ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/260346

วันพุธ ที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2560, 06.00 น.

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/259305

วันพุธ ที่ 8 มีนาคม พ.ศ. 2560, 06.00 น.

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/258364

วันพุธ ที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2560, 06.00 น.

เมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา ท่านปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์-ธีรภัทร ประยูรสิทธิ และปลัดกระทรวงอีก 3 ท่านคือ ปลัดกระทรวงมหาดไทย,ปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม,ปลัดสํานักนายกรัฐมนตรี ได้ไปร่วมการเสวนา“สานต่องานรัชกาลที่ ๙” และลงนาม MOU-บันทึกความ เข้าใจเพื่อประยุกต์ใช้แนวทางพระราชดําริ ในการขับเคลื่อนการพัฒนาเชิงพื้นที่ กับทางม.ร.ว.ดิศนัดดา ดิศกุล ประธานกรรมการสถาบันส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมปิดทองหลังพระสืบสานแนวพระราชดําริ

การร่วมกันลงนาม MOU ดังกล่าวเพื่อแสดงถึงเจตนารมณ์การสืบสานพระราชปณิธานของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชในการขับเคลื่อนการพัฒนาตามปรัชญา “เศรษฐกิจพอเพียง” ในภาคการเกษตรและชนบท ในระดับครัวเรือนและชุมชนให้มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น พึ่งพาตนเองได้และมีความยั่งยืน

งานเสวนาและลงนาม MOU ครั้งนี้ จัดขึ้นในโอกาสที่สถาบันส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมปิดทองหลังพระฯหรือที่เราคุ้นเคยได้ยินชื่อว่า “โครงการปิดทองหลังพระ”บ้าง,“มูลนิธิปิดทองหลังพระ” บ้าง ซึ่งได้ดำเนินการพัฒนา “พื้นที่ต้นแบบตามแนวพระราชดําริ”มา 7 ปีแล้ว ในโอกาสก้าวสู่ปี 8 ทางสถาบันจึงจัดแถลงผลงานรอบปีที่ผ่านมา และทิศที่จะดำเนินงานใน 5 ปีข้างหน้า เพื่อสานต่องานของในหลวงรัชกาลที่ 9 ให้ยิ่งก้าวหน้าและยั่งยืน เป็นประโยชน์เพื่อประชาชนและประเทศชาติตามพระราชปณิธานของพระองค์ท่าน

“คุณชายดิศนัดดา”แถลงสรุปได้ว่า พื้นที่ต้นแบบใน 5 จังหวัดคือ น่าน,อุดรธานี,กาฬสินธุ์,อุทัยธานีและเพชรบุรี งานก้าวหน้าขึ้นตามลำดับ ทุกพื้นที่เริ่มต้นด้วยการพัฒนา “ระบบน้ำตามแนวพระราชดำริ” เพื่อให้เกษตรกรมีโอกาสทางอาชีพเพิ่มขึ้น ในปี 2559 สามารถเพิ่มพื้นที่รับน้ำได้อีก 3,828 ไร่โดยเฉพาะที่กาฬสินธุ์เพิ่มขึ้นถึง 2,209 ไร่และที่อุทัยธานีเพิ่มขึ้น 1,619 ไร่ ผลจากเรื่องน้ำนี้ ทำให้ชุมชนในพื้นที่ต้นแบบทั้ง 5 จังหวัด มีรายได้จากการเกษตรเพิ่มขึ้นเฉลี่ยครัวเรือนละเกือบ 35,000 บาท พ้นจากเส้นความยากจนตามเกณฑ์ความจำเป็นพื้นฐาน(จปฐ.-เส้นยากจนคือ รายได้ต่ำกว่า 30,000 บาทต่อคนต่อปี) หรือมีครัวเรือนที่พ้นจนเพิ่มขึ้น 16%

หลังพัฒนาระบบน้ำและส่งเสริมอาชีพทางเลือกใหม่แล้ว ปิดทองหลังพระยังส่งเสริมชาวบ้านรวมกลุ่มเพื่อพัฒนาความเข้มแข็งสู่ชุมชน ปัจจุบันมี 32 กลุ่ม เช่น กองทุนเมล็ดพันธุ์,กองทุนอาหารสัตว์,กองทุนโรงสีข้าว,กองทุนผู้ใช้น้ำ เป็นต้น แต่ยังต้องพัฒนาต่ออีกหลายด้าน เช่น ส่งเสริมความรู้ด้านบริหารจัดการและการตลาด เพื่อให้กลุ่ม/กองทุนสามารถยืนได้เองอย่างมั่นคงในอนาคต

นอกจากนี้บอร์ดปิดทองหลังพระมีมติให้ขยายพื้นที่ต้นแบบไปยังจ.ขอนแก่นและสามจังหวัดชายแดนใต้ ครอบคลุม 31 หมู่บ้าน 6,535 ครัวเรือนในพื้นที่ลำบากยากจน ที่ขอนแก่นเริ่มต้น 10 หมู่บ้านของต.ทุ่งโป่ง อ.อุบลรัตน์ ในอนาคตจะครอบคลุมทั้ง 528 หมู่บ้านรอบเขื่อนอุบลรัตน์ ส่วนที่ชายแดนภาคใต้ร่วมกับกระทรวงมหาดไทยและศอบต.-ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ครอบคลุม 21 หมู่บ้านในยะลา ปัตตานี และนราธิวาส จังหวัดละ 7หมู่บ้าน รวม 5,546 ครัวเรือน “ใครที่ไปเห็นจะประหลาดใจที่ชาวบ้านติดเขื่อนอุบลรัตน์ แต่ไม่มีน้ำทำการเกษตร และภาคใต้ที่ว่ามีฝนแปดเดือนนั้น ยังมีบางแหล่งที่เป็นดินทราย ไม่อุ้มน้ำ หรือบางแห่งที่น้ำเปลี่ยนทางไหล จนเกิดเป็นที่ดินรกร้าง ไม่ได้ประกอบอาชีพ และคุณภาพชีวิตของคนที่จุดนั้น แย่ลง”

คุณชายดิศนัดดาชี้ว่า แม้การพัฒนาพื้นที่ต้นแบบตามแนวพระราชดำริ ได้รับการสนับสนุนจากภาคีสำคัญทั้งภาคราชการและสถาบันการศึกษา แต่จะไปได้ไกลกว่านี้อีก ถ้ามีความร่วมมือกันอย่างเป็นระบบ แทนที่จะร่วมมือกันเฉพาะกิจ ยิ่งมีระบบที่มีประสิทธิภาพมากเท่าไร ชาวบ้านก็จะได้ประโยชน์มากขึ้นเท่านั้น ซึ่งน่ายินดีที่หลายฝ่ายเห็นความสำคัญเรื่องนี้ จึงเกิดการเซ็น MOU ดังกล่าวขึ้น

