มาว่ากันต่อจากสัปดาห์ก่อน เรื่อง“ยางพารา”
และ“ปาล์มน้ำมัน” 2 พืชเศรษฐกิจหลักโดยเฉพาะของภาคใต้ที่ปีนี้ราคา“ย่ำแย่”เป็นอย่างยิ่ง และดูเหมือนอนาคตก็ยังมืนมน!!!

ปลายต.ค.ที่ผ่านมา น.ส.จริยา สุทธิไชยา เลขาฯสศก.-สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร แถลงว่า
ดัชนีรายได้เกษตรกรเดือนก.ย. 2561 ลดลง
จากก.ย.ปีก่อน 4.04% เป็นผลจากการที่สินค้าเกษตรหลายตัว ราคาลดลงมากโดยเฉพาะยางพาราและปาล์มน้ำมัน ซึ่งเดือนต.ค.ก็ยังไม่ดีขึ้น

ส่วนนายประพัฒน์ ปัญญาชาติรักษ์ ประธานสภาเกษตรกรแห่งชาติ ก็จี้รัฐบาลเร่งแก้ไขสินค้าเกษตรภาคใต้ที่ราคาร่วงยกแผง โดยเฉพาะยางฯและปาล์มน้ำมันร่วมถึงมะพร้าวด้วย ส่งผลให้เศรษฐกิจภาคใต้กำลังทรุดหนัก ขณะที่กลุ่มชาวสวนปาล์มขยับเคลื่อนไหวหลายจังหวัด เรียกร้องรัฐบาลเร่งแก้ไข ปัญหาราคาที่ตกต่ำมากที่สุดในรอบ 10 ปี ขายผลปาล์มได้แค่กก.ละ 2.50 บาท ต้องขาดทุนเพราะต้นทุนอยู่ที่ 3 บาทกว่า จนเริ่มขู่จะก่อม็อบ
เข้ามากดดันที่ทำเนียบรัฐบาลบ้างแล้ว

ราคาปาล์มน้ำมันที่ตกต่ำนี้ มีข่าวว่า รัฐบาลโดยคณะกรรมการพืชน้ำมันและน้ำมันพืช เตรียมเสนอครม.ขยายเวลาหลายมาตรการแก้ปัญหาไปถึง ก.พ.2562 อาทิ ของบฯกลาง 525 ล้านบาท ใช้สนับสนุนค่าขนส่งและค่าบริหารจัดการให้ผู้ประกอบการ
กก.ละ 1.75 บาท เพื่อช่วยผลักดันส่งออกน้ำมันปาล์มดิบ 3 แสนตัน ภายใน 3 เดือน หวังลดสต๊อกในประเทศที่มีสูงถึง 3.5-3.8 ล้านตัน ซึ่ง
“สูงกว่า” ปริมาณสต๊อกน้ำมันปาล์มดิบที่ควรจะมีไม่เกิน 250,000 ตัน ทั้งจะให้กระทรวงพลังงานเร่งผลักดันใช้น้ำมันไบโอดีเซล B20 ในรถบรรทุกและรถไฟ เพื่อดูดซับน้ำมันปาล์ม “ส่วนเกิน” ให้มากขึ้น เป็นต้น…หวังว่ามาตรการเหล่านี้จะดึงราคาผลปาล์มขึ้นเป็นกก.ละ 3.00- 3.20 บาท

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญกลุ่มโรงงานสกัดน้ำมันปาล์มชี้ว่า การใช้งบฯสนับสนุนกก.ละ 1.75 บาท
หวังผลักดันส่งออกน้ำมันปาล์มดิบ 3 แสนตันนั้น “ไม่ใช่เรื่องง่าย” เพราะตอนนี้ตลาดสำคัญอย่างสหภาพ
ยุโรป หรือ อียู ออกมาตรการลดนำเข้าน้ำมันปาล์มลงมา
อีกตลาดสำคัญคืออินเดียก็เพิ่มภาษีน้ำเข้าเพื่อคุ้มครอง
ปาล์มในประเทศ ส่งผลให้ “ซัพพลายโลกล้น” จนราคา
ดิ่งหนัก ส่วนมาตรการกระตุ้นการใช้ B20 ก็ยังอืดมาก
จากที่กระทรวงพลังงานเปิดโครงการเดือนกรกฎาคม-กันยายน 2561 มีการใช้ไปแล้ว เพียง 6-7 ล้านลิตร คิดเป็นปริมาณน้ำมันปาล์มดิบเพียง 1,199 ตันเท่านั้น

