สังคมไทยในยุคนี้สมัยนี้ต้องเรียกว่าเป็นสังคมยุค “ดิจิตอล” ของจริง เพราะเดี๋ยวนี้ไปไหนมาไหน ก็จะเห็นคนใช้บริการข้อมูลข่าวสารผ่านโทรศัพท์มือถือกันอย่างดาษดื่น ไม่เว้นแม้แต่เกษตรกร จนกลายเป็นจุดเริ่มต้นของหน่วยงานรัฐต่างๆ พยายามพัฒนา “แอพพลิเคชั่น” (Application) หรือที่เราๆ เรียกกันจนติดปากว่า “แอพ” (App) เพื่อเป็นช่องทางเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารและองค์ความรู้ต่างๆ ให้กับประชาชน

กระทรวงเกษตรฯก็เป็นอีกหน่วยงานหนึ่งที่มีการพัฒนาแอพพลิเคชั่นออกมาอย่างต่อเนื่อง และทราบว่าทำกันมานานแล้ว แต่ที่ผ่านมาอยู่ในรูปของต่างคนต่างหน่วยงานก็คิดก็ทำกันไป ทำให้ประชาชนและโดยเฉพาะเกษตรกรเข้าถึงบริการของแต่ละหน่วยงานไม่ครอบคลุม ทั้งที่ความจริงแอพพลิเคชั่นของหลายหน่วยงานค่อนข้างมีประโยชน์มาก

กระทั่งเมื่อสักประมาณต้นปีที่ผ่านมา
“สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์” จึงได้พัฒนาแอพพลิเคชั่นขึ้นมาอีกตัวชื่อ “MOAC App Center” หรือที่เรียกกันง่ายๆว่า “App เกษตร” เพื่อเป็นศูนย์รวมแอพพลิเคชั่นด้านการเกษตรโดยเฉพาะของหน่วยงานภายในกระทรวงเกษตรฯเอง แล้วเปิดให้เกษตรกรและประชาชนที่สนใจดาวน์โหลดไปใช้หาความรู้รวมถึงการขอรับบริการต่างๆ โดยดาวน์โหลดไปใช้ได้ฟรีๆ ทั้งระบบ iOS และแอนดรอยด์ ซึ่งภายในมีแอพที่น่าสนใจและมีประโยชน์มากให้ดาวน์โหลดไปใช้ เช่น

“DOAE Smart Check plus” เพื่อให้เกษตรกรใช้ตรวจสอบติดตามสถานะผลการปรับปรุงทะเบียนเกษตรกร และการเข้าร่วมมาตรการช่วยเหลือของรัฐ

“ProtectPlants” ซึ่งให้ความรู้เกี่ยวกับโรคพืชและศัตรูพืช การวินิจฉัยศัตรูพืชเบื้องต้น รวมถึงระบบการเฝ้าระวัง ติดตาม และเตือนการระบาดศัตรูพืช เพื่อให้เกษตรกรป้องกันได้ทันท่วงที

“ปุ๋ยรายแปลง” ซึ่งให้คำแนะนำการจัดการดินและปุ๋ยรายแปลง

“Feed” ซึ่งเป็นโปรแกรมประยุกต์ที่ใช้ในการคำนวณปริมาณการให้อาหารกุ้งขาว ช่วยให้เกษตรกรสามารถ แก้ไขปัญหาในการเลี้ยงกุ้งและมีผลผลิตเพิ่มขึ้น

“InsectShot” และ “InsertServer” เพื่อใช้ในการสุ่มนับจำนวนเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล โดยใช้โทรศัพท์มือถือถ่ายภาพเพลี้ยในแปลงนาแทนการสุ่มนับด้วยคน แล้วส่งภาพไปที่แม่ข่ายเพื่อประมวลผล

“Rice Pest Monitoring” แอพพลิเคชั่นสนับสนุนการพยากรณ์และเตือนภัย เพื่อติดตาม เฝ้าระวัง และเตือนภัยล่วงหน้าก่อนที่จะเกิดการระบาดของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลและโรคไหม้

“SmartAcc” โปรแกรมบัญชีรายบุคคลให้เกษตรกรและบุคคลทั่วไปใช้บันทึกบัญชีรายรับ รายจ่าย

“ค้นหาทะเบียนปัจจัยการผลิต” ซึ่งเป็นแอพพลิเคชั่นสำหรับตรวจสอบปัจจัยการผลิตว่า ได้รับรองจากกรมวิชาการเกษตรหรือไม่

