นายสำราญ สาราบรรณ์ อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวว่า กรมส่งเสริมการเกษตร ได้ร่วมวางแผนป้องกันและเผชิญเหตุภัยแล้งด้านการเกษตร กับหน่วยงานต่าง ๆ ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ใน 4 ขั้นตอน ประกอบด้วย 1.การป้องกัน โดยทำบัญชีน้ำและสรรพกำลัง (คน เครื่องจักร อาหาร ยาสัตว์ พันธุ์พืช/สัตว์) ประเมินพื้นที่เสี่ยง สร้างการรับรู้ จัดทำบ่อ/ฝาย เพิ่มประสิทธิภาพการใช้น้ำและบำรุงรักษาแหล่งน้ำเพื่อเพิ่มปริมาณกักเก็บ 2.เตรียมการ โดยสำรองเวชภัณฑ์ เสบียงสัตว์ ภาชนะระบบน้ำหยด ประเมินแนวโน้มข้อพิพาทปัญหาการแย่งน้ำ และรายงานสถานการณ์ 3.กรณีเผชิญเหตุ เตรียมร้องขอเพื่อสนับสนุนน้ำ เวชภัณฑ์ เสบียงสัตว์ การขนส่ง จุดรับน้ำ วางแผนจัดสรร เจรจาไกล่เกลี่ยข้อพิพาท บริหารจุดอพยพ พร้อมให้ข้อมูลข่าวสารอย่างทันต่อสถานการณ์ 4.หากต้องฟื้นฟู เตรียมการประเมินขนาดความรุนแรง การช่วยเหลือเฉพาะหน้า สนับสนุนเงินทุนพัฒนาการผลิต/ปรับเปลี่ยนอาชีพให้เหมาะสมกับภูมิประเทศหรือจัดสร้างแหล่งน้ำ รวมถึงการช่วยเหลือตามระเบียบกระทรวงการคลังต่อไป

สำหรับกรมส่งเสริมการเกษตร วางแผนส่งเสริมการปลูกพืชให้แก่เกษตรกร โดยเฉลี่ยพื้นที่ปลูกข้าวรอบ 2 ปลูกพืชไร่ และปลูกพืชผัก ตามสัดส่วนความเหมาะสม เพื่อป้องกันความเสี่ยงและลดผลกระทบต่อเกษตรกร มีการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้น้ำเพื่อการเกษตรด้วยการส่งเสริมการปลูกพืชใช้น้ำน้อย ใน 2 โครงการคือ โครงการส่งเสริมการปลูกพืชหลากหลายฤดูนาปรัง และโครงการสานพลังประชารัฐเพื่อสนับสนุนการปลูกข้าวโพดหลังฤดูทํานา ซึ่งมีการวางแผนการตลาด ประสานเอกชนรับซื้อผลผลิตการเกษตรให้แก่เกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการ นอกจากนี้ ยังมีการส่งเสริมงานหัตถกรรม หรือปรับเปลี่ยนเป็นการเลี้ยงปศุสัตว์ทดแทนการปลูกพืชในกรณีเข้าสู่สถานการณ์ฝนทิ้งช่วง

อย่างไรก็ตาม อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร เร่งกำชับเจ้าหน้าที่ส่งเสริมการเกษตรทุกภูมิภาคเดินหน้าสร้างการรับรู้ และความเข้าใจให้แก่เกษตรกร ถึงผลประโยชน์ที่เกษตรกรจะได้รับจากการเข้าร่วมโครงการดังกล่าว เพื่อลดความเสี่ยงที่ผลผลิตจะได้รับความเสียหาย ประกอบกับเพื่อให้เกิดการมีส่วนร่วมของเกษตรกรในการป้องกันบรรเทาผลกระทบจากภัยแล้งที่อาจเกิดขึ้นด้วย

ขณะที่การรณรงค์ลดขยะพลาสติกบนโลกดำเนินไปอย่างเข้มข้นต่อเนื่อง  ด้วยทุกประเทศตระหนักแล้วว่า ปัญหานี้เข้าขั้นวิกฤติ  หากยังไม่ทำอะไร ขยะที่ล้นโลกจะส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม  เกิดมลพิษที่ย้อนกลับมาทำลายสุขภาพ ความเป็นอยู่ของมนุษย์ในที่สุด แต่ขยะพลาสติกที่เกิดจากการดำเนินชีวิตของมนุษย์ ได้สร้างปัญหาเบียดเบียนชีวิตสัตว์ทั้งบนบก ในทะเล ปรากฏเป็นข่าวให้เห็นอีกครั้ง

