ด้วยสถานที่ในถิ่นทุรกันดาร ของโรงเรียนบ้านซับเจริญสุข อ.ซับใหญ่ จ.ชัยภูมิ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 3 (สพป.ชัยภูมิ 3) ซึ่งมีผู้บริหารรวมครูผู้สอน เพียง 6 คน ที่ต้องรับผิดชอบนักเรียนจำนวน 70 คน ถือว่าเป็นโรงเรียนขนาดเล็กในถิ่นทุรกันดาร ภาพรวมผู้ปกครองนักเรียนมีอาชีพเกษตรกรรมทำไร่มันสำปะหลัง บนดินทรายที่มีหินก้อนใหญ่อยู่ข้างล่างเกือบทั่วทั้งพื้นที่ การกักเก็บน้ำเพื่อการเกษตรหรือเลี้ยงสัตว์ค่อนข้างยากลำบาก

แต่ด้วยหัวใจของความเป็นครู ทางโรงเรียนจึงได้ร่วมกับชาวบ้านพยายามขุดแหล่งน้ำเพื่อการเกษตร และเลี้ยงปลา เพื่อใช้เป็นอาหารกลางวันแก่นักเรียน ต่อมาทางต้นสังกัดได้แจ้งให้เสนอโครงการเพื่อขอเงินสนับสนุนจากกองทุนเพื่อโครงการอาหารกลางวัน ในโรงเรียนประถมศึกษา ทางโรงเรียนจึงได้เสนอขอและได้รับอนุมัติงบประมาณจำนวน 8 หมื่น,000 บาท เพื่อจัดทำโครงการเลี้ยงปลากินพืชในบ่อดิน และโครงการปลูกผักสวนครัวปลอดสารเพื่ออาหารกลางวัน

และเมื่อเร็วๆ นี้ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ได้แต่งตั้งคณะกรรมการติดตามและประเมินผลการดำเนินงานของกองทุนเพื่อโครงการอาหารกลางวัน ในโรงเรียนประถมศึกษา โดยเป็นการสุ่มติดตามโรงเรียนที่ได้รับงบประมาณสนับสนุนจากกองทุนหมุนเวียนเพื่อโครงการอาหารกลางวันในโรงเรียนประถมศึกษาโดยสุ่มให้โรงเรียนบ้านซับเจริญสุข เป็นโรงเรียนที่ต้องเข้ารับการประเมินและติดตามผลการดำเนินงาน

นางอัมพร ศักดิ์เพ็ญศรี ประธานคณะกรรมการติดตามและประเมินผลโครงการ เล่าว่า คณะกรรมการได้ลงติดตามโรงเรียนที่ได้รับงบประมาณสนับสนุนให้ดำเนินโครงการงานของกองทุนเพื่อโครงการอาหารกลางวันในสถานศึกษา ซึ่งโครงการนี้กระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) เริ่มดำเนินมาตั้งแต่ปี 2509 ต่อมาปี 2535 โครงการนี้ได้จัดตั้งเป็นกองทุนเพื่อโครงการอาหารกลางวัน โดยตราเป็นพระราชบัญญัติ และในปี 2546 ศธ.ได้ยุบรวมเรื่องโครงสร้างมีกรมสามัญศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ (สปช.) ได้แยกโครงการอาหารกลางวันเป็น 3 ประเภท คือ 1.โครงการส่งเสริมผลผลิตโครงการอาหารกลางวัน 2.โครงการเงินอุดหนุนทั่วไป และ 3.รายได้จากสถานศึกษาที่มีผู้บริจาคให้กองทุนอาหารกลางวัน

“ในส่วนของเงินสนับสนุนกองทุนเพื่อโครงการอาหารกลางวัน สพฐ.จะเป็นหน่วยงานหลักที่จะขอรับเงินจาก สำนักงานปลัด ศธ. โดย สพฐ.จะแจ้งไปยังสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ให้สถานศึกษาขอรับเงินสนับสนุนผ่านคณะกรรมการของเขตพื้นที่ แล้วกองทุนอาหารกลางวันก็จะได้พิจารณาจัดสรรงบประมาณให้แก่สถานศึกษาที่ได้ของบประมาณ และในส่วนงบส่งเสริมผลผลิตโครงการอาหารกลางวันก็จะมีการสนับสนุน เช่น โครงการเลี้ยงปลากินพืชในบ่อดิน เลี้ยงปลา หมู ไก่ เป็ดปลูกพืช ฯลฯ ในส่วนของ จ.ชัยภูมิ คณะกรรมการได้ลงพื้นที่เพื่อติดตามผลการดำเนินโครงการที่ได้รับงบประมาณไปแล้วอย่างเช่น โรงเรียนบ้านซับเจริญสุข อ.ซับใหญ่ จ.ชัยภูมิ สังกัด สพป.ชัยภูมิ 3 ที่ได้รับงบประมาณให้ดำเนินโครงการเลี้ยงปลากินพืชในบ่อดิน และโครงการปลูกผักสวนครัวปลอดสารเพื่ออาหารกลางวัน พบว่าผ่านฉลุย เพราะใช้เงินงบประมาณคุ้มค่ามาก” นางอัมพร กล่าวด้วยรอยยิ้ม

น.ส.พจนีย์ ไทรชมพู เจ้าหน้าที่ปฏิบัติงานกองทุนอาหารกลางวันในโรงเรียนประถมศึกษา สพฐ. กล่าวว่า ได้ลงพื้นที่โรงเรียนบ้านซับเจริญสุข ซึ่งได้รับงบประมาณกองทุนหมุนเวียนในส่วนของการเลี้ยงปลานิลหรือปลากินพืชในบ่อดินและโครงการปลูกผักสวนครัวปลอดสารเพื่ออาหารกลางวัน ซึ่งได้รับงบประมาณมาตั้งแต่ปี 2557 จำนวน 8 หมื่นบาท โดยปกติแล้วทางโรงเรียนจะได้รับงบรายหัวเป็นค่าอาหารกลางวันสำหรับนักเรียนคนละ 20 บาทต่อวัน ในขณะเดียวกัน สพฐ. ได้มีนโยบายออกติดตามงบประมาณในการดำเนินงาน ว่าทางโรงเรียนที่ได้รับงบประมาณไปแล้วนั้น ได้ดำเนินการเป็นไปตามโครงการที่ได้รายงานของบประมาณดังกล่าวหรือไม่ และเงินที่ได้รับนั้นทางโรงเรียนสามารถนำเงินกองทุนมาหมุนเวียนออกดอกผล เพื่อนำเงินที่เป็นดอกผลไปทำกิจกรรมอื่นๆ ให้แก่นักเรียน และที่สำคัญนักเรียนจะต้องได้รับประทานอาหารตามหลักโภชนาการ

ด้าน นางแน่งน้อย ธูปแช่ม นักโภชนาการชำนาญการพิเศษ ศูนย์อนามัยที่ 9 นครราชสีมา กล่าวว่า ควรจัดอบรมให้แก่ครูที่รับผิดชอบโครงการอาหารกลางวันในโรงเรียน ให้มีทักษะด้านการจัดรายการอาหารหรือการวิเคราะห์ คำนวณปริมาณอาหารในแต่ละช่วงวัยของเด็ก นอกจากนั้นก็อยากให้ไปดูเรื่องของปริมาณการตักเสิร์ฟอาหารให้แก่นักเรียนด้วย เนื่องจากถ้าการปริมาณการตักเสิร์ฟนักเรียนในปริมาณที่มากไปน้อยไปก็จะทำให้คุณค่าอาหารที่เด็กจะได้รับจริงๆ ไม่เป็นไปตามความต้องการ