ซึ่งอันที่จริง อนาคตน้ำมันปาล์มน่าห่วงมากๆ เพราะอียูนอกจากลดนำเข้าลงเรื่อยๆ ยังกำหนดเป้าหมายจะเลิกนำเข้าทั้งหมดภายในปี 2020 หรืออีก 2 ปีข้างหน้า ไม่ว่าใช้อุปโภคบริโภคหรือพลังงานทดแทน เพราะเล็งเห็นอันตรายการ“กิน”ที่เสี่ยงหลายโรคต่อหัวใจและหลอดเลือด ทั้งการปลูกปาล์ม 2 ประเทศผู้ส่งออกใหญ่โลก คือ อินโดนีเซียและมาเลเซีย ยังถาง“ทำลายป่า”เป็นสำคัญ

สำหรับ“ยางพารา”นั้น ในสายตาประธานสภาเกษตรกรแห่งชาติ-ประพัฒน์ ปัญญาชาติรักษ์ จัดเป็นสินค้าเกษตรที่น่าเป็นห่วงที่สุด เพราะปัญหารุนแรงและยืดเยื้อมานาน ทำให้ราคาน้ำยางลดลงเหลือแค่ 3 กิโล 100 บาทแล้ว!

ก่อนหน้านี้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้ผลักดันหลายมาตรการดูแลเสถียรภาพราคายางฯที่ผ่านครม.ไป แต่ปรากฏว่าทุกมาตรการยังคงอืดอาดล่าช้า ไม่ว่าโครงการส่งเสริมการใช้ยางฯในภาครัฐ 4 กระทรวงใหญ่ ที่ตั้งเป้า 145,500 ตัน แต่ช่วง 9 เดือน(มกราคม-กันยายน) เพิ่งรับมอบยางเพียง 1,129.10 ตัน,โครงการพัฒนาอาชีพชาวสวนยางรายย่อยเพื่อลดพื้นที่ปลูกยางฯเป้า 150,000 ไร่ เกษตรกร 30,000 ราย ก็อนุมัติไป 93,062 ไร่ 14,623 ราย ต่ำกว่าเป้ามาก เป็นต้น…และแม้รัฐบาลจะประกาศนโยบาย “การตลาดนำการผลิต” ก็ยังไม่เห็นผลชัดเจนเป็นรูปธรรมเสียที

ล่าสุดปลายสัปดาห์ที่ผ่านมา รศ.ดร.อัทธ์ พิศาลวานิช ผอ.ศูนย์ศึกษาการค้าระหว่างประเทศ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย แถลงผลวิจัย“วาระแห่งชาติ ยางพาราไทย : อุปสรรคและทางรอด” เบื้องต้นชี้ว่าทิศทางราคายางฯปีหน้า แนวโน้มยัง“ทรงตัว” ก็คือยังไม่ดีเหมือนตอนนี้แหละ จากภาวะเศรษฐกิจโลกที่ชะลอตัว ส่งผลให้ความต้องการใช้ลดลง แต่หลายประเทศยังเพิ่มการผลิต และสต๊อกโลกมีมากถึง 1 ล้านตัน ทั้งยังเสนอรัฐบาล 14 ข้อ ในการปรับตัวเพื่อสร้างทางรอดให้กับ“ยางฯไทย”

ไม่ว่าจะมีข้อเสนอแนวทางหรือมาตรการที่ดีแค่ไหนก็ตาม ที่ผมเป็นห่วงยิ่งคือ ภายใต้กลไกรัฐ ระบบราชการที่ยังทำงาน“ด้อยประสิทธิภาพ”ไม่เปลี่ยน แม้อยู่ในยุค คสช.ที่มีอำนาจพิเศษเด็ดขาด อนุมัติโครงการไปมากมาย ก็ยังอืดอาดขนาดนี้ แล้วหลังเลือกตั้งปีหน้า ได้รัฐบาลใหม่ อำนาจพิเศษจืดจางไป….มาตรการที่วิเศษแค่ไหน ก็คงช่วยให้อนาคต“ยางพารา”และ“ปาล์มน้ำมัน”สดใสขึ้นได้ยากแน่!

สาโรช บุญแสง

นายกฤษฎา บุญราช รมว.เกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า ที่ผ่านมามีเกษตรกรจำนวนมากประสบผลสำเร็จจากการนำแนวความคิดเกษตรทฤษฎีใหม่ไปปรับใช้ สามารถปลดหนี้สิน ครอบครัวมีความสุขบนพื้นฐานของความพอเพียง กระทรวงเกษตรฯ จึงมีเป้าหมายในการขยายผลทฤษฎีใหม่ให้ครอบคลุมทั้งประเทศปีละ 70,000 ราย ใน 882 อำเภอ เฉลี่ยอำเภอละ 80 ราย พร้อมมอบให้กรมชลประทาน ซึ่งเป็นหนึ่งในหน่วยงานหลักด้านน้ำ จัดงาน “สู่ฝันของพ่อ…สานต่อทฤษฎีใหม่” เพื่อเปิดพื้นที่ตลาดนัดความรู้ให้ผู้ที่ทำการเกษตรทฤษฎีใหม่มาออกแบบ เพื่อจะออกแบบต้นแบบที่จะนำไปสู่การปฏิบัติได้จริงต่อไป