ล่าสุด เป็นเหตุสลดใจเกิดขึ้นในอินโดนีเซีย หนึ่งในประเทศที่ประสบปัญหาขยะเกลื่อนทะเลเมื่อกลางเดือนพฤศจิกายน ที่สื่อต่างประเทศได้แพร่ภาพซากวาฬหัวทุยเกยตื้นในอุทยานแห่งชาติวากาโตบีของอินโดนีเซีย หลังเจ้าหน้าที่ผ่าพิสูจน์ซากวาฬเคราะห์ร้ายตัวดังกล่าว เพื่อหาสาเหตุการตาย ก็ต้องตกตะลึง เมื่อพบขยะพลาสติกในท้องวาฬเกือบ 6 กิโลกรัม

ประกอบด้วย ถ้วยพลาสติก 115 ใบ  ถุงพลาสติก 25 ใบ และขยะอื่น เช่น รองเท้าแตะและเศษผ้าใบ รวมถึงขวดพลาสติก 4 ใบ และเชือกปาล์ม นับเป็นเรื่องน่าเศร้าใจหนึ่งในหลายล้านกรณี ที่เกิดขึ้นหลายประเทศ ไม่เว้นแม้กระทั่งประเทศไทย ซึ่งยังเกิดกรณีสัตว์ป่ากินขยะพลาสติกที่นักท่องเที่ยวทิ้งไว้ ล้มตายไปนักต่อนัก

สำหรับอินโดนีเซีย เป็นประเทศที่ผลิตขยะทางทะเลมากเป็นอันดับ 2 ของโลกรองจากจีน โดยประเมินว่าแต่ละปีมีขยะมากถึง 1.29 ล้านเมตริกตัน ปัญหาขยะเคยถึงขั้นวิกฤติจนทำให้ทางการต้องประกาศ “ภาวะฉุกเฉินขยะ”เมื่อปีที่แล้ว หลังพบขยะเกลื่อนแนวชายหาดความยาว 6 กิโลเมตรของเกาะบาหลี ทางการอินโดนีเซียตั้งเป้าหมายไว้ว่า จะลดขยะพลาสติกในทะเลลงให้ได้ 70% ภายในปี 2568

ข่าวสัตว์ทะเลซึ่งต้องประสบชะตากรรม จากขยะที่มนุษย์สร้างขึ้นในอินโดนีเซีย ทำให้ ย้อนมาดูสถานการณ์ในประเทศไทย  ที่ปัญหาขยะพลาสติกหนักหนาสาหัสอยู่ รัฐบาลเร่งแก้ไขอย่างจริงจัง ลุยทำแผนลดขยะประเภทนี้ ทั้งออกมาตรการรณรงค์ในส่วนประชาชน องค์กรทุกภาคส่วน พร้อมหาวิธีจัดการขยะพลาสติกทั้งรีไซเคิล กำจัดด้วยวิธีฝังกลบ เผาทำลาย ตั้งเป้าลดปริมาณขยะให้ได้มากที่สุด และควบคุมไม่ให้เพิ่มมากกว่านี้  เรียกว่าเป็นประเด็นร้อน ต้องระดมความเห็นระดับชาติ

ที่น่าสนใจและรัฐบาลให้ความสำคัญอย่างยิ่งคือ ขยะพลาสติกในแม่น้ำ ทะเล และอุทยานแห่งชาติ โดยออกแนวทางปฏิบัติเข้มข้นเป็นระยะ มุ่งลดปริมาณขยะในพื้นที่เหล่านี้ให้ได้ มีการตั้งคณะอนุกรรมการบริหารจัดการขยะพลาสติก ภายใต้คณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ (กก.วล.) ที่มีพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี เป็นประธาน จากนั้นตั้งคณะทำงานสนับสนุนการบริหารจัดการขยะพลาสติกอีก 3 คณะ เมื่อต้นเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา ตั้งเป้าหมายลดขยะพลาสติกในทะเลไม่ต่ำกว่าร้อยละ 50 ภายในปี2570

