LIFE&HEALTH : สัญญาณเตือนก่อนเอ็นหัวไหล่ฉีกขาด

วันพุธ ที่ 12 มีนาคม พ.ศ. 2568, 06.00 น.

เคยสงสัยไหมว่าทำไมเวลายกแขนสูงๆ ถึงรู้สึกปวดไหล่ หรือปวดไหล่จนทำให้นอนไม่หลับ อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณเตือนของเอ็นหัวไหล่ฉีกขาด โรคที่ค่อยๆ กัดกินคุณภาพชีวิตให้แย่ลง ซึ่งบางคนอาการอาจรุนแรงจนไม่สามารถใช้แขนได้เหมือนเดิม

ข้อมูลจาก นายแพทย์รัฐภูมิ วัชโรภาสศัลยแพทย์กระดูกและข้อ-เวชศาสตร์การกีฬาและโรคข้อไหล่และข้อเข่า โรงพยาบาลเวชธานี เปิดเผยว่า เอ็นหัวไหล่ฉีกขาด (Rotator Cuff Tear) เป็นภาวะที่พบได้บ่อยในกลุ่มคนที่ใช้งานหัวไหล่อย่างหนัก ไม่ว่าจะเป็นนักกีฬาผู้ที่ต้องทำงานยกของหนัก หรือผู้สูงอายุที่มีกล้ามเนื้อและเอ็นอ่อนแอลงตามวัย หรืออาจเกิดจากอุบัติเหตุ ปัญหานี้สามารถส่งผลกระทบต่อการเคลื่อนไหวและคุณภาพชีวิต

อาการเอ็นหัวไหล่ฉีกขาด จะทำให้ปวดไหล่เวลานอน โดยเฉพาะตอนนอนตะแคงทับ, ปวดไหล่เวลายกแขนขึ้นหรือลงในบางท่า, อ่อนแรงในขณะยกหรือหมุนหัวไหล่ และเสียงเสียดสีในขณะขยับบางท่าของไหล่

เอ็นหัวไหล่ฉีกขาดมีหลายสาเหตุดังนี้

l การใช้งานไหล่ที่มากเกินไป คือ การใช้ไหล่ทำงานซ้ำๆ เช่น ยกของหนัก หรือเล่นกีฬาที่ต้องใช้แขนมาก เช่น เทนนิส ว่ายน้ำ แบดมินตัน

l อาการบาดเจ็บ เช่น การล้ม การสะดุด หรือการเคลื่อนไหวที่ผิดท่าจนอาจทำให้เอ็นหัวไหล่ฉีกขาดทันที

l ความเสื่อมตามวัย โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ เอ็นหัวไหล่อาจเสื่อมสภาพ ทำให้มีความเสี่ยงต่อการฉีกขาดเพิ่มขึ้น

l โครงสร้างร่างกาย ความผิดปกติในโครงสร้างข้อไหล่อาจทำให้เอ็นเกิดการเสียดสีจนเสียหาย

การวินิจฉัยเริ่มต้นด้วยการตรวจร่างกาย เพื่อประเมินอาการเจ็บปวดและความผิดปกติ จากนั้นแพทย์อาจพิจารณาการทำ MRI เพื่อให้ได้ภาพรายละเอียดของโครงสร้างในบริเวณไหล่อย่างชัดเจน ซึ่งจะช่วยให้สามารถวางแผนการรักษาได้อย่างเหมาะสม ทั้งนี้การรักษาเอ็นหัวไหล่ฉีกขาดจะขึ้นอยู่กับอาการและระดับความรุนแรง โดยสามารถแบ่งออกเป็น2 รูปแบบหลัก ดังนี้

ระยะอักเสบหรือฉีกขาดบางส่วน แพทย์จะให้รับประทานยาร่วมกับการทำกายภาพบำบัด และพักการใช้งานไหล่ หากรับประทานยาและกายภาพบำบัดแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น แพทย์จะแนะนำให้ฉีดสเตียรอยด์หรือยาต้านอักเสบ เพื่อลดการอักเสบ

ระยะฉีกขาดรุนแรงหรือฉีกขาดทั้งหมดแพทย์จะแนะนำให้ผ่าตัดด้วยการส่องกล้องเพื่อซ่อมแซมเส้นเอ็น ซึ่งผู้ป่วยจะมีแผลขนาดเล็ก ฟื้นตัวเร็ว สามารถกลับไปใช้งานไหล่และแขนได้ตามปกติหรือใกล้เคียงปกติเร็วขึ้น

แต่ในผู้ป่วยที่มีเส้นเอ็นขาดขนาดใหญ่ หลังเย็บซ่อมเส้นเอ็น อาจมีโอกาสฉีกขาดซ้ำได้ ปัจจุบันจึงมีวิธีการต่างๆ มากมายเพื่อลดโอกาสในการฉีกขาดซ้ำ การใช้ Biologic collagen patch มาช่วยเสริมความแข็งแรงในการเย็บซ่อมเส้นเอ็น สามารถกระตุ้นให้เกิดการสมานเส้นเอ็นกับกระดูกได้ดีขึ้น ถือเป็นเทคโนโลยีที่ได้รับการพิสูจน์ทางการแพทย์ว่า สามารถช่วยลดการฉีดขาดซ้ำหลังผ่าตัด รวมทั้งช่วยลดระยะเวลาการกายภาพหลังผ่าตัด สามารถกลับไปใช้หัวไหล่ได้เร็วขึ้นส่งผลให้ผู้ป่วยได้ผลการรักษาที่ดีขึ้น

หลังจากการผ่าตัดเอ็นไหล่ฉีก ขั้นตอนการฟื้นฟูเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยให้ผู้ป่วยกลับมาใช้งานได้เต็มที่ โดยทั่วไปจะแบ่งการฟื้นฟูเป็น 3 ระยะดังนี้

1.ระยะพักฟื้นเริ่มต้น 1-6 สัปดาห์แรกในช่วงนี้ต้องให้ไหล่อยู่ในสลิงเพื่อป้องกันการเคลื่อนไหวที่อาจทำให้แผลฉีกขาดอีก หลีกเลี่ยงการใช้งานหนัก อาจจะขยับเบาๆ เพื่อกระตุ้นการไหลเวียนเลือด เช่น การหมุนข้อมือ หรือการยืดกล้ามเนื้อเบื้องต้น

2.ระยะฟื้นฟูกล้ามเนื้อและการเคลื่อนไหว 6-12 สัปดาห์ เมื่อแผลเริ่มสมานดีแล้ว ให้เริ่มกายภาพบำบัดฝึกการเคลื่อนไหวไหล่แบบเบา ๆ และเพิ่มการยืดหยุ่นของข้อไหล่ รวมถึงการเสริมสร้างกล้ามเนื้อรอบๆ ไหล่เพื่อให้มั่นคงขึ้น

3.ระยะฟื้นตัวเต็มที่ 3-6 เดือนเน้นการออกกำลังกายเพื่อเพิ่มความแข็งแรงและความคล่องตัว

โดยระยะเวลาฟื้นตัวทั้งหมดจะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของการฉีกขาด ส่วนใหญ่จะใช้เวลาประมาณ 4-6 เดือน ในการกลับมาใช้ชีวิตปกติ

อย่างไรก็ตาม เอ็นหัวไหล่ฉีกเป็นปัญหาที่สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกเพศทุกวัย แต่สามารถป้องกันได้ด้วยการดูแลสุขภาพกล้ามเนื้อหัวไหล่
และหลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่เสี่ยง หากคุณมีอาการเจ็บปวดหรือข้อไหล่ติดแข็ง ควรรีบมาพบแพทย์ เพราะถ้าหากปล่อยไว้อาจทำให้อาการปวดเรื้อรังและเส้นเอ็นบาดเจ็บมากขึ้น กลายเป็นความทรมานที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิต

ขอประชาสัมพันธ์ข้อมูลจาก ศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติ สภากาชาดไทย ในการรณรงค์ส่งเสริมให้ผู้บริจาคโลหิตมีการบริจาคโลหิตอย่างสม่ำเสมอทุก 3 เดือน หรือปีละ 4 ครั้งการบริจาคโลหิต เป็นการสละโลหิตส่วนที่ร่างกายยังไม่จำเป็นต้องใช้มาให้กับผู้ป่วย โดยไม่ก่อให้เกิดอันตรายใดๆ แก่ร่างกาย ทั้งนี้ขอเชิญร่วมบริจาคโลหิตทั่วประเทศ ได้ที่ ศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติ สภากาชาดไทย ถนนอังรีดูนังต์, หน่วยรับบริจาคโลหิตประจำที่ ได้แก่ สถานีกาชาด 11 วิเศษนิยม (บางแค) เดอะมอลล์ สาขาบางแค สาขาบางกะปิ สาขางามวงศ์วาน สาขาท่าพระ ศูนย์การค้า
ดิ เอ็มโพเรียม และบ้านทรงไทย (ย่านวงศ์สว่าง), ภาคบริการโลหิตแห่งชาติ 12 แห่งทั่วประเทศ ได้แก่ จังหวัดลพบุรี ชลบุรี ราชบุรี นครราชสีมา ขอนแก่น อุบลราชธานี นครสวรรค์ พิษณุโลก เชียงใหม่ นครศรีธรรมราช (ทุ่งสง) สงขลา และภูเก็ต, โรงพยาบาลสาขาบริการโลหิตทั่วประเทศ สอบถามได้ที่ฝ่ายจัดหาผู้บริจาคโลหิตฯ ศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติ สภากาชาดไทย โทร.02-2564300, 02-2639600-99 ต่อ 1101, 1760, 1761 หรือ http://www.blooddonationthai.com

ผศ.(พิเศษ)ดร.อภิสิทธิ์ ฉัตรทนานนท์

ประธานกรรมการ มูลนิธิคุณแม่คุณภาพ

LIFE & HEALTH : ข้อควรรู้เบื้องต้นการตรวจเช็คช่วงล่างรถยนต์..เตรียมรถให้พร้อมเดินทางปลอดภัย

วันพุธ ที่ 5 มีนาคม พ.ศ. 2568, 07.30 น.

รถยนต์ถือเป็นพาหนะคู่ใจเป็นส่วนสำคัญของชีวิตประจำวัน บางคนบอกว่าเป็นปัจจัยที่ 5 กันเลยทีเดียว เพราะรถยนต์ช่วยให้เราและครอบครัวไปถึงจุดหมายได้อย่างปลอดภัยและสะดวกสบายทุกการเดินทาง ไม่ว่าจะใช้ไปทำงาน ท่องเที่ยว หรือทำธุระต่างๆ ดังนั้น การดูแลและเตรียมความพร้อมของรถยนต์จึงเป็นเรื่องสำคัญที่ไม่ควรมองข้ามเพื่อให้ทุกการเดินทางราบรื่น ปลอดภัย และปราศจากปัญหากวนใจระหว่างทาง

โดยเฉพาะช่วงล่างของรถยนต์ ซึ่งเป็นระบบที่มีบทบาทสำคัญต่อความปลอดภัยและความนุ่มนวลในการขับขี่ ไม่ว่าจะเป็นระบบกันสะเทือน โช้คอัพลูกหมาก หรือยางรถยนต์ ล้วนส่งผลโดยตรงต่อการทรงตัวและการควบคุมรถ หากปล่อยให้ช่วงล่างมีปัญหาเสื่อมสภาพหรือชำรุด เช่น หลวม โคลงเคลง อาจนำไปสู่ปัญหาการขับขี่ที่ไม่เสถียรส่งผลให้การควบคุมรถลดลง การขับขี่ไม่นุ่มนวล รวมถึงเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุได้ ผู้ใช้รถจึงควรให้ความสำคัญดูแลและเตรียมความพร้อมของรถยนต์ ซึ่งรวมถึงการตรวจสอบสภาพรถยนต์อย่างสม่ำเสมอ การตรวจสอบด้วยตนเอง สังเกตอาการผิดปกติ รู้จักกับวิธีการดูแลตรวจเช็คเบื้องต้น หรือเข้าศูนย์บริการให้ช่างผู้เชี่ยวชาญตรวจซ่อมบำรุงรักษาตามระยะ และปรับปรุงช่วงล่างรถยนต์ให้แน่นฟิตอยู่เสมอเพื่อให้มั่นใจว่ารถอยู่ในสภาพสมบูรณ์พร้อมการใช้งาน รวมถึงการเตรียมอุปกรณ์ฉุกเฉินให้พร้อมเสมอ ช่วยให้ผู้ใช้รถขับขี่ได้อย่างมั่นใจเตรียมพร้อมสำหรับทุกการเดินทางอย่างปลอดภัยทุกเส้นทาง

ข้อมูลจาก ชวิศ ยงเห็นเจริญ กรรมการผู้จัดการ บริษัท ชลิต อินดัสทรี จำกัด ผู้ผลิตและจำหน่ายชิ้นส่วนยานยนต์ภายใต้แบรนด์ “POP” ซึ่งเป็นชิ้นส่วนอะไหล่ยานยนต์มาตรฐานสากลฝีมือคนไทยที่มีประสบการณ์มากกว่า 30 ปี ให้คำแนะนำว่า การตรวจเช็คและดูแลช่วงล่างของรถยนต์เป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยให้รถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัย ผู้ใช้รถควรตรวจสอบสภาพช่วงล่างของรถเป็นประจำ โดยเฉพาะหลังจากเดินทางไกลหรือขับขี่บนเส้นทางขรุขระ เพื่อป้องกันความเสียหายและช่วยยืดอายุการใช้งานของรถยนต์ เนื่องจากช่วงล่างของรถยนต์เป็นส่วนสำคัญที่ส่งผลโดยตรงต่อความปลอดภัยและประสิทธิภาพในการขับขี่หากช่วงล่างมีปัญหา อาจทำให้รถสูญเสียการทรงตัว เกิดเสียงดัง หรือมีอาการสั่นสะเทือนขณะขับขี่ซึ่งอาจนำไปสู่อุบัติเหตุได้

