บไซต์ออนไลน์ที่เปิดให้บริการกว่า 2 แสนเว็บไซต์

ธนากร กล่าวว่า กลุ่มเครือข่ายรณรงค์หยุดพนัน และเครือข่ายเด็ก รุ่นใหม่ไม่พนัน ได้ยื่นข้อเสนอถึง พล.อ.ประวิตร 4 ข้อเสนอ ประกอบด้วย 1.ในการถ่ายทอดสดฟุตบอลโลกทุกนัด ต้องมีการรณรงค์สอดแทรกโทษของการพนัน และเชิญชวนให้เชียร์ฟุตบอลโดยไม่เล่นการพนัน 2.ขอให้สำนักงานตำรวจแห่งชาติตั้งศูนย์ปราบปรามพนันฟุตบอล 3.ขอให้ พล.อ.ประวิตร สั่งการหน่วยงานต่างๆ ทั้งภาครัฐและภาคประชาสังคม ลงนามร่วมกันเพื่อแก้ปัญหาเรื่องดังกล่าว และ 4.เครือข่ายฯ ยินดีให้ความร่วมมือในการรณรงค์หยุดพนัน เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานของนครบาลตั้งศูนย์ปราบเว็บพนันออนไลน์ช่วงบอลโลก

มาตรการดังกล่าวน่าจะเป็นเครื่องมือหยุดยั้งและยับยั้งไม่ให้ชาวไทยและเยาวชนเข้าไปพัวพันเล่นการพนันฟุตบอลได้ในระดับหนึ่ง ดีกว่าไม่มีมาตรการใดๆ ออกมารองรับ

ด้าน พล.ต.ต.ภาณุรัตน์ หลักบุญ รองผู้บัญชาการตำรวจนครบาล (รอง ผบช.น.) ในฐานะผู้อำนวยการศูนย์ป้องกันปราบปรามการพนันทายผลการแข่งขันฟุตบอล กล่าวว่า ขณะนี้ บช.น.ได้ตั้งศูนย์ป้องกันปราบปรามการพนันทายผลการแข่งขันฟุตบอลโลก และอยู่ระหว่างตรวจสอบเว็บไซต์พนันบอลออนไลน์ เบื้องต้นพบกว่า 300 เว็บไซต์ที่สามารถเสิร์ชหาได้จากกูเกิล

การปฏิบัติจับกุมผู้ลักลอบเล่นการพนันทายผลฟุตบอลลีกดังยุโรป ตั้งแต่วันที่ 1-15 พ.ค. ดังนี้ 1.จับกุมเจ้ามือ 1 คดี ผู้ต้องหา 2 คน ผู้เล่น 150 คดี รวมผู้ต้องหา 160 คน เดินโพย 2 คดี รวมผู้ต้องหา 2 คน 2.การพนันทายผลฟุตบอลทางอินเทอร์เน็ต จับกุมเจ้ามือ 7 คดี รวมผู้ต้องหา 13 คน ผู้เล่น 9 คดี รวมผู้ต้องหา 41 คน ทั้งหมดรวมผู้ต้องหา 167 คดี 218 คน

ทั้งนี้ ยึดของกลาง 1.เงินสด 171,856 บาท 2.มูลค่าเงินในโพย 297,846 บาท 3.โพยพนันฟุตบอล 267 แผ่น 4.คอมพิวเตอร์ 21 ชุด 5.คอมพิวเตอร์โน้ตบุ๊ก 1 เครื่อง 6.เครื่องพิมพ์ใบเสร็จ 5 เครื่อง 7.เครื่องถ่ายเอกสาร 1 เครื่อง และ 8.โทรศัพท์มือถือ 6 เครื่อง

การพนันไม่เคยทำให้ใครรวย ยกเว้นเจ้ามือ หรือ เจ้าของบ่อน

บรรยายภาพ – มูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน และเครือข่ายร่วมยื่นหนังสือถึงรัฐบาล ให้ป้องปรามการพนันบอล ที่ทำเนียบรัฐบาล – ภาพ : อมรเทพ โชติเฉลิมพงษ์

********************************

โดย…ทีมข่าวการเมืองโพสต์ทูเดย์

ทิศทางการปฏิรูปประเทศตามสัญญา รัฐบาล พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ดูท่าจะไปไม่ถึงฝั่ง หากอยู่ในสภาพนี้ “บวรศักดิ์ อุวรรณโณ” ประธานกรรมการปฏิรูปประเทศด้านกฎหมาย ออกโรงมาท้วงติงว่าแม้จะใช้เวลาถึง 4 ปีแล้ว แต่การปฏิรูปยังอยู่ในขั้นตอนการวางแผน ยังไม่มีอะไรคืบหน้า และตอบไม่ถูกว่า การปฏิรูปจะแล้วเสร็จเมื่อใด เพราะรัฐธรรมนูญฉบับ มีชัย ฤชุพันธุ์ ประธานกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ (กรธ.) บัญญัติให้การปฏิรูปอยู่ในบทถาวร ซึ่งหมายความว่า จะต้องปฏิรูปต่อไป ตราบเท่าที่รัฐธรรมนูญยังคงอยู่ แต่ในความเห็นจริงแล้วเราจะปฏิรูปไปตลอดชาติไม่ได้

