1 ใน 16 เกษตรกรที่เข้ารับพระราชทานรางวัลเกษตรกรดีเด่น ประจำปี 2559 คือ นายทอง หลอมประโคน แห่ง อ.ประโคนชัย จ.บุรีรัมย์ ในฐานะเกษตรกรดีเด่น สาขาอาชีพไร่นาสวนผสม ซึ่งยึดปลูกพืชหลากหลาย เพื่อลดความเสี่ยงด้านราคาผลผลิตตกต่ำ ความแปรปรวนของดินฟ้าอากาศ ร่วมกับเลี้ยงสัตว์และทำประมงในที่ดินของตนเอง

นายทอง หลอมประโคน จบการศึกษาด้านวิศวะไฟฟ้ากำลัง แม้จะไม่ใช่ด้านเกษตร แต่ได้นำความรู้ทางช่างมาทำเกษตรจนประสบผลสำเร็จ หลังจากศึกษาหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงอย่างถ่องแท้ จึงเกิดประกายความคิดที่จะนำเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้กับภูมิปัญญา

เริ่มจากนำน้ำใต้ดินมาใช้ในพื้นที่เกษตรของเขา 20 ไร่ ซึ่งเดิมต้องอาศัยน้ำฝน จึงมีปัญหาขาดแคลนน้ำ ทว่า ปัจจุบันพื้นที่นี้มีน้ำเพียงพอสำหรับการเจริญเติบโตของพืช อันเกิดจากการบริหารจัดการน้ำในแปลงนา ที่ใช้ระบบการส่งน้ำทั้งระบบท่อและส่งตามคลองส่งน้ำได้ทั่วถึงทั้งพื้นที่ ส่งให้การผลิตพืชเกษตรเป็นไปอย่างต่อเนื่องและหมุนเวียนทั้งปี

ขณะที่พื้นที่ก็มุ่งบริหารจัดการให้เกิดประโยชน์สูงสุดเช่นกัน จำนวน 20 ไร่ แบ่งเป็นส่วนๆ ประกอบด้วย นาข้าว 17 ไร่ ที่รวมถึงเป็นแหล่งผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวหลากชนิดไว้บริการแก่ผู้ที่สนใจ ต่อเมื่อหลังฤดูทำนาจะใช้พื้นที่นี้ปลูกพืชหมุนเวียน และเลี้ยงปลา อีก 3 ไร่ เป็นที่อยู่อาศัยและสระน้ำซึ่งใช้ประโยชน์อย่างเต็มที่ ทั้งรดพืชผัก ไม้ผลไม้ยืนต้น เลี้ยงปลา เลี้ยงกบ เลี้ยงเป็ด ไก่

ทั้งมีการใช้ระบบสูบน้ำจากโซลาร์เซลล์ สร้างกังหันลมสูบน้ำ ใช้เครื่องนวดข้าวเมดอินไทยแลนด์ ปลูกต้นสบู่ดำใช้ทำไบโอดีเซล เพื่อใช้เป็นเชื้อเพลิง รวมถึงใช้ระบบน้ำหยด เพื่อประหยัดน้ำ ซึ่งทุกสิ่งประดิษฐ์เพื่อการเกษตรในพื้นที่ล้วนเกิดจากไอเดียของเขาทั้งสิ้น

สำหรับผลผลิตนายทองบอกว่า เป็นอาหารของครอบครัวกว่าร้อยละ 80 นอกเหนือจากสิ่งที่ต้องใช้จ่ายอื่นที่ไม่สามารถผลิตได้ในไร่นา ที่เหลือจำหน่ายแก่เพื่อนบ้าน ปัจจุบันไร่นาสวนผสมนี้เป็นศูนย์เรียนรู้ด้านพลังเพื่อชีวิตที่พอเพียง ซึ่งมีเพื่อนเกษตรกร หน่วยงานต่างๆ สถาบันการศึกษา เข้ามาดูงานไม่ขาดสาย ส่วนผู้ที่สนใจเรื่องราวของเกษตรกรดีเด่นท่านนี้ โทรศัพท์ไปพูดคุยได้ที่ 09-3325-1678

