8ก.พ.2559 รศ.นพ.สรนิต ศิลธรรม รองเลขาธิการคณะกรรมการการอุดมศึกษา (กกอ.) กล่าวถึงกรณี ทพญ.ดลฤดี จำลองราษฎร์ อดีตอาจารย์ภาควิชาทันตกรรมสำหรับเด็ก คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (มม.) ไม่กลับมาทำงานชดใช้ทุนรัฐบาลว่า ขอยืนยันว่าสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.) ไม่เคยนิ่งเฉยกับกรณีดังกล่าว ซึ่งขณะนี้ได้ดำเนินการยื่นฟ้องล้มละลาย และศาลล้มละลายรับเรื่อง พร้อมทั้งนัดไต่สวนในวันที่ 14 มี.ค.2559 แล้ว

ส่วนก่อนหน้านี้เมื่อวันที่ 2 ก.ย.2558 ได้เป็นประธานการประชุมร่วมระหว่าง สกอ. คณะทันตแพทยศาสตร์ มม. กรมบัญชีกลาง กระทรวงการคลัง และผู้ค้ำประกันทั้ง 4 คน โดยได้ข้อสรุปว่า จะดำเนินการฟ้องร้อง ทพญ.ดลฤดี ให้ถึงที่สุด และจะไม่ปล่อยให้ลอยนวล ส่วนผู้ค้ำประกัน เนื่องจากไม่ใช่คนผิด แต่ต้องมารับภาระแทน ดังนั้น จึงได้ช่วยเหลือให้คนกลุ่มนี้รับภาระน้อยที่สุด จากเดิมต้องจ่ายเงิน 35 ล้านบาท เหลือเพียง 7.6 ล้านบาท และให้ผ่อนชำระได้ ซึ่งผู้ค้ำประกันก็พอใจ โดยขณะนี้ทั้ง 4 คนก็จ่ายเงินครบถ้วนแล้วด้วย

อย่างไรก็ตาม สำหรับการช่วยเหลือเรื่องเงินแก่ผู้ค้ำประกันนั้น เท่าที่ทราบ ทางมูลนิธิคณะทันตแพทยศาสตร์ มม. ก็ได้ช่วยเหลือด้วยการให้ผู้ค้ำประกันที่เป็นบุคลากรของคณะ ได้ยืมเงินเพื่อนำไปชำระหนี้แทน ทพญ.ดลฤดี ซึ่งในเรื่องของจำนวนเงินไม่แน่ชัด แต่จะไม่ให้ผู้ค้ำประกัน ไม่จ่ายหนี้แทน ทพญ.ดลฤดี เลยคงเป็นไม่ได้ เพราะผู้ค้ำประกันต้องชำระตามกฎหมาย

“ต้องขอบคุณพลังของสังคมที่ช่วยกันกดดัน ทพญ.ดลฤดี เพราะต้องยอมรับว่ากระบวนการทางกฎหมายทำอะไร ทพญ.ดลฤดี ได้ค่อนข้างยาก เนื่องจากกฎหมายไทยไม่สามารถไปบังคับใช้กับ ทพญ.ดลฤดี ที่อาศัยอยู่ต่างประเทศได้”รองเลขาธิการกกอ.กล่าว

ด้าน ทพ.เผด็จ พูลวิทยกิจ ทันตแพทย์คลินิกแห่งหนึ่งในจังหวัดสระบุรี ซึ่งเป็น 1 ใน 4 ผู้ค้ำประกัน ทพญ.ดลฤดี กล่าวถึงความคืบหน้าการดำเนินการในส่วนของการฟ้องร้อง ทพญ.ดลฤดี ว่าตอนนี้ อยู่ระหว่างการเตรียมเอกสาร และหารือกับทนายความ แต่ขณะนี้ได้นำเอกสารหลักฐานต่างๆ รวมถึงคำสั่งศาลปกครองกลาง ส่งให้สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) แล้ว ซึ่งทาง สตง.รับเรื่องที่จะเอาผิด ทพญ.ดลฤดี ทางอาญาให้ได้ ทั้งนี้คาดว่าภายในสัปดาห์หน้าน่าจะมีผลสรุปในเรื่องนี้

“ถึงผมจะชำระเงินคืนหมดแล้ว แต่ทุกวันนี้ยังมีภาระต้องจ่ายเงินให้กับแหล่งที่กู้ยืมเงินมา พร้อมทั้งเสียดอกเบี้ยเกือบร้อยละ 8 โดยขณะนี้ยังไม่มีหน่วยงานใดที่เข้ามายื่นมือช่วยหาแหล่งเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำ หรือปลอดดอกเบี้ยให้ อย่างไรก็ตาม เวลานี้คนที่มีปัญหามากที่สุดคือ มหาวิทยาลัยมหิดล ซึ่งเป็นต้นเรื่องแต่กลับไม่ทำอะไรที่เห็นเป็นรูปธรรมเลย ซึ่งคนที่สมควรรับผิดชอบเรื่องนี้ รวมถึงชำระหนี้แทน ทพญ.ดลฤดี ทั้งหมดคือ อธิการบดี มม. ในสมัยนั้นที่เป็นผู้ลงนามอนุมัติให้ ทพญ.ดลฤดี ลาออก เพราะปล่อยให้คนที่มียังมีปัญหาไม่ชำระเงินคืนลาออกได้อย่างไร อีกทั้งก็ไม่มีการสั่งให้นักกฎหมาย มม. สมัยนั้นติดตามเรื่องนี้ด้วยตั้งแต่เกิดเรื่องใหม่ๆ ถ้าทำตั้งแต่ตอนนั้นเรื่องก็คงไม่เป็นเช่นนี้”ทพ.เผด็จ กล่าว