10 ข้อควรรู้ในการตรวจสอบดูแลสภาพช่วงล่างรถยนต์

1.ตรวจสอบยาง : ความดันลมยาง ควรเช็คและปรับความดันลมยางให้ถูกต้องตามที่ผู้ผลิตแนะนำ ตรวจสอบดอกยาง ดูว่ามีการสึกหรอมากเกินไปหรือไม่ โดยใช้เหรียญหรือเครื่องมือวัดความลึกดอกยาง และที่สำคัญต้องเช็คสภาพยางสม่ำเสมอ เช็ครอยแตก, การบวม หรือสิ่งแปลกปลอมที่อาจทำให้ยางเสียหาย

2.ตรวจสอบระบบเบรก : ควรตรวจสอบระดับน้ำมันเบรก และเปลี่ยนตามที่ผู้ผลิตแนะนำที่สำคัญควร ตรวจสอบผ้าเบรก เช็คความหนาและสภาพของผ้าเบรกเพื่อป้องกันเสียงผิดปกติ หรือการสึกหรอที่ไม่สมบูรณ์

3.ตรวจสอบโช้คอัพ : ดูสัญญาณการรั่วซึม เพื่อตรวจสอบรอยน้ำมันที่อาจรั่วจากโช้คอัพ นอกจากนี้ ควรทดสอบการทำงานของโช้คอัพดูประสิทธิภาพความยืดหยุ่นโดยกดที่มุมรถแล้วปล่อยดูว่ารถกลับคืนได้เร็วหรือช้า

4.ตรวจสอบสปริง : เช็คความเสียหาย เช่น การเปลี่ยนรูปหรือการแตกของสปริงและควรทำความสะอาดจากสิ่งสกปรกเพื่อป้องกันการกัดกร่อน

5.ตรวจสอบพวงมาลัย : เช็คการตอบสนองโดยทดสอบว่าพวงมาลัยหมุนได้อย่างนุ่มนวลหรือมีเสียงผิดปกติ และควรตรวจสอบความหลวม เช็คการยึดติดของส่วนประกอบในระบบพวงมาลัย

6.ตรวจสอบข้อต่อและบูช : ตรวจสอบสภาพการใช้งาน มองหารอยแตกหรือการสึกหรอที่จุดเชื่อมต่อ และตรวจสอบการติดตั้ง เพื่อให้แน่ใจว่าชิ้นส่วนยึดติดอย่างแน่นหนา

7.ตรวจสอบการบาลานซ์ล้อ : การบาลานซ์ล้อ ควรทำการบาลานซ์ล้อเป็นระยะเพื่อป้องกันการสึกหรอไม่สม่ำเสมอ

8.ตรวจสอบระบบขับเคลื่อน : ตรวจดูเพลาขับ เช็คว่ามีรอยแตก หรือสัญญาณการเสียหายและน้ำมันหล่อลื่น ควรตรวจสอบระดับน้ำมันในระบบขับเคลื่อนและให้เติมตามความจำเป็น

9.ทำความสะอาดช่วงล่าง : ควรล้างโคลนและสิ่งสกปรก เพื่อลดการกัดกร่อนและช่วยให้ตรวจสอบได้ง่ายขึ้น

10.การตรวจเช็คตามระยะ : ควรตรวจเช็คอย่างสม่ำเสมอ และให้ช่างผู้เชี่ยวชาญตรวจเช็คช่วงล่างอย่างน้อยปีละ 1-2 ครั้ง หรือทุก 10,000-15,000 กม.

การดูแลช่วงล่างรถยนต์อย่างละเอียดและสม่ำเสมอจึงเป็นสิ่งที่ไม่ควรมองข้าม เพื่อให้รถยนต์ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัยอีกทั้งยังช่วยลดค่าใช้จ่ายในการซ่อมแซมในระยะยาวช่วยยืดอายุการใช้งานของรถยนต์ นอกจากนี้ การเลือกใช้ชิ้นส่วนอะไหล่ที่มีคุณภาพได้มาตรฐานก็เป็นสิ่งสำคัญ เพื่อให้มั่นใจได้ว่ารถยนต์จะมีสมรรถนะที่ดีและปลอดภัยต่อการใช้งาน ช่วงล่างแน่นฟิตยาวนาน พร้อมขับขี่อย่างปลอดภัยทุกการเดินทาง สำหรับ บริษัท ชลิต อินดัสทรี จำกัด มุ่งมั่นพัฒนาและผลิตชิ้นส่วนยานยนต์คุณภาพสูงภายใต้แบรนด์ “POP” ซึ่งได้รับการยอมรับในอุตสาหกรรมยานยนต์มาอย่างยาวนานมากกว่า 30 ปี โดยมุ่งเน้นการผลิตชิ้นส่วนที่มีความทนทานและได้มาตรฐานสากล เพื่อเสริมสร้างความปลอดภัยในการขับขี่ของผู้ใช้รถยนต์ครอบคลุมตั้งแต่รถยนต์ส่วนบุคคลจนถึงรถยนต์เพื่อการพาณิชย์ สอบถามรายละเอียด ที่ร้านอะไหล่รถยนต์ชั้นนำ ตัวแทนจำหน่าย หรือเว็บไซต์ https://chalitindustry.com

ผศ.(พิเศษ)ดร.อภิสิทธิ์ ฉัตรทนานนท์

ประธานกรรมการ มูลนิธิคุณแม่คุณภาพ

LIFE & HEALTH : โรคไข้หวัดใหญ่ ภัยใกล้ตัวที่ไม่ควรมองข้าม

วันพุธ ที่ 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568, 06.00 น.

โรคไข้หวัดใหญ่เป็นโรคติดเชื้อทางเดินหายใจที่มีความรุนแรงมากกว่าไวรัสทางเดินหายใจอื่นๆ แพร่กระจายได้ง่ายผ่านละอองฝอยจากการไอหรือจาม โดยพบการระบาดและผู้เสียชีวิตเพิ่มมากขึ้นเนื่องจากฤดูหนาวที่ยาวนานกว่าทุกปี ซึ่งไข้หวัดใหญ่ก่อให้เกิดอาการรุนแรงและภาวะแทรกซ้อนที่อันตราย อาจนำไปสู่ภาวะวิกฤตหรือเสียชีวิตได้โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยงเช่น ผู้สูงอายุ เด็กเล็ก และผู้ที่มีโรคประจำตัว

ข้อมูลจาก พญ.วรินทิพย์ มหาพสุธานนท์ อายุรแพทย์โรคติดเชื้อ โรงพยาบาลเวชธานี เปิดเผยว่า โรคไข้หวัดใหญ่ (Influenza) เป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่เกิดขึ้นได้ตลอดปี โดยเฉพาะในช่วงเปลี่ยนฤดูกาล ไข้หวัดใหญ่ต่างจากไข้หวัดทั่วไป เพราะมีอาการรุนแรงกว่าและอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่เป็นอันตรายถึงชีวิต โดยเฉพาะในกลุ่มเสี่ยง เช่น เด็กเล็ก ผู้สูงอายุหญิงตั้งครรภ์ และผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคหัวใจ เบาหวาน และโรคปอดเรื้อรังไข้หวัดใหญ่สามารถแพร่กระจายผ่านละอองฝอยขนาดเล็กจากการไอหรือจาม และสามารถติดต่อได้ทางการสัมผัสพื้นผิวหรือสิ่งของที่ปนเปื้อนเชื้อไวรัส เช่น ลูกบิดประตูโทรศัพท์มือถือ หรือโต๊ะทำงาน แล้วนำมือไปสัมผัสใบหน้า (ตา, จมูก, ปาก) ระยะฟักตัวของไข้หวัดใหญ่อยู่ที่ 1-4 วันโดยผู้ติดเชื้อสามารถแพร่เชื้อได้ ตั้งแต่ 1 วันก่อนแสดงอาการ ไปจนถึง 5-7 วันหลังจากมีอาการแรกเริ่ม สำหรับเด็กและผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง อาจแพร่เชื้อได้นานกว่านี้

ไข้หวัดใหญ่มักมีอาการรุนแรงกว่าไข้หวัดทั่วไป และเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วโดยมีอาการหลัก ดังนี้

l ไข้สูง (38-40°c) เกิดขึ้นอย่างฉับพลัน

l ปวดเมื่อยตามตัว ปวดกล้ามเนื้อโดยเฉพาะบริเวณหลัง แขน ขา

l ปวดศีรษะรุนแรง รู้สึกหนักศีรษะหรือหรือเวียนศีรษะ

l อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย ไม่มีแรง อาการอาจคงอยู่นานหลายวัน

l ไอแห้งหรือไอมีเสมหะ อาจมีอาการเจ็บคอร่วมด้วย

l น้ำมูกไหล คัดจมูก แต่ไม่เด่นชัดเท่ากับไข้หวัดทั่วไป

l หนาวสั่น เหงื่อออก เนื่องจากไข้ขึ้นสูง

l เวียนศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียนพบได้บ่อยในเด็ก

อาการส่วนใหญ่มักดีขึ้นภายใน 7-10 วัน แต่ในบางกรณีอาจเกิดภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงได้ โดยมีกลุ่มเสี่ยงที่มีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนรุนแรงได้ง่าย คือ เด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี, ผู้สูงอายุ,หญิงตั้งครรภ์, ผู้ที่มีโรคเรื้อรัง (เบาหวานโรคหัวใจ โรคปอดเรื้อรัง โรคไตเรื้อรัง โรคตับ)และผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง เช่น ผู้ป่วยมะเร็ง ผู้ติดเชื้อ HIV

ภาวะแทรกซ้อนรุนแรงที่ควรระวัง

l ปอดอักเสบ (Pneumonia) : เชื้อไวรัสสามารถลุกลามเข้าสู่ปอด ทำให้หายใจลำบาก อาจเกิดจากไวรัสไข้หวัดใหญ่เองหรือจากการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน

l กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ (Myocarditis) : ทำให้หัวใจอ่อนแรง หัวใจเต้นผิดจังหวะอาจเกิดภาวะหัวใจล้มเหลว

l สมองอักเสบ (Encephalitis) : ทำให้เกิดอาการปวดศีรษะรุนแรง ชักหรือหมดสติ

l ระบบไหลเวียนโลหิตล้มเหลว (Sepsis) : ทำให้ความดันโลหิตต่ำจนเป็นอันตรายถึงชีวิต กล้ามเนื้ออักเสบและไตวายบางรายอาจมีอาการปวดกล้ามเนื้อรุนแรง (Rhabdomyolysis) และเกิดภาวะไตวายเฉียบพลัน

l ภาวะหายใจล้มเหลวเฉียบพลัน (Acute Respiratory Distress Syndrome-ARDS) เป็นภาวะที่อาจเกิดขึ้นในผู้ป่วยวิกฤต

โดยไวรัสไข้หวัดใหญ่ แบ่งออกเป็น 4 สายพันธุ์หลัก ได้แก่

1. สายพันธุ์ A เป็นสายพันธุ์ที่รุนแรงและเกิดการระบาดใหญ่ทั่วโลก พบเป็นสายพันธุ์ที่มีผู้เสียชีวิตมากที่สุดในประเทศไทย

2.สายพันธุ์ B มักระบาดตามฤดูกาลและอาการไม่รุนแรงเท่าสายพันธุ์ A

3.สายพันธุ์ C มีอาการไม่รุนแรงและไม่ทำให้เกิดการระบาดใหญ่

4.สายพันธุ์ D พบการระบาดในสัตว์เท่านั้น และยังไม่มีหลักฐานว่าทำให้เกิดโรคในมนุษย์

ทั้งนี้ การฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ 4 สายพันธุ์ จะช่วยลดโอกาสป่วย ลดอัตราการติดเชื้อ ลดความรุนแรงของโรคและป้องกันภาวะแทรกซ้อน นอกจากนี้ยังแนะนำให้ดูแลตัวเองเพื่อป้องกันการติดเชื้อ ได้แก่ หมั่นล้างมือบ่อยๆ หลีกเลี่ยงการสัมผัสใบหน้า สวมหน้ากากอนามัยเมื่ออยู่ในที่แออัด หลีกเลี่ยงการสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วย งดใช้ของส่วนตัวร่วมกันรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ และออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ จะสามารถป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ขอประชาสัมพันธ์ข้อมูลจาก ศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติ สภากาชาดไทย ในการรณรงค์ส่งเสริมให้ผู้บริจาคโลหิตมีการบริจาคโลหิตอย่างสม่ำเสมอทุก 3 เดือนหรือปีละ 4 ครั้ง การบริจาคโลหิต เป็นการสละโลหิตส่วนที่ร่างกายยังไม่จำเป็นต้องใช้มาให้กับผู้ป่วย โดยไม่ก่อให้เกิดอันตรายใดๆแก่ร่างกาย ทั้งนี้ ขอเชิญร่วมบริจาคโลหิตทั่วประเทศ ได้ที่ศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติสภากาชาดไทย ถนนอังรีดูนังต์, หน่วยรับบริจาคโลหิตประจำที่ ได้แก่ สถานีกาชาด 11 วิเศษนิยม (บางแค) เดอะมอลล์ สาขาบางแค สาขาบางกะปิ สาขางามวงศ์วาน สาขาท่าพระ ศูนย์การค้าดิเอ็มโพเรียม และบ้านทรงไทย (ย่านวงศ์สว่าง), ภาคบริการโลหิตแห่งชาติ 12 แห่งทั่วประเทศ ได้แก่ จังหวัดลพบุรี ชลบุรี ราชบุรี นครราชสีมา ขอนแก่น อุบลราชธานี นครสวรรค์ พิษณุโลก เชียงใหม่ นครศรีธรรมราช (ทุ่งสง) สงขลา และภูเก็ต, โรงพยาบาลสาขาบริการโลหิตทั่วประเทศ สอบถามได้ที่ฝ่ายจัดหาผู้บริจาคโลหิตฯ ศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติ สภากาชาดไทย โทร.02-2564300, 02-2639600-99 ต่อ 1101, 1760, 1761 หรือ www.blooddonationthai.com

ผศ.(พิเศษ)ดร.อภิสิทธิ์ ฉัตรทนานนท์

ประธานกรรมการ มูลนิธิคุณแม่คุณภาพ

Life & Health : ความก้าวหน้าในงานบริการ ปชช. ของ รพ.สมเด็จพระยุพราชเชียงของ จ.เชียงราย

วันพุธ ที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568, 06.00 น.

ด้วยพระราชปณิธานของพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดี ศรีสินทรมหาวชิราลงกรณพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ในอันที่จะพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนในชนบท ถิ่นทุรกันดารและห่างไกล ทรงมุ่งหวังให้ประชาชนเหล่านั้น ได้มีโอกาสเข้าถึงการรักษาพยาบาลด้วยความเอาใจใส่ที่ดี และให้ปลอดภัยจากความเจ็บไข้โดยทั่วถึงเสมอหน้ากัน

นพ.นพปฎล พรรณราย ผู้อำนวยการโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชเชียงของเปิดเผยว่า โรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชเชียงของ(รพร.เชียงของ) จึงเป็น 1 ใน 21 แห่งของโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชที่ถูกจัดตั้งขึ้น จากปัญหาพื้นที่ อ.เชียงของ จ.เชียงราย ซึ่งเป็นพื้นที่ทุรกันดารอยู่ห่างไกลจากตัวจังหวัดเชียงราย กว่า 120 กิโลเมตร พื้นที่มีลักษณะเป็นภูเขา เส้นทางการคมนาคมที่ไม่สะดวก การเข้าถึงบริการทางการแพทย์ค่อนข้างลำบาก และเป็นพระมหากรุณาธิคุณเป็นอย่างยิ่งที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้เสด็จพระราชดำเนินวางศิลาฤกษ์โรงพยาบาล เมื่อวันที่ 16 สิงหาคม พ.ศ.2520 และเสด็จฯทรงเปิดโรงพยาบาลเมื่อวันที่ 18 มกราคม พ.ศ.2522 ทั้งนี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงเป็นองค์นายกกิตติมศักดิ์ของมูลนิธิโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช และยังทรงเป็นขวัญกำลังใจให้เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานในโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชเชียงของอีกด้วย

ระยะเริ่มต้น รพร.เชียงของ เปิดเป็นโรงพยาบาลขนาด 30 เตียง มีการพัฒนามาอย่างต่อเนื่อง จนปัจจุบัน รพร.เชียงของ จัดเป็นโรงพยาบาลชุมชนแม่ข่ายหรือโรงพยาบาลรับ-ส่งต่อระดับ M2 ขนาด 72 เตียง เป็นโรงพยาบาลที่รองรับการส่งต่อจากโรงพยาบาลชุมชนใกล้เคียงอื่นเพื่อลดการส่งต่อไปยังโรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์ มีแพทย์จำนวน 13 คน เป็นแพทย์เฉพาะทาง 4 สาขา ได้แก่ อายุรกรรม ศัลยกรรม วิสัญญี และเวชศาสตร์ครอบครัว โดยมีบุคลากรรวมทั้งหมดประมาณ 293 คน ให้บริการประชาชนประมาณ 64,000 คน ครอบคลุม 7 ตำบล 102 หมู่บ้าน ในอำเภอเชียงของ และให้บริการการดูแลผู้ป่วย รพ.ข้างเคียง ได้แก่ รพ.ขุนตาล รพ.เวียงแก่น รวมจำนวนประชากรที่ รพร.เชียงของ ให้การดูแลรวมพื้นที่ข้างเคียง ประมาณ 98,293 คน นอกจากนี้ ยังมีผู้ป่วยจากสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวที่ข้ามมารักษา แสดงให้เห็นว่า รพร.เชียงของ เป็นที่พึ่งของประชาชนในพื้นที่และบริเวณใกล้เคียง รวมถึงประเทศเพื่อนบ้าน ได้มีโรงพยาบาลที่มีคุณภาพ มีแพทย์เฉพาะทางให้บริการได้รับการรักษาพยาบาลที่ได้มาตรฐาน ช่วยร่นระยะทางและระยะเวลาในการเดินทางไปยังโรงพยาบาลจังหวัดของประชาชนได้เป็นอย่างมาก

ในปี 2567 รพร.เชียงของ ได้ให้บริการประชาชนในลักษณะผู้ป่วยนอก ประมาณ 191,330 ครั้ง หรือประมาณ 500-600 คนต่อวัน โดย 5 อันดับแรกของผู้ป่วยนอก คือ โรคไตเรื้อรัง ความดันโลหิตสูงโรคทางระบบกระดูกและกล้ามเนื้อ โรคเบาหวานและโรคติดเชื้อเฉียบพลันในระบบทางเดินหายใจส่วนต้น และให้บริการผู้ป่วยใน 6,375 ราย หรือเฉลี่ยประมาณ 60 คนต่อวัน ส่วนใหญ่เข้ารับการรักษาด้วยเรื่อง โรคระบบทางเดินอาหารปอดอักเสบ เบาหวาน และโรคไต

เพื่อให้ชาวไทยทุกคนได้มีสุขภาพที่ดีถ้วนหน้ากัน และเหนือสิ่งอื่นใดก็คือ การยึดมั่นที่จะสืบสานและปฏิบัติงานให้สมดังพระราชปณิธานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รพร.เชียงของ จึงได้มุ่งมั่นพัฒนาและยกระดับการให้บริการอย่างต่อเนื่อง ทั้งด้านอาคารสถานที่ สิ่งแวดล้อม กำลังคนและคุณภาพบริการ โดยมีเป้าหมายในการบริการสุขภาพให้กับประชาชนทั้งชาวไทย รวมถึงสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ให้ได้รับการรักษาที่รวดเร็วและมีคุณภาพยิ่งขึ้น เช่น

1) ให้บริการคัดกรองมะเร็งลำไส้ และส่องกล้องลำไส้ใหญ่ด้วยกล้อง colonoscopy ช่วยลดระยะเวลารอคอย และทำให้ผู้รับบริการที่ตรวจพบมะเร็งลำไส้ใหญ่ในระยะแรก (Early stage) สามารถเข้าสู่กระบวนการรักษาอย่างรวดเร็วภายใน 4 สัปดาห์ และผู้ป่วยสามารถได้รับการผ่าตัดรักษามะเร็งลำไส้ที่โรงพยาบาลใกล้บ้าน ในปี พ.ศ.2566 รพร.เชียงของ ได้ให้บริการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ จำนวน 245 ราย พบมะเร็งลำไส้ใหญ่จำนวน 4 ราย สามารถให้การรักษาที่ รพร.เชียงของ จำนวน 3 ราย และส่งต่อไปรักษาที่ รพศ.เชียงรายประชานุเคราะห์ 1 ราย ในปีพ.ศ.2567 ให้บริการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ จำนวน 836 ราย พบมะเร็งลำไส้ใหญ่จำนวน 18 ราย ให้การรักษาที่รพร.เชียงของ จำนวน 15 ราย และส่งรักษาที่รพศ.เชียงรายประชานุเคราะห์ 3 ราย ทำให้ผู้ป่วยเข้าสู่กระบวนการรักษาได้รวดเร็วขึ้น

2) โครงการพัฒนาสมองส่วนหน้า (Executive function : EF) ในเด็กปฐมวัย โดยเริ่มดำเนินโครงการในพื้นที่ตำบลเวียงเชียงของ ตำบลสถาน ตำบลศรีดอนชัย และปัจจุบันได้ขยายบริการไปครอบคลุมทุกตำบลในอำเภอเชียงของ

3) โครงการต่อบ้านเติมสุข โดยได้รับการสนับสนุนจาก มูลนิธิ รพร. และมูลนิธิ รพ.สาขาเชียงของและผู้บริจาคในพื้นที่ เพื่อให้ผู้สูงอายุ ผู้พิการ และกลุ่มเปราะบางมีคุณภาพชีวิตที่ดี โดยในปี 2567 ได้ดำเนินการสร้างบ้านเติมสุขไปแล้ว จำนวน 35 หลังและในปี 2568 อีกจำนวน 10 หลัง

4) โครงการเบาหวานหายได้ (DM Remission) เพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ป้องกันภาวะแทรกซ้อนและพัฒนาศักยภาพแกนนำด้านการดูแลเบาหวาน ในปี 2567 จำนวนผู้ป่วยเบาหวานที่เข้าร่วมโครงการ สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ดีและสามารถลดยาได้ถึง 104 ราย

5) โครงการฟันเทียมเฉลิมพระเกียรติ รพร.เชียงของ ได้จัดทันตแพทย์หมุนเวียนไปให้บริการที่ รพ.สต. 6 แห่ง เป็นประจำทุกสัปดาห์ และตั้งแต่ปี พ.ศ.2565-มกราคม 2567 ให้บริการใส่ฟันเทียมกับผู้สูงอายุแล้ว 266 คน

6) โรงงานขาเทียมพระราชทาน สามารถผลิตขาเทียมพระราชทานให้แก่ผู้ที่ขาขาด ในเขตอำเภอเชียงของ อำเภอใกล้เคียง และ สปป.ลาว จำนวน 79 ขา

นอกจากนี้ รพร.เชียงของ ยังได้รับการรับรองคุณภาพบริการต่างๆ เช่น ผ่านการรับรองมาตรฐานคุณภาพโรงพยาบาล HA Reaccredit ครั้งที่ 4 ผ่านการรับรองเครือข่ายระบบสุขภาพระดับอำเภอ DHSA ผ่านการรับรองมาตรฐานห้องปฏิบัติการรังสีวินิจฉัย MOPH ผ่านการรับรองห้องปฏิบัติการทางการแพทย์ ISO 15189 และ 15190 :2022 ได้การรับรองเป็นศูนย์ Wellness โดยกรมการแพทย์แผนไทยและแพทย์ทางเลือก ประจำปี 2567 ผ่านเกณฑ์ GREEN & CLEAN Hospital Challenge ระดับท้าทายด้านการจัดการของเสียทางการแพทย์ ได้รับรางวัลศูนย์เครื่องมือแพทย์ต้นแบบ ปี 2567 ได้รับรางวัล Smart Lab & X-ray Award ห้องปฏิบัติการรังสีวินิจฉัยระดับดีเด่น ระดับโรงพยาบาลชุมชน เขตสุขภาพที่ 1 ปี พ.ศ.2567

เมื่อเร็วๆ นี้ สว.วิรัตน์ รักษ์พันธ์ กรรมาธิการวิสามัญ ในฐานะรองประธานคณะอนุกรรมาธิการพิจารณาศึกษาคุณูปการของสถาบันพระมหากษัตริย์ วุฒิสภา นำคณะทำงานสืบสานพระราชปณิธานด้านโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราช เดินทางไปศึกษาแนวทางการส่งเสริมและสนับสนุนการดำเนินงานของโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชเชียงของ ในด้านการพัฒนาระบบสารสนเทศทางการแพทย์ การให้การสนับสนุนด้านอุปกรณ์ทางการแพทย์ ห้องผู้ป่วยและอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งในปี 2568 นี้ รพร.เชียงของมุ่งสู่การเป็นโรงพยาบาลอัจฉริยะต้นแบบ (Smart Hospital) มีการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในการบริหารจัดการ และให้บริการประชาชน เช่น ระบบบริการ Paperless ทั้ง OPD และ IPD การชำระค่าบริการทางการแพทย์ออนไลน์ผ่านระบบ QR Code ระบบบริการHome Service เช่น Telemedicine, Home ward ใช้ระบบ AI ดูผล chest X-Ray และภาพถ่ายของจอประสาทตา (retinal imaging) รวมทั้งติดตั้งระบบป้องกันการโจมตีทางไซเบอร์ เพื่อความปลอดภัยและคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลด้วย รวมทั้งมีแผนในการประเมินโรงพยาบาลอัจฉริยะ (Smart Hospital) ในปี พ.ศ.2568

ทั้งนี้ ขอเชิญชวนผู้มีจิตศรัทธา ร่วมบริจาคเงินเพื่อใช้ในการพัฒนาระบบบริการสุขภาพของโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชเชียงของ สามารถร่วมบริจาคได้ที่ บัญชีเงินบริจาคของโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชเชียงของ เลขที่ 020146026582 ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาเชียงของ ใบเสร็จรับเงินสามารถลดหย่อนภาษีได้ 2 เท่า ติดต่อบริจาค และขอใบเสร็จได้ที่ งานการเงินและบัญชีเบอร์โทรศัพท์ 053-791206 ต่อ 634

ผศ.(พิเศษ)ดร.อภิสิทธิ์ ฉัตรทนานนท์

ประธานคณะทำงานสืบสานพระราชปณิธานด้าน รพ.สมเด็จพระยุพราช

ในคณะอนุกรรมาธิการพิจารณาศึกษาคุณูปการของสถาบันพระมหากษัตริย์ วุฒิสภา

LIFE & HEALTH : สมุนไพรไทยกับการส่งเสริมสุขภาพและการรักษาตามแนวทางธรรมชาติบำบัด

วันพุธ ที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568, 06.00 น.