ดังนั้นการออกติดตามและประเมินผลโครงการ จึงมีความจำเป็นและเป็นประโยชน์อย่างยิ่ง ที่จะนำผลไปแก้ปัญหานักเรียนที่มีภาวะทุพโภชนาการ ส่งเสริมภาวะโภชนาการในโรงเรียนให้นักเรียนได้ประทานอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการอย่างครบถ้วน มีความเจริญเติบโตทั้งทางร่างกายและสมองอย่างสมวัย

            “กลัดกระดุมเม็ดแรกผิด ที่เหลือก็ไม่ต้องพูดถึง เรื่องทุกเรื่อง ปัญหาทุกอย่าง ถ้าเริ่มต้นผิดก็เหมือนเดินอยู่ในอุโมงค์มืดมิด เมื่อผมได้รับการทาบทามจากคณะกรรมการควบคุมมหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ (เอแบค) ให้มารับตำแหน่งอธิการบดีเอแบค สิ่งแรกที่ผมทำคือ ขอเข้าพบกรรมการสภา ทั้ง 2 ฝ่าย โดยฝ่ายแรกได้เข้าพบ ภราดาวิริยะ ฉันทวโรดม (หลุยส์ ชาแนล) อธิการโรงเรียนอัสสัมชัญ บางรัก ซึ่งเป็นผู้ที่มีอาวุโสสูงสุดในกลุ่มของ ดร.สุทธิพร ปทุมเทวาภิบาล กรรมการสภาเสียงข้างมาก และกลุ่มของภราดา ดร.บัญชา แสงหิรัญ อดีตอธิการบดีเอแบค ในกลุ่มของกรรมการสภาเสียงข้างน้อย ซึ่งเมื่อเข้าไปพูดคุยพบว่าทั้ง 2 ฝ่ายต่างมีความหวังดีกับมหาวิทยาลัย แต่มีแนวคิดคนละมุมมองและไม่สามารถทำงานร่วมกันได้ ซึ่งพอได้เห็นถึงปัญหา และการยอมรับจากสภาทั้ง 2 ฝ่าย ก็ย่อมพบแสงสว่างที่ปลายอุโมงค์” ดร.ธนู กุลชล ผู้ปฏิบัติหน้าที่อธิการบดีเอแบค เริ่มเล่าถึงจุดเริ่มต้นของการตัดสินใจจะมารับตำแหน่งอธิการบดี

ยืดเยื้อข้ามเดือนข้ามปีความขัดแย้งที่เกิดขึ้นในเอแบค และอย่างที่ทราบกันดีว่า ต้นเหตุแห่งความวุ่นวายไม่ใช่ใครที่ไหน ไม่ใช่เรื่องคุณภาพการจัดการศึกษา แต่เป็นเกาเหลาชามโตของระดับผู้บริหาร เหล่าสภามหาวิทยาลัยที่ฝัดกันนัว แบ่งฝักแบ่งฝ่าย พวกเราพวกท่าน ยื้อกันไปมาจนได้เรื่อง

เมื่อ “พล.อ.ดาว์พงษ์ รัตนสุวรรณ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ” ใช้ยาหอมเปิดโอกาสให้เจรจาก็ไม่นำพา จนต้องใช้ยาแรง หยิบมาตรา 86 (4) พ.ร.บ.สถาบันอุดมศึกษาเอกชน พ.ศ.2546 กำหนดไว้ว่า ถ้ามหาวิทยาลัยเอกชนเกิดเหตุอย่างใดอย่างหนึ่ง ดังต่อไปนี้ จากทั้งหมด 4 สาเหตุ ซึ่งรวมถึงการที่สภามหาวิทยาลัย กรรมการสภามหาวิทยาลัย อธิการบดี คณาจารย์ หรือนักศึกษา ดำเนินการอันเป็นภัยร้ายแรงต่อความมั่นคงและความปลอดภัยต่อประเทศ ต่อวัฒนธรรมของชาติ ความสงบเรียบร้อย หรือศีลธรรมอันดีของประชาชน ซึ่งกรณีของมหาวิทยาลัยอัสสัมชัญมีความรุนแรงเกิดขึ้น ซึ่งส่งผลกระทบต่อวัฒนธรรม ความสงบ และศีลธรรมอันดีของประชาชน

แล้วใช้อำนาจตามมาตรา 86 วรรคสอง ตั้งกรรมการเข้าไปควบคุมสถาบันอุดมศึกษาแห่งนั้น ประกอบด้วยกรรมการไม่น้อยกว่า 5 คน แต่ไม่เกิน 15 คน จนได้คณะกรรมการควบคุมเอแบค ที่มี รศ.ดร.อานนท์ เที่ยงตรง เป็นประธาน และในฐานะนายกสภามหาวิทยาลัย โดยปัจจุบัน มี “ดร.ธนู” เป็นอธิการบดี แม่ทัพเข้ามาช่วยแก้ไขปัญหา เคลื่อนพลเอแบคโกลาหลสู่ภาวะปกติให้เร็ววัน

ดร.ธนู กล่าวถึงภารกิจว่า การเข้ามาเป็นอธิการบดีเอแบค ไม่ได้เข้ามาเพื่อเปลี่ยนแปลงการบริหาร หรือการจัดการศึกษาของมหาวิทยาลัย เพราะสิ่งเหล่านี้ผู้บริหารชุดเดิมๆ ของมหาวิทยาลัยทำไว้ได้ดีอยู่แล้ว แต่จะเข้ามาช่วยแก้ปมปัญหาที่เกิดขึ้น 3 เรื่องหลักๆ ดังนี้ 1.การบริหารงานของเอแบคให้สามารถดำเนินการได้ต่อไปตามปกติ โดยตั้งแต่เกิดความขัดแย้งของสภามหาวิทยาลัยทำให้ธนาคารไม่สามารถอนุมัติเงินในการดำเนินกิจการต่างๆ ของมหาวิทยาลัย เช่น การจ่ายเงินเดือนบุคลากร เพราะธนาคารไม่มั่นใจว่าใครเป็นผู้บริหาร และมีอำนาจในการอนุมัติเบิกจ่ายได้ และขณะนี้นได้แก้ปัญหาเหล่านี้เรียบร้อยแล้ว ตอนนี้ทุกกระบวนการทำงานเป็นไปอย่างราบรื่น

2.การดำเนินการให้ความขัดแย้งที่เกิดขึ้นระหว่างสภามหาวิทยาลัยชุดเก่าคลี่คลายและจบลงด้วยดี ซึ่งเรื่องนี้จะต้องมีการตั้งคณะกรรมการกลางเข้ามาตรวจสอบข้อเท็จจริง ปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้น ได้แก่ โครงการเครื่องบินฝึกจำลอง การเปลี่ยนแปลงมาตรฐานบัญชี การจัดทำงบดุล เรื่องการบริหารงานของเอแบคโพลล์ และเรื่องที่ดิน บริเวณรอบเอแบควิทยาเขตสุวรรณภูมิ โดยในการตั้งคณะกรรมการกลางนั้น คณะกรรมการควบคุมม.เอแบค จะเป็นผู้แต่งตั้ง ซึ่งขณะนี้ได้รายชื่ออนุกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริงของ ม.เอแบค 3 ชุด โดยมีกรรมการควบคุมเป็นประธานคณะกรรมการ คือ ชุดที่ 1 การจัดซื้ออุปกรณ์โครงการเครื่องฝึกบินจำลองเสมือนจริง แบบแอร์บัส เอ320 (Flight Simulator) โดยมี ศ.บุญเจริญ ศิริเนาวกุล เป็นประธานคณะกรรมการสอบ ชุดที่ 2 เรื่อง การบริหารงานของเอแบคโพลล์ มีตนเป็นประธานคณะกรรมการ และชุดที่ 3 เรื่องการบริหารการจัดทำงบการเงินและทรัพย์สิน มี รศ.ศศิวิมล มีอำพล เป็นประธานคณะกรรมการสอบฯ