              จากที่ “ถั่วลิสง” เป็นพืชเศรษฐกิจที่ปลูกกันแทบทุกครัวเรือน ต่อเมื่อผลผลิตล้นตลาด ราคาตกต่ำ ชาวบ้านบ้านศรีสถิต ต.หนองโก อ.กระนวน จ.ขอนแก่น นำโดย นางดาว ชุมพล จึงพลิกวิกฤติเป็นโอกาส ด้วยการรวมกลุ่มแปรรูปเป็นของว่าง ของฝากหลากเมนู การันตีความร่อยระดับ 5 ดาว สร้างชื่อ สร้างรายได้ ให้แก่ท้องถิ่นและสมาชิกกลุ่มได้อย่างยั่งยืน

นางดาว ชุมพล ประธานกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านศรีสถิต เล่าว่า เกษตรกร ต.หนองโก เมื่อก่อนจะปลูกถั่วลิสงหลังฤดูทำนากันแทบทุกบ้าน เพราะนอกจากช่วยบำรุงดินแล้ว ยังเพิ่มรายได้ในช่วงเวลาอันสั้น ทว่า ระยะหลังราคาตกต่ำ ขายได้เพียงปี๊บละ 100 บาท ปี 2543 ชาวบ้านจึงรวมกลุ่มนำถั่วลิสงมาแปรรูปเป็นสินค้า มีสมาชิก 32 คน

ผลิตเมนูง่ายๆ ถั่วลิสงคั่วทราย ส่งขายตามร้านค้าในหมู่บ้านได้รับการตอบรับจากกลุ่มลูกค้าเป็นอย่างดีจึงคิดแปรรูปให้หลากหลาย โดยได้รับการสนับสนุนจากศูนย์ส่งเสริมอุตสาหกรรมขอนแก่น ภาค 5 ที่จัดหาวิทยากรให้ความรู้แก่สมาชิก พัฒนาบรรจุภัณฑ์ จากนั้นกลุ่มจึงแปรรูปอย่างจริงจัง ปี 2549 ปัจจุบันนอกจากถั่วคั่วทรายแล้ว จะมีถั่วตัด ถั่วกรอบแก้ว ถั่วทอดสมุนไพร ฯลฯ ภายใต้แบรนด์ “ศรีไพรสถิต”

ด้วยใช้ถั่วลิสงผลิตผลในพื้นที่ทั้งหมด พี่ดาว ยอมรับว่า เป็นจุดเด่น จุดขาย ที่ทำให้สินค้าได้รับความนิยมอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะถั่วทอดสมุนไพรที่จะทำขายเฉพาะช่วงออกร้านและตามออเดอร์ลูกค้าสั่งเท่านั้น จะไม่ส่งขายให้ร้านค้า เพราะเกรงจะทำให้ถั่วไม่กรอบ ไม่หอม จึงเลือกผลิตพร้อมจำหน่าย อีกทั้งทางกลุ่มได้เพิ่มผลิตภัณฑ์ทั้งงาดำตัด งาขาวตัด ให้เป็นทางเลือกของลูกค้า เพราะงาต้องใช้เป็นส่วนผสมในการทำถั่วตัดอยู่แล้ว

รสชาติความอร่อยที่ลงตัว การใช้วัตถุดิบที่ดี ส่งให้ชื่อถั่วตัดของกลุ่ม และอีกหลายเมนู ได้รับความนิยมจากผู้บริโภคอย่างกว้างขวาง นั่นทำให้ในปีต่อๆ มา ผลิตภัณฑ์ของกลุ่มหลังส่งผลงานเข้ารับการคัดเลือก จึงได้รับรางวัลโอท็อประดับ 5 ดาวของจังหวัด จึงเป็นที่มาของการเดินสายออกร้านกับหน่วยงานต่างๆ ที่ภาครัฐ และเอกชนจัดขึ้น ทั้งในจังหวัดและจังหวัดใกล้เคียง