ปัจจุบันมีคนสนใจความรู้เกี่ยวกับการส่งเสริม ฟื้นฟูสุขภาพด้วยธรรมชาติบำบัดกันอย่างมาก พร้อมทั้งการรับประทานอาหารการดูแลรักษา กาย ใจ ที่จะช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกันให้ร่างกายป้องกันไม่ให้เกิดโรคต่างๆ ในระยะยาว ข้อมูลจาก รศ.ดร.ภก.สุรพจน์ วงศ์ใหญ่ คณบดีวิทยาลัยเฮลท์ แอนด์เวลเนส (College of Health and Wellness) มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ เปิดเผยว่า เทรนด์ผลิตภัณฑ์สมุนไพรในตลาดโลกที่กำลังมาแรงมาจากหลายปัจจัย อาทิ ยาแผนปัจจุบันที่มีราคาแพงจึงมีการนำยาสมุนไพรมาใช้, การอนุรักษ์ความหลากหลายของแหล่งทรัพยากรสมุนไพรเพื่อนำมาใช้ประโยชน์ให้เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืนทั้งในประเทศไทยและประเทศกำลังพัฒนาทั่วโลก นอกจากนี้ ยังมีเรื่องผลข้างเคียงของการใช้ยาแผนปัจจุบันจากโรค NCDs หรือโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง เช่น มะเร็ง เบาหวาน ความดันโลหิตสูง หัวใจหลอดเลือด โรคทางสมอง และซึมเศร้าที่ต้องกินยาเคมีต่อเนื่องส่งผลกระทบต่อการทำงานของตับและไต ดังนั้น จึงต้องการรักษาด้วยแพทย์ทางเลือก (Alternative Medicine) หรือเป็นแบบการแพทย์ผสมผสาน (Complementary Medicine) โดยใช้ยาสมุนไพรควบคู่กับยาแผนปัจจุบันเพื่อลดผลข้างเคียง

สมุนไพรมีบทบาทสำคัญในการดูแลสุขภาพเชิงป้องกันโดยเฉพาะโรคเรื้อรังที่รักษาไม่หายขาดโดยปรากฏในรูปผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร และในสังคมผู้สูงอายุได้หันมาบริโภคอาหารเสริมเพื่อให้มีสุขภาพที่ดีและชะลอวัย (Anti-Aging)ที่เป็นเทรนด์ของสมุนไพรชะลอวัยในขณะนี้ ในขณะเดียวกันเทรนด์ตลาดโลกเรื่องการรักษาโรคนิยมใช้ตํารับยาสมุนไพรที่มีส่วนประกอบสมุนไพรหลายตัวที่มีหลักฐานงานวิจัยพิสูจน์ในคนไข้ว่ามีประสิทธิภาพสูงและปลอดภัย ซึ่งสอดคล้องกับแนวทางของธรรมชาติบำบัดที่ประเทศไทยที่มีการใช้ตํารับยาแผนไทยแห่งชาติทั้งหมด 50,000 ตำรับ ถือว่าเป็นทรัพยากรทางภูมิปัญญาที่ทรงคุณค่าและสามารถนำมาปรับมาใช้ได้ตามเทรนด์ของตลาดโลกโดยเฉพาะโรค NCDs (non-communicable diseases หรือกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง)

หากมองไปที่กระแสธุรกิจสุขภาพ ในปี 2566 มีมูลค่าการตลาดที่ 6.3ล้านล้านดอลลาร์ มีผลิตภัณฑ์สมุนไพรเกี่ยวโยงทั้งเรื่องความงามและผลิตภัณฑ์ดูแลร่างกาย อาหารสุขภาพ โภชนาการ และการลดน้ำหนัก การป้องกันโรคและการแพทย์แม่นยำ การแพทย์ดั้งเดิมและการแพทย์ผสมผสาน เวลเนสอสังหาริมทรัพย์ การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ และเรื่องสุขภาพจิตซึ่งสมุนไพรจะเชื่อมโยงไปทั้งหมดรวมทั้งสปาด้วย สำหรับประเทศไทยการบริการด้านเวลเนสที่ได้รับความนิยมสูงสุดคืออาหารสุขภาพ โภชนาการ และการลดน้ำหนักรองลงมาคือ การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ และ ความงามและผลิตภัณฑ์ดูแลร่างกาย

จากปัญหาสุขภาพมีผลกระทบต่อเศรษฐกิจโลก โดยเฉพาะโรค NCDs จากการคาดการณ์ขององค์การอนามัยโลกพบว่า ปี 2593 จะมีประชากรครึ่งโลก หรือ 4,650 ล้านคน ป่วยด้วยโรค NCDs อย่างน้อยคนละหนึ่งโรค ซึ่งจะมีผลกระทบต่อเศรษฐกิจโลกอย่างมาก ในขณะที่คนไทยเสียชีวิตด้วยโรค NCDs 74% มากกว่าค่าเฉลี่ยของโลกในปัจจุบันคือ 71% และมีแนวโน้มสูงขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นโรคความดันโลหิตสูง เบาหวาน ไขมันในเลือด ข้ออักเสบ โรคหัวใจ หลอดเลือดสมองตีบตันโรคปอด มะเร็ง และซึมเศร้า

ปัจจุบันผู้บริโภคมีความรู้มากขึ้นในเรื่องของสุขภาพทำให้อาหารฟังชั่นจากสมุนไพรที่มีสรรพคุณมากกว่าอาหารปกติโดยเฉพาะมีสรรพคุณต้านการอักเสบและต้านสารพิษเพื่อลดความเสี่ยงการเกิดมะเร็ง และโรค NCDs อื่นๆ กำลังเป็นที่นิยมสูงในตลาดโลก อาทิ ขมิ้นชัน ขิง กานพลูโรสแมรี ซึ่งส่วนใหญ่เป็นพืชสมุนไพรพื้นถิ่นที่ประเทศไทยมี โดยงาน Natural Products Expo West ปี 2567 จัดขึ้นที่ประเทศสหรัฐอเมริกา พบว่าสมุนไพรที่ได้รับความนิยมสูงสุด เช่น ว่านหางจระเข้ที่มีสรรพคุณในการเสริมภูมิคุ้มกันและช่วยระบายท้อง โสมอินเดียช่วยลดความเครียด cranberry รักษาทางเดินปัสสาวะอักเสบจากการติดเชื้อ E. coli, elderberry เสริมภูมิคุ้มกัน, milk thistle ช่วยบำรุงตับ, กลุ่มเห็ดช่วยเสริมภูมิคุ้มกัน, ไลโคปีนจากมะเขือเทศช่วยบำรุงต่อมลูกหมาก เป็นต้น

สำหรับสมุนไพรล้างพิษ ที่ได้รับความนิยมในตลาดโลกในขณะนี้ อาทิ evening primrose, milk thistle, nettle, sage, rosemary, yarrow, yellow dock, หัวหอมและกระเทียม ส่วนประเทศไทยก็มีสมุนไพรล้างพิษที่ดี อาทิ รางจืด หญ้านางแดง ขิง และงา เป็นต้น สำหรับสมุนไพรยอดฮิตอีกกลุ่มคืออะแด็ปโตเจนซึ่งเป็นสมุนไพรที่ช่วยให้ร่างกายปรับสมดุลจากภาวะเครียดในร่างกายที่อาจส่งผลให้ร่างกายเสื่อมและแก่เร็วโดยอาจก่อให้เกิดการอักเสบในร่างกายสูง ดังนั้น การปรับสภาวะในร่างกายไม่ให้เครียดโดยการใช้สมุนไพรกลุ่มนี้

สมุนไพรไทยที่เป็นดาวรุ่งของไทยและในตลาดโลกนิยมนำมาใช้เป็นอาหารเสริมสุขภาพมากที่สุด คือ ขมิ้นชันซึ่งมีงานวิจัยต่างๆ เกี่ยวกับสารสีส้ม คือcurcuminoids ที่มีจำนวน 3 ชนิดมีสรรพคุณโดดเด่นคือต้านอนุมูลอิสระต้านการอักเสบ และเสริมภูมิคุ้มกัน พบว่าขมิ้นชันไทยมีสาร curcumin มากสุด ถัดลงมาคือสาร demethoxycurcumin และสาร bisdemethoxycurcumin ตามลำดับ ดังนั้นการได้สารสกัดเคอร์คูมินอยด์ 3 ชนิดนี้มาทำอาหารเสริมจะมีสรรพคุณที่ช่วยลดความเสี่ยงโรค NCDs เช่น มะเร็ง และยังช่วยบำรุงสมองด้วย นอกจากนี้ยังมี จมูกข้าวที่มีสารสำคัญ คือ gamma-oryzanol ที่ช่วยลดโคเลสเตอรอล เป็นสารต้านอนุมูลอิสระ ต้านการอักเสบที่เป็นส่วนประกอบสำคัญในน้ำมันจมูกข้าวยังมีวิตามินอีด้วยสำหรับกระแสอาหารเสริมที่มีสารbeta-sitosterol ที่จัดเป็นสารชนิดหนึ่งในกลุ่มสาร gamma-oryzanol ที่พบในน้ำมันจมูกข้าวของไทย กำลังพุ่งแรงเพราะนอกจากสามารถลดไขมันในเลือดและเสริมภูมิคุ้มแล้วยังช่วยบำรุงต่อมลูกหมากและช่วยลดความเสี่ยงต่อมลูกหมากโตได้ด้วย สรรพคุณที่ดีต่อต่อมลูกหมากนี้ยังมีในสารฟลาโวนอยด์ที่ชื่อ quercetin ซึ่งพบปริมาณมากในใบหม่อนและหอมแดงของบ้านเรา

ประเทศไทยเป็นแหล่งสมุนไพรที่มีคุณภาพ การพัฒนาวิจัยต่อยอดเพื่อสร้างผลิตภัณฑ์สุขภาพชั้นดีจึงเป็นโอกาสของประเทศไทย เนื่องจากสมุนไพรมีสารต้านอนุมูลอิสระและต้านการอักเสบมีสรรพคุณชะลอวัย เป็นยาสมุนไพรที่ตลาดโลกต้องการโดยเฉพาะยาแผนไทยที่สามารถใช้ในการป้องกันและรักษาโรค NCDsที่จะช่วยลดวิกฤตปัญหาสุขภาพได้ขณะนี้ นอกจากนี้ สมุนไพรในกลุ่มอาหารเสริม ยา และเครื่องสำอาง กำลังเป็นที่นิยมของตลาดโลกที่หากมีการพัฒนาธุรกิจอุตสาหกรรมสมุนไพรที่ใช้ในประเทศและส่งออกได้ก็สร้างความยั่งยืนต่อสุขภาพของคนไทยและยังสร้างมูลค่าเพิ่มให้เศรษฐกิจของประเทศได้อีกด้วยในยามนี้

ผศ.(พิเศษ)ดร.อภิสิทธิ์ ฉัตรทนานนท์

ประธานกรรมการ มูลนิธิคุณแม่คุณภาพ

Life & Health : แนวโน้มการใช้งาน GenAI ในทางธุรกิจ

วันพุธ ที่ 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2568, 06.00 น.