“ค้นหาทะเบียนแหล่งผลิตพืชคุณภาพ” แอพพลิเคชั่นสำหรับค้นหาทะเบียนแหล่งผลิตพืช GAP และแหล่งผลิตพืชอินทรีย์

นี่แค่ตัวอย่างนะครับ จริงๆ แล้วยังมีอีกมาก ซึ่งถ้าประชาชนหรือเกษตรกรท่านไหนที่สนใจ ลองเข้าไปหาข้อมูลเพิ่มเติมได้โดยตรงที่เว็บไซต์ของกระทรวงเกษตรฯ http://www.moac.go.th หรือถ้าใครมีโอกาสอยู่ที่ จ.เชียงใหม่ ในวันที่ 10 และ 12 มิถุนายนนี้ก็ลองแวะไปเที่ยวงาน “มหกรรมสินค้าเกษตรปลอดภัย ภายใต้ระบบ GAP” ที่กรมวิชาการเกษตรร่วมเป็นเจ้าภาพจัดงาน โดยวันที่ 10 มิถุนายน จะจัดที่ ห้างพรอมเมนาดา รีสอร์ทมอลล์ เชียงใหม่ ฮอลล์ A ส่วนวันที่ 12 มิถุนายน จะจัดที่ลานอนุสาวรีย์สามกษัตริย์

โดยในงานนี้นอกจากจะมีการจัดกิจกรรมแนะนำ “MOAC App Center” ให้ผู้สนใจอย่างละเอียดแล้ว ยังมีกิจกรรมที่น่าสนใจอีกมาก โดยเฉพาะเกี่ยวกับการผลิตสินค้าและอาหารที่ปลอดภัย เช่น การเสวนาเรื่อง “สินค้าปลอดภัย มั่นใจ Q” โดยเกษตรกร GAP ดีเด่นแห่งชาติ เกษตรกรอินทรีย์ดีเด่นภาคเหนือตอนบน และตัวแทนผู้ประกอบการ พิธีมอบป้ายประชารัฐปัจจัยการผลิตให้กับร้านค้าใน จ.เชียงใหม่ นิทรรศการเส้นทางอาหารปลอดภัยด้านพืช และนิทรรศการสร้างความเชื่อมั่นในสินค้า GAP รวมทั้งการออกร้านค้าของเกษตรกรและผู้ประกอบการที่ได้รับการรับรองตามมาตรฐาน GAP อีกมากมาย

สนใจก็ลองแวะไปดู ไปชม ได้ครับ ความรู้รอท่านอยู่

มะลิลา

ปลายสัปดาห์ที่แล้ว ได้ยิน “พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา” นายกรัฐมนตรี และหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) พูดถึงเรื่องปัญหา “ขยะล้นเมือง” ที่รัฐบาลและคสช.สู้อุตส่าห์ประกาศเป็น “วาระแห่งชาติ” และกำหนดเป็นนโยบายสำคัญในลำดับต้นๆ ที่จะต้องดำเนินการแก้ไขให้อยู่หมัดตั้งแต่เข้ามาบริหารประเทศเมื่อปี 2557

ประเด็นสำคัญที่พอจะจับได้จากคำพูดของนายกฯ อย่างแรกก็คือ การแก้ไขปัญหาขยะมูลฝอยของเราในรอบ 2 ปีที่ผ่านมายังไม่ได้ผลมากเท่าที่ควร จึงต้องมอบหมายให้ กระทรวงมหาดไทย กับกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ไปจัดทำ “แผนปฏิบัติการประเทศไทยไร้ขยะ” เพื่อเปิดแคมเปญรณรงค์สร้างความร่วมมือจากหน่วยงานภาครัฐ เอกชน ท้องถิ่น โรงเรียน ศาสนสถาน และภาคประชาชน ให้ช่วยกันแก้ไขปัญหาโดยใช้หลัก 3 R คือ Reduce หรือ การลดการใช้หรือบริโภคทรัพยากรที่ไม่จำเป็นลง ลดการก่อให้เกิดขยะ Reuse หรือ การใช้ทรัพยากรให้คุ้มค่าที่สุด โดยการนำสิ่งของเครื่องใช้ มาใช้ซ้ำ และ Recycle หรือ การแปรรูปขยะหรือสิ่งของที่ใช้ประโยชน์ในรูปแบบเดิมไม่ได้ เพื่อนำกลับมาใช้ใหม่