“การกระทำดังกล่าว ถึงจะเป็นเพียงวันซ้อมก็ไม่เหมาะสม และต่อให้เป็นม.เอกชน ก็ต้องยึดตามกฎกระทรวงว่าด้วยเครื่องแบบการแต่งกาย ที่ทุกมหาวิทยาลัยต้องปฎิบัติตาม ดังนั้น อยากฝากมหาวิทยาลัยทุกแห่ง ก่อนจะกระทำหรือดำเนินการอะไรขอให้คำนึงถึงผลกระทบที่จะเกิดขึ้นด้วย เพราะปัจจุบันการติดต่อสื่อสารทางโซเซียลมีเดียมีความรวดเร็วอย่างมาก”รองเลขาธิการ กกอ.กล่าว

              “ฤาเดช” สั่งเดินหน้าพัฒนาเต็มรูปแบบ หลังสวนสุนันทาครองแชมป์มหาวิทยาลัยราชภัฏอันดับ 1 ของประเทศติดต่อกัน 4 ปี ย้ำต้องเป็นองค์กรสมรรถนะสูงพร้อมมุ่งสู่เอตทัคคะนานาชาติ สั่งเข้มฝึกอบรมบุคลากรทุกคนต้องมีทักษะภาษาอังกฤษ พร้อมเตรียมปรับรูปแบบของการสื่อสารภายใน จะใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษากลางในการสื่อสาร ทั้งเว็บไซต์ ระบบงานสารบรรณ การเรียนการสอน การสนทนา ชี้จะมีส่วนสำคัญต่อการประเมินผลการปฏิบัติงานประจำปีด้วย

การจัดอันดับคุณภาพด้านวิชาการของเว็บโบเมตริกส์จากประเทศสเปน ซึ่งประกาศเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2559 ปรากฏว่า มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา (มร.สส.) ถูกจัดอยู่ในอันดับที่ 1 ในกลุ่มของมหาวิทยาลัยราชภัฏเป็นปีที่ 4 ติดต่อกัน เป็นอันดับที่ 17 ของประเทศไทย อันดับ 552 ของเอเชียและอันดับ 1,915 ของโลก ล่าสุด รศ.ดร.ฤๅเดช เกิดวิชัย อธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา ได้มอบนโยบายและแนวทางการปฏิบัติงานสำหรับบุคลากรเพื่อเตรียมความพร้อมสู่การเป็นมหาวิทยาลัยเอตทัคคะนานาชาติ

“สามปีที่ผ่านมาได้สร้างจุดเน้นของมหาวิทยาลัยไว้ในแต่ละปี เริ่มจากองค์กรแห่งความผาสุก มหาวิทยาลัยคุณภาพชั้นนำ ชุมชนวิชาการและการพัฒนาคุณภาพบัณฑิต และในปี 2559 นี้ สวนสุนันทาจะเป็นองค์กรสมรรถนะสูง นั่นหมายความว่า องค์กรของเราจะมีความสง่างาม กะทัดรัด ศักยภาพของบุคลากรและคุณภาพของบัณฑิตอยู่ในระดับสูง ในลักษณะแบบ small but beautiful หน่วยงานภายในต้องพยายามไม่ขยายการรับคนเพิ่ม แต่จะต้องบริหารจัดการกำลังคนที่มีให้มีประสิทธิภาพสูงให้ได้”

โดยเฉพาะอย่างยิ่งในอนาคตข้างหน้า ด้วยสภาพทางสังคมทำให้เราไม่สามารถหลีกเลี่ยงภัยคุกคามที่ส่งผลกระทบได้ ปัญหาใหญ่คือภาวะลดลงของจำนวนนักเรียนชั้น ม.6 ซึ่งเป็นปัญหาทางสังคม เราคิดล่วงหน้าว่าสวนสุนันทาในวันข้างหน้าจะปรับองค์กรเพื่อต่อสู้กับปัญหานี้อย่างไร จะคิดแต่เพียงรับนักเรียนตามเกณฑ์ไม่น่าจะเป็นสิ่งที่ดี แต่จะต้องมองหาโอกาสในการปรับตัว เช่นรับนักศึกษาต่างชาติ หรือปรับรูปแบบการเรียนการสอนที่เน้นไปที่บุคคลในวัยทำงานเป็นต้น

“และอีกประการหนึ่งที่บุคลากรของเราต้องพัฒนาการใช้ภาษาอังกฤษในชีวิตประจำวัน ต่อไปในอนาคต สวนสุนันทาจะปรับรูปแบบของการสื่อสารภายใน จะใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษากลางในการสื่อสาร ทั้งเว็บไซต์ ระบบงานสารบรรณ การเรียนการสอน การสนทนา สิ่งเหล่านี้จะชัดเจนและนำลงสู่การปฏิบัติอย่างจริงจังในอนาคต”

รศ.ดร.ฤาเดช เผยแนวทางพัฒนาบุคลากร มร.สส.ว่า ในขั้นแรกนี้ จะอบรมพัฒนาการใช้ภาษาอังกฤษให้แก่บุคลากรทุกคน โดยให้ผู้ช่วยอธิการบดีฝ่ายวิเทศสัมพันธ์และคณะเป็นผู้ดำเนินการ เริ่มจากสอบวัดระดับความรู้เบื้องต้น เพื่อจำแนกกลุ่มการอบรม อบรมตามระยะเวลาและนำไปสู่การสอบวัดผลในที่สุด ความสามารถในการสื่อสารภาษาอังกฤษของบุคลากรนนี้ จะมีส่วนสำคัญต่อการประเมินผลการปฏิบัติงานประจำปีซึ่งจะเริ่มตั้งแต่ปีงบประมาณ 2560 เป็นต้นไป