Generative AI คือ ปัญญาประดิษฐ์ รูปแบบหนึ่งที่ใช้สำหรับสร้างเนื้อหาใหม่ๆ ได้อย่างหลากหลายแบบอัตโนมัติโดยที่ไม่ต้องมีมนุษย์เข้ามาช่วย เช่น ใช้สร้างข้อความ รูปภาพ เพลง วีดีโอ ฯลฯโดยทางธุรกิจสามารถนำไปประยุกต์ใช้งานหลากหลาย เช่น การสร้างภาพ การประมวลผล การสร้างเสียงดนตรี เป็นต้น ทั้งนี้ Gen AI ได้เริ่มมีการนำมาใช้ในหลายอุตสาหกรรม เช่น การตลาดการพัฒนาซอฟต์แวร์ การสร้างคอนเทนต์ และอื่นๆ โดยมีความสามารถในการทำงานที่ซับซ้อนและมีประสิทธิภาพสูง

ข้อมูลจาก วิไลพร ทวีลาภพันทอง หัวหน้ากลุ่มลูกค้าธุรกิจบริการทางการเงินในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก และหัวหน้าสายงานธุรกิจที่ปรึกษา บริษัท PwC ประเทศไทย เปิดเผยว่า เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (artificial intelligence : AI) ไม่ใช่แค่กระแส แต่กำลังกลายเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญในการเปลี่ยนแปลงธุรกิจ โดยการทำให้ AI เป็นส่วนหนึ่งที่สำคัญขององค์กรนั้นเป็นสิ่งจำเป็น เพราะกลยุทธ์ AI จะทำให้บริษัทต่างๆ สามารถก้าวหน้าไปข้างหน้าได้อย่างรวดเร็วและทำให้คู่แข่งตามทันได้ยาก

ในปีนี้ GenAI จะถูกพัฒนาและนำมาใช้งานเพื่อบรรลุกลยุทธ์ทางธุรกิจอย่างจริงจังและแพร่หลายมากขึ้น หลังจากในปีที่ผ่านมา GenAI ได้รับการตอบรับที่ดีมากในตลาดไทย โดยองค์กรหลายแห่งมีการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีนี้ในหลากหลายมิติไม่ว่าจะเป็นการสร้างคอนเทนต์การตลาดแบบเฉพาะบุคคล การยกระดับการให้บริการลูกค้า การพัฒนาเกมและความบันเทิงให้มีความน่าสนใจ รวมไปจนถึงการใช้งานด้านการศึกษาและการฝึกอบรม

สำหรับภาคธุรกิจ AI ยังเป็นเทคโนโลยีที่ PwC และลูกค้าของเราในหลายอุตสาหกรรมได้นำมาใช้เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการดำเนินธุรกิจ ไม่ว่าจะเป็นในด้านการเขียนโค้ด การสนับสนุนลูกค้าด้วยแชทบอท AI ที่มีการปฏิสัมพันธ์ใกล้เคียงกับมนุษย์และการจัดการคำถามที่ซับซ้อน รวมไปถึงการยกระดับทักษะและการฝึกอบรมพนักงานผ่านแพลตฟอร์ม AI ให้เหมาะกับรูปแบบการเรียนรู้ของแต่ละคน

ทั้งนี้ จากข้อมูลของศูนย์ธรรมาภิบาลปัญญาประดิษฐ์ (AI Governance Center หรือ AIGC) ภายใต้สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) ที่ได้เผยผลสำรวจ
ความพร้อมในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์สำหรับบริการดิจิทัลประจำปี 2567 (AI ReadinessMeasurement 2024) ระบุว่า สัดส่วนขององค์กรไทยที่ประยุกต์ใช้งาน AI แล้วเพิ่มขึ้นมาอยู่ที่ 17.8% จากปี 2566 อยู่ที่ 15.2% และยังมีองค์กรที่จะเตรียมใช้งาน AI ในอนาคตสูงถึง 73.3%

เมื่อเดือนธันวาคม 2567 บทความ “2025 AI Business Predictions” ของ PwC ได้ระบุถึงการช่วยลูกค้าเปลี่ยนแปลงธุรกิจด้วย AI ว่า บริษัทที่มีประสิทธิภาพสูงสุดจะเปลี่ยนจากการไล่ตามกรณีการใช้ AI ไปสู่การใช้ AI เพื่อเติมเต็มกลยุทธ์ทางธุรกิจ โดยกระบวนการทำงานพื้นฐานจะเปลี่ยนแปลงไป แต่มนุษย์ยังคงมีบทบาทสำคัญในการสอนและจัดการ AI ในขณะที่พวกเขาจะสามารถทำงานในรูปแบบอัตโนมัติได้ง่ายขึ้น

ทั้งนี้ ในประเทศสหรัฐอเมริกา เกือบครึ่ง(49%) ของผู้นำด้านเทคโนโลยีที่ตอบแบบสำรวจรายงาน Pulse Survey ของ PwC ประจำเดือนตุลาคม 2567 กล่าวว่า ได้ผนวก AI เข้ากับกลยุทธ์ ธุรกิจหลักของบริษัทของพวกเขาอย่างเต็มรูปแบบ และหนึ่งในสาม กล่าวว่า AI ได้รับการผนวกเข้ากับผลิตภัณฑ์และบริการอย่างเต็มรูปแบบ

คาดการณ์แนวโน้มการใช้งาน AI ในปี 2568

นอกจากนี้ วิไลพร ทวีลาภพันทอง ยังได้คาดการณ์ทิศทางการพัฒนาของ AI ในปีนี้ดังต่อไปนี้

1.การปรับแต่งเฉพาะบุคคลขั้นสูง :GenAI จะเสนอการปรับแต่งที่ซับซ้อนมากขึ้น โดยระบบมีความสามารถในการสร้างเนื้อหาและประสบการณ์ที่ปรับแต่งเฉพาะบุคคลโดยอิงจากการวิเคราะห์ข้อมูลแบบเรียลไทม์ ซึ่งอาจบูรณาการ AI เข้ากับเทคโนโลยีที่ผสมผสานระหว่างโลกเสมือนและโลกแห่งความเป็นจริง (augmented reality : AR) และเทคโนโลยีความจริงเสมือน (virtual reality: VR) เพื่อเสริมประสบการณ์เฉพาะบุคคล

2.การร่วมมือกับมนุษย์ที่มากขึ้น : เครื่องมือ GenAI จะสามารถทำงานร่วมกับมนุษย์ในการสร้างสรรค์ เสนอแนะ และการทำซ้ำความคิดแบบเรียลไทม์ ซึ่งจะทำหน้าที่เป็นผู้ร่วมสร้างสรรค์ได้อย่างมีประสิทธิภาพในหลากหลายโดเมน

3.กำหนดกรอบจริยธรรมและระเบียบข้อบังคับ : การใช้ GenAI อย่างแพร่หลายจะนำไปสู่แนวปฏิบัติและระเบียบข้อบังคับด้านจริยธรรมที่เข้มงวดยิ่งขึ้น โดยเน้นถึงความเป็นส่วนตัว
ความปลอดภัย และการลดอคติ เพื่อให้แน่ใจว่ามีการใช้งานอย่างมีความรับผิดชอบ

4.ความยั่งยืนและสิ่งแวดล้อม : การพัฒนาเทคโนโลยี GenAI อาจเน้นที่ความยั่งยืน โดยใช้ AI เพื่อสร้างโซลูชั่นสำหรับปัญหาสิ่งแวดล้อมเช่น การเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการทรัพยากร หรือการออกแบบผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เป็นต้น

5.การรักษาความปลอดภัยของแอปพลิเคชั่นจะถูกยกระดับ : GenAI สามารถนำไปใช้เพื่อปรับปรุงมาตรการด้านความปลอดภัยของแอปพลิเคชั่น เช่น การสร้างโปรโตคอลความปลอดภัยที่สามารถปรับเปลี่ยนได้ หรือการจำลองภัยคุกคามทางไซเบอร์ที่อาจเกิดขึ้นเพื่อการเตรียมความพร้อมรับมือที่ดีขึ้น

6.AI ในศิลปะสร้างสรรค์ : ศิลปินและผู้สร้างสรรค์งานศิลปะอาจใช้ GenAI มากขึ้นเพื่อขยายขอบเขตของงานศิลปะ ซึ่งจะนำไปสู่ศิลปะประเภทใหม่ๆ ที่ผสมผสานความคิดสร้างสรรค์ของมนุษย์กับเนื้อหาที่สร้างโดยเครื่องจักร (machine-generated content)

ธุรกิจต้องเน้นย้ำถึง “Responsible AI”

ภาคธุรกิจยังคงต้องตระหนักถึงความเสี่ยงที่เกิดจากการใช้งาน AI เพื่อสร้างความไว้วางใจให้กับผู้บริโภคและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ซึ่งที่ผ่านมาPwC ได้มีส่วนร่วมในการพัฒนาและนำแนวทางปฏิบัติด้าน AI อย่างมีความรับผิดชอบ(responsible AI) ไปประยุกต์ใช้กับลูกค้าในกลุ่มอุตสาหกรรมต่างๆ โดยควรยึดหลักสี่ประการดังต่อไปนี้

1.การออกแบบและการใช้งานตามจริยธรรม : AI ควรได้รับการออกแบบและใช้งานในลักษณะที่เคารพสิทธิมนุษยชนและปฏิบัติตามมาตรฐานจริยธรรม ซึ่งรวมถึงการให้ความยุติธรรม ความโปร่งใส และความรับผิดชอบ ในระบบ AI

2.การลดอคติ : องค์กรต่างๆ ควรนำกลยุทธ์มาใช้เพื่อระบุและลดอคติในโมเดล AI ซึ่งเกี่ยวข้องกับการใช้ชุดข้อมูลที่หลากหลายการตรวจสอบเป็นประจำ และเครื่องมือตรวจจับอคติเพื่อสร้างผลลัพธ์ที่ยุติธรรม

3.ความปลอดภัยของข้อมูลส่วนตัว : การปกป้องความเป็นส่วนตัวของข้อมูลและการรับรองมาตรการรักษาความปลอดภัยที่แข็งแกร่งถือเป็นสิ่งสำคัญ องค์กรต่างๆ ควรปฏิบัติตามกฎระเบียบการปกป้องข้อมูลที่เกี่ยวข้องและนำแนวทางจัดการข้อมูลที่ปลอดภัยมาใช้

4.การกำกับดูแลและความรับผิดชอบ : การกำหนดโครงสร้างการกำกับดูแลที่ชัดเจนสำหรับโครงการด้าน AI ถือเป็นสิ่งสำคัญ ซึ่งรวมถึงการกำหนดบทบาทและความรับผิดชอบ การจัดตั้งกลไกการกำกับดูแล และการรับรอง

การกำกับดูแล AI อย่างมีความรับผิดชอบ ถือเป็นประเด็นสำคัญที่ทุกองค์กรจำเป็นต้องมีเพื่อสร้างความไว้วางใจและจัดการความเสี่ยงได้อย่างเป็นระบบ โดยการกำกับดูแลที่แข็งแกร่งไม่ว่าจะผ่านทีมตรวจสอบภายในที่มีทักษะสูง หรือผู้เชี่ยวชาญจากภายนอก จะมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการควบคุมการใช้งาน AI และยังเป็นแนวทางที่จะดึงศักยภาพของ AI มาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดในการเปลี่ยนแปลงองค์กรสู่ดิจิทัล

ในส่วนของการใช้ AI อย่างมีจริยธรรม (AI ethics) นั้นข้อมูลจากผลสำรวจ ความพร้อมในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์สำหรับบริการดิจิทัลประจำปี 2567 ของศูนย์ AIGC โดย ETDA ระบุว่ามีเพียง 16.5% ขององค์กรไทยที่นำ AI ethics มาประยุกต์ใช้ภายในองค์กรแล้ว ในขณะที่ 43.7% กำลังเริ่มวางแนวคิดในการนำ AI ethics มาปรับใช้

ผศ.(พิเศษ)ดร.อภิสิทธิ์ ฉัตรทนานนท์

ประธานกรรมการ มูลนิธิคุณแม่คุณภาพ

LIFE&HEALTH : ฝุ่นจิ๋ว PM2.5 ผลต่อสุขภาพและคุณภาพการใชชีวิต

วันพุธ ที่ 29 มกราคม พ.ศ. 2568, 06.00 น.

ในช่วงฤดูหนาว หลายพื้นที่ในประเทศไทยต้องเผชิญกับภัยร้ายต่อสุขภาพอย่างฝุ่นละออง PM2.5 ซึ่งในปัจจุบันค่าฝุ่นในหลายพื้นที่เริ่มเกินมาตรฐาน ส่งผลกระทบต่อผู้ที่มีโรคประจำตัว โดยเฉพาะโรคภูมิแพ้และเยื่อบุจมูกอักเสบที่อาจมีอาการกำเริบได้ ฝุ่นพิษเหล่านี้ส่งผลต่อระบบทางเดินหายใจทั้งส่วนบนและส่วนล่าง โดยอาการที่พบบ่อย ได้แก่ การจาม คันจมูก น้ำมูกไหล เสมหะลงคอ และในบางรายอาจเกิดอาการเยื่อบุจมูกอักเสบจนเป็นแผลเล็กๆ ทำให้เลือดกำเดาไหลนอกจากนี้ ฝุ่น PM2.5 ยังส่งผลกระทบรุนแรงกับผู้ที่มีปัญหาภูมิแพ้เรื้อรังหรือภาวะคัดจมูกเรื้อรังอีกด้วย

ข้อมูลจาก นพ.นัทพล ธรรมสิทธิ์บูรณ์ โสต ศอ นาสิกแพทย์ โรงพยาบาลเวชธานีเปิดเผยว่า PM2.5 ฝุ่นละอองขนาดเล็กที่หลายคนคงเคยได้ยิน หากใครที่มีการสัมผัสกับฝุ่นละอองชนิดนี้ อาจส่งผลกระทบที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพทั้งในระยะสั้นและยาวได้ ดังนี้

ผลกระทบในระยะสั้น

l ก่อให้เกิดการระคายเคืองบริเวณดวงตา, จมูก, คอ และทางเดินหายใจ

l ทำให้เกิดอาการแสบตา ไอ จาม น้ำมูกไหล หายใจไม่สะดวก หอบเหนื่อย

l ทำให้สมรรถภาพปอดแย่ลง

l ทำให้โรคประจำตัว เช่น โรคหอบหืด หรือโรคหัวใจกำเริบ

ผลกระทบในระยะยาว

l ทำให้เกิดโรคหลอดลมอักเสบเรื้อรัง

l สมรรถภาพปอดลดลง

l เพิ่มอัตราการเสียชีวิตจากโรคมะเร็งปอด เนื่องจากฝุ่นขนาดเล็กเหล่านี้ถือเป็นสารก่อมะเร็งชนิดหนึ่ง