นายกฯบอกว่า จะวางกรอบการทำงานในเรื่องนี้ 1 ปี ตั้งเป้าลดปริมาณการเกิดขยะมูลฝอยในภาพรวมของประเทศลงร้อยละ 5 จากอัตราเฉลี่ยการเกิดขยะมูลฝอยของประเทศ หรือลดลง 2 ล้านตันต่อปีให้เหลือประมาณ 23 ล้านตันต่อปี

อีกประเด็นหนึ่งที่ พล.อ.ประยุทธ์ พูดถึง คือ การเร่งรัดกระบวนการยกร่าง“พ.ร.บ.ขยะ” ซึ่งถ้าผมเข้าใจไม่ผิด น่าจะหมายถึง “ร่างพระราชบัญญัติการบริหารจัดการขยะแห่งชาติ พ.ศ. ….” ที่กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กำลังดำเนินการอยู่ ให้แล้วเสร็จโดยเร็ว เพื่อมาอุดช่องว่างการทำงานของหน่วยงานรัฐและท้องถิ่นในเรื่องบริหารจัดการขยะ เนื่องจากที่ผ่านมาระบบการบริหารจัดการขยะของเราไม่ค่อยมีประสิทธิภาพ ขณะที่การดูแลรับผิดชอบก็แตกกระสานซ่านเซ็นไปอยู่ที่หน่วยงานนั้น หน่วยงานนี้คนละท่อน คนละส่วน ทำให้การบริหารจัดการขยะไม่เคยมีเอกภาพ

นอกจากนี้ยังประเด็นที่ผมมองว่าเป็นเรื่องสำคัญมากๆ ที่นายกฯพูดถึง ก็คือเรื่อง “จิตสำนึก” และ “ความร่วมมือ” จากคนไทยทุกคน โดยเฉพาะในเรื่องการจัดการขยะตั้งแต่ต้นทาง อันไหนควรคัดแยกไปอยู่กับขยะประเภทไหน อันไหนควรนำกลับมาใช้ใหม่ หรือแม้กระทั่งจะต้องลดพฤติกรรมที่ทำให้เกิดขยะกันอย่างไร สิ่งเหล่านี้เป็นสิ่งที่คนไทยทุกคนจะต้องเริ่มเรียนรู้เพื่อลดปริมาณขยะที่จะออกไปสู่ชุมชน

ขอยอมรับอย่างตรงไปตรงมาว่า พอได้ยินนายกฯพูดถึงปัญหาขยะออกมาแบบนี้ก็ให้รู้สึกใจชื้นขึ้นมานิดหนึ่ง เพราะอย่างน้อยก็เป็นการแสดงออกให้เห็นว่า คนที่มีอำนาจควบคุมในระดับนโยบายอย่างนายกรัฐมนตรียังคงไม่ทิ้งปัญหาเรื่องนี้

แต่สิ่งที่อยากจะฝากเอาไว้ก็คือ หน่วยงานที่จะต้องเป็น “แกนหลัก” ในการขับเคลื่อน โดยเฉพาะกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ต้องเอาจริงเอาจังมากกว่านี้

มันก็เหมือนที่นายกฯพูดไว้นั่นล่ะครับว่า 2 ปีที่ผ่านมาการแก้ปัญหาของเรายังไม่ได้ผลมากเท่าที่ควร ซึ่งโดยส่วนตัวผมก็มองว่าจริง และตัวผมเองก็รู้สึกผิดหวังกับการขับเคลื่อนโรดแมปการแก้ไขปัญหาขยะมูลฝอยและของเสียอันตรายของหน่วยงานต่างๆ ในช่วงที่ผ่านมาอยู่มาก

เมื่อ 2 ปีที่แล้วกองขยะเคยอยู่ที่ไหน การบริหารจัดการขยะของท้องถิ่นเคยห่วยยังไง ปัจจุบันก็ยังคงห่วยอยู่อย่างนั้น ขณะที่คนไทยเคยมักง่ายเรื่องการทิ้งขยะแบบไหน ทุกวันนี้มันก็ยังคงอยู่แบบนั้น

ปัญหาขยะต้องเอาจริงครับ อยากจะรณรงค์แบบไหน สร้างวินัยกันยังไง ก็ต้องทำแบบมีแผนการ อย่างมีทิศทาง ทำกันอย่างต่อเนื่องและเข้มข้น