“ตอนนี้ผมได้นำรายชื่อคณะอนุกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริงทั้ง 3 ชุดไปให้ทางฝั่งของภราดาบัญชา แสงหิรัญ พิจารณาแล้ว ซึ่งทางฝั่งของภราดาบัญชายอมรับรายชื่อคณะกรรมการ ไม่ติดขัดอะไร ส่วนฝั่ง ดร.สุทธิพร ปทุมเทวาภิบาล ซึ่งมี ภราดาวิริยะ ฉันทวโรดม (หลุยส์ ชาแนล) ที่ถือเป็นผู้อาวุโสสูงสุด ก็ได้นัดจะเข้าไปพบและเสนอรายชื่อคณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริง วันที่ 1 มีนาคมนี้ ซึ่งหากฝั่งภราดาวิริยะยอมรับรายชื่อคณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริง ก็จะแจ้งไปยังคณะกรรมการควบคุม ม.เอแบค และเดินหน้าสอบสวนข้อเท็จจริงได้ทันที โดยการที่นำรายชื่อคณะอนุกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริงไปให้ทั้ง 2 ฝ่ายพิจารณานั้น เพื่อให้เกิดความเชื่อใจและเป็นที่ยอมรับ อีกทั้งเมื่อผลการตรวจสอบออกมาจะได้ไม่มีข้อโต้แย้งว่าไม่มีความเป็นกลาง ไม่โปร่งใส คาดว่าตามกรอบระยะเวลาภายใน 90 วัน น่าจะได้ผลการสอบสวนข้อเท็จจริงว่าเป็นเช่นใด”

ภารกิจที่ 3 การพิจารณาปรับปรุง กฎระเบียบข้อบังคับต่างๆ ของมหาวิทยาลัยให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยได้แต่งตั้งให้นายอภิมุข สุขประสิทธิ์ มาเป็นรองอธิการบดีฝ่ายกิจการพิเศษ ดูแลเรื่องนี้ เพราะนายอภิมุขเคยเป็นรองเลขาธิการคณะกรรมการกฤษฎีกา ซึ่งมีความเชี่ยวชาญด้านกฎหมาย และเคยทำหน้าที่ฝ่ายกฎหมายที่สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา จึงมั่นใจได้ว่า การพิจารณาปรับปรุง กฎระเบียบข้อบังคับต่างๆ มีความสมบูรณ์ ชัดเจน เพื่อเป็นกรอบในการดำเนินการในอนาคตอย่างมั่นคง ไม่มีปัญหาการตีความทางข้อกฎหมายอย่างที่ผ่านมาอีก ขณะเดียวกัน ในการบริหารของตนนั้น หากมีเรื่องอะไรที่ต้องปรับปรุงแก้ไข เพื่อให้มหาวิทยาลัยเกิดสิ่งดีในอนาคตก็จะดำเนินการต่อไป

“ผมไม่หนักใจภารกิจใด เพราะเชื่อว่าทุกภารกิจจะต้องสามารถเดินหน้าไปได้ ไม่ติดขัด และหากเป็นไปตามการดำเนินการที่วางไว้ เชื่อว่าภายใน 6 เดือน น่าจะแก้ปัญหาได้ และผมแจ้งให้คณะกรรมการควบคุมม.เอแบคคืนอำนาจให้ผู้รับใบอนุญาตจัดตั้งต่อไป คงไม่รับทำหน้าที่อธิการบดีต่อ แต่หากมีปัญหาใหม่ๆ เกิดขึ้นก็จะพยายามแก้ไขให้ได้ดีที่สุด เพราะไม่อยากให้มหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงเก่าแก่ อีกทั้งผมเป็นศิษย์เก่าอัสสัมชัญ คุ้นเคยกับบราเดอร์ทุกคน และทุกคนต่างก็หวังดีต่อมหาวิทยาลัยแห่งนี้ รวมถึงจุดเริ่มต้นของการก่อตั้งม.เอแบค เป็นความต้องการของภราดาประทีป มาร์ติน โกมลมาศ หรือ บราเดอร์มาร์ติน อธิการบดีกิตติคุณ และผู้ก่อตั้ง ม.เอแบค เป็นกลุ่มนักบวชที่มีใจเมตตาต้องการช่วยพัฒนาคนให้มีคุณภาพ มีเจตนาที่ดีก็อยากจะรักษาสิ่งดีๆ อย่างนี้ให้คงอยู่กับเอแบค ตลอดไป”

ตั้งแต่วันแรก (19 ก.พ.2559) ที่ “ดร.ธนู” เข้ามาทำงาน ในฐานะอธิการบดีเอแบค จวบจนวันนี้ ล้วนได้รับการช่วยเหลือจากสภามหาวิทยาลัยทั้ง 2 ฝ่าย ผู้บริหาร และบุคลากรของมหาวิทยาลัยเป็นอย่างดี ขณะเดียวกันก็ได้ช่วยอุดช่องโหว่ของปัญหา และทำหน้าที่ประสานรอยร้าว จูนสภามหาวิทยาลัยทั้ง 2 ฝ่าย

ดร.ธนู กล่าวต่อว่า หลังจากเข้ามาทำงานก็ไม่ได้อึดอัดใจอะไร เพราะเราเห็นปัญหาและรู้วิธีแก้อยู่แล้ว ซึ่งคงปล่อยให้เป็นหน้าที่ของแต่ละคณะอนุกรรมการในการสอบสวนข้อเท็จจริง โดยส่วนตัวจะไม่เข้าไปก้าวก่าย และจะทำหน้าที่ของตัวเองในการเข้าไปเชื่อมสภามหาวิทยาลัยทั้ง 2 ฝ่าย รวมถึงการเข้าถึง การให้ และการรับฟังข้อมูลจากสภามหาวิทยาลัยทั้ง 2 ฝ่าย

นอกเหนือจากภารกิจหลักที่วางไว้ “ดร.ธนู” จะทำหน้าที่สร้างความเข้าใจ ภาพลักษณ์ของเอแบคให้กลับคืนมา เนื่องจากที่ผ่านมา แม้จะไม่มีผลกระทบต่อนักศึกษาที่กำลังศึกษาอยู่ในมหาวิทยาลัยแห่งนี้เกือบ 2 หมื่นคน หรืออาจารย์ บุคลากรทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ แต่เมื่อมีเหตุการณ์ความรุนแรงเกิดขึ้นอาจส่งผลให้เกิดการสั่นคลอนเรื่องความปลอดภัย ความไม่มั่นใจว่าสถาบันแห่งนี้ยังดีเหมือนเก่าหรือไม่