“การได้อันดับ 1 ในกลุ่มของมหาวิทยาลัยราชภัฏของประเทศไทยเป็นครั้งที่ 4 ติดต่อกันนั้น เป็นวิสัยทัศน์เบื้องต้นของคณะผู้บริหารที่ได้วางเป้าหมายไว้ว่า ในบรรดามหาวิทยาลัยทั่วประเทศที่มีอยู่กว่า 200 แห่งนั้น มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทาควรจะอยู่ใน 15 อันดับแรก ส่วนอันดับในมหาวิทยาลัยราชภัฏ ซึ่งมี 40 แห่ง เราจะต้องขึ้นมาเป็นที่ 1 ส่วนในระดับนานาชาติ ตั้งเป้าไว้ว่าจะต้องอยู่ในอันดับ 1-150 ให้ได้ หลังจากมีเป้าหมายในการพัฒนาแล้ว คณะผู้บริหารจึงดำเนินการ และได้เลือกสถาบัน Webometrics Ranking จากประเทศสเปน ซึ่งสำนักงานคณะกรรมการอุดมศึกษา (สกอ.) ให้การยอมรับว่าเป็นองค์กรอ้างอิงชี้วัดคุณภาพมหาวิทยาลัย”

รศ.ดร.ฤๅเดช กล่าวอีกว่า ที่เลือก Webometrics เพราะการจัดอันดับของสถาบันนี้ทำให้เรามองเห็นคู่แข่งจากที่อื่นๆ ทั่วโลก ในขณะที่สถาบันอื่นๆ จัดแค่ 200-400 อันดับเท่านั้น เริ่มแรกก่อนจะเข้าสู่การจัดอันดับ สวนสุนันทาอยู่ที่ 15 ของมหาวิทยาลัยราชภัฏ เมื่อมีการตั้งคณะทำงานขึ้นมาโดยเฉพาะเราก็พบว่า การพัฒนาการเรียนการสอน พัฒนาหลักสูตร พัฒนาผู้สอนรวมทั้งงานวิจัย คือปัจจัยที่ทำให้มหาวิทยาลัยได้รับการจัดอันดับ พวกเราเดินทาง 1 ปีเต็มๆ เพื่อศึกษาการพัฒนาสิ่งต่างๆ เหล่านี้

“จนกระทั่งเมื่อมีการประกาศอันดับออกมา เราก็ขยับจากอันดับที่ 15 มาอยู่อันดับที่ 2 และพัฒนาขึ้นมาจนอยู่อันดับที่ 1 เป็นปีที่ 4 ติดต่อกันแล้วจากการจัดอันดับล่าสุดเมื่อ 1 กุมภาพันธ์ 2559 ส่วนอันดับรวมในประเทศทั้งหมด เราอยู่อันดับที่ 17 โดยเป้าหมายคืออันดับที่ 15 รวมทั้งมีเป้าหมายว่าจะเป็น 1 ใน 10 ของมหาวิทยาลัยไทย ที่ติดอันดับระดับโลก ซึ่งจัดโดย QS World Universities Ranking อันจะเป็นมหาวิทยาลัยราชภัฏแห่งแรกของประเทศไทยที่ได้เข้าไปติดอันดับ ซึ่งนับแต่นี้ต่อไปเราคงจะไม่หยุดยั้งอยู่แค่ที่ 1 ของประเทศเท่านั้น ต้องเดินหน้าพัฒนาสู่ระดับนานาชาติกันต่อไป” รศ.ดร.ฤาเดช ให้คำมั่นทิ้งท้าย

           7ก.พ.2559 กรณีที่อดีตอาจารย์มหาวิทยาลัยมหิดลรายหนึ่งซึ่งได้ทุนรัฐบาลเพื่อไปศึกษาต่อต่างประเทศ แต่หลังจากสำเร็จการศึกษาแล้ว ไม่ยอมกลับมาชดใช้ทุนและทำให้ผู้ที่ค้ำประกันต้องชดใช้ทุนแทน เป็นประเด็นที่ผู้คนให้ความสนใจกันมาก และหลายฝ่ายตั้งคำถามถึงประสิทธิภาพในการบริหารจัดการนักเรียนทุนรัฐบาลนั้น

ดร.เสาวรัจ รัตนคำฟู นักวิชาการอาวุโสทีดีอาร์ไอ กล่าวว่าปัญหาหนีทุนการศึกษาเป็นเพียงส่วนเดียวของปัญหาทั้งหมด โดยความไม่มีประสิทธิภาพในการบริหารจัดการนักเรียนทุนรัฐบาลมีสาเหตุสำคัญ3 ประการ ได้แก่   ประการแรก ทิศทางการพัฒนาประเทศไทยไม่ชัดเจนพอแม้ว่าประเทศไทยมีแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ แต่แผนพัฒนาฯ เป็นเพียงกรอบกว้างๆ ทำให้ไม่สามารถกำหนดเป้าหมายการพัฒนากำลังคนที่ชัดเจนได้ นอกจากนี้ ประเทศไทยไม่มีนโยบายอุตสาหกรรมที่ชัดเจนซึ่งแตกต่างจากหลายประเทศ เช่น ญี่ปุ่นเกาหลีใต้ และสิงคโปร์ ซึ่งทำให้การวางแผนกำลังคน รวมถึงการให้ทุนการศึกษาทำได้ยาก