นอกจากนี้ ฝุ่น PM2.5 จะเป็นตัวกระตุ้นให้อาการต่างๆ ของผู้ป่วยที่มีปัญหาทางด้านระบบทางเดินหายใจ เช่น โรคภูมิแพ้เรื้อรัง กำเริบขึ้นได้ ซึ่งการดูแลสุขภาพในสถานการณ์ PM2.5 กลุ่มคนที่มีปัญหาเรื่องภูมิแพ้เรื้อรังอยู่แล้วควรหลีกเลี่ยงกิจกรรมกลางแจ้ง ใช้อุปกรณ์ป้องกันระบบหายใจ ควรล้างจมูกเพื่อชะล้างฝุ่นละอองที่เกาะอยู่บนผนังจมูก ออกไป ใช้ยารักษาภูมิแพ้ที่รักษาอยู่เดิมอย่างต่อเนื่อง เช่น การใช้ยาสเตียรอยด์พ่นจมูกสำหรับผู้ที่เป็นโรคภูมิแพ้ทางจมูก หรือการใช้ยาสเตียรอยด์พ่นทางปากสำหรับโรคหอบหืด เป็นต้น

หากผู้ป่วยไม่ตอบสนองต่อการใช้ยาหรือมีอาการคัดจมูกที่เกิดจากเยื่อบุจมูกส่วนล่างโต ปัจจุบันมีเทคโนโลยีที่เรียกว่า“RF (Radiofrequency) หรือการรักษาด้วยคลื่นความถี่วิทยุ” โดยแพทย์จะใช้เข็มลักษณะพิเศษใส่เข้าไปในเยื่อบุโพรงจมูกของผู้ป่วย จากนั้นคลื่นวิทยุจะเปลี่ยนเป็นความร้อน จนเยื่อบุโพรงจมูกมีการหดตัวลง ส่งผลให้ช่องขนาดโพรงจมูกกลับมามีพื้นที่ว่างมากขึ้น ส่งผลให้ผู้ป่วยสามารถหายใจได้โล่งและสะดวกยิ่งขึ้น ซึ่งข้อดีของการรักษาด้วยวิธีนี้ คือสามารถทำได้โดยใช้ยาชาเฉพาะที่ผู้ป่วยจึงไม่จำเป็นต้องนอนโรงพยาบาล ใช้เวลาในการรักษาประมาณ 10-15 นาที โดยจะเห็นผลการรักษาภายใน 2 สัปดาห์ ส่วนกรณีที่ผู้ป่วยเกิดอาการคัดจมูกเนื่องจากเยื่อบุจมูกบวมโตอีกครั้ง สามารถรักษาด้วยวิธีการดังกล่าวซ้ำได้

การเตรียมตัวก่อนการรักษาด้วยคลื่นวิทยุ RF ผู้ป่วยควรจะรักษาสุขภาพให้แข็งแรง เช่น พักผ่อนอย่างเพียงพอ เพื่อป้องกันไข้หวัดหรือการติดเชื้อของระบบทางเดินหายใจซึ่งอาจทำให้ต้องเลื่อนการรักษา สำหรับผู้ป่วยที่รับประทานยาบางชนิด เช่น ยาแอสไพริน หรือยาต้านการแข็งตัวของเลือด ต้องหยุดยาก่อนล่วงหน้า 7-10 วัน

ทั้งนี้ หลังทำ RF 24-48 ชั่วโมงแรก ให้หลีกเลี่ยงการสั่งน้ำมูกแรงๆ หลีกเลี่ยงการแคะ แกะ เกา หรือกระทบกระเทือนบริเวณจมูก งดออกกำลังกายหักโหม ยกของหนัก หรือการออกแรงมาก เพราะอาจทำให้มีเลือดออกหากมีเลือดออกให้นอนศีรษะสูง อมและประคบน้ำแข็งจนกระทั่งเลือดหยุด หากเลือดออกไม่หยุดหรือออกมากผิดปกติ ควรรีบไปพบแพทย์ทันที

ข้อมูลจาก ศ.นพ.สุรเดช หงส์อิงเลขาธิการกองทุนโรคมะเร็งในเด็กในพระอุปถัมภ์พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี กรมหมื่นสุทธนารีนาถ เปิดเผยว่านับตั้งแต่ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลีกรมหมื่นสุทธนารีนาถ ทรงรับกองทุนโรคมะเร็งในเด็กไว้ในพระอุปถัมภ์ จวบจนปัจจุบันเป็นเวลากว่า 20 ปีแล้วที่ทรงมีพระเมตตาช่วยเหลือผู้ป่วยมะเร็งเด็กที่ยากไร้ทั่วประเทศในรพ.กว่า 20 แห่ง รูปแบบในการให้ความช่วยเหลือคือ ช่วยค่าใช้จ่ายสำหรับการรักษา รวมทั้งค่ายา ค่าเดินทางมาตรวจรักษา ค่าที่พักเวชภัณฑ์ต่างๆ ด้วย สามารถร่วมบริจาคได้ที่บัญชี “กองทุนโรคมะเร็งในเด็กในพระอุปถัมภ์ฯ” SCB สาขาอ่อนนุช เลขที่บัญชี 133-2-08742-3 โทร.02-7183800 ต่อ 123 ใบเสร็จนำไปลดหย่อนภาษีได้รายละเอียดที่ http://www.thaichildrencancerfund.org/

ผศ.(พิเศษ)ดร.อภิสิทธิ์ ฉัตรทนานนท์

ประธานกรรมการ มูลนิธิคุณแม่คุณภาพ

Life & Health : แนวทางรักษาและการดูแลโรคงูสวัดในผู้สูงอายุ

วันพุธ ที่ 22 มกราคม พ.ศ. 2568, 06.00 น.

โรคงูสวัดมีผลกระทบต่อสุขภาพหลายด้าน เช่น อาการปวด ภาวะแทรกซ้อนทางประสาท การติดเชื้อแบคทีเรีย ผลกระทบต่อสุขภาพจิต เป็นต้น การป้องกันที่ดีที่สุดคือการฉีดวัคซีนป้องกันโรคงูสวัด โดยเฉพาะในผู้สูงอายุหรือผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ หากคุณมีอาการหรือสงสัยว่าตนเองอาจเป็นโรคงูสวัด ควรปรึกษาแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและการรักษาที่เหมาะสม

ข้อมูลจาก ภญ.กชรัตน์ ชีวพฤกษ์ ภาควิชาเภสัชวิทยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เปิดเผยว่า โรคงูสวัด (Shingles) จัดเป็นโรคติดเชื้อทางผิวหนัง
ชนิดหนึ่งที่พบได้บ่อยในผู้สูงอายุและผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง สาเหตุของโรคนี้เกิดจากเชื้อไวรัสวาริเซลลา ซอสเตอร์ (Varicella Zoster) หรือ ฮิวแมนเฮอร์ปี่ไวรัส ชนิดที่ 3 (Human Herpes Virus Type 3) ซึ่งเป็นไวรัสชนิดเดียวกับที่ทำให้เกิดโรคอีสุกอีใส เชื้อไวรัสชนิดนี้สามารถเข้าสู่ร่างกายได้จากการหายใจหรือการสัมผัสเชื้อโดยตรง เช่น สัมผัสที่ตุ่มน้ำใสหรือสิ่งของที่ปนเปื้อนตุ่มแผลของผู้ป่วยจนทำให้เกิดเป็นโรคอีสุกอีใส เมื่อหายจากโรคอีสุกอีใสแล้ว ไวรัสชนิดนี้จะไปแฝงตัวซ่อนอยู่ในปมประสาทของร่างกายได้เป็นเวลาหลายปีโดยไม่แสดงอาการผิดปกติใดๆ จนกระทั่งเมื่อระดับภูมิคุ้มกันของร่างกายลดต่ำลง เชื้อไวรัสนี้จะถูกกระตุ้น แบ่งตัวและกระจายอยู่ตามเส้นประสาทและก่อให้เกิดโรคงูสวัดได้

อาการของโรคงูสวัดมีอะไรบ้าง

อาการของโรคงูสวัดสามารถแบ่งออกเป็น 3 ระยะ ระยะแรกของโรค ผู้ป่วยจะเริ่มจากมีอาการปวดแสบปวดร้อนที่ผิวหนังหรืออาจมีอาการปวดศีรษะร่วมด้วย หลังจากนั้น 2-3 วัน จะเข้าสู่ระยะหลักของโรค ผู้ป่วยจะเริ่มมีผื่นแดงขึ้นแล้วกลายเป็นตุ่มน้ำใส โดยผื่นแดงนี้มักจะขึ้นเรียงกันเป็นกลุ่มหรือเป็นแถวตามแนวเส้นประสาท ในระยะนี้ผิวหนังของผู้ป่วยอาจจะไวต่อการสัมผัส คือจะรู้สึกเจ็บแปลบเหมือนไฟช็อตหรือปวดแสบปวดร้อนแม้เพียงมีการสัมผัสเล็กน้อยหรือแค่สัมผัสโดนเสื้อผ้า ต่อมาตุ่มน้ำใสจะแตกออกเป็นแผลและตกสะเก็ดจนหายได้เองภายในระยะเวลา 2-4 สัปดาห์ ระยะหลังจากที่ผื่นหาย ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะยังมีอาการปวดตามแนวเส้นประสาทหลงเหลืออยู่ซึ่งพบได้ถึงร้อยละ 50 ของผู้ป่วยที่มีอายุเกิน 50 ปีขึ้นไปและมากกว่าร้อยละ 70 ในผู้ป่วยอายุ 70 ปีขึ้นไป และระยะเวลาของอาการปวดนี้อาจจะเป็นเดือนหรือเป็นปีขึ้นกับผู้ป่วยแต่ละราย

ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้มีอะไรบ้าง

l การติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนัง เมื่อตุ่มน้ำใสแตกออก หากผู้ป่วยดูแลรักษาความสะอาดของแผลไม่เหมาะสม อาจทำให้เกิดการติดเชื้อแบคทีเรีย เช่น เชื้อ Staphylococcus aureus ได้

l การติดเชื้อที่ตา ภาวะนี้เกิดจากเชื้อที่ซ่อนอยู่ในปมประสาทคู่ที่ 5 ทำให้เกิดอาการตาแดง ตาอักเสบ กระจกตาอักเสบ และอาจมีอาการปวดตามเส้นประสาทรอบดวงตา
หากอักเสบเรื้อรังอาจส่งผลให้การมองเห็นลดลงหรือสูญเสียการมองเห็นได้

l การติดเชื้อที่หู อาจทำให้เกิดการอักเสบที่หู ผู้ป่วยอาจมีอาการปวดหู วิงเวียนศีรษะ ได้ยินเสียงลดลง ไปจนถึงมีภาวะใบหน้าอัมพาตครึ่งซีก (Ramsay Hunt Syndrome) เนื่องจากมีการอักเสบของเส้นประสาทกล้ามเนื้อใบหน้าได้

l การติดเชื้อในระบบประสาทส่วนกลาง ภาวะนี้พบได้ไม่บ่อยแต่มีความรุนแรง เช่น เยื่อหุ้มสมองอักเสบ สมองอักเสบ หรือไขสันหลังอักเสบ

l ภาวะแทรกซ้อนของระบบหัวใจและหลอดเลือด โรคงูสวัดอาจก่อให้เกิดการอักเสบของเส้นเลือด ซึ่งจะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดสมองได้

กลุ่มยาที่ใช้ในการรักษาโรคงูสวัดมีอะไรบ้าง

แนวทางของการรักษาโรคงูสวัดโดยเฉพาะในผู้สูงอายุมีเป้าหมายเพื่อควบคุมการติดเชื้อ ลดความรุนแรงของอาการลดระยะเวลาการเกิดผื่น และป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น โดยกลุ่มยาที่นิยมใช้ในการรักษา มีดังนี้

1.ยาต้านไวรัส การรับประทานยาต้านไวรัสภายใน 72 ชั่วโมงหลังเริ่มมีผื่นจะได้ประสิทธิภาพในการรักษาสูงสุด เนื่องจากยาจะออกฤทธิ์ยับยั้งการเพิ่มจำนวนของเชื้อไวรัสส่งผลให้ลดการแพร่กระจายเชื้อบนผิวหนังและอวัยวะภายใน ทำให้ลดความรุนแรงของผื่น ลดการเกิดผื่นใหม่ ลดระยะเวลาและความรุนแรงของอาการปวดได้สำหรับผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง แพทย์อาจพิจารณาให้ยาต้านไวรัสในรูปแบบของยาฉีดเข้าหลอดเลือดดำโดยตรง

2.ยาบรรเทาอาการปวด ในกรณีที่ผู้ป่วยมีอาการปวดระดับเบาถึงปานกลางสามารถรับประทานยาพาราเซตามอล หรือยาแก้ปวดต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) เช่น Ibuprofen หรือ Naproxen เพื่อบรรเทาอาการปวดได้ หากมีอาการปวดที่รุนแรงอาจใช้ยาแก้ปวดที่มีส่วนผสมของ opioids เช่น Tramadol หรือ Oxycodone ซึ่งขนาดยาที่ใช้จะต้องปรับตามคำแนะนำของแพทย์ที่ทำการรักษา

3.ยาลดอาการปวดตามแนวประสาท ยาที่สามารถลดอาการปวดตามเส้นประสาทได้ คือ ยาต้านซึมเศร้าในกลุ่ม Tricyclic antidepressants เช่นAmitriptyline และยากันชัก (Anticonvulsants)เช่น Gabapentin