จากข้อมูลของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ขยะในทะเลล้วนไหลมาจากบนบก บวกขยะจากแม่น้ำ ขยะในคลองกลางกรุงก็ลงทะเล 70% ไทยสร้างขยะ 27 ล้านตัน เป็นขยะพลาสติก 2 ล้านตัน  ขยะทะเลที่พบอันดับ 1 คือ ถุงพลาสติก ตามด้วยหลอด ฝาพลาสติก ภาชนะบรรจุอาหาร สัตว์น้ำ 200 ชนิด ได้รับผลกระทบทั้งทางตรงและทางอ้อม ซากวาฬ ปลา เต่า เสียชีวิต พบเศษพลาสติกในร่างกายเหมือนกรณีวาฬหัวทุยที่อินโดนีเซียล่าสุดแทบทั้งสิ้น

เหล่านี้เป็นที่มาของนโยบายแข็งขันของรัฐบาลจับมือเอกชนลดขยะพลาสติก ทั้งยกเลิกพลาสติกหุ้มฝาขวดน้ำดื่ม หรือ Cap Seal งดนำเข้าโฟม ถุงหูหิ้วเข้าอุทยานฯ  หันมาใช้ภาชนะใส่หรือบรรจุอาหารที่นำมาใช้ซ้ำได้ กระทั่งบูรณาการระหว่างกระทรวงการท่องเที่ยวฯและกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติฯ หันมาใช้ปิ่นโตใส่อาหาร โดยการสนับสนุนของเอกชนผู้ผลิต นำร่องไปใช้ในพื้นที่อุทยานทางทะเลจุดแรก ตั้งเป้าลดปริมาณขยะจากบนบกลงทะเล ลดการสูญเสียสิ่งแวดล้อมและสิ่งมีชีวิตที่มีอยู่ให้มากที่สุด

ความพยายามที่แข็งขันต่อเนื่องจากทุกภาคส่วน เพื่อลดขยะพลาสติก ไปจนถึงการแก้ปัญหาขยะเกลื่อนทะเล เกลื่อนอุทยานจะได้ผลยั่งยืน ต่อเมื่อทุกคนตระหนักว่า สถานการณ์วิกฤติแล้ว ไม่อยากเห็นภาพสัตว์ล้มตายเพราะกลืนกินขยะอีกต่อไป แล้วก็เริ่มที่ตัวเองลงมือทำ
วาฬหัวทุยก็จะเป็นเหยื่อรายสุดท้าย

นายสัตวแพทย์สรวิศ ธานีโต อธิบดีกรมปศุสัตว์ เปิดเผยว่า ได้รับรายงานจากสถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ ถึงผลการตรวจยืนยันด้วยวิธี Realtime-PCR และ Sequencing พบการปนเปื้อนสารพันธุกรรมของเชื้อโรคอหิวาต์แอฟริกาในสุกร ซึ่งมาจากผลิตภัณฑ์ไส้กรอก ที่ด่านกักกันสัตว์ท่าอากาศยานนานาชาติแม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย น้ำหนักประมาณ 800 กรัม โดยมาจากนักท่องเที่ยวที่เดินทางจากเมืองเฉินตู ประเทศจีน

ทั้งนี้ ประเทศไทยนับเป็นประเทศที่ 3ในเอเชียต่อจากเกาหลีใต้และญี่ปุ่นที่ตรวจพบการปนเปื้อนสารพันธุกรรมของเชื้อดังกล่าว กรมปศุสัตว์ จึงได้จัดการซักซ้อมแผนรับมือโรคอหิวาต์แอฟริกาในสุกรแก่เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงาน นับตั้งแต่ระดับอำเภอจนถึงสำนักงานปศุสัตว์เขตในพื้นที่ภาคเหนือตอนบน พร้อมกำหนดมาตรการที่เข้มงวดหลายอย่าง เช่น การชะลอการนำเข้าผลิตภัณฑ์จากสุกรที่มาจากประเทศกลุ่มเสี่ยงที่พบการระบาด การเตรียมพร้อมห้องปฏิบัติการและเครือข่ายในการตรวจวินิจฉัยให้ถูกต้องรวดเร็ว การเข้มงวดตรวจสอบสัมภาระของนักท่องเที่ยวที่อาจมีการลักลอบนำผลิตภัณฑ์ที่มีความเสี่ยง เข้ามาในประเทศไทยซึ่งมีผลการตรวจยึดได้เป็นจำนวนมาก การเข้มงวดตรวจจับและหาข่าวการลักลอบนำเข้าสุกรและผลิตภัณฑ์ผ่านเข้ามาทางชายแดนประเทศเพื่อนบ้าน