“ผมและผู้บริหารจะช่วยกันเรียกคืนความเชื่อมั่น ภาพลักษณ์การเป็นสถาบันอุดมศึกษาเอกชนที่มีชื่อเสียง มีความเก่าแก่ มีการจัดการศึกษาที่มีคุณภาพ มีความเป็นสากล และมีความปลอดภัยในการมาใช้ชีวิตในรั้วเอแบค เพราะขณะนี้ถึงจะไม่มีผลกระทบโดยตรงชัดเจน แต่พอเปิดรับสมัครนักศึกษาทำให้จำนวนการมาสมัครเรียนน้อยลงเมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา จึงได้มีการประชาสัมพันธ์ทั้งภายในมหาวิทยาลัยและทางเว็บไซต์ของมหาวิทยาลัย เพื่อสร้างความมั่นใจว่า มหาวิทยาลัยแห่งนี้ยังคงเป็นมหาวิทยาลัยคุณภาพ และมีอธิการบดี ผู้บริหารชัดเจน ไม่ได้เกิดปัญหาภายใน หรือความวุ่นวายใดๆ เกิดขึ้นอีก”

ความขัดแย้ง วุ่นวาย เกิดขึ้นที่ไหนไม่ว่าจะเล็กใหญ่ก็ล้วนสร้างความบรรลัยได้ทั้งสิ้น “ดร.ธนู” จะเร่งขจัดปัญหาให้เร็วที่สุด เพื่อมหาวิทยาลัยเอแบคกลับมาผงาด ขึ้นแท่นเป็นมหาวิทยาลัยเอกชนอันดับต้นๆ ของประเทศเช่นเดิม

อย่างไรก็ตาม จุดสิ้นสุดของการแก้ไขปัญหา เมื่อสะสางจนเสร็จสิ้น สุดท้ายต้องคืนอำนาจให้แก่ผู้ขอรับใบอนุญาตจัดตั้ง และก็ต้องเป็นไปตามอำนาจของผู้ขอรับใบอนุญาตจัดตั้ง ซึ่งในส่วนของ ม.เอแบค นั่นคือ มูลนิธิคณะเซนต์คาเบรียล เพราะมหาวิทยาลัยแห่งนี้เป็นมหาวิทยาลัยเอกชน ผู้ขอรับใบอนุญาตจัดตั้งเป็นดั่งเจ้าของ ดังนั้นอนาคตเอแบคภายหลังความวุ่นวายที่เกิดขึ้นในยุคนี้ คงต้องเป็นหน้าที่ของมูลนิธิคณะเซนต์คาเบรียลในการเข้ามาคัดเลือก สรรหา อธิการบดี นายกสภามหาวิทยาลัย สภามหาวิทยาลัย ที่มีคุณสมบัติครบถ้วนของการเป็นผู้บริหารที่ดี มีประวัติที่ดีงาม และที่สำคัญมีหลักธรรมาภิบาลอันเกิดจากจิตสำนึกในการพัฒนา ขับเคลื่อนเอแบคให้เป็นมหาวิทยาลัยเอกชนคุณภาพตลอดไป

ดร.ธนู กุลชล ปัจจุบันอายุ 75 ปี เกิดเมื่อวันที่ 11 กันยายน พ.ศ.2484 สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรี บริหารธุรกิจบัณฑิต สาขาบริหารธุรกิจ จากมหาวิทยาลัยกรุงเทพ ระดับปริญญาโท สาขาการเงิน มหาวิทยาลัยแฟร์เลย์ ดิคกินสัน สหรัฐอเมริกา ระดับปริญญาเอก สาขาการศึกษาชั้นสูง มหาวิทยาลัยเซาเทิร์น อิลลินอยส์ สหรัฐอเมริกา และหลักสูตรผู้บริหารชั้นสูง มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด สหรัฐอเมริกา รวมทั้งหลักสูตรการป้องกันราชอาณาจักรภาครัฐร่วมเอกชน จากวิทยาลัยป้องกันราชอาณาจักร (ปรอ. รุ่นที่ 2)

ประวัติการทำงาน เป็นกรรมการสภามหาวิทยาลัยกรุงเทพ ตั้งแต่ปี พ.ศ.2522 เป็นต้นมา เคยดำรงตำแหน่งนายกสมาคมสถาบันอุดมศึกษาแห่งประเทศไทย และอธิการบดีมหาวิทยาลัยกรุงเทพ (เรียนและทำงานอยู่ที่ม.กรุงเทพ มาตลอด 30 ปีเต็ม) ต่อมาได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกวุฒิสภา ในปี พ.ศ.2539 และได้รับการสรรหาเป็นสมาชิกวุฒิสภา ภาควิชาการ ในการสรรหาสมาชิกวุฒิสภาไทย พ.ศ.2551 ต่อมาภายหลังวางมือในการเป็นนักบริหารด้านการศึกษา 9 ปี ได้กลับเข้าสู่การเป็นอธิการบดีเอแบค อีกครั้ง

            พิพากษาจำคุก “สรยุทธ สุทัศนะจินดา” ประธานกรรมการ บริษัท ไร่ส้ม จำกัด พิธีกรข่าวชื่อดัง ในคดียักยอกเงินค่าโฆษณาของสถานีโทรทัศน์ช่อง 9 อสมท เมื่อครั้งจัดรายการ “คุยคุ้ยข่าว” ระหว่างปี 2548-2549 เป็นเวลา 13 ปี 4 เดือน โดยไม่รอลงอาญา

“ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นเป็นการต่อสู้ทางความคิด ระหว่างประโยชน์ส่วนตัวกับประโยชน์ส่วนรวม เป็นภาพสะท้อนสังคมไทย ยังต้องการสังคมคุณธรรม คนไทยต้องการคนดี มีคุณธรรม และมีจริยธรรมอยู่มาก เรื่องนี้ให้บทเรียนอย่างน้อย 6 กลุ่ม” นายสิน   สื่อสวน  ผู้อำนวยการศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน) กระทรวงวัฒนธรรม เปิดฉากวิพากษ์

ลุ่มแรก สื่อสารมวลชน วิชาชีพนี้ต้องยึดมั่นในจรรยาบรรณวิชาชีพ เพราะเป็นแบบอย่างที่ดีให้แก่สังคม บทบาทสื่อต้อง ให้ความจริง ให้ความดี ให้ปัญญากับสังคมไทย กลุ่มที่ 2 สมาคมวิชาชีพสื่อ ต้องไปคิดทบทวนมาตรการ ที่บอกกับสังคมว่าสื่อดูแลกันได้ จะทำอย่างไรกับกรณี “สรยุทธ” เป็นกรณีศึกษาที่ดี กลุ่มที่ 3 ผู้ประกอบธุรกิจสื่อ จะต้องมีมุมมอง 2 ด้าน ทั้งมุมมองด้านธุรกิจกับมุมมองด้านสังคม ต้องเข้าใจกำไรที่แท้จริงคืออะไร  ซึ่งกำไรที่แท้จริงของธุรกิจสื่อคือกำไรที่ได้ให้แก่สังคม มันมีคุณค่าและมีมูลค่ามหาศาล

กลุ่มที่ 4 ธุรกิจที่สนับสนุนสื่อ กลุ่มนี้ต้องเลือกที่จะแสดงตัวตนของธุรกิจว่าจะส่งอะไร ไม่ส่งเสริมอะไร ที่สำคัญสิ่งเหล่านั้นมันมีค่ากว่าซีเอสอาร์ที่บริษัทต่างๆ ได้ทำอยู่ กลุ่มที่ 5 องค์กรภาครัฐที่กำกับดูแลสื่อ  ต้องตระหนักในบทบาทของตัวเองและรับผิดชอบต่อสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่งการทำอะไรที่รวดเร็ว ตอบสนองต่อทุกเหตุการณ์อย่างรวดเร็วทันสถานการณ์ที่เกิดขึ้นในวงการสื่อ และ กลุ่มที่ 6 ประชาชนหรือพลังสังคมไทย กรณีสรยุทธพลังสังคมไทยมีการตื่นตัวสูงมาก เป็นพลังที่จะดูแลและรักษาสังคมไทย ที่จะช่วยกันกำหนดว่าสังคมไทยกำลังจะนำไปสู่อะไร