และตอนหนึ่งของการแถลงดังกล่าวยังได้ย้ำกับปลัดกระทรวงเกษตรฯและปลัดกระทรวงอื่นว่า จะต้องให้เกิดการปฏิบัติที่จริงจังต่อไป ไม่ใช่แค่เซ็น MOU กันไป แล้วไม่เกิดผลอะไรขึ้น

ผมเองมีโอกาสติดตามโครงการ“ปิดทองหลังพระ” อยู่บ้างเห็นว่าในพื้นที่ต้นแบบที่ทำมา ถือว่า สามารถแปรแนวทางพระราชดำริสู่การปฏิบัติได้จริงทั้งเรื่องน้ำ,ป่า,ดิน,การเกษตรและสิ่งแวดล้อมอย่างเห็นผล ขณะที่รัฐบาลรวมถึงกระทรวงเกษตรฯก็พร่ำยืนยันจะเดินหน้าทำโครงการตามแนวพระราชดำริโดยเฉพาะตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงอยู่เสมอๆก็หวังว่า จะได้ดำเนินอย่างจริงจังตาม MOU นี้

ต้องสืบสานพระราชปณิธานในหลวงรัชกาลที่ 9 ด้วยการลงมือทำจริงไม่ใช่แค่ลมปาก!

สาโรช บุญแสง

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/257416

วันพุธ ที่ 22 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2560, 06.00 น.

วันจันทร์ที่ผ่านมา สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติที่ชาวบ้านเรียกกันเคยปากว่า“สภาพัฒน์”นำทีมโดยท่านเลขาธิการ-ดร.ปรเมธี วิมลศิริ ได้แถลงข่าวตัวเลขผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ(GDP) หรือก็คือ การเติบโตทางเศรษฐกิจของไทยในปี 2559 ที่ผ่านมา ปรากฏว่า ภาพโดยรวมดีขึ้น ถึงแม้ว่า GDP จะโตต่ำกว่าเป้าไปเล็กน้อยก็ตาม

ขณะที่ในส่วนของภาคการเกษตรเริ่มผงกหัวพ้นดิน จากที่เคยติดลบหนักในปีก่อนหน้านั้น และเป็นที่คาดหมายว่า ถ้าหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้องโดยเฉพาะกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ดำเนินงานตามแผนสนับสนุนการผลิตภาคเกษตรได้อย่างมีประสิทธิภาพ ก็จะทำให้ภาคการเกษตรมีส่วนหนุนให้เศรษฐกิจไทยในปี 2560 นี้ขยายตัวสูงขึ้นไปตามเป้าหมายที่วางไว้

ทั้งนี้เศรษฐกิจไทยปี 2559 มีการขยายตัว 3.2% ต่ำกว่าเป้าที่ตั้งไว้ 3.3% ไปเพียง 0.1% แต่เมื่อเทียบกับปี 2558 ที่ขยายตัวเพียง 2.9% ก็นับว่าเศรษฐกิจขยายตัวดีขึ้น ซึ่งเลขาฯสภาพัฒน์ระบุด้วยว่า การขยายตัวเริ่มกระจายตัวไปสู่เศรษฐกิจภาคเอกชนมากขึ้น โดยเฉพาะช่วงครึ่งหลังของปี 2559 ที่การผลิตภาคเกษตร,ภาคอุตสาหกรรม และการส่งออกสินค้าล้วนปรับตัวดีขึ้น

ดึงจากตัวเลขของสภาพัฒน์มาให้ดูกันในด้านการผลิตภาคเกษตรทั้งปี 2559 กลับมาขยายตัวเป็นบวกได้ 0.6% แม้จะโตขึ้นแค่เล็กน้อย แต่เมื่อเทียบกับปี 2558 ที่การผลิตภาคการเกษตรติดลบไปหนักถึง 5.7% แล้ว เท่ากับว่า การกลับมาขยายตัวเป็นบวกได้ 0.6% ถือว่าดีขึ้นมาก

ภาคการเกษตรไทยในปี 2559 เริ่มฟื้นตัวช่วงไตรมาส 3 และยิ่งดีขึ้นในไตรมาสที่ 4 หลังจากที่ย่ำแย่กับภาวะวิกฤติ“ภัยแล้ง”มาอย่างยาวนาน เมื่อฝนเริ่มตกเป็นปกติ ก็ทำให้การผลิตกลับมาดีขึ้น พืชเกษตรสำคัญที่มีการผลิตขยายตัว ได้แก่ ข้าว,ปาล์มน้ำมัน และยางพารา ขณะที่“ดัชนีราคาสินค้าเกษตร” ในไตรมาส 4 มีสินค้าหลายตัวที่ราคาเพิ่มขึ้น ทั้งอ้อย,ยางแผ่นดิบชั้น 3,ปาล์มน้ำมัน และกุ้งขาวแวนนาไม แต่ราคาข้าวเปลือกและมันสำปะหลังลดลง

เกษตรกรมีรายได้ขยับมากขึ้น ประกอบกับได้รับมาตรการกระตุ้นช่วยเหลือจากภาครัฐ เมื่อฐานรายได้ภาคเกษตรดีขึ้น ก็ไปช่วยเศรษฐกิจโดยรวมในแง่ของการจับจ่ายใช้สอย ทำให้เงินสะพัดมากขึ้น ช่วยให้กลไกหลักของเศรษฐกิจอีกตัวหนึ่งคือดัชนี“การบริโภค”ขยายตัวดีขึ้นตาม โดยเฉพาะเรื่องการใช้จ่ายภาคครัวเรือน

อีกด้านหนึ่งที่มาหนุนภาคการเกษตรคือ การส่งออกที่เริ่มฟื้นตัว ถึงแม้ทั้งปี 2559 การส่งออกโดยรวมขยายตัวแค่ 0.45% แต่ก็เป็นการขยายตัวเป็นบวกครั้งแรกในรอบ 4 ปี และยังมีหวังที่จะขยายตัวต่อในปี 2560 อย่างไรก็ตามในส่วนของสินค้าการเกษตรที่มีมูลค่าการส่งออกขยายตัวสูงขึ้นในปี 2559 หลักๆก็เป็น ยางพารากับสินค้าในหมวดของอาหารทะเล เช่น กุ้ง ขณะที่ ข้าว,มันสำปะหลังและน้ำตาล มูลค่าการส่งออกยังลดลงอยู่

สำหรับเศรษฐกิจไทยในปี 2560 นี้ ทางสภาพัฒน์ประเมินว่า จะขยายตัวดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง มีแนวโน้มที่ GDP จะโตขึ้นจากปี 2559 ที่ 3.0 ถึง 4.0% หรือค่ากลางก็คือ ขยายตัว 3.5% จากหลายปัจจัยสนับสนุน เช่น การฟื้นตัวและขยายตัวเร่งขึ้นของการผลิตภาคการเกษตรซึ่งจะเป็นปัจจัยสนับสนุนให้ฐานรายได้และการใช้จ่ายของครัวเรือนในภาคเกษตรปรับตัวดีขึ้น, แนวโน้มการกลับมาขยายตัวของภาคส่งออกที่จะหนุนให้การผลิตและการลงทุนภาคเอกชนเร่งตัวขึ้น, การลงทุนภาครัฐยังอยู่ในเกณฑ์สูงตามความคืบหน้าโครงการก่อสร้างสำคัญๆ,แรงขับเคลื่อนจากภาคการท่องเที่ยวที่ยังขยายตัวดีมาก เป็นต้น

