“วันสิ่งแวดล้อมโลก” 5 มิถุนายนที่ผ่านมา ไม่ทราบว่านอกจากการจัดงานใหญ่ที่ห้างพารากอน กับกิจกรรมอื่นๆ เช่น แจกต้นไม้ และเปิดให้ประชาชนได้เข้าไปใช้บริการสถานที่ท่องเที่ยวในสังกัด “กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม” กันแบบฟรีๆทั่วประเทศแล้ว ทั้งรัฐบาลและคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ได้กลับมาคิดมาทบทวนอะไรเกี่ยวกับนโยบายสิ่งแวดล้อมโดยเฉพาะการจัดการมลพิษเรื่องขยะหรือไม่

ถามว่าทำไมต้องกลับมาคิดทบทวนกันตอนนี้?

ก็เพราะว่านี่มันก็ครบ 3 ปีแล้วที่คสช.เข้ามาควบคุมอำนาจการบริหารประเทศ ซึ่งถ้ายังจำกันได้ ตอนนั้นเราจะเห็นว่าหนึ่งในนโยบายที่คสช.ให้ความสำคัญมากๆ ก็คือเรื่องการจัดการปัญหาขยะ จนถึงกับประกาศเป็น “วาระแห่งชาติ” กันเลยทีเดียว

จากนั้นไม่นานรัฐบาลโดย “กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม” ก็ยังประกาศ “โรดแมป” การจัดการขยะมูลฝอยและของเสียอันตราย ซึ่งว่ากันตั้งแต่การจัดการขยะตกค้างในพื้นที่วิกฤติ เพื่อจัดการขยะเก่าที่มีอยู่แล้ว ไปจนถึงการสร้างรูปแบบการจัดการขยะใหม่ การออกระเบียบ กฎหมาย และไล่ไปจนถึงการสร้างวินัยให้คนในชาติเรื่องการทิ้งและการจัดการขยะตั้งแต่ต้นทาง

ขณะที่เมื่อประมาณเดือนพฤษภาคม 2559 ที่ผ่านมา รัฐบาลก็ยังได้เห็นชอบ “แผนแม่บทการบริหารจัดการขยะมูลฝอยของประเทศ” (พ.ศ.2559-2564) เพื่อเป็นแนวทางขับเคลื่อนประเทศไทยไปสู่การเป็นสังคมปลอดขยะ (Zero Waste Society)
โดยวางอยู่บนแนวคิด 3Rs-ประชารัฐ คือ การส่งเสริมการจัดการขยะที่ต้นทาง ซึ่งเป็นการจัดการขยะที่ยั่งยืน โดยลดปริมาณขยะ (Reduce) การใช้ซ้ำ (Reuse) และการนำกลับมาใช้ใหม่ (Recycle) ภายใต้หลักการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ เอกชน และภาคประชาชน เพื่อวางรากฐานการดำเนินการจัดการขยะให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน

หลังจากนั้นจึงตามมาด้วยการคลอด “แผนปฏิบัติการประเทศไทยไร้ขยะ ตามแนวทางประชารัฐ” ระยะ 1 ปี (พ.ศ.2559-2560) เพื่อเป็นแนวทางปฏิบัติในการจัดการขยะระยะสั้นภายใต้แผนแม่บทดังกล่าว

ผมไม่ทราบว่าท่านผู้อ่านจะมองเห็นเหมือนผมหรือเปล่าว่า ตลอด 3 ปีที่ผ่านมาทั้งคสช.และรัฐบาลค่อนข้างมีนโยบายและให้ความสำคัญเกี่ยวกับปัญหาเรื่องขยะมาก ซึ่งถือเป็น “ข้อดี” เพราะถ้าให้ย้อนมองกลับไปในรัฐบาลที่ผ่านๆมา อย่าว่าแต่ “นโยบาย” เลยครับ แค่คิดก็แทบไม่มีใครมานั่งคิดกันด้วยซ้ำ

ดังนั้นประเด็นนี้ต้องชมรัฐบาลและคสช.