อย่างไรก็ตาม หากจะปฏิรูปให้สำเร็จ สิ่งที่รัฐบาลต้องทำมี 3 อย่าง คือ นายกรัฐมนตรี ต้องลงมาเล่นเองเหมือนการปฏิรูปกฎหมายในเกาหลีใต้ ที่ประธานาธิบดีมาเป็นประธานนำการรื้อ ยกเลิก หรือทบทวนกฎหมายที่ล้าหลังจนสำเร็จ พร้อมกับดึงผู้เชี่ยวชาญมาร่วมทำงานจนสามารถรื้อกฎหมายที่ไม่เป็นประโยชน์ไปได้กว่า 60% ที่ค้างอยู่ในระบบให้หายไปได้ ผลที่ตามมาคือสามารถช่วยลดต้นทุนประชาชนและแก้ปัญหาคอร์รัปชั่นได้ ดังนั้น ถ้าประเทศไทยจะ “กิโยตีน” กฎหมายล้าสมัย ต้องทำเหมือนเกาหลีใต้

“ไม่รู้ปฏิรูปจะเสร็จเมื่อไร เพราะกระบวนการไปเรื่อยๆ ที่เห็นชัด คือ ปฏิรูปตำรวจ ข้อเสนอที่ออกมาไม่ได้ทำให้เกิดการปฏิรูปจริงๆ นายกรัฐมนตรี ไม่พอใจจึงสั่งให้ทำใหม่ โดย มีชัย ฤชุพันธุ์ ประธานกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ เป็นประธาน ที่ต้องทำให้เสร็จก่อนเลือกตั้งและเป็นแนวทางที่ปฏิรูปจริงๆ”

แนวทางที่สอง คือ การปฏิรูปต้องเอาผู้ถูกปฏิรูปหรือกลไกราชการทั้ง 20 กระทรวง ออกไปเป็นแค่ผู้มีส่วนร่วมหรือเป็นผู้ให้ความเห็น ไม่ใช่ผู้กำหนดทิศทาง เพราะที่ผ่านมาไม่เกิดการเปลี่ยนแปลงหรือปฏิรูปใดๆ เพราะไม่มีทางที่ผู้ถูกปฏิรูปจะบอกว่าตัวเองไม่ดี ตัวอย่างเช่น คณะกรรมการปฏิรูปด้านพลังงาน เสนอแนวทางการพัฒนาพลังงานทางเลือก แต่กระทรวงพลังงาน กลับไม่สนองตอบและคัดค้านเสียด้วยซ้ำ เพราะยังต้องการดำเนินนโยบายแบบเดิมๆ ในเรื่องพลังงานฟอสซิล หรือจะปฏิรูปความเป็นธรรมด้านภาษี ควรให้กรมสรรพากรเป็นเพียงผู้มีส่วนร่วม เพราะไม่มีหน่วยราชการใดจะบอกว่ากฎหมายตัวเองไม่ดี หรือไม่มีหน่วยงานใดอยากลดอำนาจตัวเอง นี่จึงเป็นเหมือนคอขวดในการเดินหน้าปฏิรูปให้สำเร็จ

และสาม คือ คณะกรรมการปฏิรูปทุกชุดต้องสามารถเสนอกฎหมายเองต่อคณะรัฐมนตรี (ครม.) ได้ ดังนั้น จึงเตรียมเสนอให้มีร่าง พ.ร.บ.ว่าด้วยแผนและขั้นตอนการดําเนินการปฏิรูปประเทศ ที่จะทำให้คณะปฏิรูปทั้ง 10 คณะ สามารถเสนอกฎหมายได้ พร้อมกับเข้าไปมีส่วนร่วมอยู่ในทุกขั้นตอน เช่น ในชั้นกรรมาธิการรัฐสภา

“หลักการปฏิรูปกฎหมาย คือ ทำกฎหมายที่ดี มีกฎหมายเท่าที่จำเป็น และยกเลิกกฎหมายที่ล้าสมัย ซึ่งวันนี้แม่งานหลักมี 3 หน่วย คือ คณะปฏิรูปกฎหมาย สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา และสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี (สลค.) ซึ่งต่อไปการทำกฎหมาย ตั้งแต่เริ่มกระบวนการต้องทำตามมาตรา 77 มีการรับฟังความเห็น ประเมินผลกระทบก่อนและหลังอย่างครอบคลุมรอบด้าน” บวรศักดิ์ กล่าว

คณะปฏิรูปกฎหมายเร่งคลอดกฎหมายระยะเร่งด่วน เน้นกฎหมายที่สร้างความเป็นธรรมแก่คนด้อยโอกาสในสังคม เช่น กฎหมายขายฝาก หรือกฎหมายป่าชุมชน โดยกรมป่าไม้เห็นด้วยและเป็นผู้ร่วมผลักดันร่วมกับภาคประชาชนซึ่งจะทำให้ชาวบ้านสามารถอยู่ร่วมกับป่าได้ โดยยึดหลัก ป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่างแนวพระราชดำริ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช หรือในหลวง รัชกาลที่ 9 รวมถึงกฎหมายรัฐวิสาหกิจชุมชน เป็นต้น