บุคคล หรือหน่วยใดหน่วยหนึ่ง แต่เป็นบทเรียน ที่แต่ละภาคส่วนจะเรียนรู้จากเหตุการณ์นี้ได้อย่างไร เพราะหากทุกภาคส่วนในสังคมไทยไม่ได้เรียนรู้จากกรณีนี้เลย สิ่งเหล่านี้ก็จะเกิดขึ้นอีกในอนาคต ผมขอชมคุณสรยุทธ สุทัศนะจินดา ที่ตัดสินใจในทิศทางที่ถูกต้อง ถึงแม้ว่าจะต้องต่อสู้กับความคิดของตัวเองอยู่หลายวัน จริงๆ สังคมไทยเป็นสังคมที่ให้โอกาส”

กรณีนี้ยังสร้างกระแสสังคมคุณธรรม ผอ.สิน ระบุว่า มีหลายวิธีการ แต่วิธีการที่ทรงพลังที่สุดก็คือการส่งเสริมให้เกิดเครือข่ายของกลุ่มต่างๆ ที่ลุกขึ้นมาร่วมกับ เฝ้าระวัง ปกป้อง แทรกแซง และเสริมสร้างคุณธรรมกันทุกกลุ่ม จากบทเรียนที่ศูนย์คุณธรรมกับภาคีเครือข่ายคุณธรรมจัดสมัชชาคุณธรรมได้มีการรวมตัวกันของ 7 เครือข่าย เช่น เครือข่ายองค์กรภาครัฐ โรงเรียนคุณธรรม เครือข่ายชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สื่อมวชน ภาคธุรกิจและภาคศาสนา

“เราพบว่าเมื่อภาครัฐสนับสนุน 7 ภาคีเครือข่ายคุณธรรมให้เขามีบทบาทในการทำงานด้านคุณธรรมเขาก็ทำได้ดี ยกตัวอย่าง เครือข่ายสื่อมวลชนก็มีการจัดหลักสูตรคุณธรรมจริยธรรมสื่อมวลชน เพื่อเป็นเครื่องมือในการเชื่อมโยงสื่อมวลชนที่อยากจะทำหน้าที่สื่อสีขาว ดูแลจริยธรรมของสื่อด้วยกันเองและสื่อสารเรื่องคุณธรรมความดีให้แก่สังคมไทยมากขึ้น หรือโรงเรียนคุณธรรม ก็มีแนวทางในการบ่มเพาะเรื่องคุณธรรมจริยธรรมของเด็กที่ไม่เน้นการสอน แต่กระตุ้นให้เด็กตระหนักนำไปสุู่การปฏิบัติจริงได้คุณธรรมจริยธรรม เด็ก จะเรียนรู้ด้านวินัย ความรับผิดชอบ ความพอเพียง”

ไม่เพียงเท่านั้น การจัดค่ายเครือข่ายต่อต้านคอร์รัปชั่น (เอซีที) มีการจัดค่ายเยาวชนไทยไร้คอร์รัปชั่น ดำเนินการมา 4 รุ่น เน้นผู้นำนักศึกษาคนรุ่นในสถาบันอุดมศึกษาของรับและเอกชน จำนวน 4 รุ่น จำนวน 200 คน พลังหนุ่มสาวเหล่านี้้จะขยายผลในกลุ่มมหาวิทยาลัยของเขา ปลูกฝังสำนึกการต่อต้านการทุจริต คอร์รัปชั่น และยืนหยัดในการรักษาความถูกต้องของสังคมไทย ที่ยืนอยู่บนพื้นฐานคุณธรรมและจริยธรรม

ศูนย์คุณธรรมได้เสนอในสภาขับเคลื่อนเพื่อการปฏิรูปประเทศ (สปท.) ซึ่ง สปท.เห็นชอบประเด็นการปฏิรูปเรื่องการส่งเสริมการพัฒนาและรับรองมาตรฐานด้านคุณธรรมจริยธรรมและค่านิยม เน้นดำเนินการใน 6 กลุ่ม อาทิ 1.กลุ่มการเมือง 2.องค์กรภาครัฐ 3.สถาบันการศึกษา 4.ภาคชุมชน 5.ภาคธุรกิจ และ 6.องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) และควรเพิ่มกลุ่มสื่อสารมวลชน เพราะเป็นกลุ่มที่มีอิทธิพลต่อสังคมมาก อีกทั้งศูนย์คุณธรรมได้ร่วมมือกับเครือข่ายสื่อในการขับเคลื่อนสังคมคุณธรรมมาต่อเนื่อง

“ถ้าเป็นองค์กรส่งเสริมคุณธรรม จะต้องมีการดำเนินการอะไรบ้าง มีมาตรฐานอย่างไร โดยเน้นการส่งเสริม ไม่ใช่การบังคับ เพื่อที่จะสร้างความตระหนักให้เกิดขึ้นจริงในทุกกลุ่ม เน้นยึดคุณธรรมหลัก 4 ประการ คือ ซื่อตรง วินัย เสียสละ พอเพียง”

เหนื่ออื่นใด อยากได้สังคมดีมีคุณธรรม ทุกภาคส่วนในสังคมไทยต้องร่วมมือกันสร้างสังคมคุณธรรมจะต้องทำให้เห็นเป็นรูปธรรม ควรเลือกประเด็นที่จะสร้างให้ประชาชนมีคุณธรรมในเรื่องใด จากนั้นร่วมกันขับเคลื่อนกันทั้งประเทศไทย

“คนไทยทุกวันนี้มี 2 ด้าน ด้านหนึ่งถูกกระแสวัตถุนิยมครอบงำ ทำให้ขาดความพอเพียง เมื่อขาดความพอเพียงที่เป็นต้นน้ำของความไม่ซื่อตรง และการทุจริต คอร์รัปชั่น มันเกิดขึ้นมา คนไทยยังยอมรับการทุจริตมีมากขึ้น แต่อีกด้านหนึ่งคนไทยลุกขึ้นมาต่อต้านในเรื่องนี้ และมีแนวโน้มจะเพิ่มจำนวนมากขึ้น เพราะได้เห็นผลกระทบของการทุจริตคอร์รัปชั่น ที่ส่งผลเสียหายต่อเขาและสังคมประเทศชาติ และได้เรียนรู้ว่าถ้าประชาชนมีสำนึกและรวมกันเป็นพลังพลเมือง ที่จะต่อสู้กับการทุจริตยืนหยัดความถูกต้องก็จะทำได้สำเร็จเช่นกรณีสรยุทธที่เกิดขึ้น” ผอ.ศูนย์คุณธรรม ฝากทิ้งท้าย

           จากคำถาม“ทำอย่างไรที่ประเทศไทยจะก้าวพ้นกับดักรายได้ปานกลาง?” กำลังเป็นโจทย์สำคัญและพูดถึงอย่างมากโดยเฉพาะในวงการการศึกษาไทย ขณะที่การพัฒนาวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและนวัตกรรมได้เข้ามามีบทบาทมากขึ้นที่จะช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศในตลาดโลก เพื่อให้ไทยก้าวพ้นจากกับดักดังกล่าว แต่แนวทางนั้นจำเป็นที่ต้องเร่งสร้างนักวิจัยด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีที่มีคุณภาพให้มากขึ้นเพื่อนำไปสู่การเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศไทยได้ในอนาคต