แม้ว่าสินค้าของกลุ่มจะมีการแข่งขันกันสูง พี่ดาว บอกว่า ไม่ได้ส่งผลกระทบกับกลุ่มแม่บ้าน ตรงข้ามกลับส่งผลดีทำให้เกษตรกรมีแนวคิดในการต่อยอดผลผลิต ที่สำคัญชาวบ้านเห็นคุณค่าและมีแนวคิดในการนำวัตถุดิบที่มีอยู่ในชุมชนมาต่อยอดแปรรูปเพิ่มมูลค่าไม่ปล่อยทิ้งให้เน่าเสีย

“ถั่วลิสงที่แปรรูปแล้วสามารถเพิ่มมูลค่าจากเดิมถึงร้อยละ 70 ทำให้ขณะนี้ไม่เพียงพอกับความต้องการ บางช่วงขาดตลาด ทำให้เราต้องวางแผนเพาะปลูกควบคู่ไปด้วย ที่สำคัญผลิตแล้วขายให้ชาวบ้าน ลูกหลานก็จะได้กินของดีมีประโยชน์ด้วย” พี่ดาว กล่าว ทั้งฝากถึงผู้นิยมถั่วลิสงแปรรูปอร่อยๆ เชิญได้ที่กลุ่ม หรือโทรศัพท์สอบถามที่ 08-3357-8049

พร้อมบอกเคล็ดลับความอร่อยในการทำถั่วตัดว่า มีส่วนผสมคือ ถั่วลิสง งา น้ำตาล แบะแซ วิธีทำ นำถั่วลิสงและงาคั่วให้สุกจนกรอบมีกลิ่นหอม จากนั้นกะเทาะเปลือกถั่วออกทำให้เป็นซีก ใช้กระทะทองเหลืองตั้งไฟใส่น้ำตาลกับน้ำคนให้น้ำตาลละลาย เทแบะแซลงไปกวนต่อจนเหนียว จึงใส่ถั่วและงาลงในกระทะคนให้ส่วนผสมเข้ากันดี เมื่อได้ที่ตักใส่ถาดที่เตรียมไว้ แต่งหน้าให้เรียบร้อย ทิ้งไว้ให้เย็น จึงตัดเป็นชิ้น บรรจุลงถุงเตรียมจำหน่าย

      คืนวานนี้(7มิ.ย.) ผู้สื่อข่าวรายงานว่าที่บ้านรักไทย ม.7 ต.ชมพู ต.เนินมะปราง จ.พิษณุโลก ได้ปรากฏการณ์หิ่งห้อย เริ่มบินว่อนเต็มสวนยางพาราของชาวบ้านรักไทย มีทั้งหิ่งห้อยกิ่งไม้ ที่มีขนาดเล็กและหิ่งห้อยด้วงช้างขนาดใหญ่ ที่เปล่งแสงจากตัวเรืองแสงระยิบระยับสวยงามเป็นอย่างมาก ชาวบ้านในละแวกใกล้เคียงที่ทราบข่าวต่างมาชมหิ่งห้อยเรืองแสงในช่วงเวลาตั้งแต่เวลา 19.00 น.เป็นต้นไปเป็นจำนวนมาก และเนื่องจากปีนี้มีหิ่งห้อยออกมามากนานกว่าฤดูปกติ คือช่วงระหว่างเดือนพฤษภาคม-มิถุนายน และเริ่มพบเห็นปรากฏการณ์หิ่งห้อยจำนวนมหาศาลมาอย่างต่อเนื่องร่วม 6 ปีแล้ว