สิ่งที่สภาพัฒน์ได้เน้นย้ำสำหรับการบริหารเศรษฐกิจในปี 2560 ที่ควรให้ความสำคัญก็มีหลายประเด็น และแน่นอนว่า ประเด็นสำคัญยิ่งอันหนึ่งก็คือ“การสนับสนุนการขยายตัวของการผลิตภาคเกษตรและรายได้เกษตรกร โดยต้องเพิ่มประสิทธิภาพและลดขั้นตอนทางการตลาดของสินค้าเกษตร เพื่อให้รายได้จากการจำหน่ายผลผลิตเป็นของเกษตรกรมากขึ้น,การส่งเสริมการเกษตรแปลงใหญ่,การลดต้นทุนการผลิต,การปลูกพืชและการใช้วิธีการผลิตที่มีความเหมาะสมกับพื้นที่ และการปรับเปลี่ยนไปสู่การผลิตพืชที่มีมูลค่าสูงขึ้น”

จึงต้องตอกย้ำตรงนี้อีกทีว่า

บทบาทกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ต้องมีประสิทธิภาพในการทำหน้าที่ตามภารกิจเหล่านี้ให้ได้ ไม่งั้นก็เปลืองข้าวสุก เปลืองภาษีที่ประชาชน พี่น้องเกษตรกรจ่ายเป็น
เงินเดือนให้!

ประกิต พิลังกาสา

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/256486

วันพุธ ที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2560, 06.00 น.

14 กุมภาพันธ์-วันวาเลนไทน์ปีนี้ เป็นวันที่สหกรณ์การเกษตรจากหลายภาคนัดหมายจะส่งตัวแทนบุกทำเนียบรัฐบาลพร้อมรายชื่อสหกรณ์ภาคการเกษตรกว่า 1,000 แห่งทั่วประเทศ เพื่อคัดค้านการทบทวนโครงการผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ภาคพื้นดิน (โซลาร์ฟาร์ม) ที่กระทรวงพลังงาน กำลังจะเสนอแก้ไข “วิธีคัดเลือก” ผู้ร่วมโครงการและจะ“ปรับลดราคารับซื้อไฟฟ้าโซลาร์ฟาร์ม”ลง

“โซลาร์ฟาร์ม”เป็นโครงการที่รัฐส่งเสริมให้ผลิตไฟฟ้าจากแสงอาทิตย์ที่ถือเป็นพลังงานสะอาด ใช้ไม่มีวันหมด มีมลพิษต่อสิ่งแวดล้อมต่ำ เป็นพลังงานทางเลือกทดแทนพลังงานจากฟอสซิลอย่างนํ้ามัน,ก๊าซธรรมชาติ และถ่านหินที่นับวันก็ร่อยหรอหมดไป รัฐบาลที่ผ่านมาพยายามจะส่งเสริมเอกชนให้ทำโซลาร์ฟาร์ม โดยรัฐจะรับซื้อไฟฟ้าที่ผลิตได้ ให้“แอดเดอร์”หรือส่วนเพิ่มค่าไฟฟ้าถึง 8 บาทต่อหน่วย เป็นระยะเวลา 10 ปี หมายความว่า ราคาไฟฟ้าฐานบวกค่า FT ขายอยู่เท่าไหร่ ก็บวกเพิ่มอีก 8 บาทต่อหน่วย ทำให้มีผู้แห่แสดงความจำนงที่จะทำจำนวนมาก

ต่อมารัฐบาลพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา มีนโยบายใหม่ในการเลือกผู้ทำโครงการและยกเลิกระบบ“แอดเดอร์” เปลี่ยนเป็น “Feed in Tariff” รับซื้อโดยคิดค่าไฟฟ้าในอัตราตามต้นทุนจริงที่รัฐคำนวณให้คงที่ตลอดอายุโครงการ 25 ปี ได้อัตรา 5.66 บาทต่อหน่วย ทั้งนี้ได้ให้สิทธิสหกรณ์องค์กรภาคการเกษตรทำโซล่าฟาร์มรวม 400 เมกะวัตต์ คัดเลือกโดยวิธี“จับสลาก”จากสหกรณ์ที่แสดงความจำนงมา และได้จับสลากระยะแรก 300 เมกะวัตต์ ประกาศผลช่วง เม.ย. 2559 มี 67 รายที่ได้ รวมกำลังผลิต 281 เมกะวัตต์แบ่งเป็นพื้นที่ภาคกลาง 25 ราย 108.2 เมกะวัตต์,ภาคตะวันตก 18 ราย 76เมกะวัตต์,ภาคตะวันออก 17 ราย 70.47 เมกะวัตต์,ภาคเหนือ 1 ราย 5 เมกะวัตต์ และพื้นที่การไฟฟ้านครหลวง 6 ราย 21.65 เมกะวัตต์ จึงเหลือโควตาส่วนนี้ 19 เมกะวัตต์นำไปรวมกับโควตาภาคใต้ 50 เมกะวัตต์ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 50 เมกะวัตต์ รวมเป็น 119 เมกะวัตต์ เพื่อทำการคัดเลือกหาในเฟสที่ 2 ต่อไป

แต่มาตอนนี้ สำนักงานนโยบายพลังงาน โดยการเห็นชอบของพล.อ.อนันตพร กาญจนรัตน์ รมว.พลังงาน จะเสนอคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) ที่มีพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี เป็นประธาน ในการประชุมวันที่ 17 ก.พ.ที่จะถึงนี้ ให้เปลี่ยนวิธีคัดเลือกสหกรณ์ที่จะทำโซลาร์ฟาร์มเฟส 2 จากการ“จับสลาก”เป็น“การประมูล”แทน อ้างเป็นแนวทางที่เหมาะสมกว่า เพื่อให้เกิดการแข่งขันเสรีส่งผลดีต่อผู้ใช้ไฟฟ้าโดยรวม เพราะจะมีการแข่งขันด้านราคาและสะท้อนต้นทุนการผลิตจริง ซึ่งการประมูลจะพิจารณาว่า ใครเสนอขอรับอัตรา“Feed in Tariff”ต่ำกว่าและมีระบบสายส่งรองรับ ก็จะได้สิทธิไป เรียงจากรายที่มีต้นทุนต่ำที่สุดขึ้นมา จนครบโควตา 119 เมกะวัตต์