จะมามัวแต่จัดอีเว้นท์โหมกระแสไปวันๆ เหมือนอย่างที่ผ่านมา มันไม่ได้ผลหรอกครับ

เสียเวลาเปล่า

มะลิลา

หลังจดๆจ้องๆอยู่นาน ในที่สุด “กรมอุตุนิยมวิทยา” ก็ประกาศการเข้าสู่ฤดูฝนอย่างเป็นทางการ ซึ่งเป็นเสมือนหนึ่งสัญญาณบอกพี่น้องเกษตรกรว่า ถึงเวลาเริ่มต้นฤดูกาลเพาะปลูก

แต่การจะเพาะปลูกพืชผักแต่ละชนิดทุกวันนี้ก็ต้องระมัดระวัง โดยเฉพาะเรื่องของการใช้สารเคมี เพราะปฏิเสธไม่ได้ว่า ผู้บริโภคทุกวันนี้ค่อนข้างอ่อนไหวเกี่ยวกับประเด็นเรื่อง “สารปนเปื้อน” ในอาหารค่อนข้างมาก ซึ่งไม่ใช่แค่ผู้บริโภคไทยเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงผู้บริโภคในต่างประเทศด้วย

ยิ่งหันมามองตัวเลขการนำเข้าสารเคมีของประเทศไทย ซึ่งแต่ละปีมีตัวเลขถึงเกือบแสนล้านบาท หรือปริมาณมากถึงกว่า 5 ล้านตันอันนี้ยิ่งน่ากลัว เพราะนั่นได้สะท้อนให้เห็นว่าเกษตรกรไทยส่วนใหญ่ยังคงมีการใช้สารเคมีอย่างแพร่หลาย ทั้งที่ความจริงไม่มีความจำเป็นขนาดนั้นและที่สำคัญคนไทยเราเองก็มี “ภูมิปัญญา” ของเราในการทำการเกษตรโดยไม่ต้องพึ่งพาสารเคมี

อย่างกรณี “ชมรมเกษตรปลอดสารพิษ” ที่มีการคิดค้นผลิตภัณฑ์ชีวภาพเพื่อปราบโรคและแมลงศัตรพืชแบบปลอดภัยไร้สารพิษ ก็เป็นตัวอย่างหนึ่งของการนำ “ภูมิปัญหาไทย” มาใช้ในการทำการเกษตรที่ปลอดภัย แถมยังได้รับการขึ้นทะเบียนอย่างถูกต้องจาก “กรมวิชาการเกษตร” และการรับรองมาตรฐานสินค้าพืชให้เป็นปัจจัยการผลิตที่สามารถใช้ในการผลิตพืชอินทรีย์ ตามมาตรฐานการผลิตพืชอินทรีย์ ของกรมวิชาการเกษตร (Organic Thailand)

คุณ “มนตรี บุญจรัส”ประธานชมรม บอกว่า ผลิตภัณฑ์ชีวภาพของชมรมสามารถละลายน้ำได้ 100% ไม่ก่อให้เกิดปัญหาหัวฉีดอุดตันและผ่านการทดสอบความเป็นพิษที่เรียกว่า LD50 ซึ่งผลปรากฏว่า มีความปลอดภัยมากกว่าน้ำปลา ประมาณ 10 เท่า ทำให้สามารถวางใจได้ว่าจะไม่เป็นอันตรายต่อคน สัตว์ และสิ่งแวดล้อม ดังนั้นเกษตรกรที่ต้องการทางเลือกในการเพาะปลูกแบบปลอดสารพิษ จึงสามารถนำไปใช้ได้แบบหายห่วง และไม่จำเป็นต้องพึ่งพาสารเคมีซึ่งมีพิษแม้แต่หยดเดียว โดยมี 5 ชนิด หรือที่ชมรมตั้งชื่อเล่นให้ว่า “5 เสือจุลินทรีย์ชีวภาพ” ประกอบด้วย

1. อินดิวเซอร์ (Inducer) คือ ไตรโคเดอร์ม่าทำหน้าที่ควบคุม ทำลาย หรือ ยับยั้งเชื้อราในดิน ทั้งราชั้นสูงและราชั้นต่ำ อาทิ เชื้อราพิเทียม เชื้อราไฟทอฟเทอร่า รวมถึงเชื้อราอัลเทอนาเรีย ซึ่งเป็นสาเหตุของโรคพืชต่างๆ เช่น โรคราที่ทำให้ดอกร่วง ผลร่วง โรคกล้ายุบกล้าเน่า รากเน่า โรคใบจุดเน่า โรคเหี่ยวในพืชผัก โรคใบไหม้ในไม้ผล เป็นต้น