ดังนั้น กฎหมายที่คณะปฏิรูปเสนอในการผลักดัน หรือตัดสินใจต่างต้องให้ตัวแทนคณะปฏิรูปทุกคณะเข้าไปมีส่วนร่วมทุกกระบวนการ เพราะหากไม่เข้าไปมีส่วนร่วมกฎหมายดีๆ ที่เสนอไปจะวนเวียนอยู่แต่ในระบบราชการ เช่น ร่างกฎหมายการขัดกันระหว่างประโยชน์ส่วนบุคคลและประโยชน์ส่วนรวม ที่คณะปฏิรูปกฎหมายเสนอไป ทางสภากลับยังไม่เห็นชอบกลับดองแช่อยู่อย่างนั้น แม้จะผ่านการรับฟังความคิดเห็นประชาชนมาแล้ว

จึงเป็นที่มาที่นายกรัฐมนตรีตั้ง กอบศักดิ์ ภูตระกูล รมต.ประจำสำนักนายกรัฐมนตรี มาเป็นประธานการประชุมคณะกรรมการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ เพื่อนำวาระเร่งด่วนที่ต้องการทำเร็วให้สำเร็จก่อนเลือกตั้ง โดยกำหนดคณะละ 3 เรื่อง ทั้งหมด 10 คณะ รวม 30 เรื่อง ซึ่งต้องทำให้เห็นเป็นผลงานปฏิรูปก่อนเลือกตั้ง เพราะเกี่ยวข้องโดยตรงกับคะแนนนิยมรัฐบาลคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) และ พล.อ.ประยุทธ์ ในอนาคต

****************************

โดย…ไพบูลย์ กระจ่างวุฒิชัย

หากจะบอกว่าการปฏิรูปประเทศด้านไหนมีความเคลื่อนไหวอย่างมีนัยสำคัญมากที่สุดในเวลานี้ คงต้องยกให้กับ “การปฏิรูปตำรวจ”

นับตั้งแต่ประกาศใช้รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 มาเป็นเวลากว่า 1 ปี การปฏิรูปตำรวจเริ่มต้นอย่างแข็งขันด้วยการเข้ามาเป็นประธานคณะกรรมการของ “พล.อ.บุญสร้าง เนียมประดิษฐ์” ซึ่งสามารถผลักดันข้อเสนอให้กับรัฐบาลพิจารณาอย่างเป็นทางการ จนกระทั่งล่าสุดรัฐบาลได้ตั้งคณะกรรมการพิจารณาร่าง พ.ร.บ.ตำรวจ และให้ “มีชัย ฤชุพันธุ์” ประธานกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ ดำรงตำแหน่งประธานด้วยตัวเอง

แม้หลายฝ่ายจะมองว่าการปฏิรูปตำรวจไม่ได้เดินหน้าไปไหน เนื่องจากก่อนหน้านี้ทั้งสภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) และสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ (สปท.) เคยเสนอผลการศึกษาไปยังรัฐบาลหลายครั้ง แต่ในมุมมองของ “คำนูณ สิทธิสมาน” กรรมการพิจารณาร่าง พ.ร.บ.ตำรวจ กลับคิดว่าไม่ได้เป็นเช่นนั้น เพราะคณะกรรมการชุดนี้มีหน้าที่แตกต่างจากการทำงานของส่วนอื่นที่ผ่านมา

“คณะกรรมการชุดนี้เป็นคณะกรรมการที่ตั้งขึ้นตาม พ.ร.บ.ระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน มีองค์ประกอบมาจากคณะกรรมการกฤษฎีกาคณะพิเศษครึ่งหนึ่ง คือ 8 คน และบุคคลภายนอกอีก 8 คน เป็นคณะพิเศษที่พิจารณากฎหมายที่สำคัญ”

“จะเห็นได้ว่าองค์ประกอบของคณะกรรมการชุดนี้น่าจะมีความสำคัญ เพราะว่ามีอาจารย์มีชัยลงมาเป็นประธานเอง มีรองนายกฯ วิษณุ มาเป็นกรรมการ ดังนั้น ทางรัฐบาลจะรับรู้โดยตลอด อะไรที่เป็นนโยบายของรัฐบาล อะไรทำได้ ทำไม่ได้ ก็สามารถประสานงานกันได้ คิดว่าจึงเป็นคณะกรรมการชุดที่มีประสิทธิภาพ”

คำนูณ ระบุว่า “ดังนั้น เมื่องานเสร็จจากคณะกรรมการชุดนี้แล้ว จะปรากฏออกมาเป็นร่างกฎหมายก็สามารถส่งไปยังรัฐบาลได้เลย ไม่ต้องกลับมายังกฤษฎีกาอีกแล้ว แต่ถ้าจะพูดถึงความเชี่ยวชาญ ก็อย่างที่สังคมรับรู้กัน คือ ถือว่าเป็นสามกูรูทางกฎหมายของยุค ทั้ง อาจารย์มีชัย อาจารย์วิษณุ และอาจารย์บวรศักดิ์ ก็มารวมอยู่ในที่เดียวกัน และแต่ละท่านก็อยู่ในคณะรัฐมนตรี บางท่านเคยเป็นกรรมการข้าราชการตำรวจ หรือ ก.ตร. ในสัดส่วนของผู้ทรงคุณวุฒิมาก่อน เพราะฉะนั้น การรับรู้ในเรื่องระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน หรือประสบการณ์ที่เป็นรูปธรรมเกี่ยวกับตำรวจจึงมีค่อนข้างมาก”