แต่ปัญหามันอยู่ที่ว่า หลังจากมี “นโยบาย” ไปแล้ว ในระดับ “ปฏิบัติ” เป็นยังไงกันบ้าง

ตลอด 3 ปีที่ผ่านมา สิ่งที่ผมเห็นในการปฏิบัติเรื่องการแก้ปัญหาขยะ ก็คือ ส่วนใหญ่ยังคงทำงานกันเสมือนการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า คือ ได้รับแจ้งว่าเกิดปัญหาขยะที่ไหน น้ำเสียที่ไหน ผู้มีอำนาจก็จะพากันสั่งการให้ส่งทหาร ส่งเจ้าหน้าที่ เฮโลไปจัดการทีหนึ่งให้เสร็จๆ ไป ซึ่งไม่ต่างอะไรกับการวิ่งตามปัญหา และทำให้เรายังคงเห็นชาวบ้านออกมาโวยวายว่ามีขยะโผล่ตรงนั้นที ตรงนี้ที ไม่เว้นแม้แต่กลางทะเล

นี่จึงสะท้อนให้เห็นความจริงว่า “รากเหง้า” ของปัญหาขยะยังอยู่ และยังไม่ได้รับการจัดการแม้แต่น้อย

ดังนั้นในโอกาสครบรอบ 3 ปี คสช. และใกล้จะครบรอบ 3 ปี การประกาศ “วาระแห่งชาติ” เรื่องการจัดการปัญหาขยะ ก็น่าจะถือโอกาสกลับมาปรับปรุงทบทวนแนวทางการทำงานกันแบบจริงๆจังๆว่า จะแปลงนโยบายเรื่องขยะทั้งหมดที่ว่ามาไปสู่การปฏิบัติที่มีประสิทธิภาพ และสามารถแก้ไขได้อย่างตรงจุดได้ยังไง

แต่ละหน่วยงาน แต่ละภาคส่วน จะร่วมกันเคลื่อนให้เป็นองคาพยพเดียวกันได้แบบไหน จะต้องรณรงค์ปลุกกระแสจัดการขยะตั้งแต่ต้นทางกันยังไง ขยะพิษ ขยะอุตสาหกรรม และขยะอื่นๆ จะใช้วิธีไหนกำจัด

เหล่านี้ต้องมาคุยต้องลงมือกันแบบต่อเนื่องและจริงจัง

แล้วขอเถอะครับ ไอ้ประเภทจัดงานอีเว้นท์สร้างกระแสรณรงค์กันทีเดียวแล้วหายต๋อมเหมือนอย่างที่เคยทำมา ก็เลิกเสียเถอะครับ มันล้างผลาญชาติเปล่าๆ

มะลิลา 

นำร่องเพาะเลี้ยงปลาช่อนในพื้นที่ปลูกข้าว

เกษตรฯจับมือเอกชนนำร่อง5จังหวัด-เสริมขีดความสามารถแข่งขัน

น.ส.ชุติมา บุณยประภัศร รมช.เกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) หรือ สวก. และกรมประมง ได้ร่วมลงนามกับบริษัท เบทาโกร จำกัด (มหาชน) ในบันทึกข้อตกลงความร่วมมือส่งเสริมการเพาะเลี้ยงปลาช่อนในพื้นที่ปลูกข้าว เพื่อส่งเสริมให้เกษตรกรที่ปลูกข้าวเปลี่ยนมาเลี้ยงปลาช่อนให้ได้ 200 บ่อ/ราย ซึ่งมีจังหวัดนำร่อง 5 จังหวัด คือ ขอนแก่น นครราชสีมา หนองคาย กำแพงเพชร และอ่างทอง ภายใต้
งบประมาณกว่า 8 ล้านบาท

นายอดิศร พร้อมเทพ อธิบดีกรมประมง กล่าวเพิ่มเติมว่า ปัจจุบันมีการเพาะเลี้ยงปลาช่อนอย่างแพร่หลายในพื้นที่ภาคกลางและภาคเหนือของไทย ซึ่งที่ผ่านมา เกษตรกรบางส่วนยังใช้ลูกพันธุ์ที่จับจากธรรมชาติ ทำให้มีปริมาณไม่เพียงพอต่อความต้องการของเกษตรกรที่สนใจเลี้ยงปลาชนิดนี้เพิ่มมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง กรมประมงจึงได้ขอสนับสนุนงบประมาณจาก สวก. เพื่อศึกษาวิจัยการเพาะพันธุ์และอนุบาลลูกปลาช่อนแบบครบวงจรให้ได้ปริมาณมากขึ้น เพื่อแก้ไขปัญหาการขาดแคลนลูกพันธุ์ให้แก่เกษตรกร ซึ่งในการวิจัยได้มีการศึกษาวิธีการเลี้ยงพ่อแม่พันธุ์ การเพาะพันธุ์ การอนุบาลลูกปลา จนประสบความสำเร็จ ทำให้สามารถพัฒนารูปแบบการเลี้ยงปลาช่อนให้มีมาตรฐานยิ่งขึ้นทั้งในบ่อดินและบ่อซีเมนต์ พัฒนาการเพาะพันธุ์ปลาช่อนโดยใช้โฮโมนสังเคราะห์ ทำให้สามารถผลิตลูกปลาช่อนให้มีมาตรฐาน โดยมีอัตรารอดตายเฉลี่ย 30-40% รวมทั้งสามารถปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินอาหารของลูกปลาช่อนจากการกินอาหารมีชีวิตเป็นอาหารเม็ดได้อีกด้วย