2. คัทอ๊อฟ (CutOff) คือ เชื้อราขาวบิวเวอร์เรีย สำหรับป้องกันกำจัดศัตรูพืชจำพวกแมลง โดยการผลิตเอนไซม์ที่เป็นพิษต่อแมลง เมื่อฉีดพ่นและแมลงตายแล้ว เส้นใยจะแทงผ่านผนังลำตัวแมลงสู่ภายนอก และแพร่กระจายไปตามลม รวมถึงติดกับตัวแมลงอื่นเพื่อขยายพันธุ์และทำลายแมลงต่อไปจนหมด

3.ฟอร์แทรน (ForTran) หรือชื่อสามัญว่า เมธาไรเซียม ผลิตภัณฑ์กำจัดปลวก เป็นเชื้อจุลินทรีย์ชนิดหนึ่งที่มีการนำมาใช้ในการควบคุมแมลงศัตรูพืชหลายชนิด สามารถทำลายด้วงหนวดยาวได้ทุกระยะ ตั้งแต่ระยะที่เป็นไข่ถึงตัวเต็มวัย ทำลายระยะที่เป็นหนอนได้ถึง 90% ซึ่งเป็นการควบคุมโดย “ชีวะวิธี” ที่มีประสิทธิภาพมากวิธีหนึ่ง และสามารถมีชีวิตอยู่ในดินได้นานกว่า 3 ปี

4.ไบโอแทค (BioTact) คือจุลินทรีย์ชีวภาพที่ชื่อว่า บาซิลลัส ทูริงเยนซิส เป็นเชื้อแบคทีเรียที่ค้นพบได้จากธรรมชาติทั่วไป จัดเป็นจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ในการกำจัดหนอนแบบปลอดสารพิษ ไม่มีสารตกค้างอันตรายใดๆ และสามารถนำไปกำจัดหนอนได้เกือบทุกชนิด เนื่องจากการออกฤทธิ์เฉพาะเจาะจงสูง มีความปลอดภัยสูงต่อมนุษย์และสัตว์เลือดอุ่น

5.ไบโอเซ็นเซอร์ (Biosensor) ผลิตภัณฑ์จากจุลินทรีย์ที่เป็นมีความสามารถในการกำจัดโรคพืชได้ทั้งราและแบคทีเรีย ได้รับการคัดเลือกว่ามีประสิทธิภาพสูงในการป้องกันกำจัดโรคพืชที่เกิดจากเชื้อราที่สำคัญในประเทศไทย และที่เด่นเป็นพิเศษ คือ สามารถกำจัดเชื้อราที่เป็นศัตรูของเห็ดได้เกือบทุกชนิด ไม่ว่า ราดำ ราเขียว ราขาว ราเหลือง ราเมือก โดยที่ไม่ทำอันตรายต่อเห็ดแต่อย่างใด

การเอาใจใส่ดูแลสุขภาพให้ห่างไกลจากสารพิษตกค้าง ถือเป็นการป้องกันการสะสมโรคภัยไข้เจ็บที่จะตามมาในระยะยาว ไม่ว่าจะเป็นโรคมะเร็ง ความดัน เบาหวาน โรคสะเก็ดเงิน สะเก็ดทอง อัมพฤต อัมพาต ปากเบี้ยว มือหงิก หูตาฝ้าฟาง เสื่อมสมรรถภาพทางเพศ รวมถึงโรคการมีบุตรยาก ดังนั้นจึงอยากฝากไว้ให้พี่น้องเกษตรกร ลองกลับไปพิจารณาทบทวนทางเลือกการเพาะปลูกโดยไม่ต้องพึ่งพาสารเคมี ที่เป็นพิษต่อตัวเราและสิ่งแวดล้อม ซึ่งลองปรึกษาหารือหน่วยงานของกระทรวงเกษตรฯใกล้บ้านได้ทันที หรือจะลองปรึกษาโดยตรงกับ “ชมรมเกษตรปลอดสารพิษ” ดูก็ได้ที่หมายเลข 0-2000-8499 และ 08-1732-7889 เผื่อจะเป็นทางเลือกให้กับเกษตรกรต้นทุนต่ำอย่างเราๆ ท่านๆ ได้ครับ