นอกจากนี้ กรมปศุสัตว์ ยังจำเป็นต้องยกระดับและให้ความสำคัญต่อโรคดังกล่าว พร้อมผลักดันผ่านรัฐบาลให้เป็นวาระแห่งชาติ เพื่อบูรณาการความร่วมมือและทรัพยากร รวมทั้งงบประมาณจากหน่วยงานต่างๆในการควบคุม ป้องกันโรคมิให้เข้ามายังประเทศไทยได้ เนื่องจาก โรคดังกล่าวนี้ไม่ติดต่อสู่คนแต่ก่อให้เกิดความเสียหายอย่างร้ายแรงทางด้านเศรษฐกิจและความมั่นคงทางด้านอาหาร

อย่างไรก็ตาม ขอให้มั่นใจในการดำเนินงานของ กรมปศุสัตว์ ในการป้องกันโรคมิให้เข้ามาสร้างความเสียหายต่ออุตสาหกรรมการผลิตสุกรของประเทศไทย หากพบสุกรแสดงอาการป่วย เช่น มีไข้สูง เบื่ออาหาร ผิวหนังเป็นปื้นแดงและต่อมาเป็นสีเขียวคล้ำ พบภาวะแท้งในแม่สุกรและมีจำนวนสุกรตายผิดปกติให้แจ้งเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์ในพื้นที่ทันที หรือ Call Center 06-3225-6888 หรือที่แอพพลิเคชั่น DLD 4.0

กรมวิชาการเกษตร ประกาศแจ้งเตือนชาวสวนผู้ปลูกมะม่วงหิมพานต์ให้เฝ้าระวังโรคและศัตรูพืชระบาดในระยะนี้ซึ่งเริ่มเข้าสู่ช่วงต้นแทงช่อดอก ขณะที่สภาพอากาศเย็น อุณหภูมิลดต่ำลง และมีแดดแรงในเวลากลางวัน ซึ่งเอื้อต่อการระบาดของศัตรูพืช โดยขอให้สังเกตการเข้าทำลายของเพลี้ยไฟ และเพลี้ยแป้ง สำหรับเพลี้ยไฟ มักพบการเข้าทำลายดูดกินน้ำเลี้ยงต้นมะม่วง หิมพานต์ในระยะแตกยอดอ่อน ช่อดอก และผลอ่อน ทำให้ยอดอ่อนหงิกงอหรือแห้งตาย หากระบาดรุนแรง จะส่งผลให้ช่อดอกไหม้เป็นสีดำ และไม่ติดผล กรณีติดผลแล้วจะทำให้ผลร่วงหล่นได้

เมื่อพบการระบาดในช่วงที่ต้นมะม่วงหิมพานต์เริ่มแทงช่อดอกหรือก่อนดอกบาน ให้เกษตรกรพ่นด้วยสารฆ่าแมลงแลมบ์ดา–ไซฮาโลทริน 2.5% อีซี อัตรา 10 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารคาร์บาริล 85% ดับเบิ้ลยูพี อัตรา 50 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารคาร์โบซัลแฟน 20% อีซี อัตรา 30 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร

ส่วนการเข้าทำลายของเพลี้ยแป้ง จะพบตัวอ่อนและตัวเต็มวัยดูดกินน้ำเลี้ยงจากใบ ช่อดอก และช่อผล ส่งผลให้ราดำมาเจริญอยู่บริเวณนั้น ทำให้ใบร่วง ช่อดอกไม่ติดผล และผลแคระแกร็น กรณีที่มีปริมาณมาก มักพบเพลี้ยแป้งเกาะเป็นกระจุกที่ลำต้น และอยู่ร่วมกันกับมด โดยมีมดเป็นพาหะนำเพลี้ยแป้งเคลื่อนย้ายไปตามส่วนต่างๆ ของต้นมะม่วงหิมพานต์ ซึ่งมดอาศัยน้ำหวานจากเพลี้ยแป้งที่ถ่ายออกมา

เกษตรกรควรหมั่นสำรวจยอดอ่อนและช่อดอกอยู่เสมอ หากพบกลุ่มเพลี้ยแป้งเป็นปุยสีขาว และเริ่มมีราดำเกิดขึ้น ให้พ่นด้วยสารฆ่าแมลงพิริมิฟอส-เมทิล 50% อีซี อัตรา 20 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารมาลาไทออน 83% อีซี อัตรา 40 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร
โดยพ่นป้องกันกำจัด 2-3 ครั้ง ห่างกัน 7 วัน เพราะตัวอ่อนหลบอยู่ใต้ท้องตัวเต็มวัยเพศเมียอาจยังไม่ตายจากการพ่นครั้งแรก หลีกเลี่ยง การพ่นสารฆ่าแมลงในระยะดอกบาน เพราะอาจเป็นอันตรายต่อแมลงผสมเกสร