ด้าน นางพรรณพิมล ชัญญานุวัตรผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (สวก.) กล่าวว่า การลงนามข้อตกลงความร่วมมือในครั้งนี้ เป็นหนึ่งในภารกิจในการสนองตอบนโยบายภาครัฐและกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่จะร่วมกันส่งเสริมการนำผลงานวิจัยสู่การใช้ประโยชนเชิงสาธารณะอย่างแท้จริง ซึ่งจะช่วยสร้างโอกาส สร้างอาชีพ สร้างรายได้ให้แก่พี่น้องเกษตรกร และช่วยให้เกษตรกรสามารถเข้าถึงองค์ความรู้ในการประกอบอาชีพเกษตรกรรม ซึ่งเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการ จะมีรายได้สุทธิที่เป็นตัวเงินจากการเลี้ยงปลาช่อนในบ่อดิน เพื่อจำหน่ายบ่อละ 80,000 บาท ในระยะเวลา 3-4 เดือน คิดเป็นมูลค่ารวมทั้งสิ้น 16,000,000 บาท และจากการประเมินผลตอบแทนทางเศรษฐศาสตร์พบว่า หากมีการส่งเสริมผลักดันอย่างต่อเนื่องภายในระยะเวลา 10 ปี จะมีมูลค่าถึง 5,000 ล้านบาท ซึ่งเมื่อโครงการเสร็จสิ้นจะได้นำเทคโนโลยีไปถ่ายทอดและขยายผลให้แก่เกษตรกรในพื้นที่ปลูกข้าว รวมทั้งพื้นที่ที่มีความพร้อมและเหมาะสมต่อไป

นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณอย่างหาที่สุดมิได้ของกรมชลประทาน และชาวจังหวัดจันทบุรี ที่ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ไปทรงเปิดโครงการบรรเทาอุทกภัยเมืองจันทบุรีอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดจันทบุรี เมื่อวันที่
19 พฤษภาคม 2560 ที่ผ่านมา

“..มีถนน 3 สายขนานกันที่กั้นน้ำ วิธีที่จะทำก็คือต้องดูว่าน้ำมันลงมาที่ไหนก็ดูได้ ถ้าผู้ว่าราชการจังหวัดไปดูก็จะเห็นได้ ไปสำรวจดูว่าน้ำจะลงทางไหน แล้วก็ได้ทำการระบายน้ำ คือช่องระบายน้ำที่สอดคล้องกัน และถึงเวลาฝนลงมา น้ำลงมา ก็สามารถที่จะระบายออกไปได้ ไม่มีปัญหา สามารถที่จะระบายน้ำออกไป ไม่ให้ประชาชนเดือดร้อน ถ้าถึงเวลาที่ต้องการน้ำเก็บเอาไว้ ก็มีทำเป็นประตูน้ำกักเอาไว้ไม่ให้น้ำไหลไปโดยไร้ประโยชน์ แต่ถึงเวลาก็ปล่อยน้ำออกไปได้..”

ความตอนหนึ่งของพระราชดำรัสที่รัชกาลที่ 9 พระราชทานไว้ อันเป็นที่มาของการดำเนินโครงการบรรเทาอุทกภัยเมืองจันทบุรีอันเนื่องมาจากพระราชดำริ

อย่างไรก็ตาม ขณะนี้แม้โครงการบรรเทาอุทกภัยเมืองจันทบุรีอันเนื่องมาจากพระราชดำริจะแล้วเสร็จ และสามารถแก้ไขปัญหาน้ำท่วมได้อย่างมีประสิทธิภาพก็ตาม แต่ถ้าจะให้เกิดประโยชน์สูงสุด ทั้งในฤดูฝนสามารถป้องกันน้ำท่วมได้ 100 % และในฤดูแล้งมีน้ำเพียงพอสำหรับทุกๆ กิจกรรม โดยเฉพาะการอุปโภคบริโภคและการเกษตรนั้น จำเป็นจะต้องพัฒนาต่อยอดโครงการ