นายพิทักษ์ สุดจันทร์ ส.อบต.หมู่ 7 บ้านรักไทย ต.ชมพู อ.เนินมะปราง จ.พิษณุโลก ได้พาผู้สื่อข่าวเดินทางไปพิสูจน์ก็พบว่า จุดที่หิ่งห้อยออกมาบินเปล่งแสงมากที่สุด อยู่บริเวณสวนยางพาราของชาวบ้านหรือบริเวณด้านหลังโฮมสเตย์บ้านรักไทยของตน โดยพบว่าพื้นที่ดังกล่าวเป็นสวนยางพารา ที่ปลูกมาแล้วไม่ต่ำกว่า 10 ปี อยู่ใกล้แนวเขตป่าของอุทยานแห่งชาติทุ่งแสลงหลวง เป็นแปลงสวนยางพาราของชาวบ้านหลายราย เนื้อที่ประมาณ 1,000 ไร่ พบว่า ตั้งแต่ช่วงเวลา 19.00 น.ถึงเวลาประมาณ 22.00 น. จะมีหิ่งห้อยขนาดเล็กจำนวนมาก บินเต็มพื้นที่สวนยางพารา โดยเริ่มบินเหนือระดับพื้นดิน 1-2 เมตร และจะค่อยๆ บินไต่ระดับสูงไปเรื่อยๆ ขณะที่บริเวณพื้นดินของสวนยางพารา ที่ถับถมด้วยใบไม้ยางพาราก็พบแมลงชนิดอีกหนึ่ง เปล่งแสงเต็มพื้นไปหมด เป็นแมลงขนาดใหญ่ความยาวประมาณ 2 นิ้ว คล้ายแมลงสาปหรือชาวบ้านเรียกว่า หิ่งห้อยด้วงช้าง หรือพญาหิ่งห้อย

นายพิทักษ์ สุดจันทร์ กล่าวว่า ปกติแล้ว ที่บ้านรักไทยในช่วงฤดูฝน ก็มักจะมีหิ่งห้อยออกมาบินอยู่แล้ว แต่ปีนี้กลับพบว่า มีหิ่งห้อยออกมาบินในสวนยางพารามากกว่าปกติ ตั้งแต่ต้นเดือนพฤษภาคมเป็นต้นมา โดยเฉพาะช่วงฝนเริ่มตกใหม่ๆ จะมีหิ่งห้อยออกมาบินจำนวนมาก จนส่องแสงสว่างเต็มสวนยางพาราเต็มไปหมด ชาวบ้านที่ทราบข่าวก็แห่พากันมาชมโดยในปี 2556 ที่ผ่านมา มีอาจารย์จากภาควิชากีฏวิทยา(กี-ตะ-วิทยา) มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ขึ้นมาทำการวิจัยและพบว่าหิ่งห้อยที่บ้านรักไทยพบว่าหิ่งห้อยขนาดเล็ก มีกว่า 6 สายพันธุ์ ซึ่งบางสายพันธุ์ ก็หาชมได้ยาก แต่ที่พบมากคือ ก็หิ่งห้อยด้วงช้างและหิ่งห้อยกิ่งไม้

ซึ่งปีนี้ชุมชน 4 หมู่บ้านในเขต ต.ชมพู ได้แก่บ้านซำต้อง บ้านรักไทย บ้านเผ่าไทยและบ้านร่วมเกล้า รวมกลุ่มกันทำมัคคุเทศก์ท้องถิ่นชุมชนรักไทย เพื่อบริการนำเที่ยว บริหารจัดการ การท่องเที่ยวเกษตรเชิงนิเวศ และเที่ยวชมพญาหิ่งห้อยนับแสนตัว ซึ่งหากนักท่องเที่ยวต้องการมาเที่ยวหิ่งห้อยก็สามารถติดต่อมาที่กลุ่มมัคคุเทศน์นำเที่ยว จะมีโปรแกรมพาเที่ยวชมสวนผลไม้ในช่วงเย็นและไปเที่ยวชมหิ่งห้อยในช่วงหัวค่ำ หรือหากต้องการพักชมความงามก็มีโฮมสเตย์ใน 4 หมู่บ้านพร้อมบริการ

โดยชุมชนมีรถบริการนำเที่ยว จัดมัคคุเทศน์พาเข้าไปชม เก็บค่าบริการนำเที่ยวเข้ากลุ่ม และมีข้อปฏิบัติในการเข้าชมหิ่งห้อย อาทิ ควรเข้าชมในคืนเดือนแรม ไม่ฉายไฟ ไม่ถ่ายภาพโดยใช้แฟลช ไม่ก่อกวนหิ่งห้อย ไม่สูบบุหรี่ ไม่ส่งเสียงดัง นักท่องเที่ยวกลุ่มใดต้องการมาชมปรากฏการณ์หิ่งห้อยในช่วงต้นฤดูฝน ตั้งแต่เดือนมิถุนายนถึงกรกฏาคม 2559 สามารถติดต่อล่วงหน้าได้ที่มัคคุเทศน์ท้องถิ่นชุมชนรักไทย ได้เป็นประจำทุกวัน