มีบางฝ่ายบอกว่าการปฏิรูปตำรวจเหมือนกับการวนกลับมาสู่จุดเดิม? คำนูณ ออกตัวว่า “ขออนุญาตไม่พูดถึงอดีตแล้วกัน แต่เอาเป็นว่าในปัจจุบันนี้ระยะเวลาตามโรดแมปที่เหลืออยู่ก็คงประมาณเกือบๆ 1 ปี หรือประมาณ 10 เดือน เอาเป็นว่าสิ่งที่ท่านนายกฯ แจ้งผ่านท่านวิษณุมา ท่านก็ยืนยันให้เร่งทำให้เต็มที่ เพราะท่านก็เห็นว่าประชาชนต้องการเห็นการปฏิรูปที่เป็นรูปธรรม”

“ในบรรดาประเด็นการปฏิรูปประเทศทั้งหลาย เรื่องการปฏิรูปตำรวจน่าจะเป็นความเรียกร้องต้องการสูงสุดของประชาชน เพราะฉะนั้น ท่านต้องการให้เสร็จโดยเร็ว อาจจะไม่ต้องเสร็จพร้อมกันไปทั้งหมดก็ได้ อะไรที่เร่งด่วนก็สามารถที่จะส่งให้ท่านก็ได้ และทราบมาว่าท่านเองก็ให้ความสำคัญและติดตามข่าวสารจากคณะกรรมการพอสมควร การทำงานของคณะกรรมการได้ประชุมไปแล้วหลายครั้ง และผ่านประเด็นใหญ่ๆ ไปได้พอสมควร เพราะฉะนั้นเชื่อว่าในเมื่อผู้นำประเทศ ท่านนายกฯ แสดงเจตนาอย่างแรงกล้าเช่นนี้ก็สมควรต้องเชื่อถือ”

สำหรับหลักการสำคัญของการปฏิรูปตำรวจครั้งนี้ คำนูณ เปิดเผยว่า “ต้องตอบโจทย์สองข้อ ซึ่งเป็นเรื่องที่พูดกันตั้งแต่วันแรก 1.ตอบโจทย์ความทุกข์ของประชาชน ซึ่งเกิดมาจากการปฏิบัติหน้าที่ของข้าราชการตำรวจที่อาจจะมีปัญหาและไม่ครบถ้วน ไม่เป็นไปตามความต้องการ และไม่ได้อำนวยความยุติธรรมให้ประชาชนได้เต็มที่ 2.ตอบโจทย์ทุกข์ของตำรวจ หมายถึง ข้าราชการตำรวจจะทำอย่างไรให้เขาสามารถทุ่มเทสมาธิไปที่การปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมายและเติบโตตามหน้าที่ราชการไปตามความสามารถ

“พูดง่ายๆ คือ ไม่ต้องวิ่งเต้น ไม่ต้องกลัวว่าใครจะข้ามมากินตำแหน่ง ไม่ต้องกลัวว่าทำงานอยู่ดีๆ แล้วก็ถูกย้ายไปอีกที่หนึ่งโดยไม่ทราบสาเหตุ เรื่องนี้เป็นเรื่องที่สังคมรับรู้มาเป็นเวลานานแล้ว ตลอดเวลาที่มีการแต่งตั้งโยกย้ายก็จะมีข่าวออกมา”

คำนูณ อธิบายถึงการปฏิรูปตำรวจที่ต้องสอดคล้องกับหลักการข้างต้นว่า “ในชั้นต้นเราเริ่มต้นที่การพิจารณาโครงสร้างของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ตกลงที่จะแบ่งส่วนงานในสำนักงานตำรวจแห่งชาติออกเป็น 4 แท่ง หรือ 4 สายงาน แต่ละแท่งให้มีคุณลักษณะเฉพาะตำแหน่ง ใน 4 แท่งนี้แท่งที่สำคัญที่สุด คือ แท่งสอบสวนสืบสวน โดยจะกำหนดให้เจ้าพนักงานสอบสวนมีลักษณะเสมือนเป็นข้าราชการในกระบวนการยุติธรรมทางอาญา ซึ่งต้องมีอิสระในการสั่งคดี และสามารถเติบโตได้อย่างไม่สะดุดและตามความรู้ความสามารถ และขึ้นไปจนถึงชั้นสูงสุดที่ยศพลตำรวจเอกที่ตำแหน่ง รอง ผบ.ตร.

“กำหนดให้สถานี อำนาจในการสั่งคดีสูงสุดเป็นอำนาจของเจ้าพนักงานสอบสวนอาวุโสในสถานีนั้น ซึ่งอาจจะเป็นตำแหน่งพิเศษขึ้นมาเป็นผู้กำกับฝ่ายสอบสวน พูดง่ายๆ คือ ไม่ให้อำนาจในการสั่งคดีสูงสุด เป็นของผู้กำกับการสถานี เพราะผู้กำกับสถานีอาจจะไม่ได้เติบโตมาจากสายสอบสวนโดยตรง หรือการให้ผู้บังคับบัญชาโดยรวมทั้งหมดมีอำนาจสั่งคดีได้ด้วยก็อาจจะทำให้เกิดความไม่ยุติธรรมขึ้นได้”

“ดังนั้น เฉพาะในเรื่องการสั่งคดีก็เป็นเรื่องที่พนักงานสอบสวนก็สามารถมีอิสระในงานของตัวเอง ขณะเดียวกันก็จะมีการตรวจสอบถ่วงดุลภายในแท่งสอบสวนด้วย หรือให้พนักงานอัยการเข้ามาตรวจสอบ รวมทั้งอาจจะกำหนดให้มีผู้ช่วยเจ้าพนักงานสอบสวนที่มาจากหน่วยงานที่มีความเชี่ยวชาญทางด้านนั้นโดยตรง ไม่ว่าจะเป็นด้านภาษี เศรษฐกิจ หรือด้านอื่นๆ ที่ต้องการความรู้ความเชี่ยวชาญเฉพาะ”