นายสัญชัย เกตุวรชัย อธิบดีกรมชลประทาน กล่าวว่า โครงการบรรเทาอุทกภัยเมืองจันทบุรีอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เป็นการเพิ่มประสิทธิภาพและช่องทางในการระบายน้ำออกสู่ทะเลได้ในปริมาณและเวลาที่เร็วขึ้น โดยได้มีการขุดลอกปรับปรุงแม่น้ำจันทบุรีใหม่ เพื่อเพิ่มศักยภาพในการระบายนํ้าได้ถึงประมาณ 500 ลูกบาศก์เมตร (ลบ.ม.)/วินาที และได้มีการขุดคลองผันน้ำสายใหม่ซึ่งได้รับพระราชทานชื่อว่า “คลองภักดีรำไพ” มีความยาว 11.6 กิโลเมตร พร้อมประตูระบายนํ้าไว้ทำหน้าที่ควบคุม บริหารจัดการนํ้า อีกจำนวน 11 แห่ง โดยขุดแยกออกจากแม่นํ้าจันทบุรีก่อนเข้าถึงตัวเมือง เพื่อผันนํ้าส่วนเกินศักยภาพของแม่น้ำจันทบุรีที่รองรับปริมาณนํ้าได้ออกสู่ทะเล โดยมีประสิทธิภาพในการระบายน้ำได้สูงสุด 300 ลบ.ม./วินาที

โครงการบรรเทาอุทกภัยเมืองจันทบุรีอันเนื่องมาจากพระราชดำริ มีศักยภาพในการระบายน้ำสูงสุดได้ 800 ลบ.ม./วินาที สูงกว่าปริมาณน้ำหลากเฉลี่ยที่ไหลผ่านเมืองจันทบุรีในรอบ 100 ปี หรือแม้กระทั่งปริมาณน้ำไหลหลากมากที่สุดในปี 2542 ที่เกิดเหตุการณ์น้ำท่วมเมืองจันทบุรีรุนแรงที่สุด ก็มีปริมาณน้ำเพียงประมาณ 700 ลบ.ม./วินาทีเท่านั้น

แต่ในอนาคตจะมีปริมาณน้ำไหลผ่านแม่น้ำจันทบุรีมากกว่า 800 ลบ.ม./วินาที หรือไม่ ไม่อาจจะทราบได้ ดังนั้นเพื่อให้ประชาชนสบายใจ 100% และเป็นการพัฒนาลุ่มน้ำจันทบุรีให้เต็มศักยภาพ มีน้ำเพียงพอสำหรับความต้องการในทุกๆ ด้านตลอดทั้งปี กรมชลประทานจึงมีแผนที่จะต่อยอดโครงการบรรเทาอุทกภัยเมืองจันทบุรีอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ด้วยการพัฒนาสร้างแหล่งกักเก็บน้ำขนาดกลางในพื้นที่ตอนบนของลุ่มน้ำจันทบุรี เพื่อตัดยอดน้ำไม่ให้ไหลลงสู่พื้นที่ตอนล่างมากเกินไป และกักเก็บน้ำไว้ใช้ในช่วงฤดูแล้ง หรือฝนทิ้งช่วง

อธิบดีกรมชลประทานกล่าวว่า กรมชลประทานได้ทำการศึกษาเบื้องต้นที่จะดำเนินการสร้างอ่างเก็บน้ำในลุ่มน้ำจันทบุรีตอนบนทั้งสิ้น 3 แห่ง ประกอบด้วย 1.โครงการอ่างเก็บน้ำคลองตารอง เป็นโครงการหนึ่งที่ได้ศึกษาไว้ในรายงานความเหมาะสม โดย JICA เมื่อปี 2532 และกรมชลประทานศึกษาความเหมาะสมและผลกระทบสิ่งแวดล้อม พร้อมออกแบบอีกครั้งเมื่อปี 2540 โดยเป็นอ่างเก็บน้ำขนาดกลาง ความจุประมาณ 60 ล้าน ลบ.ม. ก่อสร้างในพื้นที่ตำบลจันทเขลม อำเภอเขาคิชฌกูฏ จังหวัดจันทบุรี เมื่อแล้วเสร็จจะสามารถตัดยอดน้ำที่ไหลลงสู่แม่น้ำจันทบุรีบรรเทาปัญหาน้ำท่วม เพิ่มพื้นที่ชลประทานได้อีก 26,000 ไร่ และมีน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคอย่างพอเพียงตลอดทั้งปี ขณะนี้อยู่ระหว่างดำเนินการขอเข้าใช้ประโยชน์ในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาสอยดาว

2.โครงการอ่างเก็บน้ำคลองตาหลิว เป็นการสร้างอ่างเก็บน้ำขนาดกลาง ความจุประมาณ 30 ล้าน ลบ.ม. ขณะนี้อยู่ระหว่างการศึกษาความเหมาะสมและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่งอยู่ในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาสอยดาวเช่นเดียวกัน และ 3. โครงการอ่างเก็บน้ำคลองสันทราย เป็นอ่างเก็บน้ำขนาดกลาง ความจุประมาณ 10 ล้าน ลบ.ม. ขณะนี้อยู่ระหว่างการดำเนินงานก่อสร้าง ซึ่งหากกรมชลประทานสามารถพัฒนาแหล่งน้ำในพื้นที่ตอนบนของลุ่มน้ำจันทบุรีได้ทั้งหมด ไม่ใช่เพียงแค่ป้องกันปัญหาน้ำท่วมเฉพาะเขตตัวเมืองจันทบุรีเท่านั้น แต่จะช่วยแก้ปัญหาน้ำท่วมได้ทั้งลุ่มน้ำ และยังจะทำให้มีน้ำต้นทุนสำหรับการอุปโภคบริโภค และการเกษตรได้ตลอดทั้งปี