การสร้างนักวิจัยจะต้องบ่มเพาะตั้งแต่ยังอยู่ในระบบการศึกษามหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี(มจธ.) หนึ่งในมหาวิทยาลัยนำร่องในโครงการสนับสนุนการจัดตั้งห้องเรียนวิทยาศาสตร์ในโรงเรียน โดยการกำกับดูแลของมหาวิทยาลัย หรือ โครงการ วมว. ภายใต้กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ได้จัดทำ “ห้องเรียนวิศว์-วิทย์” ขึ้น เพื่อสนับสนุนการพัฒนานักเรียนที่มีความสามารถพิเศษด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย เพื่อพัฒนาให้เป็นนักวิจัย นักวิทยาศาสตร์ นักเทคโนโลยี ที่มีคุณภาพสูงต่อไปในอนาคต

โดยมีเป้าหมายในการบ่มเพาะผู้นำการเปลี่ยนแปลงคนรุ่นใหม่เพื่อเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศ ห้องเรียนวิศว์-วิทย์แห่งนี้เน้นการเสริมสร้างกระบวนการคิด การแก้ปัญหา การเปิดโลกทัศน์และมุมมอง จึงได้พัฒนากระบวนการเรียนการสอนขึ้นใหม่ภายใต้แนวคิด Story-based learning ถือเป็นแนวทางการเรียนการสอนที่โดดเด่นไม่เหมือนที่ใด และยังเป็นการเปิดฉากประสบการณ์ด้านวิทยาศาสตร์ยุคใหม่ให้แก่นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย

“ผศ.พรรณี รัตนชัยสิทธิ์” ผู้อำนวยการสำนักงานห้องเรียนวิศว์-วิทย์ กล่าวว่า มจธ.มีความถนัดในเรื่องของวิศวะและวิทยาศาสตร์ จึงออกแบบหลักสูตรห้องเรียนวิศว์-วิทย์ขึ้นมาโดยเฉพาะ แต่เด็กที่มาเรียนที่นี่ไม่จำเป็นว่าเรียนแล้วต้องเป็นนักวิทยาศาสตร์หรือนักวิจัยเสมอไป หลายคนสอบติดแพทย์หรือทันตแพทย์ก็มี เนื่องจากหลักสูตรการเรียนการสอนของเราที่นี่ เป็นการบูรณาการระหว่างสาระการเรียนรู้ ทำให้สามารถสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ที่เชื่อมโยงระหว่างสังคมศาสตร์และวิทยาศาสตร์

โดยคณิตศาสตร์ถูกสอนผสานเข้าไปในหลากหลายรายวิชาเพื่อให้นักเรียนสามารถนำไปใช้เป็นเครื่องมือในการแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์และสังคมได้ แม้จะเป็นโครงการห้องเรียนวิทยาศาสตร์ก็ตาม แต่หลักสูตรนี้ได้ให้ความสำคัญกับรายวิชาอื่นๆ ด้วย ภายใต้ความเชื่อที่ว่าความเชื่อมโยง และปฏิสัมพันธ์ระหว่างศาสตร์ต่างๆ จะเป็นพื้นฐานที่สำคัญในการบ่มเพาะนักเรียนให้เติบโตเป็นนักวิจัยที่ดีมีคุณภาพต่อไป

“การที่มจธ.ออกแบบหลักสูตรนี้ขึ้นเพราะเห็นว่าสมัยก่อนเด็กส่วนใหญ่ไม่รู้ว่าเรียนวิทยาศาสตร์เรียนสังคมไปทำไม เกี่ยวกับวิทยาศาสตร์อย่างไร เป็นความต้องการของเราที่อยากปลูกฝังให้เด็กมองภาพรวมให้ออก เพื่อฝึกเด็กให้คิดและวิเคราะห์เป็น สามารถเชื่อมโยงระหว่างวิทยาศาสตร์และสังคมศาสตร์ได้อย่างบูรณาการ เด็กที่นี่จึงได้เปรียบกว่าการเรียนในระบบปกติ เป็นการเรียนที่ไม่ปิดกั้นเด็กทำให้กล้าที่จะแสดงความคิดเห็นได้เต็มที่และไม่เบื่อที่จะเรียนรู้ เกิดกระบวนการคิด และแก้ปัญหาเป็น ที่นี่ยังเป็นโรงเรียนประจำจึงทำให้เด็กมีวินัย มีความรับผิดชอบ ใฝ่เรียนรู้ รู้จักการแบ่งปันและแบ่งเวลาเป็น ถือเป็นการฝึกเด็กได้ปรับตัวตั้งแต่ระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายก่อนที่จะเข้าเรียนต่อในระดับอุดมศึกษา”

ห้องเรียนวิศว์-วิทย์ เปิดการเรียนการสอนตั้งแต่ ม.4–ม.6 ปัจจุบันมีนักเรียนทั้งสิ้น 90 คน แบ่งเป็นชั้นละ 30 คน ทั้งหมดเป็นนักเรียนประจำ โดยจัดห้องพักให้ที่ มจธ.บางขุนเทียน มีรถบริการรับ-ส่งระหว่างบางมด-บางขุนเทียน ผู้ที่ได้รับคัดเลือกเข้าเรียนในหลักสูตรนี้จะได้รับการสนับสนุนค่าใช้จ่ายส่วนบุคคลจากสำนักปลัดกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี คนละสองแสนบาทต่อปี ภายใต้เงื่อนไขผลการเรียนเกรดเฉลี่ยสะสมรวมทุกวิชาต้องไม่ต่ำกว่า 2.50 รวมทั้งคะแนนเฉลี่ยสะสมรวมในรายวิชาวิทยาศาสตร์และรายวิชาคณิตศาสตร์ไม่ต่ำกว่า 3.00 ในแต่ละภาคการศึกษา

“ยุพารัตน์ จันทราภากร” หรือ น้องพลอย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 เล่าว่า ที่นี่เรียนกันตั้งแต่ ม.4–ม.6 หลักสูตรเหมือนกับโรงเรียนอื่นทั่วไป แต่ที่นี่จะมีการเรียงลำดับเรื่องราวตามประวัติศาสตร์เริ่มตั้งแต่การกำเนิดจักรวาลหรือบิ๊กแบงไล่มา โดยมีการจับวิชาต่างๆ มาโยงเข้ากับประวัติศาสตร์โลก การเรียนรู้จึงแตกต่างจากที่อื่น ไม่ได้แบ่งการเรียนเป็นรายวิชา เป็นการเรียนรู้แบบบูรณาการทุกสาระการเรียนรู้ของแต่ละวิชาเข้าด้วยกัน ทำให้เห็นความสำคัญของแต่ละวิชาว่ามีความเกี่ยวโยงกันอย่างไร

เป็นการเรียนรู้ในรูปแบบของ Story-based learning เนื้อหาที่เรียนไม่ว่าจะเรียนอะไรไปจะต้องลงมือทำหรือปฏิบัติจริงไม่ว่าจะทดลองหรือผลิตชิ้นงาน ทำให้เราเข้าใจได้จริงๆ ว่าแต่ละวิชานั้นเอาไปประยุกต์ใช้ได้อย่างไร นอกจากแนวการเรียนรู้ที่ได้แล้ว การที่ได้อยู่ในสังคมรั้วมหาวิทยาลัยทำให้เราได้สัมผัสทั้งอาจารย์ที่เข้ามาให้คำแนะนำปรึกษา และแวดล้อมด้วยพี่ๆ นักศึกษา ทำให้เราปรับตัวได้ง่ายขึ้นเมื่อเข้ามหาวิทยาลัยแล้ว ถือเป็นข้อได้เปรียบอีกอย่างหนึ่ง