               ด้วยสภาพถิ่นทุรกันดารห่างไกลความเจริญติดแนวตะเข็บชายแดนประเทศเมียนมาร์ ชาวบ้านที่อาศัยเต็มไปด้วยชนเผ่า 8 ชนเผ่าเป็นชาวไทยภูเขา 100%  ป่าถูกทำลายจากการทำไร่เลื่อนลอยของชาวบ้านห้วยหยวกป่าไซ ต.แม่สลองใน อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย จนกระทั่งสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินทรงเยี่ยมเยียนราษฎรในพื้นที่เมื่อเกือบ 20 ปีก่อน ทอดพระเนตรสภาพชีวิตความเป็นอยู่ที่แร้นแค้น สภาพป่าไม้ถูกทำลาย จากนั้นมีรับสั่งให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้ามาดูแลด้านอาชีพเพื่อให้เขามีรายได้ที่มั่นคง ไม่ไปบุกรุกป่าเพื่อใช้เป็นที่ทำกิน  พร้อมจัดตั้งสหกรณ์รักษ์น้ำเพื่อพระแม่ห้วยหยวกป่าไซ ดูแลผลประโยชน์แก่สมาชิกในเรื่องการลดต้นทุนการผลิตและการตลาด

ณัทพล รัตนาชัยมงคล ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 9 บ้านห้วยหยวกป่าไซ ในฐานะประธานสหกรณ์รักษ์น้ำเพื่อพระแม่ห้วยหยวกป่าไซ ยอมรับว่าสหกรณ์แห่งนี้เป็นแหล่งเงินทุนที่สำคัญสำหรับสมาชิกกู้ยืมเพื่อใช้ในการประกอบอาชีพ เนื่องจากชาวบ้านที่นี่ส่วนใหญ่มีฐานะยากจน ไม่มีเงินพอในการลงทุนซื้อปัจจัยการผลิตจึงจำเป็นต้องกู้นอกระบบ จึงเป็นเหตุให้บริษัทค้าเมล็ดพันธุ์เข้ามาฉวยโอกาสตรงนี้ในการลงทุนให้ชาวบ้านไปก่อนแล้วค่อยจ่ายคืนตอนเก็บเกี่ยวผลผลิต พร้อมรับซื้อผลผลิตทั้งหมดในราคาที่บริษัทเป็นผู้กำหนด แต่หลังจากมีการจัดตั้งสหกรณ์ขึ้นในปี 2547 ปัญหาต่างๆ เหล่านี้ก็เริ่มคลี่คลาย หลังชาวบ้านหันมาให้ความสำคัญกับสหกรณ์มากขึ้น

“ข้าวโพดยังคงเป็นอาชีพที่ทำรายได้หลัก เพราะเขาปลูกกันมานาน ส่วนพืชผักก็ปลูกกันเพื่อบริโภคภายในครัวเรือนเท่านั้น ส่วนชาและไม้ผลที่ปลูกไว้ก็จะเริ่มมีรายได้เข้ามาแทนข้าวโพด คิดว่าไม่เกิน 5 ปี เมื่อพืชสมุนไพร ชา เจียวกู่หลานและไม้ผลชนิดต่างๆ ให้ผลผลิตเต็มที่การปลูกข้าวโพดก็จะค่อยๆ ลดลงไปและล้มเลิกไปในที่สุด”

ประธานสหกรณ์ระบุอีกว่า ก่อนจะมีการจัดตั้งสหกรณ์รักษ์น้ำเพื่อพระแม่ห้วยหยวกป่าไซก็จะมีการระดมทุนจากชาวบ้านเพื่อจัดตั้งเป็นกลุ่มอยู่แล้วมาระยะหนึ่ง โดยการสนับสนุนของสถานีพัฒนาพื้นที่สูงเชียงราย จากนั้นก็มีเจ้าหน้าที่จากสำนักงานสหกรณ์จังหวัดเชียงรายร่วมกับสำนักงานตรวจบัญชีสหกรณ์เข้ามาดูแลการจัดสหกรณ์และวางระบบบัญชีอย่างเต็มรูปแบบ พร้อมจัดสร้างอาคารอเนกประสงค์ 1 หลังเพื่อใช้เป็นที่ทำการสหกรณ์และสถานที่จำหน่ายผลผลิตของสมาชิก