นอกจากการต่อยอด โครงการบรรเทาอุทกภัยเมืองจันทบุรีอันเนื่องมาจากพระราชดำริดังกล่าวแล้ว กรมชลประทานยังจะขยายผลโครงการนำมาใช้เป็น “ศาสตร์พระราชา” แก้ปัญหาเรื่องน้ำท่วมในพื้นที่อื่นๆ ที่มีลักษณะภูมิประเทศใกล้เคียง หรือประสบปัญหาคล้ายกับเมืองจันทบุรีอีกด้วย

โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคใต้ ที่มีลักษณะภูมิประเทศมีความลาดชันสูงเช่นเดียวกับจังหวัดจันทบุรี ไม่ว่าจะเป็นที่จังหวัดเพชรบุรี กรมชลประทานจะทำการปรับปรุงคลองส่งน้ำ 4 สาย ขุดขยายคลองธรรมชาติ 1 สาย ปรับปรุงขยายคลองระบายน้ำ 8 สาย และก่อสร้างประตูระบายน้ำ 1 แห่ง จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ อำเภอบางสะพาน เมื่อปลายปีที่ผ่านมา ประสบปัญหารุนแรง จะต้องเพิ่มช่องทางในการระบายน้ำตามแนวพระราชดำริ โดยจะปรับปรุงคลองระบายน้ำเดิม 4 สาย และช่องทางลัดระบายน้ำออกสู่ทะเลพร้อมกับปรับปรุงเพิ่มประสิทธิภาพอ่างเก็บน้ำที่มีอยู่เดิม 3 แห่ง จังหวัดชุมพร เป็นการบรรเทาอุทกภัยใน อำเภอทุ่งตะโก อำเภอหลังสวน และอำเภอเมือง ปรับปรุงคลองธรรมชาติเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการระบายน้ำ 5 สาย ก่อสร้างคลองผันน้ำสายใหม่คล้ายๆ กับคลองภักดีรำไพอีก 2 สาย เป็นต้น

แม้แต่ในพื้นที่ลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา กรมชลประทานก็มีแผนที่จะนำ “ศาสตร์พระราชา” เกี่ยวกับการขุดคลองผันน้ำหรือคลองระบายน้ำสายใหม่ เช่นเดียวกับ “คลองภักดีรำไพ” มาขยายผลแก้ปัญหาอุทกภัย อาทิ

โครงการคลองระบายน้ำหลากบางบาล-บางไทร เป็นการขุดคลองระบายน้ำสายใหม่เพื่อผันน้ำเลี่ยงเมืองพระนครศรีอยุธยา โดยขุดคลองแยกออกจากแม่น้ำเจ้าพระยาที่อำเภอบางบาล ไปบรรจบแม่น้ำเจ้าพระยาอีกครั้งที่ อำเภอบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ระยะทางประมาณ 23 กิโลเมตร ระบายน้ำสูงสุดได้ 1,200 ลบ.ม./วินาที ซึ่งจะช่วยบรรเทาหรือลดความเสี่ยงที่น้ำจะท่วมตัวเมืองพระนครศรีอยุธยา ได้

โครงการก่อสร้างคลองระบายน้ำสายใหม่ เป็นการสร้างคลองระบายน้ำจากแม่น้ำป่าสักซึ่งเป็นสาขาของแม่น้ำเจ้าพระยาลงสู่ทะเลโดยตรง สามารถระบายน้ำได้สูงสุดประมาณ 600 ลบ.ม./วินาที คลองสายนี้นอกจากจะช่วยตัดยอดน้ำมาจากแม่น้ำเจ้าพระยาที่ส่งมาตามคลองชัยนาท-ป่าสักแล้ว ยังสามารถใช้ระบายน้ำจากแม่น้ำป่าสักลงสู่ทะเลโดยตรงไม่ผ่านแม่น้ำเจ้าพระยาได้อีกด้วย

