ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์โพสต์ทูเดย์
30 มิถุนายน 2559 เวลา 10:42 น…. อ่านต่อได้ที่ : http://www.posttoday.com/ent/celeb/440404
โดย…อณุสรา ทองอุไร-ศศิธร จำปาเทศ ภาพ… เสกสรร โรจนเมธากุล
ด้วยสภาวะโลกที่ร้อนขึ้น ป่าไม้บ้านเราลดน้อยลงอย่างน่าใจหาย อากาศประเทศไทยถือว่าร้อนมากขึ้นทุกปี ส่งผลให้ปีนี้อากาศของประเทศไทยร้อนมากขึ้นสูงสุดในรอบ 20 ปี เรียกว่าเดินอยู่ริมถนนเหมือนอยู่ในเตาอบเหงื่อซึมตลอดเวลา บวกกับแสงแดดอันร้อนแรง จนแทบจะไม่มีใครอยากย่างกรายออกจากบ้านพักหรืออาคารสำนักงานกันเลยทีเดียว ดังนั้นทางออกสำหรับหลายคน ก็แน่นอนว่าคงเลือกที่จะเปิดแอร์
แต่ทว่าในยุคที่ต้องช่วยกันประหยัดน้ำ ไฟฟ้า ทางเลือกอีกหนทางหนึ่ง นั่นคือการออกแบบภายในที่พักอาศัยของคุณให้สามารถใช้งานได้อย่างประหยัดพลังงาน โดยพยายามที่จะใช้ลมใช้แสงจากธรรมชาติเป็นตัวช่วยได้บ้าง เมื่อก่อนบ้านไทยโบราณของเราใต้ถุนสูง หลังคาโปร่งมีช่องลม มีหน้าต่างเยอะ มีช่องกันลม และมีต้นไม้ใหญ่อยู่รอบบ้าน แต่วิถีชีวิตสมัยใหม่เราอยู่ตึกแทบไม่มีหน้าต่าง บ้านอับทึม ไม่ได้ลมจากธรรมชาติเลย แถมไม่มีที่ให้ปลูกต้นไม้อีกด้วย
แม้กระนั้นก็ตาม ในยุคที่ความคิดสร้างสรรค์เป็นผู้นำให้เกิดประโยชน์ใช้สอย เกิดคำถามขึ้นมาว่า จะทำอย่างไรให้วัสดุประหยัดพลังงานสามารถใช้งานได้โดยตอบสนองต่อผู้ใช้มากที่สุด ฉะนั้นนักออกแบบจึงเป็นผู้มีบทบาทให้ความสวยกับประโยชน์เข้ากันได้อย่างลงตัว Elle Decoration Young Talent Desing Project เป็นโครงการที่จัดขึ้นทุกปีและปีนี้ก็ก้าวสู่ปีที่ 14 แต่ละปีก็จะมีคอนเซ็ปต์แตกต่างกันไป ในปีนี้คอนเซ็ปต์ Super Natural – บ้านอิงธรรมชาติ บ้านประหยัดพลังงาน เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมาเป็นส่วนรวมในการออกแบบ เช่น การวางตำแหน่งห้อง การแบ่งพื้นที่ใช้สอยเป็นแบบพื้นที่แบบเปิด-ปิด การนำแสงธรรมชาติเข้ามาสู่ภายใน การเลือกใช้วัสดุ รวมถึงการลดพื้นที่ผิวสัมผัสความร้อน เป็นต้น
ผู้เข้าประกวดต้องเลือกใช้หลักการ “Ecological Design” อย่างน้อย 1 ข้อในการออกแบบ ได้แก่ ออกแบบให้สอดคล้องกับสภาพแวดล้อม แดด ลม ฝน ต้นไม้ ร่มเงา Recycle วัสดุเหลือใช้ นำมาเป็นเฟอร์นิเจอร์ ตกแต่งภายในใหม่ Eminent Energy การเลือกใช้ Materialที่ใช้ค่าพลังงานในการผลิตต่ำ หลักการเลือกใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ประหยัดพลังงาน หรือการจัดวางช่วยลดพลังงาน เพื่อใช้ประกอบการนำเสนองานการออกแบบโดยต้องสามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้จริงอย่างถูกต้อง สวยงาม และสร้างสรรค์ แต่ในขณะเดียวกันก็ต้องเป็นบ้านที่อยู่สบายด้วย