ที่สำคัญ ยังจะขอลดราคาการรับซื้อไฟฟ้าโซลาร์ฟาร์มจากเดิมที่ประกันไว้ให้หน่วยละ 5.66 บาทเหลือ 4.12 บาทด้วยโดยอ้างว่า ค่าลงทุนลดลง โดยเฉพาะ“แผงโซลาร์”ปัจจุบันที่ราคาถูกลงจาก 54 ล้านบาทต่อเมกะวัตต์ เหลือ 42.2 ล้านบาทต่อเมกะวัตต์เท่านั้น

เรื่องนี้ทำให้เครือข่ายสหกรณ์ที่ตั้งใจทำโครงการโซลาร์ฟาร์ม เพื่อให้มีรายได้เสริมจากอาชีพการทำเกษตรกรรมบ้าง ต้องออกมาเคลื่อนไหวคัดค้าน ชี้ว่า การเปิดประมูลจะทำให้มีแต่สหกรณ์รายใหญ่หรือพวกที่“ฮั้ว”กับกลุ่มทุนใหญ่ไม่กี่รายเท่านั้น ที่ได้รับเลือก ถือเป็นการ“ล็อกสเปก”ให้เกิดการผูกขาดด้านพลังงานเหมือนที่ผ่านมาอีกซึ่งไม่สอดคล้องกับนโยบายรัฐบาลที่พล.อ.ประยุทธ์บอกไว้ว่า เน้นความโปร่งใสเสมอภาค มีการกระจายรายได้ให้อย่างเท่าเทียม ดังนั้นจึงต้องการให้คงการ“จับสลาก”เพื่อให้สหกรณ์การเกษตรไม่ว่ารายเล็กหรือใหญ่ ก็มีสิทธิเท่าเทียมกันอย่างเป็นธรรม

ส่วนการลดค่าไฟฟ้าที่รับซื้อเหลือ 4.12 บาท/หน่วย ก็จะทำให้สหกรณ์รายเล็กๆไม่สามารถแข่งขันได้ โดยเฉพาะจะไม่สามารถไปขอกู้เงินจากแหล่งเงินกู้มาทำโครงการได้ อีกทั้งการที่โซลาร์ฟาร์มระยะ 2 ขายไฟฟ้าได้ราคาแค่ 4.12 บาท/หน่วย ขณะที่กลุ่มที่ทำระยะแรกขายได้ 5.66 บาท/หน่วย ก็เกิดความไม่เป็นธรรมเห็นๆ

ชั่งน้ำหนักเหตุผลทั้ง 2 ฝ่ายแล้ว ผมขอเข้าข้างฝ่ายสหกรณ์การเกษตร และอยากให้รัฐคิดถึงเป้าหมายหลักของการส่งเสริม“โซลาร์ฟาร์ม” คืออะไรแน่

จะส่งเสริมให้ช่วยกันผลิตพลังงานทดแทนที่สะอาดมีประโยชน์ต่อโลก แล้วยังช่วยเหลือให้กลุ่มเกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้น รัฐก็ต้องยอมๆเรื่องราคาบ้างนะครับ

สาโรช บุญแสง

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/255646

วันพุธ ที่ 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2560, 06.00 น.

ภาคใต้ที่เผชิญกับวิกฤติน้ำท่วมครั้งร้ายแรงที่สุดติดต่อกันถึง 3 รอบ 3 ระลอกมาตั้งแต่ปลายปี 2559 ต่อเนื่องถึงปีใหม่ 2560 ซึ่งส่งผลกระทบเป็นวงกว้างรวม 12 จังหวัด ตอนนี้ถือว่า น้ำลดลงสู่ภาวะปกติจนหมดแล้ว แต่ความเดือดร้อนลำเค็ญยังเป็นประเด็นที่ต้องการความช่วยเหลือเร่งด่วน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการฟื้นฟูเยียวยาภาคการเกษตรที่เสียหายอย่างยับเยิน

ทั้งนี้ มีตัวเลขโดยคร่าวๆว่า น้ำท่วมภาคใต้ 12 จังหวัด นับตั้งแต่วันที่ 1ธันวาคม 2559 ถึงวันที่ 30 มกราคม 2560 ส่งผลกระทบต่อเกษตรกรในพื้นที่ร่วม 5 แสนราย โดยมีพื้นที่การเกษตรได้รับผลกระทบกว่า 1.11 ล้านไร่ แบ่งเป็นนาข้าวกว่า 2.77 แสนไร่, พืชไร่กว่า 5.5 หมื่นไร่ และพืชสวนและอื่นๆอีก 7.78 แสนไร่

ซึ่งก่อนหน้านี้ พล.อ.ฉัตรชัยสาริกัลยะ รมว.เกษตรและสหกรณ์ได้สั่งการให้ทุกหน่วยงานของกระทรวงเกษตรฯ เร่งฟื้นฟูพื้นที่ประสบอุทกภัยภาคใต้ โดยจัดเป็นแผนงานเร่งด่วน,แผน ระยะกลาง และแผนระยะยาว เพื่อขอรับการสนับสนุนงบประมาณจากงบกลาง จากครม. ใช้ลดความเดือดร้อนของเกษตรกรและประชาชนให้เหลือน้อยที่สุด โดยเฉพาะการฟื้นฟูหลังน้ำลด และการบำบัดน้ำเน่าเสียที่เกิดจากน้ำท่วมขังเป็นระยะเวลานาน

ขณะที่นายธีรภัทร ประยูรสิทธิ ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์บอกกับสื่อถึงมาตรการเยียวยาเกษตรกรที่ประสบอุทกภัยในครั้งนี้ไว้ว่า เกษตรกรที่ได้รับผลกระทบ(พืช/ยางพารา/ปศุสัตว์/ประมง) จะได้รับเงินช่วยครัวเรือนละ 3,000 บาท ได้ขยายระยะเวลาชำระหนี้ 6 เดือน ลดดอกเบี้ย 3% สำหรับลูกหนี้สมาชิกสหกรณ์ /กลุ่มเกษตรกร/ลูกหนี้กองทุนในสังกัดกระทรวงเกษตรฯ รวม 3.7 แสนราย ส่วนกรณีการชดเชยความเสียหาย ถ้าพื้นที่เสียหายสิ้นเชิง สำหรับนาข้าวจะได้รับเงินชดเชยเยียวยา 1,113-33,350 บาท/ราย,พืชไร่ 1,148-34,440 หมื่นบาท/ราย,ไม้ผล/ปาล์ม 1,690-50,700 บาท/ราย, ยางพาราเสียหายบางส่วนชดเชย 1,690-50,700 บาท และให้ทุนปลูกแทนไร่ละ 1.6 หมื่นบาท ส่วนสัตว์น้ำ ประมง) ปลาทุกชนิดชดเชย 4,224- 21,125 บาทต่อราย กุ้ง/ปู/หอย ชดเชย 1.092-54,600 บาทต่อราย และกระชัง/บ่อ ชดเชย 315 -25,200 บาทต่อราย