ประการที่สอง รัฐขาดข้อมูลที่สำคัญในการบริหารจัดการทุนการศึกษาที่สำคัญคือการขาดข้อมูลความต้องการกำลังคนที่ต้องการในอนาคตในแต่ละสาขาและยังขาดระบบในการติดตามและประเมินผลการดำเนินงานของหน่วยงานให้ทุนที่จัดทำอย่างเป็นประจำและสม่ำเสมอ และประการที่สาม การบริหารจัดการทุนอยู่ภายใต้หลายหน่วยงาน เช่น สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน (สำนักงาน ก.พ.) ซึ่งจัดสรรทุนตามความต้องการของส่วนราชการ สำนักงานคณะกรรมการอุดมศึกษา (สกอ.) ซึ่งจัดสรรทุนสำหรับบุคลากรในมหาวิทยาลัยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ซึ่งจัดสรรทุนโครงการปริญญาเอกกาญจนาภิเษก สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) ซึ่งจัดสรรทุนการพัฒนาและส่งเสริมผู้มีความสามารถพิเศษทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (พสวท.) และกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ซึ่งจัดสรรทุนกระทรวงวิทยาศาสตร์ โดยหน่วยงานเหล่านี้มีลักษณะการทำงานแบบแยกกันทำ และไม่มีการประสานงานกัน

สาเหตุดังกล่าวทำให้การบริหารจัดการทุนการศึกษาไม่มีประสิทธิภาพและก่อให้เกิดความสูญเปล่ามากมายจากทั้งความซ้ำซ้อนและความไม่สอดคล้องระหว่างความต้องการของหน่วยงานและสาขาที่นักเรียนทุนไปเรียนต่อ ทำให้มีนักเรียนทุนหลายคนที่จบกลับมาแล้วแต่ยังไม่ถูกบรรจุเข้าทำงาน หรือมีผู้สละทุนการศึกษาเพื่อไปเรียนสาขาอื่น เช่น แพทย์ศาสตร์และวิศวกรรมศาสตร์ ตลอดจนมีการแย่งชิงผู้สมัครทุนระหว่างหน่วยงานให้ทุนต่างๆ

ที่สำคัญ การขาดกลไกการติดตามผู้รับทุนที่มีประสิทธิภาพและขาดการประเมินผลการดำเนินงานอย่างเป็นระบบ ส่งผลให้ นักเรียนทุนบางส่วนใช้ระยะเวลาในการศึกษานานเกินกว่าที่ควรจะเป็น เช่น จากข้อมูลของ สกอ. ซึ่งรายงานโดยสำนักข่าวอิศราพบว่า โครงการทุนพัฒนาอาจารย์สาขาขาดแคลน 16 สาขาในระดับการศึกษาปริญญาโทและเอก ของ สกอ. ในระหว่างปี 2535-2548มีผู้รับทุนถึง5,342 คน แต่มีผู้ที่เรียนจบเพียง3,835 คน ทั้งที่ผ่านมากว่า 10 ปีแล้ว ซึ่งสะท้อนว่านักเรียนทุนเกือบร้อยละ 30 ใช้เวลาในการศึกษานานกว่า10 ปี หรือโครงการทุนพสวท. ในระหว่างปี2527-2556 มีจำนวนผู้รับทุนในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย ปริญญาตรี โท และเอก ในช่วงระยะเวลา30 ปีที่ผ่านมาทั้งสิ้น4,488 คน แต่มีผู้สำเร็จการศึกษาแล้วเพียง1,110 คน หรือเพียงร้อยละ 25 เท่านั้น

นักวิชาการอาวุโสทีดีอาร์ไอ ระบุว่า ปัญหาสำคัญที่สุดอีกประการหนึ่งในการให้ทุนการศึกษาของประเทศไทยคือ การไม่มีแผนอย่างชัดเจนในการใช้ประโยชน์จากผู้สำเร็จการศึกษา จึงส่งผลให้การจัดสรรทุนมีลักษณะกระจัดกระจายมาก เช่น ในปี 2559 มีการส่งนักเรียนทุนกระทรวงวิทยาศาสตร์ไปศึกษาด้านระบบรางจำนวนเกือบ 50 ทุน โดยกระจายไปในมหาวิทยาลัยต่างๆ มากกว่า 15 แห่งในทุกภูมิภาคทำให้ยากที่ประเทศไทยจะสามารถพัฒนาเทคโนโลยีระบบรางได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งแตกต่างจากสิงคโปร์ หรือเกาหลีใต้ที่มีการกำหนดหน่วยงานเจ้าภาพในแต่ละด้านอย่างชัดเจน เช่น การต่อเรือ หรือเทคโนโลยีชีวภาพ ก่อนสนับสนุนให้หน่วยงานเหล่านั้นส่งนักเรียนทุนไปศึกษาต่อ

ในสภาวะปัจจุบันที่ประเทศไทยเสี่ยงที่จะติดอยู่ในกับดักประเทศรายได้ปานกลาง และจะเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ในระยะเวลาไม่ถึง 10 ปีจากนี้ การปฏิรูปกลไกการบริหารจัดการนักเรียนทุนเพื่อเร่งรัดการพัฒนาประเทศจึงมีความสำคัญยิ่ง โดยควรปรับปรุงการบริหารการจัดสรรทุนการศึกษาให้เป็นระบบรวมศูนย์ภายใต้คณะกรรมการระดับชาติ และควรวางกลไกในการติดตามและประเมินผลการดำเนินงานเป็นระบบอย่างสม่ำเสมอเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดความสูญเปล่าของงบประมาณแผ่นดิน