มีผู้เข้าร่วมส่งประกวดผลงานทั้งสิ้น 200 คน คัดเลือกเหลือ 15 ผลงาน โดยรางวัลชนะเลิศ 1 รางวัล รางวัลที่สอง 1 รางวัล และรางวัลชมเชย 2 รางวัล โดย มธุสร สุรชาติธำรงรัตน์ เป็นผู้ได้รับรางวัลชนะเลิศ Elle Decoration Young Talent Design Project เธอเล่าถึงแนวคิดในการทำงานครั้งนี้ว่า ด้วยโจทย์ที่ค่อนข้างท้าทายจากที่เคยได้รับมา ทำให้ต้องมีการหาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ คอนเซ็ปต์ Eco และสิ่งแวดล้อม จึงยิ่งเห็นถึงความสำคัญของบ้านประหยัดพลังงาน และประโยชน์ที่ผู้อาศัยจะได้รับ จึงอยากถ่ายทอดบ้านที่ออกแบบให้ออกมาในเชิงธรรมชาติและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากที่สุด
เน้นองค์ประกอบในการออกแบบที่นำหลักการบ้านประหยัดพลังงานผนวกเข้ากับการออกแบบอาคารให้เข้ากับสภาพแวดล้อม เพื่อสร้างกลิ่นอายของความเป็นธรรมชาติให้กับบ้าน โดยเลือกใช้ไม้เคลือบเมลามีนของพาเนล พลัส เป็นผลิตภัณฑ์วัสดุทดแทนไม้ โดยใช้เทคโนโลยีการผลิตและระบบการบริหารการจัดการที่มีประสิทธิภาพ ด้วยความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม ที่มีลวดลายไม้ดูเป็นธรรมชาติ เพิ่มความอ่อนโยนให้กับตัวบ้านมากยิ่งขึ้น อีกทั้งยังช่วยประหยัดการใช้ทรัพยากร
การชนะการประกวดในครั้งนี้นับว่าเป็นโอกาสอันดีที่จะได้นำหลักการการออกแบบบ้านเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม บวกกับการเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อมไปใช้ในการออกแบบงานในอนาคต ด้วยคอนเซ็ปต์ Blend Eco to Living แบบบ้านสร้างสรรค์เชิงธรรมชาติและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากที่สุด เน้นองค์ประกอบในการออกแบบที่นำหลักการบ้านประหยัดพลังงานผสมผสานกับการออกแบบอาคารให้เข้ากับสภาพแวดล้อม
มธุสร บอกว่า แม้ว่าอีโคก็เหมือนเป็นเรื่องเก่าที่คนเคยพูดถึง ซึ่งฟังแล้วคนอาจจะนึกถึงเศษขยะ ซึ่งดูไม่สวยงาม นั่นก็คือโจทย์ที่ค่อนข้างท้าทายว่าจะทำอย่างไรให้มันมาอยู่ด้วยกัน แบบดูดีสวยงามน่าใช้ ยังประโยชน์ได้จริง การเอาวัสดุต่างๆ ที่มีความเป็นอีโคมาอยู่ในบ้านหลังหนึ่ง แต่จะมีเทคนิคอย่างไรที่จะเอาวัสดุนั้นมาทำให้ลงตัวเป็นอีโคให้ราบรื่นไปด้วยกันได้
“จริงๆ ตั้งใจให้มันมีพื้นที่เอาต์ดอร์ เพื่อดึงคนให้ออกมาทำกิจกรรมด้านนอก ซึ่งมีลมพัด คนจะได้ไม่ใช้พลังงานในห้อง เช่น เปิดแอร์เปิดพัดลมกันตลอดเวลา แต่ถ้าเราทำกิจกรรมอยู่ด้านนอก จะเป็นการลดใช้พลังงานสำหรับกิจกรรมภายในบ้าน อันนี้ก็เป็นอันหนึ่งที่อีโคแล้ว ที่จริงเราต้องดูสภาพแวดล้อมอากาศบริเวณนั้นก่อนว่า ตั้งอยู่ในทิศไหน ลมเข้า ลมออก เราสามารถกั้นพื้นที่อย่างไหร่ให้ลมมันพัด เราจะได้ไม่ต้องใช้แอร์มากเกินไป คือเอาสภาพแวดล้อมตามธรรมชาติ ดูทิศทางลม ดูแสงแดดมาช่วยในการออกแบบ”