นายทองเปลว กองจันทร์ อธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยว่า กรมชลประทาน ได้วางเป้าหมายที่จะขยายผลเกษตรทฤษฎีใหม่ให้กว้างขวางออกไปมากขึ้นเรื่อยๆ เพราะเป็นแนวทางที่จะพัฒนาการเกษตรได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืนเป็นอย่างมาก เนื่องจากเป็นวิธีที่เน้นการอนุรักษ์ทรัพยากรดิน ทรัพยากรน้ำ การเพิ่มพื้นที่กักเก็บน้ำเป็นหลัก จากนั้นรายได้เกษตรกรจึงจะเพิ่มขึ้นและช่วยให้หนี้สินลดลงตามมา

สำหรับกิจกรรมภายในงาน ประกอบด้วย นิทรรศการประมวลภาพการเสด็จฯเยือนเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ ในรูปแบบ “หุ่นจำลองมีชีวิต” บ้านลุงสมจิต : ฐานเรียนรู้เกษตรทฤษฎีใหม่แห่งแรก การพัฒนาเกษตรทฤษฎีใหม่ประยุกต์ นิทรรศการความเป็นมาของเกษตรทฤษฎีใหม่ ศาสตร์พระราชากับการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ชาติ จากหน่วยงานในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

นอกจากนี้ มีการเสวนาเรื่อง ความเป็นมากลับสู่รากเหง้าเกษตรทฤษฎีใหม่แห่งแรก Tentative Formula สู่โคก หนอง นา โมเดล โดยมี ดร.วิวัฒน์ ศัลยกำธร รมช.เกษตรและสหกรณ์ และ นายปราโมทย์ ไม้กลัด อดีตอธิบดีกรมชลประทาน เลือกชม เลือกซื้อสินค้าจากตลาดนัดเกษตรทฤษฎีใหม่และเครือข่าย การละเล่นพื้นบ้านของจังหวัด โดยงานจะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 7-9 พฤศจิกายน 2561 ณ บริเวณวัดมงคลชัยพัฒนา อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จ.สระบุรี

นายฉันทานนท์ วรรณเขจร รองเลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยว่า คณะทำงานพัฒนาคุณภาพข้อมูลด้านพืชภาคตะวันออก ซึ่งมีผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 6 เป็นประธาน ได้รับรองข้อมูลการเกษตร ได้แก่ ข้าวนาปรัง มันสำปะหลังโรงงาน เงาะ ทุเรียน มังคุด ลองกอง ลำไย และ ลิ้นจี่ ปี 2561 ใน 9 จังหวัดภาคตะวันออก ประกอบด้วย ชลบุรี ระยอง จันทบุรี ตราด สระแก้ว ปราจีนบุรี นครนายก ฉะเชิงเทรา และสมุทรปราการ ซึ่งเพาะปลูกสินค้าแต่ละชนิด ดังนี้

ข้าวนาปรังมีเนื้อที่เพาะปลูก 777,735 ไร่ เนื้อที่เก็บเกี่ยว 773,926 ไร่ ผลผลิตรวม 532,177 ตัน ผลผลิตเฉลี่ยต่อเนื้อที่เก็บเกี่ยว 688 กิโลกรัม/ไร่ (ณ ความชื้น 15 %), มันสำปะหลังโรงงาน มีเนื้อที่เพาะปลูก 921,057 ไร่ เนื้อที่เก็บเกี่ยว 895,191 ไร่ ผลผลิตรวม 3,214,462 ตัน ผลผลิตเฉลี่ยต่อเนื้อที่เก็บเกี่ยว 3,591 กิโลกรัม/ไร่ เมื่อเทียบกับปี 2560 เนื้อที่เพาะปลูก เนื้อที่เก็บเกี่ยว ลดลงร้อยละ 15.75 และ 15.99 เนื่องจากราคาไม่จูงใจจึงปรับเปลี่ยนปลูกพืชอื่นแทน