คำนูณ ขยายความเพิ่มว่า “การแต่งตั้งโยกย้ายข้ามสายงานสามารถกระทำได้ แต่ต้องทำไปในระนาบเดียวกัน และเมื่อไปอยู่อีกแท่งและจะไปเติบโตต่อไปในแท่งนั้นแล้ว ก็ต้องมีคุณสมบัติที่ตรงกับแท่งนั้น และต้องไปเติบโตภายใต้กฎเกณฑ์ของแท่งนั้นอีก ไม่ใช่ว่าเป็นรองผู้บังคับการอยู่ในแท่งนี้ พอได้อาวุโสแล้ว ก็ย้ายไปเป็นผู้บังคับการในอีกแท่งหนึ่ง โดยข้ามหัวรองผู้บังคับการคนอื่น นอกจากนี้ การแต่งตั้งโยกย้ายจะกำหนดหลักเกณฑ์ไว้ พ.ร.บ.ตำรวจแห่งชาติให้ละเอียดที่สุด ซึ่งที่ผ่านมารายละเอียดจะไปอยู่ในกฎหมายลำดับรอง ซึ่งมีการยกเว้นกันเยอะมาก ดังนั้นจะพยายามเขียนไว้ในกฎหมายหลักให้มากที่สุด”

สุดท้าย กับแนวทางการทำให้ตำรวจปลอดจากการแทรกแซงของนักการเมือง คำนูณ คิดว่า เป็นเรื่องปฏิเสธไม่ได้ว่าตำรวจคงไม่สามารถปลอดจากนักการเมืองไปได้ทั้งหมด แต่ต้องวางกติกาให้มีความชัดเจนเพื่อแก้ไขปัญหาในระยะยาว

“อย่างไรเสีย เราก็ต้องยอมรับว่าตำรวจไม่ใช่องค์กรอิสระ ไม่เหมือนกับศาล ไม่เหมือนกับองค์กรอิสระ ตำรวจยังไงก็ยังเป็นเครื่องมือของฝ่ายบริหาร ฝ่ายบริหารต้องรับผิดชอบต่อประชาชน ต้องรับผิดชอบต่อสภา ดังนั้น ฝ่ายบริหารไม่ว่าจะมาจากการเลือกตั้งหรือไม่ได้มาจากการเลือกตั้ง จะกันไม่ให้เขาเข้ามายุ่งเกี่ยวกับการแต่งตั้งโยกย้ายเลยทั้งหมดคงจะเป็นไปไม่ได้”

“แต่เราเชื่อว่าการแต่งตั้งโยกย้ายไม่ว่าจะระดับสูงหรือระดับล่างลงมา ถ้ามีกฎเกณฑ์ที่ชัดเจนระบุไว้และทุกคนเห็น ระบุไว้ละเอียดกว่าที่เป็นอยู่ แล้วมีระบบคะแนนของตำรวจแต่ละคนประกอบในการพิจารณาแต่งตั้งโยกย้าย ก็จะทำให้การแทรกแซงก็ดี การวิ่งเต้นก็ดี มันคงยังต้องมีอยู่ ไม่สามารถตัดออกไปได้ทั้งหมด แต่ว่ามันจะจำกัดลงมาก”

“เช่น ถ้าเราเขียนกฎหมายไว้ว่าการย้ายข้ามแท่งทำได้ แต่ต้องเป็นไปตามกฎเกณฑ์ของแท่งนั้น ถ้าทำได้อย่างนี้ ผมก็เชื่อว่ามันจะทำให้การแต่งตั้งที่ไม่เป็นไปตามกฎเกณฑ์มันลดลง รวมทั้งการวางระบบคณะกรรมการพิทักษ์ระบบคุณธรรมขึ้นมา ผมเชื่อว่ามันจะเป็นตัวประกอบกันที่จะช่วยให้การแต่งตั้งโยกย้ายดีขึ้น”

คำนูณ สรุปว่า “จะไม่ให้นักการเมืองเขามีส่วน ผมเชื่อว่ามันเป็นไปไม่ได้ เพราะว่านักการเมืองเขาได้รับเลือกตั้งจากประชาชนเข้ามาดำรงตำแหน่ง เขาก็ต้องรับผิดชอบในนโยบายที่เขาแถลงต่อสภา แล้วถ้าเขาไม่มีส่วนที่จะเข้ามาเกี่ยวข้องกับการแต่งตั้งโยกย้ายเลย ก็เป็นไปไม่ได้”

“ตำแหน่งสำคัญในราชการส่วนอื่นๆ ก็ไม่มีตำแหน่งไหน ไม่มีตำแหน่งปลัดกระทรวงที่รัฐมนตรีไม่มีส่วนเสนอ มันเป็นไปไม่ได้ ยกเว้นกรณีของศาล อัยการ องค์กรอิสระ ที่ระบบของเขาเอง แต่ไม่ใช่กับตำรวจ เพราะตำรวจยังเป็นกลไกของฝ่ายบริหาร เพียงแต่ว่าถ้าเราทำให้กฎเกณฑ์มีความชัดเจน การพยายามที่จะออกนอกกฎเกณฑ์มันจะลดน้อยลง” คำนูณ ทิ้งท้าย