ปลัดฯธีรภัทรบอกด้วยว่า นอกจากนี้กระทรวงยังมีโรดแมปการช่วยเหลือฟื้นฟูเกษตรกรที่ประสบอุทกภัยภาคใต้ มีเป้าหมายเพื่อให้การดำรงชีวิตของเกษตรกรกลับสู่ภาวะปกติหรือพัฒนาให้ดีกว่าเดิม โดยจัดเจ้าหน้าที่จากส่วนกลางกว่า 5,470 นาย ลงพื้นที่ไปปฏิบัติงานช่วยเหลือเกษตรกร อาทิ บริการคลินิกเกษตร 5 แสนรายมีทั้งคลินิกพืช สัตวแพทย์และประมง,จัดเจ้าหน้าที่ส่วนกลางเพิ่มเติม 120 นาย เพื่อดูแลสุขภาพสัตว์/ป้องกันโรค และเร่งระบายน้ำออกจากพื้นที่เกษตรลุ่มต่ำ เช่น พื้นที่ปลูกส้มโอทับทิมสยาม และอื่นๆ เป็นต้น โดยจะใช้ทั้งงบปกติและจะขอจากรัฐบาลเพิ่มเติม

ก็ถือว่า กระทรวงเกษตรฯเตรียมมาตรการเยียวยาไว้แล้ว แต่ประสิทธิภาพในการช่วยเหลือเยียวยา ก็ต้องให้มันเร็วไวด้วย เพราะพี่น้องเกษตรกรภาคใต้ทุกข์หนักกับน้ำท่วมมายาวนานพอสมควรแล้ว ย่อมหวังว่า เมื่อน้ำลด จะได้รับการฟื้นฟูให้ทันท่วงที ด้วยที่ผ่านมาไม่เพียงความเสียหายจากน้ำท่วม ยัง“เสียโอกาส”ไปไม่น้อย เช่น ชาวสวนยางพาราที่น้ำท่วมทำเสียโอกาสกับการกรีดยางขายในช่วงที่ยางราคาดียิ่ง เป็นต้น

ส่วนกรณีของชาวนาในสงขลาที่ออกมาเรียกร้องให้รัฐบาลเร่งให้ความช่วยเหลือสนับสนุนเมล็ดพันธุ์ข้าว เพื่อใช้ปลูกข้าวในพื้นนาที่เสียหายจากน้ำท่วมกว่า 1 แสนไร่ โดยมีนักการเมืองอดีตสส.ในพื้นที่ออกมามีส่วนนำชาวนา กระทั่งถูกโฆษกรัฐบาลอย่างพล.อ.สรรเสริญ แก้วกำเนิด ติติง มองการเคลื่อนไหวของนักการเมืองไปในแง่งบนั้น

ผมเองอยากจะให้รัฐบาลเปิดใจกว้างสักนิด ที่ผ่านมาช่วงที่น้ำท่วมอยู่ ทุกภาคส่วนพยายามเข้าไปช่วยเหลือกันคนละไม้คนละมือ นับเป็นเรื่องที่ดี และเมื่อน้ำลดแล้ว แต่ยังต้องการความช่วยเหลืออยู่อีก ซึ่งแน่นอนบทบาทหลักเป็นหน้าที่หน่วยงานรัฐที่รับผิดชอบ เช่น กระทรวงเกษตรฯและหน่วยงานปกครองท้องถิ่นต่างๆ แต่ภาคส่วนอื่นที่เข้ามาช่วยเรียกร้องให้กับเกษตรกร เพื่อเร่งรัดให้การทำหน้าที่ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวดเร็ว ตรงจุดมาก ก็ไม่น่าจะเป็นเรื่องเสียหายอะไร ถ้าไม่ได้ปลุกระดมให้เกิดการเคลื่อนไหวอะไรที่ไม่เหมาะสม ก็ไม่น่าจะต้องมองไปในแง่ร้าย

บ้านเมืองจะปรองดองกันง่ายขึ้น ถ้าลดอคติกันลงเสียบ้าง ผมว่านะ

สาโรช บุญแสง

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/254739

วันพุธ ที่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2560, 06.00 น.

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/253800

วันพุธ ที่ 25 มกราคม พ.ศ. 2560, 06.00 น.

สุดสัปดาห์นี้ 28 มกราคม จะเป็นวันตรุษจีน เทศกาลปีใหม่ของพี่น้องคนจีนทั่วโลก รวมทั้งคนไทยเชื้อสายจีน ก็ต้องขอกล่าวคำอวยพรตามธรรมเนียม “-ซินเจียยู่อี่ ซินนี้ฮวดไช้-คิดหวังสิ่งใดขอให้สมหวังสมปรารถนาในปีใหม่นี้ มีแต่ความสุขมั่งคั่ง โชคดีร่ำรวยตลอดปี”

มาพร้อมๆ กับช่วงเทศกาลตรุษจีนเกือบทุกปี ก็จะมีงานใหญ่ประจำปีที่ถือเป็นงานสำคัญของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน และสำคัญต่อวงการเกษตร ที่ผมอยากเชิญชวนไม่ว่าจะเป็นคนไทยแท้, คนไทยเชื้อสายจีนหรือเชื้อสายใดก็ตาม ให้ไปเที่ยวชมกัน นั่นคือ “งานเกษตรแฟร์” ซึ่งในปีไก่-ระกา 2560 นี้ จะจัดขึ้นในช่วงตั้งแต่ 27 มกราคมนี้ จนถึง 4 กุมภาพันธ์

ท่านอาจารย์จงรัก วัชรินทร์รัตน์ รักษาการแทนอธิการบดีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ กล่าวถึงงานเกษตรแฟร์ปีนี้ว่า จัดขึ้นภายใต้แนวคิด “ศาสตร์แห่งแผ่นดิน ทำกินตามคำพ่อสอน” เพื่อน้อมนำศาสตร์พระราชาที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ได้พระราชทานให้คนไทยเป็นเวลายาวนาน มาใช้เป็นแนวปฏิบัติในการทำงาน การดำรงชีพ ดังปรากฏให้เห็นชัดเจน คือ โครงการพระราชดำริต่างๆ กว่า4,000 โครงการ หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง แนวคิดเกษตรทฤษฎีใหม่ หลักการทรงงาน ตลอดจนพระราชดำรัส พระบรมราโชวาทที่ได้พระราชทานให้หน่วยงาน คณะบุคคลและมหาวิทยาลัย เกษตรศาสตร์มากว่า 70 ปี อยากให้นำสิ่งที่พระองค์ทรงสอน ทรงทำเป็นตัวอย่างนี้ มาบูรณาการและเชื่อมโยงกับศาสตร์อื่นๆ เพื่อให้ประเทศชาติได้พัฒนาอย่างยั่งยืน และประชาชนคนไทยได้มีคุณภาพชีวิตความเป็นอยู่ที่ดี