เงาะ มีเนื้อที่ยืนต้น 115,975 ไร่ เนื้อที่ให้ผล 112,441 ไร่ ผลผลิตรวม 173,623 ตัน ผลผลิตต่อเนื้อที่เก็บเกี่ยว 1,544 กิโลกรัม/ไร่ เมื่อเทียบกับปี 2560 เนื้อที่ยืนต้น เนื้อที่ให้ผลผลิตต่อไร่ และผลผลิตรวมลดลงทั้งหมด ลดลงร้อยละ 1.62 0.90 9.02 และ 9.81 ตามลำดับ สาเหตุจากราคาไม่จูงใจ, ทุเรียน มีเนื้อที่ยืนต้น 323,205 ไร่ เนื้อที่ให้ผล 268,867 ไร่ ผลผลิตรวม 405,414 ตัน ผลผลิตต่อเนื้อที่เก็บเกี่ยว 1,508 กิโลกรัม/ไร่ เมื่อเทียบกับปี 2560 เนื้อที่ยืนต้นและเนื้อที่ให้ผล เพิ่มขึ้นร้อยละ 2.69 และ 4.33 เนื่องจากราคาทุเรียนอยู่ในเกณฑ์ดีติดต่อกันมานานหลายปี

มังคุด มีเนื้อที่ยืนต้น 202,203 ไร่ เนื้อที่ให้ผล 196,146 ไร่ ผลผลิตรวม 54,476 ตัน ผลผลิตต่อ เนื้อที่เก็บเกี่ยว 278 กิโลกรัม/ไร่ ลองกอง ปี 2561 มีจำนวนเนื้อที่ยืนต้น 44,302 ไร่ เนื้อที่ให้ผล 42,938 ไร่ ผลผลิตรวม 16,501 ตัน ผลผลิตต่อเนื้อที่เก็บเกี่ยว 384 กิโลกรัม/ไร่, ลำไย มีเนื้อที่ยืนต้น 274,735 ไร่ เนื้อที่ให้ผล 256,900 ไร่ ผลผลิตรวม 348,417 ตัน ผลผลิตต่อเนื้อที่เก็บเกี่ยว 1,356 กิโลกรัม/ไร่ และลิ้นจี่ มีเนื้อที่ยืนต้น 2,193 ไร่ เนื้อที่ให้ผล 1,943 ไร่ ผลผลิตรวม 1,989 ตัน ผลผลิตต่อเนื้อที่เก็บเกี่ยว 1,024 กิโลกรัม/ไร่

ทั้งนี้ คณะทำงานฯ จะได้นำเสนอข้อมูลต่อคณะอนุกรรมการพัฒนาคุณภาพข้อมูลด้านการเกษตร ด้านพืช เพื่อพิจารณาให้ความเห็นชอบ ก่อนนำเสนอต่อ คณะกรรมการพัฒนาคุณภาพข้อมูลด้านการเกษตร เพื่อพิจารณาและนำออกเผยแพร่เพื่อเป็นประโยชน์ต่อไป

นายณรงค์ วงศ์ธรรมสรณ์ ผู้อำนวยการฝ่ายจัดซื้อพืชไร่ บริษัท เบทาโกร จำกัด (มหาชน) เปิดเผยว่า จากโครงการสานพลังประชารัฐเพื่อสนับสนุนการปลูกข้าวโพดหลังฤดูทำนา ที่กระทรวงพานิชย์ร่วมกับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยมอบหมายให้กรมส่งเสริมสหกรณ์ กรมส่งเสริมการเกษตร ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร กรมชลประทาน กรมพัฒนาที่ดิน รวมถึงบริษัทเมล็ดพันธุ์ และโรงงานอาหารสัตว์ มาช่วยกันส่งเสริมการปลูกข้าวโพดหลังนาและรับซื้อผลผลิตโดยให้สหกรณ์เป็นตัวกลางในการรวบรวมผลผลิตจากเกษตรกรเบทาโกร เป็น 1 ใน 15 บริษัท ผู้ผลิตอาหารสัตว์ที่เข้าร่วมโครงการ โดยจะเข้ามารับซื้อผลผลิตข้าวโพดแบบไม่จำกัดปริมาณ แต่รูปแบบการรับซื้อจะต้องเป็นไปตามมาตรฐานที่บริษัทกำหนด กล่าวคือ จะต้องเป็นข้าวโพดเบอร์ 2 ความชื้นไม่เกิน 18.5% เม็ดเสียไม่เกิน 6% เม็ดแตกไม่เกิน 5% สิ่งเจือปนไม่เกิน 1% เป็นต้น ส่วนราคารับซื้อทางสมาคมอาหารสัตว์รับประกันไว้ที่ไม่ต่ำกว่ากิโลกรัมละ 8 บาท ซึ่งเป็นราคาจำหน่ายที่หน้าโรงงานในกทม.และปริมณฑล ส่วนราคารับซื้อในแต่ละพื้นที่อาจจะแตกต่างกันไปตามคุณภาพ ความชื้น สิ่งเจือปนและค่าขนส่ง ซึ่งจะยึดตามหลักเกณฑ์ของกระทรวงพาณิชย์ และใช้มาตรฐานในการรับซื้อเป็นมาตรฐานเดียวกันทั้งประเทศ