“คณุตม์ ธรรมรักษา” หรือ น้องแบม กล่าวเสริมว่า วิชาวิทยาศาสตร์เริ่มสอนว่าคนในสมัยก่อนคิดอย่างไร มีการทดลองอะไร มีวิวัฒนาการอย่างไร และอะไรทำให้เปลี่ยนแปลงขึ้นเรื่อยๆ ทำให้เห็นกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ได้มากกว่า

“การออกแบบตู้ปลาขึ้นมาหนึ่งตู้ จะต้องใช้ความรู้ทั้งเรื่องคณิตศาสตร์ เคมี ชีวะ และสิ่งแวดล้อม โดยได้จำลองระบบนิเวศของแม่น้ำมูลขึ้น ก็ต้องไปหาข้อมูลว่าในแม่น้ำมูลมีปลาชนิดไหนบ้าง หาความสัมพันธ์ของปลาแต่ละชนิดในแม่น้ำมูลว่าปลาตัวไหนกินตัวไหนบ้าง ทำโมเดลจำลองทางคณิตศาสตร์ ทำเป็นกราฟขึ้นว่าปลาชนิดไหนลด ชนิดไหนเพิ่ม และระหว่างเลี้ยงก็ต้องคำนึงถึงพลังงานว่าปลาแต่ละตัวต้องการพลังงานเท่าไหร่ และในตู้ปลาที่ออกแบบขึ้นเราจะใส่ปลากี่ตัว ต้องให้อาหารเท่าไหร่ อย่างนี้เป็นต้น”

อย่างไรก็ตาม การเรียนการสอนของห้องเรียนวิศว์-วิทย์ ยังมีกิจกรรมอื่นๆ ควบคู่ให้นักเรียนได้ทำอีกมากมาย ไม่ได้มุ่งเน้นแต่สาระความรู้ด้านวิชาการเท่านั้น นอกจากการลงมือทำโปรเจกท์ตลอด 3 ปีแล้ว ยังได้ร่วมกันทำกิจกรรมอื่นๆ อีกมากมาย เช่น กีฬาสี การออกค่ายอาสาช่วยเหลือชุมชน หรือการจัดค่ายออกไปสอนน้องนักเรียนชั้นประถม ทำให้เด็กได้รับการปลูกฝังเรื่องการทำงานเป็นทีม การมีส่วนร่วม การรู้จักแบ่งปัน และการส่งต่อจากรุ่นพี่สู่รุ่นน้อง

             ลุ้นระทึก จนนาทีสุดท้าย หนังสือดีเด่นที่พ่อแม่ผู้ปกครองควรให้ลูกได้อ่าน ล่าสุดเมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ ที่่โรงแรมบียอนด์ สวีท กรุงเทพฯ สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา (สวก.) ร่วมมือ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) กระทรวงศึกษาธิการ ได้จัดแถลงผลการประกวดหนังสือดีเด่น ประจำปี 2559

“ในปีนี้มีหนังสือที่ผู้ผลิตส่งเข้าประกวดทั้งหมด 497 เรื่อง เพิ่มจากปี 2558 เพียงเล็กน้อย โดยปีนี้คณะกรรมการมีความเห็นว่าหนังสือที่ส่งเข้ามาประกวดเป็นหนังสือที่มีคุณภาพค่อนข้างสูง คณะกรรมการต้องใช้เวลาการพิจารณาอย่างมากเพราะหลายเล่มยากที่จะตัดสินใจในการให้รางวัล แต่ที่น่ายินดีคือทำให้การตัดสินการประกวดหนังสือในครั้งนี้มีจำนวนรางวัลดีเด่นครบถ้วน และมีรางวัลชมเชยที่มีจำนวนมากพอสมควร” ดร.พนม พงษ์ไพบูลย์ ประธานคณะกรรมการพิจารณาตัดสินการประกวดหนังสือดีเด่น ประจำปี 2559 ระบุ

ผลการพิจารณาตัดสินหนังสือดีเด่น ประจำปี 2559 มีหนังสือที่ได้รับรางวัลทั้งหมด 53 เรื่องจาก 497 เรื่อง แบ่งเป็น รางวัลดีเด่น 13 รางวัล เรื่อง รางวัลชมเชย 40 รางวัล ดังนี้ หนังสือสารคดี  รางวัลดีเด่น เรื่องพระพุทธรูปล้านนากับคติพระพุทธศาสนา มหายานแบบตันตระนิกายวัชรยาน หนังสือนวนิยาย  รางวัลดีเด่น เรื่องพลิ้วไปในพรายเวลา หนังสือกวีนิพนธ์ รางวัลดีเด่น เรื่องคำน้อย หนังสือรวมเรื่องสั้น รางวัลดีเด่น เรื่องนิทานกล่อมประสาท หนังสือสำหรับเด็กเล็ก อายุ 3-5 ปี รางวัลดีเด่น เรื่องกระต่ายกับพระจันทร์ หนังสือสำหรับเด็ก อายุ 6-11 ปี ประเภท 1.หนังสือบันเทิงคดี รางวัลดีเด่น เรื่องบันทึกส่วนตัวซายูริ

หนังสือสำหรับเด็กวัยรุ่นอายุ 12-18 ปี ประกอบด้วย 1.ประเภทบันเทิงคดี รางวัลดีเด่น เรื่องห้องเรียนไม่มีฝา  2.ประเภทสารคดี รางวัลดีเด่น เรื่อง OUT IN AFRICA 3.ประเภทบทร้อยกรอง  รางวัลดีเด่น เรื่องดอกไม้ในดวงใจ ประเภทหนังสือการ์ตูน และหรือนิยายภาพสำหรับเด็ก รางวัลดีเด่น เรื่องรามเกียรติ์ อวสานทศกัณฐ์ ประเภทหนังสือสวยงามทั่วไป รางวัลดีเด่น เรื่องปิยราชกุมารี (Beloved Princess) รางวัลชมเชย ประเภทสำหรับเด็ก รางวัลดีเด่น เรื่องรามเกียรติ์ อวสานทศกัณฐ์

นางสุกัญญา งามบรรจง ผู้อำนวยการ สวก. กล่าวว่า สพฐ.มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมสนับสนุนการผลิตและการกระจายหนังสือที่ดีมีคุณภาพ มีสาระประโยชน์สู่สาธารณชนให้แพร่หลายมากยิ่งขึ้น เพื่อกระตุ้นให้คนไทยมีนิสัยรักการอ่าน และส่งเสริมให้ผู้ผลิตซึ่งเป็นผู้จัดพิมพ์ ผู้ประพันธ์ ผู้วาดภาพประกอบ และบุคคลทั่วไปได้มีโอกาสส่งผลงานเข้ารับการประกวด ส่งผลให้วงการผลิตหนังสือที่ดี มีคุณภาพ มีมาตรฐานสากล ทำให้ผู้ผลิตมีการพัฒนารูปแบบและเนื้อหาสาระให้น่าสนใจ และทำให้ประชาชนมีหนังสือที่มีคุณภาพดีเพิ่มมากขึ้นในท้องตลาด สามารถเลือกอ่านได้ตามความสนใจ