“เหตุผลหลักในการตั้งสหกรณ์คือบริการสินค้าแก่สมาชิก เพราะการเดินทางไปซื้อของที่จำเป็นในเมืองมีความลำบาก ใช้เวลานาน ซึ่งก่อนจะลงซื้อแต่ละครั้ง สหกรณ์จะประชุมสมาชิกทุกครั้งก่อนว่าต้องการสินค้าประเภทไหน มากน้อยเพียงไร เพื่อจะได้จัดการซื้อถูก ไม่ค้างไว้นาน เช่น ไข่ ปลากระป๋อง ข้าวสาร อาหารแห้งต่างๆ เพราะร้านค้าในหมู่บ้านไม่กี่ร้าน สินค้าก็ไม่หลากหลายตามที่ชาวบ้านต้องการมากนัก”

ด้าน สมปอง อินทร์ทอง อธิบดีกรมตรวจบัญชีสหกรณ์กล่าวถึงสหกรณ์รักษ์น้ำเพื่อพระแม่ห้วยหยวกป่าไซระหว่างคณะสื่อมวลชนดูกิจกรรมของสหกรณ์ โดยระบุว่า ก่อนจะมาตั้งเป็นสหกรณ์เขาก็มีการรวมตัวกันมาก่อนแล้ว ต่อมามีกรมตรวจบัญชีสหกรณ์มาวางระบบบัญชีให้ ซึ่งตรงนี้เป็นการช่วยเหลือเกษตรกรให้มีความแข็งแรงในการใช้เงินและบริหารจัดการองค์กรได้ดีโดยใช้หลักการทางบัญชีในการวางแผนขับเคลื่อนองค์กรได้มีทิศทางที่ชัดเจนมากขึ้น โดยผ่านคณะกรรมการสหกรณ์ที่เข้มแข็งและมีการทำงานบริหารจัดการอย่างมีประสิทธิภาพ

“ระบบบัญชีมีความจำเป็นอย่างยิ่ง เพราะสหกรณ์มีหลายประเภทหากไม่มีการบันทึกการจด สิ่งที่ดำเนินการไปก็จะตกหล่น บกพร่องและเป็นช่องทางทำให้เกิดการทุจริตได้ ระบบบัญชีที่เข้ามาเป็นการสะท้อนในแต่ละสหกรณ์ คุณมีกิจกรรมอะไรบ้าง มีรายรับ รายจ่าย ทรัพย์สิน หนี้สิน เงินทุนหมุนเวียนเงินยังไง เหล่านี้จำเป็น สะท้อนความจริงออกมาให้สมาชิกได้รับทราบและเข้าใจ อยู่ในกรอบของสหกรณ์ที่ดี” อธิบดีกรมตรวจบัญชีสหกรณ์กล่าวทิ้งท้าย

สหกรณ์รักษ์น้ำเพื่อพระแม่ห้วยหยวกป่าไซ ต.แม่สลองใน อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย นับเป็นอีกสหกรณ์ต้นแบบในการนำระบบบัญชีเพื่อมาใช้ในขับเคลื่อนองค์กรไปสู่เป้าหมายที่วางไว้

               กรมวิชาการเกษตร แจ้งเตือนเกษตรกรชาวสวนผลไม้ ช่วงวันที่ 8-14 มิถุนายน 2559 ไม้ผลอย่างลองกองซึ่งอยู่ในระยะผลอ่อน บางส่วนกำลังเก็บเกี่ยว เช่นเดียวกับสละ ให้ระวังโรคผลเน่า และโรคราดำ ส่วนสตรอเบอร์รี่ ซึ่งอยู่ในระยะพักฟื้นจากการเก็บผลผลิตและผ่านช่วงแล้งมา ต้นจะโทรม ให้แต่งใบแก่และใบที่เป็นโรคออก