“ขณะนี้ การดำเนินงานของเบทาโกรกำลังอยู่ในขั้นตอนของการเตรียมเข้าไปสำรวจศักยภาพของสหกรณ์การเกษตรแต่ละแห่ง หากสหกรณ์ใดมีศักยภาพในการผลิตข้าวโพดที่มีคุณภาพตรงตามความต้องการของบริษัท โดยมีลานตาก เตาอบ เครื่องเป่าฝุ่น บริษัทจะรับซื้อผ่านสหกรณ์นั้นๆ โดยตรง ส่วนสหกรณ์ที่ขาดศักยภาพในการผลิต บริษัทอาจต้องใช้วิธีการซื้อผ่านพ่อค้าคนกลาง โดยประสานให้พ่อค้าเข้าไปรับซื้อข้าวโพดสดจากสหกรณ์ในราคาที่เป็นธรรม แล้วนำไปตาก อบลดความชื้น เป่าฝุ่น หลังจากนั้นทางบริษัทก็จะรับซื้อจากพ่อค้าอีกที เป็นการช่วยเหลือเกษตรกรให้สามารถจำหน่ายผลผลิตได้อีกทางหนึ่ง และที่สำคัญจะเน้นรับซื้อผลผลิตจากเกษตรกรที่ปลูกในพื้นที่ที่ถูกกฎหมายมีเอกสารสิทธิ์” นายณรงค์ กล่าว

กรมส่งเสริมการเกษตรร่วมกับการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย นัดหารือร่วมบูรณาการข้อมูลระหว่างหน่วยงานวางแผนใช้ Big Data พัฒนาการท่องเที่ยวเชิงเกษตร ให้มีความทันสมัยและตอบโจทย์ความต้องการของนักท่องเที่ยวอย่างแท้จริง

นางดาเรศร์ กิตติโยภาส รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร เปิดเผยว่า เมื่อเร็วๆ นี้ กรมส่งเสริมการเกษตรและการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ได้จัดการประชุมหารือเพื่อบูรณาการข้อมูลระหว่างหน่วยงานในด้านการท่องเที่ยวเชิงเกษตร ซึ่งปัจจุบันกรมส่งเสริมการเกษตรรับผิดชอบดูแลข้อมูลสถานที่ท่องเที่ยวเชิงเกษตร ทั้งแหล่งที่ตั้ง การให้บริการท่องเที่ยวของวิสาหกิจชุมชน กิจกรรมการท่องเที่ยว ช่วงเวลาที่เหมาะสมต่อการท่องเที่ยว และสินค้าของวิสาหกิจชุมชนที่อยู่บริเวณใกล้เคียง ซึ่งข้อมูลดังกล่าวกรมส่งเสริมการเกษตรจะนำไปเพิ่มในฐานข้อมูลสถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจ เพื่อเชื่อมโยงกับข้อมูลของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย ส่วนการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยจะนำข้อมูลด้านสถิติการท่องเที่ยวและความต้องการของนักท่องเที่ยวที่ดูแลมาให้กับกรมส่งเสริมการเกษตรเพื่อใช้ในการปรับปรุง พัฒนา และส่งเสริมสถานที่ท่องเที่ยวเชิงเกษตรให้มีความน่าสนใจและตอบโจทย์ความต้องการด้านการท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศโดยกรมส่งเสริมการเกษตรและการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยเตรียมลงนามบันทึกความเข้าใจระหว่างหน่วยงาน (MOU) ในวันที่ 26 พฤศจิกายน 2561 นี้

นางอัญชนา ตราโช รองเลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยว่า สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 2 จังหวัดพิษณุโลก (สศท.2) ได้จัดการประชุมคณะทำงานพัฒนาคุณภาพข้อมูลด้านพืชภาคเหนือ 17 จังหวัด ได้แก่ พิษณุโลก ตากสุโขทัย แพร่ น่าน อุตรดิตถ์ พิจิตร นครสวรรค์ กำแพงเพชร อุทัยธานี เพชรบูรณ์เชียงใหม่ เชียงราย พะเยา ลำพูน ลำปาง และแม่ฮ่องสอน เพื่อพิจารณาข้อมูลการเกษตรด้านพืชในระดับอำเภอ จังหวัดและภาคอย่างเป็นเอกภาพ โดยที่ประชุมมีมติเห็นชอบข้อมูลดังนี้