ที่สำคัญการวางแผนการจัดส่งนักเรียนทุนควรอยู่บนพื้นฐานของการกำหนดเป้าหมายที่ชัดเจนในการให้มหาวิทยาลัยแต่ละแห่งมีความเป็นเลิศในสาขาเฉพาะแต่ละด้าน เช่น ให้มหาวิทยาลัยในภาคใต้พัฒนาอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับยางพารา หรือมหาวิทยาลัยที่เน้นด้านโลจิสติกส์เป็นเจ้าภาพในการพัฒนาเทคโนโลยีระบบรางเพื่อให้สามารถตอบโจทย์ของประเทศหรือท้องถิ่น แทนที่จะเกลี่ยทุนไปหลายแห่งจนทำให้มหาวิทยาลัยแต่ละแห่งไม่สามารถพัฒนาความเป็นเลิศเฉพาะทางขึ้นมาได้

             ต้นเดือนมกราคม 2559 “บราซิล” เปิดเผยตัวเลข “ทารกหัวเล็ก” เกือบ 4 พันคน ที่อาจเกี่ยวข้องกับการติดเชื้อไวรัสซิกา (Zika virus) ทำให้องค์การอนามัยโลกสั่งระดมผู้เชี่ยวชาญมาประชุม ณ กรุงเจนีวา ก่อนประกาศ “ไวรัสซิกา” เป็น “ภาวะฉุกเฉินด้านสาธารณสุขระหว่างประเทศ” ในวันที่ 1 ก.พ.2559

จากนั้น วันที่ 2 กุมภาพันธ์ กระทรวงสาธารณสุขไทยเรียกประชุมเร่งด่วนและประกาศแถลงการณ์ให้เชื้อร้ายตัวนี้เป็น “โรคติดต่อที่ต้องแจ้งความ” ตาม พ.ร.บ. โรคติดต่อ พ.ศ.2523 หมายความว่าหากใครเป็นผู้ป่วยหรือผู้พบเห็นต้องแจ้งกระทรวงสาธารณสุขทันที !

นพ.อำนวย กาจีนะ อธิบดีกรมควบคุมโรค ให้ข้อมูลว่า ตั้งแต่ปี 2555-2558 ไทยมีรายงานผู้ป่วยไวรัสซิกา 2-5 ราย ประชาชนอย่าตื่นตระหนก ไทยไม่ใช่พื้นที่ระบาดของโรค ไม่มีอันตรายถึงแก่ชีวิต อาการป่วย ได้แก่ มีไข้ ออกผื่น ตาแดง ปวดข้อ ส่วนใหญ่ป่วยแล้วหายได้เองภายใน 4-7 วัน

หากเชื้อตัวนี้ไม่ได้เป็นเชื้ออันตราย ทำไม “ฮู” หรือองค์การอนามัยโรคต้องประกาศให้เป็นโรคฉุกเฉินร้ายแรง  ?

สืบเนื่องมาจากการระบาดอย่างรุนแรงของเชื้อไวรัสตัวนี้ใน “บราซิล” และประเทศแถบละตินอเมริกานั่นเอง ย้อนกลับไปเมษายน 2558 รัฐบาลบราซิลรายงานการพบผู้ป่วยโรคซิกาเป็นรายแรก จากนั้นไม่กี่เดือนไวรัสร้ายตัวนี้เริ่มระบาดอย่างรวดเร็ว โดยมียุงลายเป็นพาหะ ตัวเลขผู้ติดเชื้อพุ่งทะยานจากหลักร้อย เป็นหลักล้านในเวลาเพียง 9 เดือน

วันที่ 31 ธันวาคม 2558 มีรายงานพบผู้ป่วยซิกาในบราซิลจำนวน 1.5 ล้านราย !

ยิ่งไปกว่านั้น พบรายงานจำนวนเด็กหัวเล็กหรือทารกแรกเกิดคลอดออกมาจากมารดาที่ป่วยเป็นโรคซิการะหว่างตั้งครรภ์สูงกว่า 3,700 ราย ทั้งที่ก่อนหน้านี้บราซิลมีเพียงปีละไม่ถึง 200 ราย จึงมีการเตือนไปทั่วโลกว่า ไวรัสซิกาอาจทำให้ทารกแรกเกิดเป็น “โรคศีรษะเล็กกว่าปกติ” (Microcephaly) อาการเบื้องต้นคือ กล้ามเนื้อเด็กจะอ่อนแรง การเจริญเติบโตผิดปกติ เด็กบางคนป่วยคล้ายอัมพาตหรือบางรายการทำงานของสมองผิดปกติ

ความสับสนเริ่มเกิดขึ้น เมื่อ “ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคติดต่อร้ายแรงของสหรัฐ (ซีดีซี) ไม่ยืนยันว่า “ไวรัสซิกา” เป็นต้นเหตุทำให้เกิดโรคศีรษะเล็ก เพียงแต่บอกว่า “อาจมีความสัมพันธ์เชื่อมโยงกัน” เท่านั้น

เนื่องจากมีหลายประเทศพบหญิงตั้งครรภ์ป่วยโรคซิกาแล้วเด็กที่คลอดออกมาไม่ได้มีอาการศีรษะเล็ก เหมือนที่เกิดขึ้นในบราซิล !