********************************

โดย…ทีมข่าวการเมืองโพสต์ทูเดย์

ในยุค “บิ๊กตู่” พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ออกตัวเสมอว่าทุกนโยบายที่รัฐบาลคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) งัดออกมาอัดฉีดเม็ดเงินเอาใจพี่น้องประชาชนระดับรากหญ้าทุกนโยบายไม่ใช่ “ประชานิยม” ที่หวังผลทางการเมืองโดยไม่สนใจผลกระทบทางการเงินการคลังที่จะตามมาทำให้รัฐบาลเป็นหนี้หลังแอ่น

แต่ยุครัฐบาล “บิ๊กตู่” เป็นการต่อยอด ขยายผลความสำเร็จจนเกิดเป็นนโยบาย “ประชารัฐ” โดยเน้นการมีส่วนร่วมจากภาคประชาชน การรับผิดชอบร่วมกันระหว่างภาครัฐ ภาคประชาชน และภาคธุรกิจ ทำให้เกิดสามประสาน โดยทุกนโยบายไม่ได้เป็นการเอื้อประโยชน์ให้กลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง

นโยบายที่รัฐบาล “บิ๊กตู่” อ้างถึงผลสำเร็จในการต่อยอด คือ “กองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมือง” นับเป็นไม้เด็ดทางการเมืองในการกวาดคะแนนเสียงชาวบ้านของรัฐบาลในอดีต สิ่งที่จะพิสูจน์ให้เห็นถึงแนวทางสืบทอด นั้นคือเม็ดเงินที่รัฐบาล คสช.ทุ่มลงไปตั้งแต่ยึดอำนาจ แต่ละปีนับหมื่นล้านบาท ไล่ตั้งแต่ปี 2559 อัดงบไปราว 3.5 หมื่นล้านบาท ปี 2560 อัดเงินไปราว 4 หมื่นล้านบาท

ส่วนปีนี้ 2561 ยังไม่ถึงกลางปี รัฐบาลอัดฉีดเม็ดเงินเพิ่มไปแล้ว 2 หมื่นล้านบาท กองทุนหมู่บ้านฯ ละไม่เกิน 3 แสนบาท ต่อยอดโครงการเดิมเพื่อหวังยกระดับคุณภาพชีวิตและลดความเหลื่อมล้ำ ด้วยการให้โอกาสประชาชนบริหารจัดการเงินของตัวเองในหมู่บ้าน เน้นนำไปประกอบอาชีพ สร้างงาน และสร้างรายได้ แต่จะต้องอยู่ภายใต้แนวทาง “ประชารัฐ” และ “โครงการไทยนิยมยั่งยืน” ที่รัฐบาลวางเป้าหมายไว้

แน่นอนว่ากลไกที่ออกมาขับเคลื่อนและเป็นเจ้าภาพหลักในการดำเนินการยังคงเป็นหน่วยงานรัฐ อาทิ กระทรวงมหาดไทย องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ที่เป็นมือเป็นไม้สำคัญให้รัฐบาลในการเดินโครงการต่างๆ ในรูปแบบผ่านเวทีประชาคมดึงผู้นำชุมชน ชาวบ้าน หัวหน้าส่วนราชการโดยเป็นการมาร่วมคิดและร่วมตัดสินใจว่า แต่ละหมู่บ้านหรือชุมชนจะทำโครงการใด เช่น ขุดบ่อน้ำ ซ่อมแซมถนน สร้างลานมันสำปะหลัง จัดซื้อเครื่องมือการเกษตร หรือ เครื่องสีข้าวขนาดเล็กในชุมชน เป็นต้น ดังนั้นจึงไม่แปลกทุกครั้งที่ลงพื้นที่พบปะพี่น้องประชาชน “บิ๊กตู่” จะย้ำว่า รัฐบาลนี้ไม่ได้หาเสียง แต่จะต่อยอดขยายผลให้ดียิ่งๆ ขึ้นไป

ปัจจุบันกองทุนหมู่บ้านฯ มีทั้งสิ้น 79,593 กองทุน สมาชิกประมาณ 13 ล้านคน สามารถยกระดับขึ้นเป็นสถาบันการเงินชุมชนทั่วประเทศ จำนวน 2,560 แห่ง มีเงินทุนหมุนเวียนกว่า 3 แสนล้านบาท

ทั้งนี้ แยกเป็นเงินจัดสรรจากรัฐ 2 แสนล้านบาท เงินสินเชื่อจากโครงการและมาตรการสำคัญ เช่น โครงการสนับสนุนและพัฒนากองทุนหมู่บ้าน 4 หมื่นล้านบาท โดยธนาคารออมสินและธนาคารเพื่อการเกษตร และสหกรณ์การเกษตร เงินสินเชื่อ ตามมาตรการส่งเสริมความเป็นอยู่ ระดับหมู่บ้าน 6 หมื่นล้านบาท และการดำเนินงานมีกำไรทั้งสิ้น 1.57 หมื่นล้านบาท