อาจารย์จงรักกล่าวอีกว่า “มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มีนักวิจัย นักวิชาการที่ได้สร้างศาสตร์แห่งแผ่นดินมายาวนาน และพัฒนาเกิดองค์ความรู้ใหม่ๆ มากมาย เพื่อถ่ายทอดให้ประชาชน เกษตรกร ได้นำไปปรับใช้ในการดำรงชีพหรือแก้ไขปัญหาให้ชุมชน สังคม และประเทศชาติ เช่น การคิดค้นนวัตกรรมใหม่ๆ หลากหลายสาขา โดยนำศาสตร์พระราชากับศาสตร์แห่งแผ่นดินมาบูรณาการและเชื่อมโยงกับศาสตร์ชุมชน ศาสตร์สากล เช่น ผลงานวิจัยนวัตกรรมใหม่ๆ เครื่องมือต่างๆ ที่จะช่วยให้เกษตรกรได้นำไปประยุกต์ใช้ประกอบอาชีพ การแนะนำให้ความรู้ แก้ไขปัญหาให้เกษตรกรช่วงเกิดวิกฤติ การส่งเสริมอาชีพตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เกษตรทฤษฎีใหม่ เป็นต้น”….

ใครสนใจไปเที่ยวชมงานนี้กันแล้ว ผมขอเป็นไกด์เขียนถึงไฮไลท์สำคัญๆ เช่นโซนนิทรรศการเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ที่จัดแสดงบนอาคารจักรพันธ์เพ็ญศิริ เกี่ยวกับพระราชประวัติ พระราชกรณียกิจต่างๆ หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ด้านการเกษตร ฐานข้อมูลสืบสานปณิธานองค์มหาภูมิพลมหาราช ซึ่งรวบรวมผลงานวิจัยและองค์ความรู้ของมหาวิทยาลัย เป็นต้น

ที่เด่นๆ ยังมีโซน 104 นวัตกรรม “ศาสตร์แห่งแผ่นดิน ทำกินตามคำพ่อสอน” เป็นผลงานที่ประดิษฐ์คิดค้นโดยนักวิจัย 59 ผลงาน กับอีก 45 ผลงานวิจัยที่ได้รับการพัฒนาหรือต่อยอดแล้ว รวมเป็น 104 ผลงานนวัตกรรมใหม่ๆใน 9 ด้าน เช่น ด้านวิศวกรรม ด้านการเกษตร การยกระดับชีวิตความเป็นอยู่ประชาชนและเศรษฐกิจพอเพียง ด้านเกี่ยวกับน้ำ วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี ตลอดจนด้านทรัพย์สินทางปัญญาและผู้ประกอบการภายใต้ศูนย์บ่มเพาะธุรกิจนวัตกรรมใหม่ๆ อาทิ แอพพลิเคชั่น นิล 4.0 พลังงานที่ยั่งยืน, เครื่องสีข้าวครัวเรือนพร้อมพา, วัสดุก่อสร้างจากเปลือกไข่เหลือทิ้ง EMARBLE, เครื่องทำน้ำค้าง, เอนไซม์ขอดเกล็ดปลา, 5 ทศวรรษเกษตรที่สูงตามรอยพ่อหลวง, ชุดปลูกผักปลอดภัยระบบประหยัดพลังงาน เป็นต้น

นอกจากนี้ก็ยังมีการประกวดด้านพืช เช่น กล้วยไม้ตัดช่อ กล้วยไม้ (ต้น) ผลไม้ ไม้ประดับ ประกวดด้านสัตว์เลี้ยง เช่น แพะ ไก่พื้นเมือง ไก่แจ้ ปลากัด สุนัขพันธุ์ต่างๆ รวมทั้งการประกวดวาดภาพ การสาธิตสุดยอดนวัตกรรม และที่ผู้คนที่นิยมมางานเกษตรแฟร์ แน่นอนก็เพื่อมาเลือกชมเลือกซื้อผลิตผล, ผลิตภัณฑ์ทางการเกษตร, ต้นไม้ อุปกรณ์การเกษตร ฯลฯ ตลอดจนการช็อปและชิมอาหารอร่อยๆ กว่า 10 โซน

ก็ต้องย้ำทิ้งท้ายว่า ไม่ควรพลาดจริงๆ สำหรับงานนี้!

สาโรช บุญแสง

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/252854

วันพุธ ที่ 18 มกราคม พ.ศ. 2560, 06.00 น.

พี่น้องคนไทยทางภาคใต้ร่วม 12 จังหวัดต้องประสบกับอุทกภัยครั้งร้ายแรงที่สุดในรอบหลายสิบปี ตั้งแต่ช่วงปีใหม่ 2560 ที่ผ่านมา โดยผจญกับน้ำท่วมใหญ่ไปแล้วถึง 2 รอบ และช่วงเวลานี้ก็มีสิทธิที่จะเจอรอบที่ 3 จากฝนที่ตกหนักมาระลอกล่าสุด สร้างความสูญเสียทั้งชีวิตผู้คนกว่า 25 ศพที่แตกดับไปกับสายน้ำ แล้วยังเศรษฐกิจที่ย่อยยับมหาศาล ทั้งทรัพย์สินและพื้นที่การเกษตร

ภาคการเกษตร พืชเศรษฐกิจหลักสำคัญๆ ของภาคใต้ มีการประเมินกันเบื้องต้นว่า ได้รับความเสียหายเป็นมูลค่าหลายหมื่นล้านจนถึงหลักแสนล้านบาทเลยทีเดียว โดยเฉพาะอย่างยิ่ง“ยางพารา”ที่คาดว่า พื้นที่สวนยางถูกน้ำท่วมนับล้านไร่ เสียหายหลายหมื่นล้านบาท นอกจากนั้นก็มีปาล์มน้ำมันถูกน้ำท่วมนับแสนไร่,ฟาร์มกุ้ง-หอย-ปู-ปลา หลายหมื่นไร่ รวมถึงนาข้าวกว่า 2.5 แสนไร่ เป็นต้น

น้ำท่วมครั้งนี้ ทั้งน่าเสียใจและยังน่าเสียดายอย่างมากแทนพี่น้องเกษตรกรภาคใต้โดยเฉพาะชาวสวนยางพาราในพื้นที่จมน้ำ เพราะนับเป็นการเสียโอกาสอย่างยิ่งจากราคายางพาราที่กำลังอยู่ในภาวะ“ขาขึ้น”

ผมเองเพิ่งเขียนไปเมื่อสัปดาห์ก่อน ถึงการ “เจาะสินค้าเกษตรไทยปี 2560”ในส่วน 5 สินค้าเกษตรหลักสำคัญที่ศูนย์วิเคราะห์ TMB -ธนาคารทหารไทยได้ยกให้เป็นปีที่ยางพาราจะ “รีเทิร์น”กลับมา“รุ่ง” อีกครั้ง หลังจากที่เป็น “ดาวร่วง”มาหลายปี โดยราคายางแผ่นดิบชั้น 3 ได้ร่วงลงไปสู่จุดต่ำสุดเมื่อต้นปี 2559 เหลือแค่ กก.ละ 30 บาทต้นๆ แต่ช่วงปลายปี 2559 ราคาก็กระเตื้องขึ้นมาเกือบ 60% จากต้นปี