กลุ่มเอ็นจีโอเริ่มขุดคุ้ยข้อมูลว่า หรือเป็นเพราะ “ยุงจีเอ็มโอ” ในบราซิล คือต้นเหตุทำให้เกิดเด็กหัวเล็กหรือไม่ ? เพราะช่วง 5 ปีที่ผ่านมา บราซิลถือเป็นพื้นที่ทดลอง “ยุงจีเอ็มโอ” ขนาดใหญ่ของภูมิภาคละตินอเมริกา

ยุงจีเอ็มโอ หมายถึง “ยุงดัดแปลงพันธุกรรม” ใช้วิธีตัดต่อ ดีเอ็นเอไวรัสโรคเริม และ แบคทีเรียอีโคไล ใส่ลงไปยุงตัวผู้ แล้วปล่อยสู่ธรรมชาติไปผสมพันธุ์กับยุงตัวเมีย ยีนนี้จะช่วยทำให้ไวรัสไข้เลือดออกในตัวยุงหมดฤทธิ์ และทำให้ไข่ของยุงตัวเมีย “ฝ่อ” หรือไม่ฟักออกเป็นลูกน้ำ เชื่อว่าจะช่วยลดจำนวนยุงที่เป็นพาหะนำสู่ “ไข้เลือดออก” ที่กำลังแพร่ระบาดในหลายประเทศ บริษัทเจ้าของเทคโนโลยียุงจีเอ็มโอ คือ “ออกซิเทค” (Oxitec) จากอังกฤษ ตั้งชื่อรหัสยุงจีเอ็มโอว่า “โอเอ็กซ์ 513เอ” (OX513A) สร้างห้องแล็บผลิตยุงจีเอ็มโอในหลายประเทศ โดยเฉพาะบราซิลทำทดลองตั้งแต่ปี 2555 ผลิตยุงได้เดือนละ 2 ล้านตัว เนื่องจากบราซิลมีประชากรทั้งหมด 200 ล้านคน พบการระบาดของไข้เลือดออกเดงกี่อย่างรุนแรง พบผู้ป่วย 6-7 แสนรายต่อปี เสียชีวิตประมาณ 200-300 ราย

“ยุงจีเอ็มโอ” กลายเป็นความหวังในการจำกัดยุงลายพาหะโรคไข้เลือดออก บราซิลทดลองปล่อยยุง “โอเอ็กซ์ 513เอ” สู่ธรรมชาติเมื่อปี 2557 ในพื้นที่รัฐทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของบราซิล ซึ่งเป็นพื้นที่ระบาดของโรคซิกาในปี 2558

นักวิทยาศาสตร์กลุ่มที่เชื่อว่า “ยุงจีเอ็มโอ” เป็นอัศวินในสงครามปราบยุงลาย พาหะของไข้เลือดออกเดงกี่ ชิคุนกุนยา รวมถึงไวรัสซิกา เนื่องจากยุงในธรรมชาติเหล่านี้เริ่มดื้อต่อยาฆ่าแมลง และยังไม่มีวัคซีนรักษาโรคไข้เลือดออก จากผลการศึกษายุงจีเอ็มโอ “โอเอ็กซ์ 513เอ” ที่ปล่อยในเกาะเคย์แมนปี 2553 พบจำนวนยุงลดลงตามเป้าหมายร้อยละ 80

ปี 2554 ทีมนักวิทยาศาสตร์จากออกซิเทค ทดลองในพื้นที่ “อิตาเบราบา” ชานเมืองจูอาเซยโร รัฐบาเยีย ทางตะวันออกเฉียงเหนือซึ่งเป็นภูมิภาคแห้งแล้งของบราซิล ชานเมืองนี้มีผู้คนอาศัยหนาแน่น แต่ไม่มีน้ำประปา ชาวบ้านต้องรองน้ำเก็บไว้ใช้ จึงกลายเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำชั้นดีของยุงลาย ผลปรากฏว่า ประชากรยุงลดลงร้อยละ 81-95

ขณะที่ฝ่ายค้านหรือเครือข่ายต่อต้านจีเอ็มโอ เปิดเผยข้อมูลเมื่อปลายเดือนมกราคม 2559 ว่า “ออกซิเทค” เป็นบริษัทอังกฤษที่เป็นลูกของบริษัทอินเตอร์ซอนของอเมริกา (Intrexon Corporation) การระบาดของไวรัสซิกาอาจเกิดจากยุงจีเอ็มโอก็ได้ เนื่องจากในอดีต “ไวรัสซิกา” เคยระบาดในประเทศอื่นมาแล้ว แต่ไม่พบทารกหัวเล็กตั้งแต่กำเนิดมากมายหลายพันคนเหมือนในบราซิล นอกจากนี้ยังไม่เคยมีงานวิจัยชี้ชัดว่ายุงจีเอ็มโอจัดการกับไวรัสด้วยวิธีการใด? มีโอกาสจะแพร่เชื้อโรคมาสู่มนุษย์หรือไม่? ที่สำคัญเชื้อไวรัสซิกาเมื่อเติบโตในยุงเหล่านี้ได้ จะนำไปสู่วิวัฒนาการของไวรัสร้ายตัวใหม่ที่เป็นอันตรายยิ่งกว่าไวรัสต้นกำเนิดหรือไม่?

ที่น่าเป็นห่วงคือ ผลกระทบจากการปล่อยสิ่งมีชีวิตสายพันธุ์ใหม่สู่สภาพแวดล้อม อาจทำให้ประชากรยุงลดลงอย่างรวดเร็ว กลายเป็นอันตรายต่อแมลงอันตรายชนิดอื่น หรือสัตว์อื่นหรือไม่ เพราะทำลายวงจรห่วงโซ่อาหารของธรรมชาติ

วิวาทะของกลุ่มสนับสนุนและกลุ่มคัดค้าน “ยุงจีเอ็มโอ” กลายเป็นประเด็นสำคัญที่หน่วยงานรัฐของไทยและคนไทยต้องจับตามองอย่างใกล้ชิด

เนื่องจาก บริษัทออกซิเทค เคยประกาศว่าจะนำยุง “โอเอ็กซ์ 513เอ” ที่เคยทดลองในบราซิล มาทดลองในมาเลเซีย สิงคโปร์ เวียดนาม อินเดีย และ “ไทยแลนด์” ?!?