ด้วยการทำงานนี่ต้องค้นคว้าหาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับคอนเซ็ปต์อีโคและสิ่งแวดล้อม ทำให้เธอยิ่งเห็นความสำคัญของบ้านประหยัดพลังงาน และประโยชน์ที่ผู้อาศัยจะได้รับ และเพื่อสร้างกลิ่นอายของธรรมชาติให้กับบ้าน จึงเลือกใช้ไม้เคลือบเมลามีนของพานล พลัส ที่มีลวดลายไม้ดูเป็นธรรมชาติ เพิ่มความอ่อนโยนให้กับตัวบ้านมากยิ่งขึ้น อีกทั้งยังช่วยประหยัดการใช้ทรัพยากร เป็นเรื่องดีที่จะนำหลักการออกแบบบ้านเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม บวกกับการเลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อมไปใช้ในการออกแบบงานในอนาคตของเธอด้วย
ปัจจุบัน มธุสร หันมาทำงานอิสระด้วยการรับออกแบบภายใน หลังดูแลโครงการออกแบบตกแต่งภายในให้กับบริษัท ดีพาร์ทเมนท์ ออฟ อาร์คิเทคเจอร์ อยู่ 2 ปีกว่าหลังจากจบจากคณะสถาปัตยกรรม จากมหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ การทำงานอิสระมาเกือบ 2 ปี ทำให้เธอรู้ว่า การออกแบบอีโคยังไม่เป็นที่นิยมมากนัก แต่ก็เริ่มมีการนำวัสดุทดแทนธรรมชาติไปใช้มากขึ้น
“เราต้องตีโจทย์ก่อนว่า เจ้าของบ้านต้องการอะไร แล้วผสมกับการเป็นอีโค ขึ้นอยู่กับต้นทุนด้วยว่าตั้งไว้ที่เท่าไหร่ สมมติตั้งราคาอยู่ที่ 5 ล้านบาท อาจจะใช้วัสดุที่ไม่ได้ดีมาก หรือกลางๆ ไปถึงคุณภาพที่ไม่ได้สวยทุกอย่าง แต่ก็ต้องออกแบบงานกันว่าเราจะเอาวัสดุถูกหน่อยให้มันสวยงามได้อย่างไร ยอมลงทุนเสียค่าตกแต่งให้บ้านประหยัดพลังงานใช้วัสดุอีโคผลที่ตามมามันอาจจะช่วยประหยัดค่าไฟในแต่ละเดือน แน่นอนว่าการออกแบบบ้านให้ประหยัดพลังงานนั้นต้นทุนการก่อสร้างจะสูงขึ้นกว่าปกติ แต่ก็ดีในระยะยาวที่จะช่วยประหยัดค่าน้ำค่าไฟได้ ก็มีบ้านหรือสำนักงานที่ยอมลงทุนครั้งแรก เขาลดค่าใช้จ่ายไปได้เยอะมาก แค่ยอมลงทุนก้อนแรก แต่การออกแบบที่ดีต้องคำนึงถึงการใช้งานของผู้อยู่เป็นหลักว่า ผู้อยู่ต้องการอะไร”
มธุสร กล่าวต่ออีกว่า คนเมืองก็สามารถใช้บ้านประหยัดพลังงานได้ และไม่จำเป็นต้องเป็นบ้านไม้เท่านั้น แต่ขึ้นอยู่กับหลายองค์ประกอบ มันขึ้นอยู่กับการออกแบบที่จะปรับอย่างไรให้มันลงตัว สถาปนิกจะออกแบบตัวตึกด้านนอก แต่เราออกแบบด้านใน ซึ่งจริงๆ แล้วเป็นการทำงานร่วมกัน