4.ยาสเตียรอยด์ การให้ยาสเตียรอยด์เช่น prednisolone ร่วมกับการได้รับยาต้านไวรัส พบว่าสามารถช่วยลดอาการปวดจากโรคและความรุนแรงของอาการปวดตามแนวเส้นประสาทได้

การดูแลรักษาแผลตุ่มน้ำจากโรคงูสวัด

ใช้น้ำเกลือปราศจากเชื้อ (0.9% normal saline solution, NSS) ล้างทำความสะอาดแผลหรือใช้ประคบแผล ครั้งละ 10-15 นาที วันละ 2-3 ครั้ง จากนั้นใช้ผ้าก๊อซซับให้แห้งและใช้แผ่นปิดแผลที่ระบายอากาศได้ดี ไม่ทำให้แผลระคายเคือง และช่วยทำให้แผลแห้งไวขึ้น กรณีที่แผลมีการติดเชื้อแบคทีเรียอาจใช้ยาฆ่าเชื้อเฉพาะที่ เช่น mupirocin หรือ fusidic acid ทาแผลก่อนปิดแผลได้

การป้องกันโรคงูสวัด

l การรักษาสุขภาพทั่วไป ควรรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ พักผ่อนให้เพียงพอ เพื่อให้ร่างกายแข็งแรงอยู่เสมอ

l การหลีกเลี่ยงการสัมผัสเชื้อหลีกเลี่ยงการใกล้ชิดหรือสัมผัสผู้ป่วยโรคงูสวัด หรือโรคอีสุกอีใสโดยตรง

การฉีดวัคซีนป้องกันโรคงูสวัด

การฉีดวัคซีนเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพในการลดโอกาสการเกิดโรค โดยเฉพาะผู้สูงอายุที่มีอายุตั้งแต่ 50 ปีขึ้นไปและมีประวัติเคยเป็นโรคอีสุกอีใส วัคซีนยังสามารถลดภาวะปวดเรื้อรังหรือลดความเจ็บปวดจากโรคงูสวัดเมื่อผื่นงูสวัดหายไปแล้ว (ในกรณีได้รับวัคซีนแล้วยังเกิดโรคงูสวัด)
แต่วัคซีนดังกล่าวไม่สามารถใช้เพื่อการรักษาโรคงูสวัดได้ ผู้ที่ต้องการจะฉีดวัคซีนควรปรึกษาแพทย์ทุกครั้งก่อนรับวัคซีน เพราะอาจมีผลข้างเคียงหรืออาการแพ้วัคซีนใน
ผู้ป่วยบางรายได้

โดยสรุป หากผู้สูงอายุมีอาการผิดปกติโดยเฉพาะมีผื่นหรือตุ่มบริเวณผิวหนังร่วมกับอาการปวด ไม่ควรปล่อยทิ้งไว้เป็นเวลานาน ควรรีบปรึกษาแพทย์เพราะโรคนี้หากได้รับยาต้านไวรัสเร็วจะสามารถลดความรุนแรงของโรคและความเสี่ยงที่จะเกิดอาการแทรกซ้อนลงได้ ผู้สนใจสามารถหาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ https://pharmacy.mahidol.ac.th/th/knowledge/

รับปีใหม่นี้ ศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติ สภากาชาดไทย ขอเชิญร่วมบริจาคโลหิตทั่วประเทศ สอบถามได้ที่ ฝ่ายจัดหาผู้บริจาคโลหิตฯ ศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติ สภากาชาดไทย โทร.02-2564300, 02-2639600-99 ต่อ 1101, 1760, 1761 หรือ www.blooddonationthai.com

LIFE & HEALTH : ธุรกิจจะรับมือกับสภาวะทางเศรษฐกิจในปี 2025 อย่างไร

วันพุธ ที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2568, 06.00 น.

ในปี 2568 ธุรกิจจะต้องเผชิญกับความท้าทายทางเศรษฐกิจหลายประการ เช่น การชะลอตัวของเศรษฐกิจโลก ความไม่แน่นอนทางการเมือง และการเปลี่ยนแปลงในพฤติกรรมผู้บริโภค เพื่อรับมือกับสถานการณ์เหล่านี้ สมาคมการตลาดแห่งประเทศไทยจัดงานวันนักการตลาด Thailand Marketing Day 2025 “The Next Marketing Battle จัดทัพฝ่าสมรภูมิการตลาดยุคใหม่” สุดยอดฟอรั่มการตลาดแห่งปีซึ่งเป็นการรวมตัวครั้งยิ่งใหญ่ของผู้นำระดับประเทศทั้งภาครัฐและเอกชนที่จะมาเผยกลยุทธ์การรับมือทุกความท้าทายในปี 2025

ข้อมูลจาก ดร.บุรณิน รัตนสมบัติ นายกสมาคมการตลาดแห่งประเทศไทย เปิดเผยว่า “ท่ามกลางสภาวการณ์ปัจจุบันที่โลกและประเทศไทยกำลังเผชิญกับความท้าทายในหลากหลายมิติ ทั้งเศรษฐกิจที่ชะลอตัวและเติบโตต่ำกว่าศักยภาพ ปัญหาภูมิรัฐศาสตร์ ภูมิเศรษฐศาสตร์ สภาพคล่องทางการเงิน อัตราดอกเบี้ยและหนี้ครัวเรือนที่สูง ภัยพิบัติทางธรรมชาติจากการเปลี่ยนแปลงสภาวะอากาศ การเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยี การเข้ามาแข่งขันของผู้เล่นรายใหญ่จากต่างประเทศและในประเทศที่มีเทคโนโลยีสูงกว่าและต้นทุนต่ำกว่า ล้วนทำให้ทุกภาคส่วนจำเป็นต้องเตรียมตัว ปรับตัวป้องกันผลกระทบอันจะก่อให้เกิดความเหลื่อมล้ำทางสังคมซ้ำเติมเข้าไปอีก

นอกจากนี้ โลกกำลังเข้าสู่ยุคการเติบโตของกลุ่มคนรุ่นใหม่ ที่ Gen Z จะกลายเป็นกำลังหลักของคนทำงาน ส่วน Gen Alpha กำลังก้าวพ้นวัยเด็ก เข้าสู่วัยรุ่นและวัยทำงาน ขณะที่ 2025 เป็นปีเริ่มต้นของ Gen Beta ที่เกิดและเติบโตมาพร้อมกับ AI ทุกสิ่งเหล่านี้ล้วนมีผลกระทบต่อแบรนด์อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

ในภาวะเช่นนี้ หลายคนอาจจะเรียกว่าเป็นจุดเปลี่ยนและอาจเป็นจุดเริ่มต้นของการเกิดสงครามทางการตลาด ที่เป็นจังหวะในการต่อสู้ ช่วงชิง แสวงหา จุดต่างและสร้างจุดร่วม ปรับตัว สร้างความได้เปรียบเชิงการแข่งขัน ทั้งแบรนด์ที่เป็นผู้นำและผู้ตาม จำเป็นจะต้องเปลี่ยน ปรับตัว โดยผสมผสานระหว่างการวางตำแหน่งสินค้า การกำหนดเลือกส่วนตลาดกำหนดยุทธศาสตร์ที่ยืดหยุ่นและจำเป็น โดยนำเทคโนโลยีมาใช้ ปรับเข้าหาพฤติกรรมผู้บริโภคที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว ทั้งในแง่national branding , corporate branding and product branding

ถ้าการตลาดคือสงคราม “หัวใจสำคัญของสงคราม คือลูกค้า” การเข้าใจความต้องการที่แท้จริงเป็นสิ่งที่จะต้องช่วงชิงมาให้ได้ ขณะเดียวกันการใช้กำลังก็คือการใช้ทรัพยากร และบุคลากร ต้องรู้จักรุกในเวลาควรจะรุก รู้จักถอยในเวลาที่จำเป็นต้องถอย รู้จักรอคอยในเวลาที่โอกาสไม่เอื้ออำนวย เพื่อให้สามารถต่อสู้ได้นานขึ้น และเป็นกลุ่มคนที่อยู่รอด

ธุรกิจยังจำเป็นต้องปรับแนวคิดจาก Conventional Brand เป็น Sustainable Brand โดยกำหนดเป้าหมายของแบรนด์ให้เกิด Net Positive Impact ด้านธุรกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม และใช้หลัก Regenerative Marketing ในการปรับปรุง ฟื้นฟู ใช้นวัตกรรมอย่างต่อเนื่องเพื่อให้ธุรกิจเข้มแข็ง โลกและสังคมน่าอยู่ขึ้น

สมาคมการตลาดแห่งประเทศไทย โดยอุปนายกสมาคมฯ คือ ดร.สมชาติ วิศิษฐชัยชาญ และ ผศ.ดร.เอกก์ ภทรธนกุล ได้เปิดเผยผลสำรวจ “Marketing Trends : 2025 Way Forward” ซึ่งสะท้อนมุมมองและแนวโน้มสำคัญในแวดวงการตลาดไทยปี 2025 โดยรวบรวมข้อมูลจาก MAT CMO COUNCIL เครือข่ายผู้บริหารระดับสูงในองค์กรที่ขับเคลื่อนด้วยการตลาดจำนวน 111 ท่าน

ภาพรวมเศรษฐกิจและปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อการตลาดไทยในปี 2025

จากผลสำรวจพบว่า 55% ของผู้บริหารมองว่าเศรษฐกิจไทยในปี 2025 จะไม่เติบโต และโดยรวมผู้บริหารระดับสูงคาดการณ์ว่าเศรษฐกิจจะเจริญเติบโตเพียง 1.65% ทั้งนี้ เนื่องจากปัจจัยเสี่ยงจากเศรษฐกิจโลกที่ยังคงผันผวน ส่งผลให้ความเชื่อมั่นในภาพรวมลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ส่วนปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อการตลาดไทยมากที่สุด 3 อันดับแรก ได้แก่ เศรษฐกิจโลก ตามด้วยการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีดิจิทัล และความต้องการของผู้บริโภค นอกจากนั้นผู้บริหารถึง 77.6% เห็นว่าปีนี้จะไม่เพิ่มงบประมาณการตลาด โดยจะมุ่งเน้นการใช้งบไปในด้าน Content Platform เป็นหลัก ควบคู่ไปกับ Commerce Platform ซึ่งสมาคมฯ เน้นย้ำว่าการใช้งบประมาณการตลาดต้องทำ Content และ Commerce ไปพร้อมๆ กันเนื่องจากปัจจุบันผู้บริโภคเสพ Contentไปพร้อมๆ กับการจับจ่ายซื้อสินค้าออนไลน์ผ่าน Commerce Platforms ต่างๆ

นอกจากนี้ ผู้บริหารมองว่าผู้บริโภคในปี 2025 จะให้ความสำคัญกับ 3 ประเด็นหลักได้แก่ สุขภาพ เทคโนโลยีดิจิทัล คุณภาพของสินค้าและบริการตามลำดับ

สำหรับหัวใจสำคัญที่จะนำไปสู่ความสำเร็จในปี 2025 สมาคมฯ สรุปคาถาการตลาดออกมาในแนวคิด “ABCD” ประกอบด้วย

l AI : ใช้ปัญญาประดิษฐ์ AI ยกระดับ Customer Experience ผ่านการใช้ปัญญาประดิษฐ์และ Personalized Marketing สร้างความสัมพันธ์ระยะยาวกับลูกค้าและคู่ค้า

l Balance : ช้า-เร็ว ระวังหลัง สร้างสมดุลระหว่างความรวดเร็วและความรอบคอบในการดำเนินกลยุทธ์และลงทุนกับการจัดการความเสี่ยง ทั้งนี้ต้องเร็วและอยู่บนความเข้าใจผู้บริโภคอย่างแท้จริง

l Clear : ชัดเจน ไม่สะเปะสะปะวางแผนการใช้งบการตลาดอย่างมีประสิทธิภาพ ไม่หว่าน

l Data : ชิงชัยด้วยข้อมูล เก็บ วิเคราะห์ข้อมูลอย่างมีคุณภาพ เพื่อสร้างความผูกพันทางอารมณ์และความรู้สึกกับลูกค้า เพื่อที่ลูกค้าจะได้รู้สึกว่าแบรนด์เข้าใจเขาอย่างแท้จริง

มุมมองด้าน 3P : People, Planet, Profit

อีกมุมหนึ่งที่น่าสนใจจากการสำรวจคือความสำคัญของ 3P สิ่งที่นักการตลาดและผู้บริหารให้ความสำคัญขึ้นมาเป็นอันดับ 1 ในปี 2025 คือ “Profit” หรือผลกำไร รองลงมาคือ “People” สังคม ชุมชน และลูกค้า ซึ่งลดลงมาจากอันดับ 1 เมื่อปีก่อน และสุดท้ายคือ “Planet” สิ่งแวดล้อม

อย่างไรก็ตาม สมาคมการตลาดแห่งประเทศไทยย้ำว่าการตลาดในปี 2025 นั้นไม่ง่าย เพราะต้องการทั้งความยืดหยุ่น ความพร้อมรับมือ ความชัดเจน การปรับตัวอย่างรวดเร็ว แต่ระมัดระวัง เพื่อสร้างความได้เปรียบในยุคที่ทุกอย่างเปลี่ยนแปลงอย่างไม่หยุดยั้ง และธุรกิจที่สามารถผสาน 3P เข้าด้วยกันอย่างสมดุลจึงจะมีโอกาสอยู่รอดและเติบโตในระยะยาว

ผศ.(พิเศษ)ดร.อภิสิทธิ์ ฉัตรทนานนท์

กรรมการบริหารสมาคมการตลาดแห่งประเทศไทย

Life & Health : แนวปฏิบัตให้สุขภาพดี อ่อนเยาว์และอายุยืนยาว รับปีใหม่

วันพุธ ที่ 8 มกราคม พ.ศ. 2568, 06.00 น.