โครงการสร้างคลองระบายน้ำควบคู่กับถนนวงแหวนรอบ 3 ฝั่งตะวันออก คลองสายนี้จะตัดยอดน้ำจากแม่น้ำเจ้าพระยา บริเวณอำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ลงสู่ทะเลโดยตรงได้ประมาณ 500 ลบ.ม./วินาที ขณะนี้กรมชลประทาน กรมทางหลวง และ JICA กำลังทำการศึกษาความเหมาะสมและความเป็นไปได้เบื้องต้น ก่อนจะทำการศึกษา EIA ควบคู่กับการก่อสร้างถนนวงแหวนรอบที่ 3

นี่เป็นเพียงส่วนหนึ่งเท่านั้นที่กรมชลประทานนำ “ศาสตร์พระราชา” โครงการบรรเทาอุทกภัยเมืองจันทบุรีอันเนื่องมาจากพระราชดำริ มาต่อยอดและขยายผลสู่การแก้ไขปัญหาเรื่องน้ำทั่วทุกภูมิภาคของประเทศอย่างยั่งยืน

“ฉัตรชัย” เอาอีก สั่งลุย “โคบาลบูรพา” หลัง ครม.ไฟเขียวงบกว่า 1,000 ล้าน อ้างเร่งปรับเปลี่ยนปลูกข้าวในพื้นที่แห้งแล้ง จ.สระแก้วเป็นแหล่งอุตสาหกรรมโคเนื้อครบวงจรดันส่งออกกัมพูชา เวียดนาม

7 มิ.ย.60 พลเอกฉัตรชัย สาริกัลยะ รมว. เกษตรฯ เปิดเผยว่า ในการประชุม ครม.วานนี้ (6 มิ.ย.60) ครม.มีมติเห็นชอบอนุมัติโครงการ “โคบาลบูรพา” วงเงินรวม 1,028.40 ล้านบาท เพื่อช่วยเหลือฟื้นฟูเกษตรกรในพื้นที่ประสบภัยแล้ง และส่งเสริมอาชีพปศุสัตว์ให้เกษตรกรในพื้นที่ ส.ป.ก. ที่ยึดคืนตามคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 36/2559 ใน จ.สระแก้ว เพื่อพัฒนาให้เป็นเมืองแห่งปศุสัตว์ “โคบาลบูรพา” ตามที่กระทรวงเกษตรฯ เสนอ โดยมีเป้าหมายพื้นที่ปรับเปลี่ยนพื้นที่ 103,823 ไร่ เกษตรกร 6,377 ราย โดยมีทั้งหมด 5 กิจกรรม ภายใต้วงเงิน 1,028.40 ล้านบาท ประกอบด้วย 1) การเลี้ยงโคเนื้อ จัดตั้งธนาคารโคเนื้อ (เพศเมีย) จำนวน 30,000 ตัว และส่งเสริมให้เกษตรกรเลี้ยงโคเนื้อ (เพศเมีย) จำนวน 120,000 ตัว ใช้งบประมาณ 900 ล้านบาท 2) การเลี้ยงแพะ จัดตั้งธนาคารแพะ (เพศผู้/เพศเมีย) จำนวน 3,200 ตัว และส่งเสริมให้เกษตรกรเลี้ยงแพะ (เพศผู้/เพศเมีย) จำนวน 27,200 ตัว ใช้งบประมาณ 13.20 ล้านบาท 3) การปลูกหญ้า/พืชอาหารสัตว์ เนื้อที่ 40,300 ไร่ ใช้งบประมาณ 80.60 ล้านบาท 4) การจัดตั้งโรงฆ่าสัตว์มาตรฐาน GMP จำนวน 1 โรง งบประมาณ 34.60 ล้านบาท และ 5) การส่งเสริมแปลงใหญ่/การจัดตั้งสหกรณ์ “โคบาลบูรพา” จำนวน 1 แห่ง

โดยการดำเนินงานโครงการดังกล่าว มีระยะเวลา 6 ปี (2560 – 2565) แบ่งเป็น 3 ระยะ โดยแต่ละระยะเป็นการปรับเปลี่ยนพื้นที่ของเกษตรกรแต่ละราย ประมาณ 1 ใน 3 ของพื้นที่ ในช่วงการปรับเปลี่ยนระยะแรก เกษตรกรจะมีรายได้จากการปลูกข้าวในพื้นที่เดิม และจากการขายมูลสัตว์ เมื่อครบกำหนดโครงการ (ปี 2565) เกษตรกรคืนโคเนื้อ (เพศเมีย) จำนวน 30,000 ตัว ให้ธนาคารโคเนื้อและคืนแพะ (เพศผู้/เพศเมีย) จำนวน 3,200 ตัว ให้ธนาคารแพะเพื่อขยายผลในพื้นที่อื่นๆ ต่อไป ซึ่งขณะนี้กรมปศุสัตว์ได้สำรวจความต้องการจากเกษตรกร รวมทั้งมีรายชื่อเกษตรกรที่ต้องการเข้าร่วมโครงการแล้ว เป็นเกษตรกรที่ประสบภัยแล้ง จำนวน 6,106 ราย และเกษตรกรในพื้นที่ ส.ป.ก.ที่ยึดคืนตามคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 36/2559 ลงวันที่ 5 ก.ค.59 ใน จ.สระแก้ว จำนวน 271 ราย และอยู่ระหว่างการคัดเลือก