ข้าวนาปี ณ ความชื้น 15% ปีเพาะปลูก2560/61 ทั้ง 17 จังหวัดภาคเหนือ พบว่า มีเนื้อที่เพาะปลูกรวม 13,328,429 ไร่เนื้อที่เก็บเกี่ยว 12,447,110 ไร่ ให้ผลผลิตรวม 7,209,510 ตัน และผลผลิตต่อเนื้อที่เก็บเกี่ยว 579 กิโลกรัม/ไร่ โดยเนื้อที่เพาะปลูกและผลผลิตเพิ่มขึ้นจากปีก่อน ร้อยละ 2.31 และ 1.07 ตามลำดับ ซึ่งเนื้อที่เพาะปลูกเพิ่มขึ้นเนื่องจากปีเพาะปลูก2560/61 มีฝนตกชุกตั้งแต่ช่วงต้นฤดู เกษตรกรทำนาได้เร็วขึ้นกว่าปีที่ผ่านมาดังนั้นในบางพื้นที่จึงทำนาได้ 2 รอบ ส่วนผลผลิตเพิ่มขึ้นเนื่องจากปริมาณน้ำมีเพียงพอต่อการเจริญเติบโตของต้นข้าว ในขณะที่เนื้อที่เก็บเกี่ยวในปี 2560/61 ลดลงจากปีที่ผ่านมาเล็กน้อย ร้อยละ 0.49 เนื่องจากในบางพื้นที่ก็ยังได้รับผลกระทบความเสียหายจากน้ำท่วม

ทั้งนี้ จังหวัดที่มีเนื้อที่เพาะปลูกมากที่สุด 5 ลำดับแรกของ 17 จังหวัดภาคเหนือ ได้แก่ นครสวรรค์ พิจิตร พิษณุโลก เชียงราย และกำแพงเพชร โดยจังหวัดนครสวรรค์ เนื้อที่เพาะปลูก 2,257,863 ไร่ เนื้อที่เก็บเกี่ยว 1,962,115 ไร่ ผลผลิตรวม 1,182,867 ตัน ผลผลิตต่อเนื้อที่เก็บเกี่ยว 603 กิโลกรัม/ไร่

จังหวัดพิจิตร เนื้อที่เพาะปลูก 1,562,694 ไร่ เนื้อที่เก็บเกี่ยว 1,453,351 ไร่ ผลผลิตรวม 876,596 ตัน และผลผลิตต่อเนื้อที่เก็บเกี่ยว 603 กิโลกรัม/ไร่

จังหวัดพิษณุโลก เนื้อที่เพาะปลูก 1,337,171 ไร่ เนื้อที่เก็บเกี่ยว 1,227,901 ไร่ผลผลิตรวม 723,701 ตัน และผลผลิตต่อเนื้อที่เก็บเกี่ยว 589 กิโลกรัม/ไร่

จังหวัดเชียงราย เนื้อที่เพาะปลูก 1,208,686 ไร่ เนื้อที่เก็บเกี่ยว 1,140,632 ไร่ ผลผลิตรวม 661,539 ตัน และผลผลิตต่อเนื้อที่เก็บเกี่ยว 580 กิโลกรัม/ไร่

จังหวัดกำแพงเพชร เนื้อที่เพาะปลูก 1,188,620 ไร่ เนื้อที่เก็บเกี่ยว 1,114,976 ไร่ ผลผลิตรวม 673,632 ตัน และผลผลิตต่อเนื้อที่เก็บเกี่ยว 604 กิโลกรัม/ไร่

นอกจากนี้ ที่ประชุมยังได้มีมติเห็นชอบข้อมูลสินค้าพืชต่างๆ อีก 7 ชนิด ได้แก่ หอมแดง กระเทียม หอมหัวใหญ่ และมันฝรั่ง ในปีเพาะปลูก 2560/61 รวมทั้งปาล์มน้ำมัน ยางพารา และสับปะรดโรงงาน ปีเพาะปลูก 2560 อีกด้วย ผู้สนใจสามารถติดต่อขอทราบรายละเอียดข้อมูลเพิ่มเติมของพืชชนิดอื่นๆ ของแต่ละจังหวัดในภาคเหนือทั้ง 17 จังหวัดได้ที่สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 2 โทร. 0-5532-2650และ 0-5532-2658 ต่อ 15 หรืออี-เมล zone2@oae.go.th หรือที่สำนักงานเกษตรจังหวัด 17 จังหวัดภาคเหนือข้างต้นในวันและเวลาราชการ