สำหรับการรีโนเวทบ้านก็สามารถทำให้ประหยัดพลังงานได้ ต้องดูทิศทางลม อาจจะต้องทุบกำแพงบางด้านออก ไม่จำเป็นต้องสร้างใหม่แล้วถึงจะอีโค ส่วนตึกจะทำค่อนข้างยาก เพราะตัวตึกมันกำหนดมาแล้ว จะให้น้ำหนักเรื่องการลดใช้วัสดุที่ทำลายธรรมชาติ หรือผ่านกระบวนการผลิตซ้ำๆ ทำให้ต้องสูญเสียพลังงานในการผลิตค่อนข้างสูง ก่อให้เกิดต้นทุนการขนส่งที่เพิ่มขึ้นตามไปด้วย
“ที่จริงไม่ได้ขึ้นอยู่ที่งบประมาณ แต่ต้องเข้าใจว่ามีงบเท่าไหร่ สามารถทำได้แค่ไหน ถ้ามีงบแค่นี้ เราก็ต้องจำกัดเงิน จริงๆ บางงานมันก็ทำให้ความคิดของนักออกแบบไปไม่สุด เพราะมันมีงบจำกัด ซึ่งเราก็เข้าใจและพบลูกค้าแบบนี้อยู่บ่อยๆ แต่ขั้นแรกเราก็ออกแบบให้เต็มที่ไปก่อน แล้วให้ผู้รับเหมาตีราคา เราก็รู้ราคาแล้วค่อยมาตัดลดวัสดุ คนสมัยนี้นิยมให้บ้านหรืออาคารธุรกิจสวยงามมีเอกลักษณ์ ช่วยดึงดูดความสนใจ คนจึงหันมาจ้างสถาปนิก อินทีเรียร์เยอะขึ้นด้วยซ้ำ เพราะมันมีผลต่อการโฆษณาร้าน”
สำหรับคนรุ่นใหม่ที่อยากจะมีบ้านแนวนี้ มธุรส แนะนำว่า ต้องดูความชอบของตัวเองว่าชอบมากแค่ไหน สามารถรับวัสดุที่ไม่ได้สวยหรูเหมือนคนทั่วไปใช้กันได้หรือไม่ เพราะต้องยอมรับว่าวัสดุที่เป็นอีโคบางอย่างไม่ได้ดูมีราคา แต่มันส่งผลที่ดีต่อชีวิตในภายหลัง ชีวิตของคนรุ่นใหม่หรือครอบครัวเล็กคงต้องคำนึงถึงความสบายเมื่ออยู่อาศัย ไม่ดูวุ่นวาย อารมณ์รีสอร์ท ตอบโจทย์คนทำงานจากข้างนอก เมื่อกลับบ้านแล้วอยากรู้สึกได้ไปเที่ยวพักผ่อน
“มันคงไม่มีเทรนด์ใหม่ๆ แล้วแต่สถาปนิกหรืออินทีเรียร์เองจะคิดออกแบบมาตอบโจทย์ลูกค้าอย่างไร ส่วนตัวคิดว่าไม่ได้มีเทรนด์ที่จำกัดขนาดนั้น มันก็คล้ายๆ แฟชั่น เดี๋ยวมาเดี๋ยวไป มันขึ้นอยู่ที่เราจะผสมมันอย่างไร เหมือนแฟชั่นปีนี้เทรนด์อย่างนี้หายไปแล้วก็กลับมาใหม่ ก็เหมือนคนรีโนเวทบ้านใหม่ ปีหน้าเทรนด์อีโคก็ยังพบเห็นได้อยู่ แต่อาจจะไม่ถึงกับอีโคมากนัก แค่เป็นพื้นที่ที่เป็นอีโคนิดๆ คือ ดูผ่อนคลาย มีลมพัด ไม่ต้องเปิดแอร์ คิดว่าคอนโดเป็นอีกสถานที่ที่พยายามจะดึงคนในเมืองให้คนเข้ามาซื้อ ด้วยการทำให้ห้องดูผ่อนคลาย มีระเบียงนอกห้อง เราอาจจะช่วยเรื่องการจัดวาง ใช้วัสดุที่ดูโปร่ง ไม่ใช้บิวต์อิน ผนังทึบ”
มธุสร กล่าวทิ้งท้ายว่า สไตล์การออกแบบสำหรับเธอไม่มีอะไรเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว เพราะต่างทำงานคนละครึ่งทางระหว่างนักออกแบบและความต้องการของลูกค้า “งานทุกงานไม่สามารถใส่ความเป็นเราได้เต็มร้อย นอกจากงานนั้นลูกค้าจะไม่มีไอเดียเลย ทุกๆ งานจะแตกต่างกันไปตามประเภทงาน การหันมาใส่ใจในการออกแบบบ้านที่ประหยัดพลังงานไม่เพียงแต่จะสร้างทำให้คนอาศัยอยู่ได้อย่างมั่นคง สุขสบายแล้วหากเพิ่มการใส่ใจเลือกใช้วัสดุที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมด้วยแล้ว ก็จะทำให้โลกสามารถอยู่อย่างยั่งยืนด้วย”