ทีมข่าว “คม ชัด ลึก” สอบถามไปยังนักชีววิทยาที่เกี่ยวข้องกับเรื่องนี้ ปรากฏว่าไม่เคยมีรายงานการขออนุญาตนำยุงจีเอ็มโอเข้ามาทดลองในประเทศไทยแต่อย่างใด

ทั้งนี้แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านไวรัสไข้เลือดออกของกระทรวงสาธารณสุข ยอมรับว่าไม่เคยรับรู้ข้อมูลว่ามีการทดลองยุงจีเอ็มโอในประเทศไทยมาก่อน แต่ก็ไม่สามารถยืนยันว่า “ไม่มี” เพราะอาจเป็นความร่วมมือของหน่วยงานบางแห่งได้

ส่วนความกังวลว่า ยุงจีเอ็มโอมีโอกาสทำให้เด็กทารกเกิดมาหัวเล็กหรือไม่นั้น แพทย์ข้างต้นยืนยันว่าที่ผ่านมายังไม่มีผลงานวิจัยหรือผลการศึกษายืนยันว่า กรณีที่เกิดขึ้นในบราซิลเกี่ยวข้องกับยุงจีเอ็มโอหรือไม่ พร้อมกล่าวทิ้งท้ายว่า

“การนำพืชหรือสัตว์ดัดแปลงพันธุกรรมมาปล่อยสู่ธรรมชาติเป็นเรื่องต้องระมัดระวัง เพราะผลกระทบจากการไปฝืนธรรมชาติ เป็นอะไรที่ไม่สามารถคาดการณ์ได้ในอนาคต”

………………….

(หมายเหตุ : ที่มาของรูป http://images.latintimes.com/sites/latintimes.com/files/styles/large_breakpoints_theme_lt_desktop_1x/public/2015/07/24/mosquito-malaria.jpg

https://www.britishcouncil.org/sites/default/files/styles/bc-landscape-630×354/public/oxitec_males_mosquitoes_being_released_in_brazil_resize.jpg?itok=hbuiIBFx
http://www.thestar.com.my/~/media/10b4f86295b448cc948ea7d946e9f54f.ashx/
http://i.dailymail.co.uk/i/pix/2016/01/29/10/30B1139900000578-0-image-a-5_1454062868902.jpg)

           เมื่อวันที่ 5 ก.พ.2559 ที่กระทรวงศึกษาธิการ พล.อ.ดาว์พงษ์ รัตนสุวรรณ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ (รมว.ศธ.) กล่าวว่า เมื่อเร็วๆนี้ได้ขอให้สำนักงานคณะกรรมการอุดมศึกษา (สกอ.) ส่งข้อมูลระเบียบการรับทุนพัฒนาอาจารย์ เพื่อทบทวนเงื่อนไขการให้ทุนในด้านต่างๆ ว่ามีความเหมาะสมหรือไม่ เพราะเวลานี้สังคมมีความเปลี่ยนแปลงอาจจะต้องมาพิจารณาเพิ่มเติม ซึ่งเท่าที่ดูพบว่ามีหลักเกณฑ์ข้อหนึ่งระบุว่าการรับทุนและการชดใช้ทุนเป็นไปตามระเบียบกระทรวงการคลัง (กค.) เพราะฉะนั้น ศธ.อาจจะต้องหารือกับ กค.ด้วยในรายละเอียดต่างๆ รวมถึงคุณสมบัติของผู้ค้ำประกัน แต่ก็พบว่าเมื่อเร็วๆนี้ได้มีการปรับแก้ให้พ่อแม่เป็นผู้ค้ำประกันได้แล้วจึงไม่น่าจะมีปัญหา

“ส่วนตัวมองว่าสาเหตุที่ต้องกำหนดเงื่อนไขให้มีการให้ชำระเงินทุนคืนจำนวนมาก หากผู้รับทุนไม่กลับมาทำงานเป็นอาจารย์ตามที่กำหนดไว้ในสัญญานั้น เพราะรัฐบาลมีวัตถุประสงค์อยากให้ผู้รับทุนกลับมาทำงานรับใช้ประเทศมากกว่าไม่ได้อยากได้เงิน ซึ่งการที่ผู้รับทุนไปแล้วกลับมาทำงานใช้ช่วงเวลาน้อยๆ แล้วชดใช้เงินคืนตรงนี้ก็อาจทำให้เสียโอกาสพัฒนาประเทศ และยังเสียโอกาสกับคนที่เขาอาจจะตั้งใจที่จะไปเรียนและกลับมาทำงานด้วย ดังนั้นรัฐบาลอยากได้คนกลับมาเป็นกำลังพัฒนาประเทศไม่ได้มองเม็ดเงิน ดังนั้นต่อไปจึงอาจจะต้องดูคุณสมบัติของผู้รับทุนให้มากขึ้น รวมถึงดูวัตถุประสงค์และเงื่อนไขการให้ทุนในภาพรวมทั้งหมด เชื่อว่าคนที่หนีและไม่ยอมชำระเงินทุนคืนไม่ได้มีรายนี้แค่รายเดียว แต่ยังไม่รู้ว่ามีทั้งหมดเท่าไหร่”พล.อ.ดาว์พงษ์ กล่าว