ขณะที่แนวโน้มในปี 2560 ราคายางพารายังจะดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง จากหลายปัจจัยบวก ทั้งปัจจัยในประเทศที่รัฐบาลมีมาตรการปรับโครงสร้างการผลิตและการใช้ยาง เช่น สนับสนุนให้ใช้ยางในประเทศมากขึ้นและลดพื้นที่ปลูกยางเพื่อลดผลผลิต เป็นต้น ส่วนปัจจัยภายนอกประเทศจากการที่ราคาน้ำมันในตลาดโลกกลับมาเป็น“ขาขึ้น”อีกครั้งตั้งแต่ปลายปี 2559 ที่ผ่านมา ก็นับเป็นผลบวกต่อราคายางพาราในตลาดโลกให้พุ่งตามขึ้นมาด้วย

จากราคายางแผนร่มควันชั้น 3 ปิดตลาดเมื่อสิ้นปี 2559 ณ วันที่ 30 ธันวาคม ที่ตลาดกลางยางพาราหาดใหญ่ที่กก.ละ 76.19 บาท พอเปิดตลาดปีใหม่ 2560 ราคาก็ยังไต่ขึ้นมาเรื่อยๆ เริ่มตั้งแต่ 4 มกราคม อยู่ที่ กก.ละ 76.49 บาท มาถึงวันจันทร์ที่ 16 มกราคม ราคาได้ขึ้นมาถึงกก.ละ 88.21 บาทแล้ว

การที่ราคายางพุ่งขึ้นมากในช่วงไม่ถึง 2 สัปดาห์ ส่วนหนึ่งก็เป็นผลจากปัญหาน้ำท่วมด้วย เพราะผลผลิตยางในภาคใต้ซึ่งเป็นแหล่งผลิตใหญ่ ลดหายไปจำนวนมาก เฉพาะที่นครศรีธรรมราช พื้นที่ปลูกยางแหล่งใหญ่ของภาคใต้จังหวัดเดียว ผลผลิตยางที่ออกสู่ตลาดก็หายไปวันละหลายหมื่นตัน จากการที่น้ำท่วม กรีดยางไม่ได้ แล้วยังผลผลิตยางที่เก็บไว้เดิมของเกษตรกรถูกกระแสน้ำพัดจมหายไปอีกมากด้วย นอกจากนี้ยังมีปัจจัยจากการที่ผู้ประกอบการบางส่วนแห่ซื้อตุนยางเก็บเข้าสต๊อกเพิ่ม เพราะเหลือเวลากรีดยางในช่วงนี้อีกไม่กี่สัปดาห์ ก็จะหมดรอบ หยุดกรีดยางแล้ว จึงเก็งว่าราคายังจะเพิ่มได้อีก

นายอุทัย สอนหลักทรัพย์ ประธานสภาเครือข่ายยางและสถาบันเกษตรกรยางพาราแห่งประเทศไทย(สยยท.)ระบุว่า ปกติผลผลิตยางของภาคใต้จะออกมามากที่สุดช่วงเดือนธันวาคมถึงมีนาคม คิดเป็นปริมาณราว 5 แสนตันต่อเดือน และขณะนี้ราคากำลังดีมากเฉลี่ยเกินกก.ละ 80 บาท แต่หากจากนี้ไปจนถึงมีนาคม ต้นยางที่จมน้ำได้รับความเสียหาย จนไม่สามารถกรีดให้น้ำยางได้ จะกระทบรายได้ชาวสวนยางภาคใต้หายไปไม่ต่ำกว่า 4 หมื่นล้านบาท ก็จะทำให้เศรษฐกิจและกำลังซื้อของภาคใต้หายไปอย่างมาก

ทาง สยยท.จึงได้ทำหนังสือด่วนที่สุดถึงพล.อ.ฉัตรเฉลิม เฉลิมสุข ประธานกรรมการการยางแห่งประเทศไทย(กยท.) เสนอแนวทางให้กยท.เร่งฟื้นฟูสวนยางหลังน้ำลดแล้ว โดยให้ระดมเจ้าหน้าที่ออกตรวจสวนยางทุกพื้นที่ ที่สำคัญต้องให้กรมวิชาการเกษตร เข้ามาแนะนำการบำรุงฟื้นฟูต้นยางให้ถูกต้อง โดยเฉพาะสวนยางที่ยังมีน้ำท่วมขัง ทำให้ต้นยางใบร่วงติดโรคได้

หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับเรื่องยางทั้งหลายในกระทรวงเกษตรฯ ต้องเร่งลงพื้นที่ เร่งช่วยฟื้นฟูสวนยาง เพื่อคืนโอกาสให้ชาวสวนยางได้กรีดยางขายในจังหวะที่ราคากำลังดีนี้ด้วย นี่ถือเป็นภารกิจ“คสช.คืนความสุข”จริงๆนะครับ

สาโรช  บุญแสง

ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

http://www.naewna.com/local/251885

วันพุธ ที่ 11 มกราคม พ.ศ. 2560, 06.00 น.

ตามที่เขียนไปสัปดาห์ก่อน เกริ่นไว้ว่า ศูนย์วิเคราะห์เศรษฐกิจ ทีเอ็มบี หรือ TMB Analytics ได้วิเคราะห์ “เจาะสินค้าเกษตรไทยปี 2560” ในส่วน 5 สินค้าเกษตรหลักสำคัญที่มีมูลค่ารวมกันถึงปีละ 7 แสนล้านบาท ทำรายได้กระจายสู่ท้องถิ่นทุกภูมิภาค หล่อเลี้ยงชีวิตพี่น้องเกษตรกรไทยทั่วประเทศ โดยยกให้ “อ้อย” เป็น “ดาวรุ่ง”ปีไก่ ขณะที่“กุ้งขาว”เป็น“ดาวเด่น” ส่วน“ยางพารา”มีแนวโน้มที่ฟื้นตัวกลับมา หลังจากเป็น“ดาวร่วง”มาหลายปี แต่“ข้าว”ยังเป็นปีที่ราคาอยู่ในเกณฑ์“ต่ำต่อเนื่อง” และตัวที่น่ากังวลยิ่งก็คือ“มันสำปะหลัง”

ตอนนี้ก็มาลงรายละเอียดกันต่อ

TMB ยก “อ้อย” เป็นสินค้าเกษตร “ดาวรุ่ง” เพราะมีแนวโน้มดีต่อเนื่องมาตั้งแต่ปีที่แล้ว ด้วยราคาน้ำตาลตลาดโลกปรับตัวขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยราคาน้ำตาลทรายดิบตลาดนิวยอร์กปลายพ.ย.อยู่ที่ 19.8 เซนต์ต่อปอนด์ เพิ่มขึ้นกว่า 50% จากราคาเมื่อม.ค. 2559 หลังจากก่อนหน้านี้ราคาร่วงลงไปสู่จุดต่ำสุดในเดือนส.ค.2558 และแนวโน้มราคาปีนี้ยังดีต่อ หลังอุปทานตลาดโลกตึงตัว