คำถาม ผมอยากทราบว่าไม้มงคลที่ใช้กับพิธีกรรมต่างๆ มีอะไรบ้างครับ

ศรสมาน อนงค์คราญ

เขตหนองจอก กรุงเทพมหานคร

คำตอบ

เรื่องของขวัญกำลังใจเป็นสิ่งสำคัญ ตามความเชื่อของชาวไทยที่สืบต่อกันมา ไม่ว่าจะทำการใดในชีวิตก็ตาม ต้องมีธรรมเนียมพิธีการเอาฤกษ์เอาชัยกันก่อน เพื่อนำความเป็นสิริมงคลมาสู่ชีวิตครอบครัว และญาติของตนเอง ในการปลูกบ้านเรือนที่อยู่อาศัย ก็ต้องมีการทำพิธีมงคลยกเสาก่อนสร้างบ้าน หรือสร้างศาลพระภูมิ เพื่อให้คนในบ้านอยู่อย่างร่มเย็นเป็นสุข

ไม้มงคลที่ใช้ในพิธีวางศิลาฤกษ์นี้ ใช้ในการก่อสร้างอาคารบ้านเรือน โดยใช้ไม้มงคลนาม9 ชนิด ปักกับพื้นดินตรงที่ตั้งเสาเอกของบ้าน ได้แก่ไม้ราชพฤกษ์ ไม้ขนุน ไม้ชัยพฤกษ์ ไม้ทองหลาง ไม้ไผ่สีสุก ไม้ทรงบาดาล ไม้สัก ไม้พะยูง และไม้กันเกรา

-ต้นราชพฤกษ์ มีความหมายถึง ความเป็นใหญ่ และมีอำนาจวาสนา ออกดอกในเดือน กุมภาพันธ์-พฤษภาคม ทิ้งใบก่อนออกดอกขยายพันธุ์โดยใช้เมล็ด วิธีการเตรียมเมล็ดก่อนเพาะ โดยนำเมล็ดมาตัด หรือทำให้เกิดบาดแผลที่ปลายเมล็ดแล้ว แช่น้ำไว้ 12 ชั่วโมง นำมาล้างน้ำให้สะอาด แล้วแช่น้ำทิ้งไว้อีก 12 ชั่วโมง หรืออาจจะต้มน้ำให้เดือดแล้วเทลงในเมล็ด ทิ้งไว้ เมล็ดก็พร้อมที่จะงอก เมล็ดจะงอกภายใน 1-2 สัปดาห์ ทั้งยังสามารถนำรากมาฝนทาแก้กลาก รากและแก่นเป็นยาขับพยาธิ เปลือกและไม้ใช้ฟอกหนัง และใช้บดทาผื่นตามร่างกาย

-ต้นขนุน มีความหมายถึง หนุนให้ดีขึ้นร่ำรวยขึ้น ทำอะไรจะมีผู้ให้การเกื้อหนุน ลำต้นและกิ่งมีน้ำยางสีขาวข้น ผลมีขนาดใหญ่ สามารถนำไปบริโภคได้ทั้งผลดิบและผลสุก ขยายพันธุ์โดยเพาะเมล็ด ติดตา และทาบกิ่ง ประโยชน์คือ นำผลอ่อนไปปรุงอาหาร ผลสุกมีเยื่อหุ้มเมล็ดมีรสหวาน เมล็ดปรุงอาหารได้ เนื้อไม้ใช้ทำพื้นเรือน สิ่งก่อสร้างต่างๆครก เครื่องดนตรี รากและแก่น มีสีเหลือง ใช้ย้อมผ้าและแพรไหม รากนำมาปรุงเป็นยาแก้ท้องร่วง แก้ไข้

-ต้นชัยพฤกษ์ มีความหมายถึง การมีโชคชัย ชัยชนะ ชนะศัตรู ชนะอุปสรรคต่างๆ ลำต้นสีน้ำตาล ทรงพุ่มใบกลมคล้ายร่ม เมื่อต้นยังอ่อนมีหนาม ใบประกอบรูปขนนกปลายคู่ เรียงสลับ มีใบย่อย 5-15 คู่ ใบเป็นรูปไข่ ผิวใบด้านล่างมีขนละเอียด ดอกมีสีชมพู แล้วเปลี่ยนเป็นสีแดงเข้ม ดอกใกล้โรยจะเป็นสีขาว กลีบเลี้ยงสีแดง ออกเป็นช่อตามกิ่ง ผลเป็นฝักกลมสีดำ เมื่อแก่มีเมล็ดจำนวนมาก ออกดอกในเดือน กุมภาพันธ์-เมษายน ขยายพันธุ์ โดยใช้เมล็ด มีประโยชน์คือ ใช้เนื้อในฝักเป็นยาระบายอ่อนๆ

-ต้นทองหลาง มีความหมายถึง การมีทรัพย์สินเงิน มีเงินทองใช้ไม่ขัดสน ตามกิ่งต้นอ่อนมีหนาม เรือนยอดเป็นพุ่มกลมโปร่ง ออกดอกในเดือน มกราคม-กุมภาพันธุ์ ขยายพันธุ์ โดยเมล็ด
และปักชำ มีประโยชน์ใช้เป็นไม้ประดับสวยงาม