ข้อสังเกตอาการโรคผลเน่า มักพบที่ขั้ว ผล ลามลงไปที่ผิวเปลือก เปลือกจะเป็นสีน้ำตาลอ่อนและค่อยๆ เข้มขึ้น ผลนิ่มและเกิดแผลยุบตัวทำให้ผลหลุดจากขั้ว และจะพบเชื้อราสีขาวบริเวณขั้ว

แนวทางป้องกัน ตัดแต่งทรงพุ่มให้โปร่ง,ตัดแต่งช่อผลเพื่อลดการเบียดกันจนทำให้เกิดแผล,ให้น้ำอย่างสม่ำเสมอ ระวังอย่าให้พืชขาดน้ำในช่วง 10 สัปดาห์หลังติดผล,หมั่นสำรวจสวนอย่างสม่ำเสมอ เก็บผลที่เป็นโรคออกไปทำลายนอกสวน

เมื่อพบการระบาด พ่นด้วยสารเบโนมิล 50% ดับเบิ้ลยูพี อัตรา 6-12 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร หรือ แมนโคเซบ 80% ดับเบิ้ลยูพี อัตรา 50 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร จำนวน 1-2 ครั้ง ทุก 7 วันช่วงผลเริ่มสุก และหยุดพ่นอย่างน้อย 7 วันก่อนเก็บเกี่ยว

ส่วนโรคราดำ จะพบคราบราสีดำติดตามช่อดอก ช่อผล ทำให้ดอกผิดปกติ เหี่ยวและหลุดร่วง ทำให้ไม่ติดผล

แนวทางป้องกัน พ่นน้ำเปล่าล้างคราบราดำ เพื่อลดปริมาณเชื้อ,พ่นสารกำจัดโรคพืชเบโนมิล 50% ดับเบิ้ลยูพี อัตรา 6-12 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร บนช่อผลช่วงก่อนเก็บเกี่ยวทุก 14 วัน,พ่นสารกำจัดแมลงเพลี้ยหอย ได้แก่ มาลาไทออน 83% อีซี อัตรา 30 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร

               ภายหลังจาก สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มีรับสั่งกับอธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ (นายเสงี่ยม มาหมื่นไวย) เมื่อวันที่ 7 มิถุนายน 2534 ให้มีการจัดการเรียนรู้วิชาการสหกรณ์ในโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดน กรมส่งเสริมสหกรณ์ได้สนองแนวพระราชดำริ โดยการจัดส่งเจ้าหน้าที่เข้าไปให้คำแนะนำแก่ครูผู้สอนวิชาสหกรณ์ แนะนำถึงแนวทางการจัดตั้งสหกรณ์ขึ้นในโรงเรียน เพื่อดำเนินกิจกรรมด้านต่างๆ อาทิ การจัดหาสินค้ามาจำหน่าย การรับฝากเงินจากนักเรียน การเชื่อมโยงกับโครงการเพื่ออาหารกลางวัน โดยรับซื้อผลผลิตการเกษตรที่นักเรียนผลิตขึ้น มาแปรรูปแล้วนำมาผลิตเป็นอาหารกลางวัน เพื่อเป็นการส่งเสริมโภชนาการที่ดีให้แก่เยาวชน

ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา นอกจากการอบรมถ่ายทอดความรู้ถึงกระบวนการทำงานร่วมกันในรูปแบบของสหกรณ์ให้แก่ครูและนักเรียนแล้ว ยังมีการจัดอบรม การจัดทำคู่มือการสอนวิชาการสหกรณ์ในโรงเรียน การประยุกต์กิจกรรมต่างๆ ให้เข้ามาสู่การสอนวิชาสหกรณ์เพื่อให้นักเรียนมีความสนใจและเข้าใจในเรื่องสหกรณ์มากขึ้น โรงเรียนหลายแห่งมีการผลิตสื่อการสอนวิชาสหกรณ์ ประเภท เกม บทเพลง การ์ตูน หนังสือนิทาน ซึ่งช่วยดึงดูดความสนใจจากนักเรียนได้มากขึ้น การเรียนการสอนวิชาสหกรณ์จึงได้แพร่ขยาย ไม่เฉพาะแค่ในโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนเท่านั้น ปัจจุบันโรงเรียนในสังกัด สพฐ. โรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานคร โรงเรียนพระปริยัติธรรมและโรงเรียนสอนศาสนา ก็มีการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนวิชาสหกรณ์ในโรงเรียนทุกจังหวัดทั่วประเทศ