ดร.เสริมสุข สลักเพ็ชร์ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร เปิดเผยว่า กรมวิชาการเกษตรและเทศบาลนครยะลาได้ร่วมประชุมหารือปัญหาภาคการเกษตรในจังหวัดยะลา โดยเห็นชอบร่วมกันจัดทำโครงการส่งเสริมเกษตรกรในพื้นที่จังหวัดยะลาปลูกกาแฟเป็นพืชทางเลือกทดแทนสวนยางพาราที่เสื่อมโทรม และมีปัญหาด้านราคาตามนโยบายการลดพื้นที่ปลูกยางพาราของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ หรือปลูกเป็นพืชเสริมรายได้ในระบบการปลูกพืชแบบผสมผสานตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อให้เกษตรกรในจังหวัดยะลามีอาชีพที่มั่นคง และมีเสถียรภาพ โดยมอบหมายให้ศูนย์วิจัยพืชสวนยะลา ซึ่งเป็นหน่วยงานในพื้นที่ของกรมวิชาการเกษตรเข้าดำเนินการร่วมกับเทศบาลนครยะลา

ศูนย์วิจัยพืชสวนยะลา ได้วิจัยการปลูกกาแฟโรบัสต้าตั้งแต่ปี 2555 พบว่ามีการเจริญเติบโตดี ให้ผลผลิตเฉลี่ย 290 กิโลกรัม/ไร่ ตอบสนองได้ดีในสภาพภูมิประเทศและภูมิอากาศของจังหวัดยะลา ส่วนด้านคุณภาพคะแนนคุณภาพอยู่ในเกณฑ์ดี มีฟองครีมหนา มีกลิ่นหอมของถั่ว รสเปรี้ยวของกรดมะนาว รสชาติอยู่ในกลุ่ม Brown Sugarซึ่งไม่พบในกาแฟโรบัสต้าที่ปลูกจากแหล่งอื่น และสามารถที่จะพัฒนาให้เป็นแหล่งปลูกกาแฟที่สำคัญในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ได้

อธิบดีกรมวิชาการเกษตร กล่าวว่า เมื่อปี 2560 ที่ผ่านมา กรมวิชาการเกษตรและเทศบาลนครยะลาได้มอบต้นพันธุ์กาแฟโรบัสต้าให้แก่เกษตรกรจำนวน 40,000 ต้น คิดเป็นพื้นที่ปลูกประมาณ 225 ไร่ และได้ถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตกาแฟโรบัสต้าพร้อมกับจัดทำแปลงต้นแบบเทคโนโลยีการผลิตกาแฟ โรบัสต้าให้เกษตรกรได้เข้ามาศึกษาดูงานภายในศูนย์วิจัยพืชสวนยะลารวมทั้งยังขยายผลสู่ศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) อ.ธารโต จ.ยะลาโดย จัดทำแปลงต้นแบบการปลูกกาแฟ ในพื้นที่ อบต.คีรีเขต อ.ธารโต จ.ยะลา เพื่อเป็นแปลงเรียนรู้การผลิตกาแฟในระดับพื้นที่ เพื่อเป็นศูนย์กลางในการถ่ายทอดเทคโนโลยีการปลูกกาแฟโรบัสต้าเป็นพืชเสริมรายได้

“จังหวัดยะลาถือเป็นจังหวัดต้นแบบนำร่องโครงการปลูกกาแฟทดแทนยางพารา ซึ่งกรมวิชาการเกษตรได้รับการประสานให้หาพื้นที่ที่เหมาะสมต่อการปลูกกาแฟตามโครงการเพิ่มขึ้นในอีก 2 จังหวัดชายแดนภาคใต้ คือ ปัตตานี และนราธิวาส เนื่องจากปัจจุบันตลาดมีความต้องการกาแฟเพิ่มขึ้นทุกปี ผลผลิตที่ได้ไม่เพียงพอต่อการบริโภคภายในประเทศ” อธิบดีกรมวิชาการเกษตร กล่าว