ในยุคปัจจุบัน การรักษาสุขภาพให้ดีและดูอ่อนวัยแม้ในวัยสูงอายุเป็นสิ่งที่หลายคนให้ความสำคัญ เนื่องจากการมีสุขภาพที่ดีและดูอ่อนวัยช่วยเพิ่มความมั่นใจในการดำเนินชีวิตและส่งเสริมประสิทธิภาพในการทำงานได้อย่างมาก ปีใหม่นี้ ผศ.นพ.พันธ์ศักดิ์ ศุกระฤกษ์ กรรมการบริหารมูลนิธิคุณแม่คุณภาพ ได้ให้คำแนะนำในการรักษาสุขภาพให้ดีและดูอ่อนวัย ซึ่งได้รับการสนับสนุนโดยการศึกษาทางวิทยาศาสตร์ ดังนี้

l รักษาอารมณ์ดี การศึกษาเชิงลึกยาวนาน 75 ปี จากมหาวิทยาลัยชั้นนำในสหรัฐอเมริกาแสดงให้เห็นว่าการรักษาอารมณ์ดีสามารถช่วยยืดอายุขัยได้ โดยมีผลต่อสุขภาพกายและจิตใจ การมีอารมณ์ที่ดีไม่เพียงแต่ทำให้เรารู้สึกเป็นสุข แต่ยังช่วยกระตุ้นการไหลเวียนเลือดและการทำงานของกล้ามเนื้อใบหน้า ซึ่งส่งผลให้ผิวพรรณแลดูสดใส นอกจากนี้การเลิกเอาคิ้วผูกโบและทำหน้าเครียดที่มีแต่ผลเสียยังช่วยลดการเกิดริ้วรอยก่อนวัยอีกด้วย การหัวเราะและยิ้มยังช่วยบริหารกล้ามเนื้อใบหน้าและกระตุ้นการไหลเวียนเลือดที่ใบหน้า ทำให้เราดูอ่อนกว่าวัยได้อย่างเป็นธรรมชาติ

l ดื่มน้ำสะอาดให้พอเพียง น้ำเป็นส่วนประกอบสำคัญที่ร่างกายขาดไม่ได้ การดื่มน้ำอย่างน้อยวันละ 6-8 แก้วนอกจากจะช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นให้ผิวจากภายในแล้วยังช่วยชะล้างพิษและช่วยให้ระบบขับถ่ายทำงานดีขึ้น การดื่มน้ำในปริมาณที่เพียงพอในแต่ละวันจึงมีส่วนสำคัญที่ช่วยให้เราดูอ่อนกว่าวัย ควรหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีกาเฟอีนหรือแอลกอฮอล์เพราะจะทำให้ร่างกายขาดน้ำซึ่งส่งผลให้ผิวพรรณแห้งกร้านและเกิดริ้วรอยได้ง่าย

l หลีกเลี่ยงแสงแดดจัด โดยเฉพาะในช่วงเวลา 10.00-15.00 น. เพราะเป็นช่วงที่มีรังสี UV สูงสุด หากจำเป็นต้องออกแดดช่วงนั้นก็ควรกางร่มหรือใช้ครีมกันแดดที่มีค่า SPF 15 ขึ้นไป โดยทาครีมก่อนออกแดดประมาณ 30 นาที และควรเลือกครีมกันแดดชนิดกันน้ำและไม่มีส่วนผสมของน้ำหอม นอกจากนี้การหยีตายังเพิ่มรอยตีนกาได้ ดังนั้น ควรสวมแว่นกันแดดเพื่อป้องกัน การออกไปอยู่กลางแจ้งในช่วงเวลาแดดอ่อนตอนเช้าหรือตอนเย็นอย่างน้อยวันละ 15 นาทีก็จะช่วยให้ร่างกายได้รับการกระตุ้นการสร้างวิตามินดีจากแสงแดดอย่างเพียงพอ ซึ่งส่งผลดีต่อสุขภาพกระดูกและระบบภูมิคุ้มกัน

l ออกกำลังกายสม่ำเสมอ การออกกำลังกายอย่างน้อย 30 นาที สัปดาห์ละไม่น้อยกว่า 5 วันจะช่วยให้เลือดหมุนเวียนดีขึ้นและส่งผลดีต่อสุขภาพผิว การออกกำลังกายแบบแอโรบิกที่มีการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อมัดใหญ่ต่อเนื่อง เช่น เดินเร็ว วิ่ง ว่ายน้ำ หรือขี่จักรยาน ช่วยกระตุ้นการสูบฉีดโลหิตไปเลี้ยงส่วนต่างๆ ของร่างกายและผิวหนัง ทำให้ผิวพรรณแลดูสดใส เปล่งปลั่ง การออกกำลังกายยังช่วยขับของเสียออกทางเหงื่อ ช่วยให้ร่างกายมีความกระชับและมีน้ำมีนวล มีการศึกษาวิจัยว่าการออกกำลังกายในวันเสาร์อาทิตย์วันละ 75 นาทีก็ให้ผลใกล้เคียงกับการออกกำลังกายทุกวัน หรือการเดินหลังอาหารทุกมื้อครั้งละ 10 นาทีก็ช่วยกระตุ้นการสร้างฮอร์โมน Growth Hormone ได้ดีเช่นกัน

l เข้านอนสี่ทุ่มและหลับสนิทก่อนเที่ยงคืน การนอนหลับเป็นช่วงเวลาที่ร่างกายได้พักผ่อนและซ่อมแซมเซลล์ที่สึกหรอ การนอนตั้งแต่สี่ทุ่มและหลับสนิทในห้องมืดที่ปราศจากแสงหรือคลื่นสัญญาณรบกวนช่วยให้ร่างกายปรับสมดุลฮอร์โมน ลดอัตราการเต้นของหัวใจและความดันโลหิต ยิ่งเข้านอนในช่วงเวลานี้ร่างกายจะผลิตฮอร์โมนเมลาโทนินและโกรทฮอร์โมนซึ่งช่วยให้หลับลึกและซ่อมแซมร่างกายอย่างเต็มที่ การหลับสนิทยังช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเรื้อรังและช่วยให้ร่างกายมีพลังงานพร้อมสำหรับกิจกรรมในวันถัดไป

l ผ่อนคลายสบายอารมณ์ ความเครียดมีผลเสียต่อร่างกายและจิตใจ การจัดการความเครียดอย่างมีประสิทธิภาพเป็นสิ่งสำคัญเพื่อลดผลกระทบต่อสุขภาพ การหาวิธีผ่อนคลายเช่น การทำสมาธิ โยคะ หรือการทำกิจกรรมที่ชื่นชอบสามารถช่วยลดความเครียดได้ การเดินเล่นในสวน อ่านหนังสือฟังเพลง หรือทำกิจกรรมที่ช่วยให้รู้สึกผ่อนคลายก็มีผลดีต่อจิตใจและช่วยให้ผิวพรรณแลดูสดใส ลดการเกิดสิวและริ้วรอยที่เกิดจากความเครียด

l ดูแลสุขภาพผิว การรักษาความสะอาดและความชุ่มชื้นของผิวเป็นพื้นฐานของการดูดี การล้างหน้าด้วยโฟมหรือครีมที่เหมาะกับสภาพผิวช่วยขจัดสิ่งสกปรกและน้ำมันที่สะสมอยู่บนผิว การใช้น้ำเย็นลูบหน้าแทนน้ำอุ่นช่วยให้รูขุมขนไม่กว้างเกินและอย่าถูแรงๆเพราะจะทำให้ใบหน้าเกิดริ้วรอย อย่าปล่อยเมคอัพไว้บนหน้าข้ามคืน จะทำลายผิวหน้าเพราะนอกจากผิวจะไม่ได้รับการพักผ่อนและฟื้นฟูเต็มที่แล้ว คราบเครื่องสำอางยังไปอุดตันรูขุมขน อาจทำให้เป็นสิวอุดตันด้วย

l คบเพื่อนวัยทีน การอยู่ในกลุ่มคนที่อ่อนวัยกว่าส่งผลให้เรามีมุมมองที่สดใสและกระปรี้กระเปร่า การทำกิจกรรมร่วมกับคนรุ่นใหม่ช่วยกระตุ้นความคิดสร้างสรรค์และการเรียนรู้
สิ่งใหม่ๆ การมีเพื่อนที่มีมุมมองเชิงบวกและรักการทำกิจกรรมช่วยให้เรารู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มและมีความสุขกับชีวิต การคบเพื่อนที่มีกิจกรรมและความสนใจที่หลากหลายยังช่วยเปิดมุมมองใหม่ๆ และทำให้เราไม่รู้สึกเบื่อหน่าย

l ดำรงชีวิตอยู่ด้วยความรัก ความรักเป็นพลังบวกที่ช่วยให้เรารู้สึกมีความหมายและมีความสุขความรักไม่จำเป็นต้องเป็นความรักในเชิงโรแมนติกเท่านั้น แต่รวมถึงความรักในครอบครัว เพื่อนสัตว์เลี้ยง หรือการมีจิตอาสาช่วยเหลือสังคม การมีความรักและความสัมพันธ์ที่ดีช่วยให้สุขภาพจิตดีและมีอายุยืนยาว การมีครอบครัวและเพื่อนที่รักใคร่
กลมเกลียวช่วยให้เรามีที่พึ่งพิงและสามารถแบ่งปันความสุขและความทุกข์ได้อย่างเป็นธรรมชาติ

l เปลี่ยนสไตล์การแต่งตัว การเปลี่ยนสไตล์การแต่งตัวให้ดูสดใสและทันสมัยช่วยเพิ่มความมั่นใจและทำให้เรารู้สึกอ่อนวัย การทดลองเสื้อผ้าและเครื่องประดับที่เหมาะกับบุคลิกภาพช่วยให้เรารู้สึกดีขึ้น การเลือกเสื้อผ้าที่มีสีสันสดใสและสวมใส่สบายช่วยเสริมสร้างภาพลักษณ์ที่ดีและความมั่นใจ การเปลี่ยนแปลงเล็กๆ เช่น การเปลี่ยนทรงผมหรือการแต่งหน้าในสไตล์ใหม่ๆ ก็ช่วยให้เรารู้สึกสดชื่นและไม่ตกยุค

การดูแลสุขภาพรับปีใหม่และหน้าหนาวนี้ ด้วยอากาศที่เปลี่ยนแปลงบ่อยๆ อาจทำให้ร่างกายปรับตัวไม่ทันและเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยได้ง่ายขึ้น ควรปฏิบัติตามคำแนะนำเพื่อรักษาสุขภาพให้ดี ดังนี้

l รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ครบ 5 หมู่โดยเน้นผัก ผลไม้ และสมุนไพรที่มีสรรพคุณต่อร่างกาย เช่น มะนาว ขิง กระเจี๊ยบ และเห็ด เป็นต้น

l ดื่มน้ำอย่างน้อย 8 แก้วต่อวัน หรือดื่มน้ำอุ่น น้ำสมุนไพร เพื่อช่วยการไหลเวียนของโลหิต และลดอาการหนาว

l ออกกำลังกายสม่ำเสมอ อย่างน้อย30 นาทีต่อวัน 3-5 วันต่อสัปดาห์ เพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน และเพิ่มความอบอุ่นให้ร่างกาย

l นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ อย่างน้อย 6-8 ชั่วโมงต่อคืน เพื่อให้ร่างกายได้ฟื้นฟู และลดความเครียด

l สวมเสื้อผ้าที่เหมาะสมกับอากาศ ควรใส่เสื้อผ้าหลายชั้น และสวมหมวก ถุงมือ ถุงเท้า และรองเท้าที่ใส่สบาย เพื่อป้องกันการสูญเสียความร้อนจากร่างกาย

l ดูแลเรื่องผิวหนัง โดยการทาโลชั่นหรือน้ำมันทาผิว วันละหลายๆ ครั้ง เพื่อป้องกันการสูญเสียน้ำและผิวแห้ง

l หลีกเลี่ยงการอยู่ใกล้ชิดกับผู้ที่ป่วยเป็นไข้หวัด หรือไข้หวัดใหญ่ และไม่ควรใช้ของร่วมกัน เช่น ผ้าเช็ดหน้า แก้วน้ำ จาน ชาม ช้อน เป็นต้น

l หากเป็นไข้หวัดหรือไข้หวัดใหญ่ ควรมีผ้าปิดปากและจมูกเวลาไอ จาม และไม่คลุกคลีกับผู้อื่น และหมั่นล้างมือบ่อย ๆ

l ฉีดวัคซีนป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ หรือโรคอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับหน้าหนาว เพื่อเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน

นอกจากนี้ ยังควรหมั่นตรวจสุขภาพประจำปี และหากมีอาการผิดปกติใดๆ ควรปรึกษาแพทย์ทันที ขอให้ทุกท่านมีสุขภาพที่แข็งแรงและสนุกสนานกับการเข้าสู่ปีใหม่กัน

ผศ.(พิเศษ)ดร.อภิสิทธิ์ ฉัตรทนานนท์

ประธานกรรมการ มูลนิธิคุณแม่คุณภาพ