ต่อมากรมส่งเสริมสหกรณ์ได้กำหนดให้ทุกวันที่ 7 มิถุนายน เป็นวันสหกรณ์นักเรียน ทุกจังหวัดจะมีการจัดกิจกรรมเพื่อส่งเสริมและสร้างการเรียนรู้เรื่องการสหกรณ์ให้แก่เด็กและเยาวชน และวันที่ 7 มิถุนายน 2559 นี้ ก็เช่นกัน ยังคงมีการถ่ายทอดความรู้ความเข้าใจเรื่องสหกรณ์ในวันสหกรณ์นักเรียนทุกจังหวัด สำหรับในส่วนกลาง กรมส่งเสริมสหกรณ์โดยสำนักพัฒนาและถ่ายทอดเทคโนโลยีการสหกรณ์ ร่วมกับสำนักงานส่งเสริมสหกรณ์กรุงเทพมหานครพื้นที่ 1 และ 2 ณ หอประชุม กรมราชองครักษ์(เกียกกาย) กรุงเทพ

สำหรับกิจกรรมในวันสหกรณ์นักเรียนปีนี้ จะมีการจัดนิทรรศการเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี นิทรรศการ 100 ปี สหกรณ์ไทย และนิทรรศการจากหน่วยงานต่างๆ เช่น กรมตรวจบัญชีสหกรณ์, สันนิบาตสหกรณ์แห่งประเทศไทย และชุมนุมสหกรณ์ประเภทต่างๆ คาดว่าจะมีครูและนักเรียนเข้าร่วมงานไม่น้อยกว่า 800 คน โดยสำนักงานส่งเสริมสหกรณ์กรุงเทพมหานครพื้นที่ 2  ภายใต้การนำของ ผอ.ธนิต จันทร์ประทีป ได้นำคณะครูและนักเรียนจาก 17 โรงเรียน ที่อยู่ในการดูแลมาร่วมงานจำนวน 400 คน นอกจากการแสดงนิทรรศการในงานแล้ว ยังมีฐานการเรียนรู้วิถีสหกรณ์และจัดกิจกรรมเพื่อให้นักเรียนมีส่วนร่วมอีกด้วย

              ต้น “โสกเขา” พบได้ทั่วไปตามป่าเบญจพรรณ มักพบบ่อยตามริมลำธาร หรือที่ลาดชันในป่าดิบชื้น

เป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง อยู่ในวงศ์ LEGUMINOSAE ความสูงราว 10 เมตร มีบางต้นอาจสูงถึง 20 เมตร ต้นตรง ทรงพุ่ม เปลือกต้นสีเทาน้ำตาล

ใบ ประกอบแบบขนนก มีใบย่อย 3-7 คู่ ทรงรี กว้าง 3-8 ซม. ยาว 10-28 ซม. โคนใบสอบ ปลายแหลมมน ใบค่อนข้างหนา ขอบเรียบ

ดอก ออกเป็นช่อที่ปลายกิ่ง แต่ละช่อมีดอกย่อยเป็นกลุ่มจำนวนมาก เป็นวงกว้างราว 15-25 ซม. ดอกย่อยมีก้านเป็นหลอดคล้ายดอกเข็มสีชมพูอมแดง เวลาบานกลีบเลี้ยงแตกเป็น 4 แฉก ด้านบนสีเหลือง ตรงกลางมีเกสรตัวผู้ชูคล้ายหนวดแมว 3-5 อัน กลิ่นหอมอ่อนๆ

ผล เป็นฝักรูปขอบขนานแกมใบหอก ยาว 10-30 ซม. ปลายฝักโค้ง ด้านในมี 6-8 เมล็ด

ขยายพันธุ์ เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง ชอบความชื้น แสงแดดจัด