“อย่างไรก็ตาม ผู้ได้รับรางวัลการประกวดหนังสือดีเด่น จะได้เข้ารับพระราชทานรางวัลจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ครั้งที่ 44 และงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ครั้งที่ 14 ในวันที่ 29 มีนาคม ณ ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์  กรุงเทพมหานคร” นางสุกัญญา กล่าวทิ้งท้าย

             บุรีรัมย์..เมืองแห่งความรื่นรมย์ตามความหมายของชื่อเมือง และเป็นที่รู้จักในชื่อ “เมืองปราสาทหิน ถิ่นภูเขาไฟ ผ้าไหมสวย รวยวัฒนธรรม” คำขวัญของจังหวัดบุรีรัมย์ ที่ตั้งอยู่ในเขตภูมิภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง ซึ่งเป็นเมืองแห่งอารยธรรมโบราณเก่าแก่แห่งหนึ่งในประเทศไทย เมืองที่มีปราสาทหินที่ถูกสร้างขึ้นในรูปแบบของศิลปะเขมรโบราณ และภูเขาไฟที่เกิดจากการปะทุของภูเขาไฟอีกทั้งยังมีวัฒนธรรมเก่าแก่ที่น่าสนใจ กระทรวงวัฒนธรรมได้ให้ความสำคัญกับเด็กและเยาวชน เพื่อส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้อารยธรรมที่ดีงามสู่วิถีชีวิตและสังคมคุณภาพ

สำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย (สศร.) กระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) หน่วยงานที่มีหน้าที่ส่งเสริม สนับสนุน เผยแพร่ศิลปะร่วมสมัย และการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะในแขนงต่างๆ จึงได้ดำเนินงานใน “โครงการเยาวชนรักบ้านเกิด เพื่อแทนคุณแผ่นดิน” ซึ่งเป็นโครงการอบรมในเชิงปฏิบัติการ เทคนิคการถ่ายทอดเรื่องราวให้แก่เยาวชน นักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายในภูมิภาค ซึ่งมีโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการทั้งหมดจำนวน 4 โรงเรียน ได้แก่ โรงเรียนบัวหลวงวิทยาคม จ.บุรีรัมย์ โรงเรียนสุรวิทยาคาร จ.สุรินทร์ โรงเรียนสิริเกศน้อมเกล้า จ.ศรีสะเกษ และโรงเรียนพลาญชัยพิทยาคม จ.ร้อยเอ็ด ซึ่งโครงการนี้ได้พาเยาวชนมาศึกษาเรียนรู้ ณ จ.บุรีรัมย์

นายจักรินทร์ ระวัง นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนบัวหลวงวิทยาคม จ.บุรีรัมย์ หนึ่งในผู้เข้าร่วมโครงการรักบ้านเกิด เพื่อแทนคุณแผ่นดิน เล่าว่า ได้มีโอกาสเข้าร่วมโครงการรักบ้านเกิด เพื่อแทนคุณแผ่นดิน โดยได้รับข้อมูลจากอาจารย์ในโรงเรียนว่าจะมีโครงการมาจัดกิจกรรมการเรียนรู้ให้แก่นักเรียน จึงมีความสนใจและได้เข้าร่วมโครงการ เพราะคิดว่าโครงการนี้เป็นโครงการที่ดี สอนให้เด็ก เยาวชนรู้สำนึก รักในบ้านเกิดของตน ซึ่งมีการจัดกิจกรรมเรียนรู้ไปในหลายแห่งทั่ว จ.บุรีรัมย์ บางพื้นที่ก็ยังไม่เคยเห็นไม่เคยได้สัมผัส

การเรียนรู้ของค่ายนี้ เป็นการเรียนรู้ศิลปะ วัฒนธรรม ขนบธรรมเนียม วิถีชีวิตของคนในท้องถิ่น ซึ่งเรียนรู้โดยการไปถ่ายรูปในชุมชน หรือในที่สำคัญๆ ของท้องถิ่น เช่น ไปเรียนรู้ ณ อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง วนอุทยานภูเขาไฟเขากระโดง ปราสาทเมืองต่ำ บ้านสนวนนอก (เซราะสนูลกราว) ไปเรียนรู้วิถีชีวิต ความเป็นอยู่ของชาวบ้าน การเลี้ยงหม่อน ทอผ้าไหม ซึ่ง จ.บุรีรัมย์ เป็นจังหวัดที่ค่อนข้างจะมีหลากหลายเผ่าพันธุ์ เพราะอย่างนี้แต่ละที่แต่ละชุมชนจึงมีเอกลักษณ์ที่ไม่เหมือนกัน

แม้กระทั่งภาษาพูด จ.บุรีรัมย์ มีภาษาถิ่นที่หลากหลายภาษา เช่น ภาษากลาง ภาษาลาว ภาษาเขมร และภาษาส่วย การได้ไปเรียนถ่ายรูปในที่ต่างๆ ก็เป็นเหมือนการไปเรียนรู้วัฒนธรรม วิถีของคนในท้องถิ่นนั้นๆ ซึ่ง จ.บุรีรัมย์ ก็มีแหล่งท่องเที่ยวเรียนรู้ทางวัฒนธรรมที่หลากหลาย ในฐานะที่เป็นคนท้องถิ่นก็อยากจะให้ทุกคนช่วยกันอนุรักษ์ รักษาความงามของบ้านเราเอาไว้ เพราะวัฒนธรรมเหล่านี้ไม่ได้สร้างกันมาง่ายๆ สิ่งที่เกิดขึ้นล้วนก็เกิดจากธรรมชาติ เมื่อธรรมชาติสร้างสิ่งดีงามให้แก่เราแล้ว เราก็ควรที่จะรักษาความงามนั้นเอาไว้

โครงการรักบ้านเกิดเพื่อแทนคุณแผ่นดิน เป็นหนึ่งในโครงการที่เกิดจากนโยบายแผนการบริหารราชการแผ่นดิน ซึ่งรัฐบาลได้ให้ความสำคัญกับศิลปวัฒนธรรม เพื่อสร้างสรรค์อารยธรรมที่ดีงามสู่วิถีชีวิติและสังคมคุณภาพ โดยมีการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรมและการนันทนาการ เพื่อส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนไทยเกิดการเรียนรู้ที่ถูกต้อง เป็นการใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ มีคุณธรรมเอื้ออาทรต่อผู้อื่น และเกิดการเรียนรู้ศิลปะอย่างสร้างสรรค์ เข้าใจถึงคุณค่า ซาบซึ้งในความสุนทรีย์ของศิลปะ ซึ่งภูมิปัญญาท้องถิ่นถือว่าเป็นพื้นฐานหลักที่สำคัญในการขับเคลื่อนไปสู่การพัฒนาที่มีคุณภาพและยั่งยืน

วัฒนธรรมคือสิ่งล้ำค่า วัฒนธรรมบ่งบอกได้ถึงอะไรหลายอย่าง ทุกที่ทุกถิ่นฐานย่อมมีวัฒนธรรมเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวทางสังคม ไม่ว่าจะเป็นชีวิตความเป็นอยู่ หรือแม้กระทั่งการสร้างมิตรไมตรี การสร้างความมั่นคงให้แก่ท้องถิ่นของตน ฉะนั้นแล้ว วัฒนธรรม ประเพณี เป็นสิ่งที่คู่ควรจะอนุรักษ์ไว้ให้คงอยู่ตราบนานเท่านาน เพราะวัฒนธรรมเป็นส่วนหนึ่งที่สร้างความสุขให้แก่มวลมนุษย์ เราจึงควรที่จะอนุรักษ์รักษาให้คงอยู่สืบต่อไป