ส่วน“กุ้งขาว”เป็น“ดาวเด่น”เพราะภาวะผลผลิตฟื้นตัว หลังจาก 4 ปีก่อนโรคตายด่วนระบาดทำให้ผลผลิตลดลงกว่า 60% กระทบอุตสาหกรรมอาหารส่งออกให้ขาดแคลนวัตถุดิบ ทั้งนี้คาด“กุ้งขาว” ปีนี้ผลผลิตจะเพิ่มสูงกว่าปีก่อน 15% จากการปรับปรุงกระบวนการเลี้ยงของเกษตรกร ขณะที่ราคายังอยู่ในเกณฑ์ที่ดี ตามความต้องการของตลาดโลก จึงเป็นการ“รีเทิร์น”กลับมาสดใสอีกครั้ง

สำหรับ“ดาวร่วง”มาหลายปีอย่าง“ยางพารา” ปีนี้น่าจะ“รีเทิร์น”ขึ้นมาดีอีกตัว โดยตลอด 5 ปีที่ผ่านมานี้ ราคายางลดไปแล้วเกือบ 80% เทียบกับที่เคยขึ้นจุดสูงสุดที่กก.ละ 174.4 บาทเมื่อต้นปี 2554 ทำให้เม็ดเงินหายจากกระเป๋าชาวสวนยางเกือบ 2 แสนล้านบาทต่อปี ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจภาคใต้ซึ่งเป็นพื้นที่ปลูกยางสำคัญ แต่ราคาก็กระเตื้องขึ้นมากช่วงปลายปีที่ผ่านมา โดยยางแผ่นดิบชั้น 3 เฉลี่ยอยู่ที่ 59.4 บาท/กก.เพิ่มขึ้นกว่า 60% จากช่วงต้นปี 2559 ที่ราคาตกต่ำเหลือแค่กก.ละ 30 กว่าบาท การที่ราคาสูงขึ้น ส่วนหนึ่งเป็นผลจากมาตรการรัฐบาล ที่พยายามปรับโครงสร้างการผลิตและการใช้ยาง เช่น สนับสนุนให้ใช้ยางในประเทศมากขึ้นและลดพื้นที่ปลูกยางเพื่อลดผลผลิต เป็นต้น ทำให้ราคายางปรับตัวในทิศทางที่ดีขึ้น เป็นดาวที่เริ่มฉายแสงอีกครั้ง

ขณะที่“ข้าว”โดยเฉพาะข้าวหอมมะลิ ในปีที่ผ่านมาราคาตกต่ำที่สุดเป็นประวัติการณ์ทำสถิติต่ำกว่าตันละหนึ่งหมื่นบาทอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน แม้ช่วงท้ายปี ราคาเริ่มปรับเพิ่มขึ้นบ้าง แต่ก็คาดว่า ราคาในปีไก่นี้อาจจะยังอยู่ในเกณฑ์ต่ำต่อเนื่อง จากผลผลิตที่เพิ่มขึ้นมากของข้าวนาปีฤดูกาลผลิต 2559/60 เช่นเดียวกับประเทศผู้ผลิตและส่งออกข้าวรายใหญ่ของโลกอย่าง เวียดนาม อินเดีย ปากีสถาน ที่ล้วนมีผลผลิตเพิ่ม

สินค้าเกษตรที่น่ากังวลในปีไก่นี้ ก็คือ“มันสำปะหลัง” ที่ราคาลดลงต่อเนื่อง ผลจากการที่จีนอนุญาตให้ใช้ข้าวโพดในประเทศเพื่อผลิตแอลกอฮอล์ทดแทนมันสำปะหลังที่นำเข้าจากไทย (กว่า 45% ของผลผลิตมันสดทั้งปีของไทยส่งออกไปจีน) ทำให้ราคาเฉลี่ยมันฯสดคละลดลงจาก 2.2 บาท/กก. ในปี 2558 มาถึงเดือนพ.ย.ปี 2559 เหลือแค่ 1.3 บาท/กก. หรือลดลงกว่า 40% สวนทางกับปริมาณผลผลิตที่คาดว่าปีหน้าจะเพิ่มขึ้นอีก 2.1% เป็นปริมาณ 31.2 ล้านตัน ผลกระทบหนักสุดจึงหนีไม่พ้นเกษตรกรที่ลงทุนปลูกช่วงราคาสูงก่อนหน้านี้กว่า 5 แสนครัวเรือน กว่าครึ่งอยู่ในภาคอีสาน

TMB ยังให้ข้อสังเกตน่าสนใจว่า สินค้าเกษตรหลักทั้ง 5 นี้ มีส่วนคล้ายคลึงกันคือ ส่วนใหญ่ผลผลิตจะส่งออกในลักษณะวัตถุดิบ ส่งผลให้ราคาสินค้าเกษตรมีมูลค่าเพิ่มไม่มากนัก ทั้งราคาก็ขึ้นอยู่กับความต้องการของตลาดต่างประเทศเป็นหลักด้วย ดังนั้น หากต้องการให้ราคามีแนวโน้มดี หนีไม่พ้นต้องพยายามลดต้นทุนการผลิต,ลดพื้นที่ผลิต,เพิ่มปริมาณการใช้ในประเทศ และส่งออกเป็นผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปที่มีมูลค่าสูงขึ้น ภาครัฐจึงต้องเร่งปรับโครงสร้างสินค้าเกษตรไทยอย่างจริงจังต่อเนื่อง ผลักดันให้พัฒนาอุตสาหกรรมที่เกี่ยวเนื่องเพื่อเพิ่มมูลค่าผลผลิตมากขึ้น

“นอกจากนี้เกษตรกรควรน้อมนำพระราชดำรัสเกษตรทฤษฎีใหม่ ปลูกพืชแบบผสมผสาน ที่สามารถสร้างความมั่นคงทางรายได้มากกว่าพึ่งพาการเกษตรเชิงเดี่ยว ที่มีความเสี่ยงจากราคาสูงกว่า และถือเป็นการปรับโครงสร้างการผลิตสินค้าเกษตรระดับหน่วยย่อยไปพร้อมกันอีกด้วย”

เป็นข้อสรุปบทวิเคราะห์ ซึ่งสอดคล้องกับที่ผมว่าไปตอนที่แล้ว ถึงเวลาที่เกษตรกรไทยต้องปรับตัว “ปฏิรูป”ด้วยตัวของเกษตรกรเอง เพื่อชีวิตที่มั่นคง ยั่งยืนต่อไป

สาโรช บุญแสง