-ต้นไผ่สีสุก มีความหมายถึง มีความสุขกายสบายใจ ไร้ทุกข์โศกโรคภัย เป็นไม้ไผ่ประเภทมีหนาม เนื้อไม้แข็ง ผิวเรียบเป็นมัน แผ่นใบกว้าง ใต้ใบมีสีเขียวอมเหลือง ขยายพันธุ์โดยปักชำ ตัดไม้ไผ่เป็นท่อน ให้ติดข้อตาปล้อง 1 ปล้อง นำมาปักไว้ในวัสดุชำ วางให้เอียง 45 องศา เรียงเป็นแถวเป็นแนวเดียวกัน เติมน้ำลงในกระบอกไม้ไผ่ให้เต็ม ประมาณ 4 สัปดาห์ หน่อจะแตกออกจากตาไม้ไผ่ และรากจะงอกออกจากปุ่มใต้ตา มีประโยชน์คือ ปลูกรอบบ้านเป็นรั้วกันขโมย กันลม หน่อไม้มีสีขาว ใช้ทำอาหาร และเก็บได้นาน เนื้อไม้หนาแข็งแรง ใช้สร้างบ้านในชนบทได้ทนทาน

-ต้นทรงบาดาล มีความหมายถึง ความมั่นคง หรือทำให้บ้านมั่นคงแข็งแรง มีใบประกอบแบบขนนก เรียงสลับ รูปไข่ขอบขนาน ปลายใบแหลม โคนใบมน ดอก สีเหลืองออกตามซอกใบ และปลายกิ่ง กลีบเลี้ยง 5 กลีบ ผลเป็นฝักแบน ออกดอกตลอดปี ขยายพันธุ์โดยเพาะเมล็ด วิธีเพาะให้นำไปแช่น้ำหรือแช่น้ำอุ่นค้างคืน มีประโยชน์คือ ปลูกเป็นไม้ประดับสวยงาม

-ต้นสัก มีความหมายถึง ความมีศักดิ์ศรี ความมีเกียรติ อำนาจบารมี คนเคารพนับถือและยำเกรง เป็นไม้ต้นขนาดใหญ่ผลัดใบในฤดูร้อน ลำต้นมีเปลือกเรียบหรือแตกเป็นร่องเล็กๆ สีเทา ออกดอกและเป็นผลเดือน มิถุนายน-ตุลาคม ขยายพันธุ์โดยเมล็ด ปักชำ มีประโยชน์คือ ใช้ทำเครื่องเรือนและในการก่อสร้างบ้านเรือน ปลวก มอด ไม่ชอบทำลาย เพราะมีสารพวกเตคโตคริโนน เนื้อไม้มีลายสวยงามแข็งแรงทนทาน สามารถตบแต่งและชักเงาให้สวยงามได้ง่าย

-ต้นพะยูง มีความหมายถึง การพยุงฐานะให้ดีขึ้น เปลือกสีเทาเรียบ ออกดอกในเดือน พฤษภาคม-กรกฎาคม ขยายพันธุ์ โดยนำฝักแก่ไปแช่ในน้ำเย็น 24 ชั่วโมง แล้วเพาะในกระบะเพาะ โดยหว่านให้กระจายทั่ว แล้วโรยทรายกลบบางๆ รดน้ำให้ชุ่ม เมล็ดจะงอกภายใน 7 วัน มีประโยชน์คือ มีเนื้อไม้สีแดงอมม่วง ถึงแดงเลือดหมู เนื้อละเอียด แข็งแรงทนทาน ขัดและชักเงาได้ดี ใช้ทำเครื่องเรือน เกวียน เครื่องกลึงแกะสลัก ทำเครื่องดนตรี ได้สวยงาม

-ต้นกันเกรา หรือตำเสา มีความหมายถึง ป้องกันภัยอันตรายต่างๆ ทำให้เสาเรือนมั่นคง เปลือกสีน้ำตาลเข้ม แตกเป็นร่องลึกไม่เป็นระเบียบ ออกดอกในเดือน เมษายน-มิถุนายน ขยายพันธุ์ โดยเพาะเมล็ด มีประโยชน์คือมีเนื้อไม้เป็นสีเหลืองอ่อน เสี้ยนตรง เนื้อละเอียด เหนียว แข็งทนทาน ใช้ในการก่อสร้าง นิยมใช้ทำเสาเรือน แก่นมีรสฝาดใช้เป็นยาบำรุงธาตุแน่นหน้าอก เปลือกใช้บำรุงโลหิต ผิวหนังพุพอง ปลูกเป็นไม้ประดับสวยงาม

นาย รัตวิ