รมว.ศึกษาธิการ กล่าวต่อไปว่า ส่วนกรณีที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดจะตั้งกรรมการสอบ ทพญ.ดลฤดี จำลองราษฎร์ อดีตอาจารย์ภาควิชาทันตกรรมสำหรับเด็ก คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (มม.) นั้น คงไม่สามารถตอบอะไรได้ แต่เชื่อว่าทาง มหาวิทยาลัยมหิดล(มม.) ก็ต้องดำเนินการตามขั้นตอน ศธ.ได้กระจายอำนาจให้มหาวิทยาลัยไปหมดแล้ว เชื่อว่ามหาวิทยาลัยจะสามารถกำกับดูแลเรื่องต่างๆได้เป็นอย่างดี

หมอเผด็จรวบรวมหลักฐานส่งHarvardสอบ

ทพ.เผด็จ พูลวิทยกิจ ทันตแพทย์คลินิกแห่งหนึ่งในจังหวัดสระบุรี ซึ่งเป็น 1 ใน 4 ผู้ค้ำประกัน ทพญ.ดลฤดี จำลองราษฎร์ อดีตอาจารย์ภาควิชาทันตกรรมสำหรับเด็ก คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล (มม.) ที่ไม่กลับมาทำงานชดใช้ทุนรัฐบาล กล่าวถึงความคืบหน้าหลังจากมีข่าวว่าOmbudsซึ่งเป็นหน่วยงานตรวจสอบภายในของHarvard Medicine Schoolได้ส่งคณะกรรมการลงมาตรวจสอบข้อเท็จจริงกรณี ทพญ.ดลฤดี ที่ไม่ใช้ทุนคืนรัฐบาลไทยแล้วว่า ล่าสุดคนไทยในสหรัฐอเมริกาแจ้งว่า ขณะนี้อยู่ในขั้นตอนของการรวบรวมหลักฐาน และเอกสารต่างๆ ซึ่งมีกระบวนการที่ต้องใช้เวลา คาดว่าสัปดาห์หน้าน่าจะมีผลออกมา ทั้งนี้ คนไทยในสหรัฐอเมริกายังได้ส่งหน้าเว็บไซต์ของหน่วยงานOmbudsมาให้ด้วย เพื่อชวนให้คนไทยช่วยกันเข้าไปร้องเรียน หรือส่งข้อมูล ซึ่งจะช่วยเพิ่มน้ำหนักให้กับกรณีที่เกิดขึ้น และไม่ต้องกลัวว่าจะมีผลกระทบอะไร เพราะถือเป็นข้อมูลลับจะไม่มีการเปิดเผยแต่อย่างใด โดยเวลานี้คนไทยในสหรัฐอเมริกาได้เข้ามาร่วมแปลเอกสาร และอธิบายทำความเข้าใจในเรื่องนี้กับคณะกรรมการที่เข้ามาตรวจสอบบ้างแล้ว

“ไม่ว่าอย่างไร ผมยังคงเดินหน้าที่จะฟ้องร้อง ทพญ.ดลฤดี ต่อไป ซึ่งอยู่ระหว่างการติดต่อทนายความในสหรัฐอเมริกาตามที่มีคนไทยในสหรัฐอเมริกาแนะนำมา เพราะการจ้างทนายที่นี่ต้องเสียเงินสูงมาก จึงอยากได้ทนายที่ทำให้เสียเงินน้อยที่สุด หรือยินดีช่วยเหลือเรา จึงทำให้ต้องใช้เวลาอีกสักระยะหนึ่ง และแม้ที่ผ่านมาจะมีคนไทยในสหรัฐอเมริกาบริจาคเงินให้เพื่อดำเนินการฟ้องร้อง แต่พวกเราไม่อยากรบกวน จะพยายามทำอะไรที่เกิดการรบกวนน้อยที่สุด และคาดหวังไว้ว่าหากผมชนะคดีการฟ้องร้องในครั้งนี้ ผมจะขอรับเพียงแค่เงินต้นที่เสียไปเท่านั้น ส่วนค่าดอกเบี้ยและค่าปรับ ผมจะบริจาคให้องค์กรการกุศลในประเทศไทย”ทพ.เผด็จ กล่าว.

ทพ.เผด็จ  กล่าวอีกว่า  นอกจากนั้น ตอนนี้มีหลายคนแจ้งตนมาว่า นายประสิทธิ์ จำลองราษฎร์ และญาติพี่น้องของ ทพญ.ดลฤดี ได้รับความเดือนร้อนจากกรณีนี้ค่อนข้างมาก บางคนคิดว่านายประสิทธิ์คือพ่อของ ทพญ.ดลฤดี ซึ่งความจริงแล้วไม่ใช่พ่อ แต่เป็นอา และเท่าที่ได้ฟังจากผู้ค้ำประกันรายอื่นก็พบว่า นายประสิทธิ์เป็นคนดี และมีความเห็นใจพวกเรามาโดยตลอด และที่ผ่านมายังพยายามช่วยคุยกับพ่อของ ทพญ.ดลฤดี ให้ด้วย ดังนั้น อยากให้พ่อของ ทพญ.ดลฤดี เปิดเผยตัว และออกมาขอโทษ ไม่ใช่ปล่อยให้ญาติพี่น้องต้องมาโดนกระแสสังคมต่อว่าแทน ซึ่งโดยปกติตามขนบธรรมเนียมประเพณีไทย ถ้าลูกไปทำความผิด หรือทำอะไรที่ไม่ถูกต้อง พ่อแม่ต้องออกมารับผิดชอบ และขอโทษแทนลูกด้วย แต่พ่อลูกคู่นี้ไม่คิดแบบนี้ ยังคงนิ่งเฉยมาตลอด 10 ปี