ตามนโยบายประชารัฐ รัฐบาลยกระดับให้กองทุนหมู่บ้านฯ เป็นนโยบายสำคัญ เนื่องจากตอบโจทย์ทั้งการสร้างความเป็นธรรมให้แก่ผู้มีรายได้น้อยในสังคม เป็นกลไกสร้างสังคมแห่งโอกาส เป็นแหล่งเงินทุนให้ประชาชนสามารถทำมาหากินได้ มีเงินทุนเพื่อการผลิตและนำสินค้าไปเสนอขายในช่องทางต่างๆ ได้ และที่สำคัญคือเป็นกลไกที่สร้างสังคมที่มีความสามารถในการคิดอ่านในการประกอบอาชีพที่มีศักยภาพสูงขึ้น

ยิ่งล่าสุดรัฐบาลเตรียมจัดงานใหญ่ มหกรรมการแสดงผลงานของโครงการกองทุนหมู่บ้านฯ ตามแนวทางประชารัฐ และไทยนิยมยั่งยืน ระหว่างเดือน พ.ค.-มิ.ย.นี้ เพื่อโชว์ออฟว่าตลอดระยะเวลา 4 ปีที่ “บิ๊กตู่” บริหารประเทศได้เทงบประมาณเอาใจพี่น้องระดับฐานรากไปมากขนาดไหน คล้ายๆ โชว์ผลงานครบ 4 ปีไปในตัว เพราะอย่าลืมว่าฐานคะแนนนิยมสมัย “ทักษิณ ชินวัตร” อดีตนายกรัฐมนตรี มาจากเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านฯ ที่วันนี้จัดตั้งมาแล้ว 17 ปี

กองทุนหมู่บ้านฯ ได้กลายเป็นสถาบันการเงินให้คนจนในยามทุกข์ยากและฉุกเฉิน จนถูกมองว่าเป็นเครือข่ายทางการเมืองไปโดยปริยายก็ว่าได้ เพราะนัยทางการเมืองภายในกองทุนหมู่บ้านฯ มีตัวแทนมาจากผู้นำชุมชน อาทิ กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน หรือผู้นำชุมชน ที่เข้ามามีบทบาทสำคัญในการทำหน้าที่เป็นกรรมการกองทุนหมู่บ้านฯ ประสานและรวมกลุ่มประชาชนในพื้นที่ตั้งแต่ระดับตำบล อำเภอ จังหวัด และภูมิภาค รวม 4 ภาค จนเวลานี้เครือข่ายกองทุนหมู่บ้านฯ เข้มแข็งและใหญ่มากขึ้นเรื่อยๆ

จนดูประหนึ่งว่าเครือข่ายกองทุนหมู่บ้านฯ ทำหน้าที่กึ่งๆ หัวคะแนนฐานเสียงทางการเมืองให้รัฐบาลผ่านเวทีประชาคมในการถ่ายทอดนโยบายรัฐบาลลงพื้นที่ได้รวดเร็วที่สุดแบบถึงเนื้อถึงตัวชาวบ้านโดยตรง คิดง่ายๆ ภาคอีสานฐานเสียงสำคัญของพรรคเพื่อไทย เพียงแค่ภาคเดียวมี 20 จังหวัด มีจำนวนกองทุนหมู่บ้านฯ 34,108 กองทุน คิดเป็น 42% ของกองทุนหมู่บ้านฯทั่วประเทศ ดังนั้นเฉพาะแค่ภาคอีสานภาคเดียว มีสมาชิกกองทุนฯ 5.5 ล้านคน

จึงอาจกล่าวได้ว่าภาคอีสานเป็นภาคที่ได้รับอานิสงส์มากที่สุด เมื่อใดที่รัฐบาลเพิ่มการจัดสรรงบประมาณลงไป อย่างล่าสุดรัฐบาล “บิ๊กตู่” อัดงบประมาณลงไปได้นำไปทำกิจกรรมต่างๆ เอาใจพี่น้องในพื้นที่ อาทิ โครงการร้านค้าประชารัฐ โครงการปั๊มน้ำมันชุมชน เพื่อบริการประชาชนพื้นที่ห่างไกล เป็นต้น

จึงไม่ใช่เรื่องแปลก นับแต่ “บิ๊กตู่” ขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรี เกือบ 4 ปี จัดงบไปเกือนแสนล้านบาท เพราะได้ช่วยให้คนจนได้เข้าถึงแหล่งทุน กระตุ้นการใช้จ่ายในภาคชนบท แถมได้คะแนนเสียงไปด้วยในตัว มีหรือรัฐบาลท็อปบู๊ต จะไม่ต่อยอดมาเป็นไม้เด็ดทางการเมืองเรียกคะแนนเสียงให้กับรัฐบาล

แม้ว่าบ้านพักศาลตุลาการเชิงป่าดอยสุเทพ จ.เชียงใหม่ ไม่บานปลายกลายเป็นข้อพิพาทมหากาพย์ รัฐบาลสามารถยุติปัญหาขัดแข้งกับภาคประชาชนได้ โดยรัฐบาลห้ามเข้าไปอยู่อาศัยพร้อมกับส่งมอบพื้นที่ให้กรมธนารักษ์เข้ามาดูแลจัดการ และฟื้นฟูสภาพป่าให้กลับเขียวขจีเหมือนเดิม