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันจำนวนโคเนื้อในประเทศไทยลดลงเป็นอย่างมากในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา จากจำนวน 8 ล้านตัว เหลือ 4.8 ล้านตัว เนื่องมาจากความต้องการบริโภคเนื้อสัตว์ที่เพิ่มขึ้น ซึ่งกระทรวงเกษตรฯ พิจารณาแล้วเห็นว่า จ.สระแก้ว มีพื้นที่ทำการเกษตร จำนวน 2,340,093 ไร่ แต่มีพื้นที่ในเขตชลประทาน เพียงร้อยละ 10.4 ของพื้นที่ทำการเกษตร ส่งผลให้ผลผลิตต่อไร่ค่อนข้างต่ำ โดยเฉพาะ อ.อรัญประเทศ อ.โคกสูง และ อ.วัฒนานคร มักประสบปัญหาภัยแล้งอยู่เสมอ เกษตรกรส่วนใหญ่จึงมีฐานะยากจน ขาดเงินทุนในการพัฒนา/เปลี่ยนแปลงระบบการผลิตให้เหมาะสมกับศักยภาพของพื้นที่ แต่จุดแข็งของ จ.สระแก้ว คือ มีที่ตั้งพื้นที่เหมาะสมเป็นเขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดนเชื่อมต่อกับประเทศกัมพูชาและเวียดนาม จึงมีศักยภาพในการพัฒนาอุตสาหกรรมโคเนื้ออย่างครบวงจร

สำหรับการดำเนินการโครงการโคบาลบูรพา จ.สระแก้ว นอกจากเกษตรกรจะได้รับการช่วยเหลือฟื้นฟู ให้สามารถประกอบอาชีพปศุสัตว์ได้อย่างยั่งยืนปรับเปลี่ยนพื้นที่ปลูกข้าวในพื้นที่ไม่เหมาะสมไปเป็นการเลี้ยงปศุสัตว์ เพิ่มรายได้ให้เกษตรกรแล้ว ยังเป็นการเพิ่มแม่โคเนื้อพันธุ์ดี เข้าสู่ระบบการผลิตโคเนื้อของภาคตะวันออก ตลอดระยะเวลาโครงการ รวม 120,000 ตัว เป็นฐานผลิตโคเนื้อต้นน้ำ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการพัฒนาอุตสาหกรรมโคเนื้อ รวมถึงเพิ่มทางเลือกในการประกอบอาชีพเลี้ยงแพะ ซึ่งมีความเหมาะสมกับสภาพพื้นที่และผลผลิตมีราคาดี เป็นที่ต้องการของตลาดเวียดนามและลาว และที่สำคัญผู้บริโภคได้บริโภคเนื้อโคที่มีคุณภาพ มีความปลอดภัย ไม่มีการปนเปื้อนของสารเคมีและสิ่งตกค้าง และ สร้างโอกาสในการแข่งขันในตลาดต่างประเทศด้วย

กยท.พร้อมปล่อยเงินให้กู้ยืม ในวงเงินรวมกว่า 2.5 พันล้าน อัตราดอกเบี้ยต่ำ แก่เกษตรกรชาวสวนยาง สถาบันเกษตรกรชาวสวนยาง และผู้ประกอบกิจการยางที่ขึ้นทะเบียนกับ กยท.ปรับปรุงคุณภาพยางพาราในประเทศให้เกิดเสถียรภาพด้านราคา

7 มิ.ย.60 นายธีธัช สุขสะอาด ผู้ว่าการการยางแห่งประเทศไทย เปิดเผยว่า ล่าสุด คณะกรรมการการยางแห่งประเทศไทย เห็นชอบหลักเกณฑ์จัดสรรเงินให้กู้ยืมกองทุนพัฒนายางพาราตามมาตรา 49(3) หมวดที่ 1 เงินให้กู้ยืม โดยการจัดสรรเงินให้กู้ยืมแก่เกษตรกรชาวสวนยาง สถาบันเกษตรกรชาวสวนยาง และผู้ประกอบกิจการยาง เป็นเงินงบประมาณที่มาจากมาตรา 49 (3) ที่มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการสนับสนุน ส่งเสริม และให้ความช่วยเหลือเกษตรกรชาวสวนยาง สถาบันเกษตรกรชาวสวนยางและผู้ประกอบกิจการยาง เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายสำหรับการประกอบอาชีพการทำสวนยาง ค่าใช้จ่ายสำหรับปรับปรุงคุณภาพการผลิต การแปรรูป การตลาด อุตสาหกรรมการแปรรูปยางขั้นต้น อุตสาหกรรมการผลิตผลิตภัณฑ์ยาง และอุตสาหกรรมไม้ยาง รวมไปถึงการดำเนินการอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับยางพารา ซึ่งในภาพรวม เงินทุนกู้ก้อนนี้ซึ่งคาดว่า จะช่วยในการพัฒนายางพาราทั้งระบบ และการรักษาเสถียรภาพราคายางในอนาคตได้อย่างยั่งยืนต่อไป