ในเรื่องนี้มีนักวิชาการที่คลุกคลีกับสิ่งแวดล้อมมานานอย่าง ธงชัย พรรณสวัสดิ์ศาสตราจารย์กิตติคุณ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้สะท้อนบทเรียนราคาแพงครั้งนี้ว่า สิ่งแวดล้อมไม่ใช่เรื่องของศาสตร์ใดศาสตร์หนึ่ง กลุ่มที่เรียนมาสายวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีจะบอกสิ่งแวดล้อมไปทางเชิงกายภาพและออกแบบสิ่งต่างๆ ให้มลพิษลดน้อยลง

แต่ในมลพิษน้อยลงก็จะเห็นว่าบางครั้งชุมชนบอกว่า ถึงแม้จะได้มาตรฐานแต่คุณภาพอากาศยังใช้ไม่ได้นั่นเป็นสังคมศาสตร์ เช่นเดียวกับนิติศาสตร์ ถ้าเห็นว่าผ่านเกณฑ์มาตรฐานก็ไม่สามารถทำอะไรได้ อันนี้เป็นบทเรียนให้เห็นว่าการมองสิ่งแวดล้อมไม่สามารถมองเพียงศาสตร์ใดศาสตร์หนึ่งเท่านั้น

“ตรงนี้ไม่สามารถโทษใครได้ เพราะต่างคนต่างทำภารกิจของ ตัวเอง แน่นอนว่าตรงนี้บทเรียนว่าหากจะทำโครงการอะไรที่เกี่ยวข้องกับสิ่งที่เป็นทรัพยากรธรรมชาติ ต้องพึงสังวรไว้ว่าเรื่องเช่นนี้เป็นเรื่องอ่อนไหว ต้องช่วยกันคิดช่วยกันทำ” ธงชัย ให้ความเห็น

ในส่วนทางออกการพูดคุยจนได้ข้อสรุปถึงปัญหาที่เกิดขึ้นนั้น ธงชัย มองว่าเป็นเรื่องดี เป็นการแก้ไขปัญหาโดยทุกคนยอมรับ แม้อาจจะไม่มีใครได้ประโยชน์ 100% แต่ไม่มีฝ่ายใดแพ้หรือชนะ เพราะไม่มีใครได้ประโยชน์ ถ้าได้ผืนป่าคืนแล้วต้องทุบบ้าน ตึกทิ้งถือว่าเสียเงินงบประมาณโดยเปล่าประโยชน์ การหาทางออกร่วมกันคือการแก้ไขปัญหาที่ดีที่สุด

เช่นเดียวกับ เพ็ญโฉม แซ่ตั้งผู้อำนวยการมูลนิธิบูรณะนิเวศ กล่าวว่า เรื่องนี้สะท้อนวิธีคิดและเรื่องธรรมาภิบาล เพราะโครงการนี้อนุมัติได้อย่างไร ทั้งที่การอนุรักษ์ป่าไม้มีความสำคัญ จนไปสู่การตั้งข้อสังเกตว่าโครงการ นี้ไม่ปกติ ส่วนข้าราชการระดับสูง ไม่ใช่ว่าจะไม่ทราบความอ่อนไหวเรื่องการอนุรักษ์ป่าไม้ ควรมีการคัดค้านก่อนจะเริ่มต้นก่อสร้าง

“ถ้าหากว่าภาคประชาชนไม่ลุกขึ้นมาคัดค้าน มันจะไม่สามารถหาข้อยุติได้ นั่นหมายถึงว่าหากหยุดโครงการ ไม่ได้ ปัญหาความเสียหายต่อทรัพยากรป่าไม้ ระบบนิเวศ จะเกิดขึ้นในระยะยาว ซึ่งถ้าประชาชนไม่เข้มแข็งจะ ไม่สามารถหยุดกระบวนการนี้ได้ตามปกติ จึงสะท้อนวิธีคิดของข้าราชการระดับสูงในรัฐบาลไม่ได้ให้ความสำคัญมากนัก โดยเฉพาะด้านสิ่งแวดล้อม เลยสะท้อนออกมาว่าต้องใช้พลังมวลชน ซึ่งสิ่งเหล่านี้แท้จริงไม่อยากให้เกิดขึ้น” เพ็ญโฉม ระบุ

เพ็ญโฉม มองเรื่องนี้อีกว่า ต้องการเห็นความชอบธรรมที่มากกว่าปัจจุบัน ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของประเทศ กรณีนี้สะท้อนให้เห็นว่า ถ้าเป็นเรื่องผูกพันกับนโยบาย ประโยชน์ข้าราชการระดับสูง นักการเมือง ไม่สามารถหาบรรทัดฐานที่ดีได้ จึงหวังว่ากรณีนี้จะทำให้ความคิด แบบแผนต่างๆ ที่รัฐบาลจะนำไปแก้ไขในวันข้างหน้า ควรต้องมีการทบทวน และรับผิดชอบต่อสังคม สิ่งแวดล้อมมากกว่านี้

ทั้งหมดนี้สะท้อนความเสียหายในเชิงรูปธรรม เสียหายเชิงงบประมาณ ทรัพยากรที่สูญเปล่า และสิ่งที่เสียหายมากที่สุดคือ ความเชื่อถือความศรัทธาที่ประชาชนจะมีต่อข้าราชการ นักการเมือง รัฐบาล มันทำให้รู้สึกว่าไม่สามารถไว้วางใจได้หากขาดการตรวจสอบ รวมถึงความเสียหายต่อภาพลักษณ์ในกระบวนการยุติธรรม จึงหวังว่ากรณีนี้จะเป็นบทเรียนที่ดีกับผู้เกี่ยวข้อง