อย่างไรก็ตาม ในส่วนการคิดอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ ประเภทเงินทุนหมุนเวียน โดยกำหนดอัตราดอกเบี้ยสำหรับเกษตรกรชาวสวนยาง คิดอัตราดอกเบี้ยร้อยละ 2.25 สำหรับสถาบันเกษตรกรชาวสวนยาง แบ่งเป็น 2 ระยะ คือ ในระยะเริ่มต้น/พัฒนา คิดอัตราดอกเบี้ยร้อยละ 1.5 และในระยะก้าวหน้า คิดอัตราดอกเบี้ยร้อยละ 2 ในส่วนของผู้ประกอบกิจการยาง กำหนดอัตราดอกเบี้ยออกเป็น 3 อัตรา คือ ดอกเบี้ยสำหรับผู้ประกอบกิจการยางประเภทบุคคลธรรมดา ร้อยละ 2.5 ส่วนประเภทวิสาหกิจชุมชน คิดอัตราดอกเบี้ยร้อยละ 2 และ ประเภทนิติบุคคล คิดอัตราดอกเบี้ยร้อยละ 4 ด้านประเภทการกู้เพื่อแปรรูปเพิ่มมูลค่า ฯลฯ สำหรับเกษตรกรชาวสวนยาง คิดอัตราดอกเบี้ยร้อยละ 1.75 สถาบันเกษตรกรชาวสวนยางทั้งในระยะเริ่มต้น/พัฒนา และระยะก้าวหน้า คิดอัตราดอกเบี้ยร้อยละ 1 และสำหรับผู้ประกอบกิจการยาง แบ่งเป็นประเภทบุคคลธรรมดา คิดอัตราดอกเบี้ยร้อยละ 2 ประเภทวิสาหกิจชุมชน คิดอัตราดอกเบี้ยร้อยละ 1.5 และ ประเภทนิติบุคคลคิด อัตราดอกเบี้ยร้อยละ 3.5

ทั้งนี้ ในปีงบประมาณ 2560 นี้ กยท.ได้จัดสรรงบประมาณจากกองทุนพัฒนายางพารา มาตรา 49(3) เงินให้กู้ยืม เป็นเงิน จำนวน 2,567 ล้านบาท ซึ่งขณะนี้พร้อมให้เกษตรกร สถาบันเกษตรกร และผู้ประกอบกิจการยางที่ได้ขึ้นทะเบียนกับ กยท. และประสงค์จะกู้เงินทุนดังกล่าวเพื่อพัฒนาการทำสวนยาง พัฒนาคุณภาพยางพารา ผลิตภัณฑ์ยางพารา และธุรกิจยางพารา ให้มีคุณภาพที่ดียิ่งขึ้นได้แล้ว โดยสามารถยื่นคำขอกู้ได้ทันทีที่ กยท.ทุกจังหวัดและทุกสาขาทั่วประเทศ

นางสาวชุติมา บุณยประภัศร รมช.เกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า คณะกรรมการมาตรฐานสินค้าเกษตร มีมติเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2560 เห็นชอบมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับข้าวไทยทั้งระบบ รวม 5 ฉบับ โดยเป็นการปรับปรุงมาตรฐานข้าวไทย จำนวน 4 ฉบับ ได้แก่ มาตรฐานข้าวหอมมะลิไทย ข้าวหอมไทย ข้าวไทย และมาตรฐานฟาร์ม GAP เมล็ดพันธุ์ข้าว และ ประกาศมาตรฐานข้าวสีไทย ขึ้นใหม่ จำนวน 1 ฉบับ ทั้งนี้สืบเนื่องจากมาตรฐานข้าวหอมมะลิไทย จัดทำมาตั้งแต่ปี 2546 ซึ่งเป็นเวลามากกว่า 14 ปี รวมทั้งมาตรฐานสินค้าข้าวอีก3 ฉบับ คือ ข้าวหอมมะลิไทย ข้าวหอมไทย และข้าวไทย ก็ประกาศใช้มานานเกิน 5 ปีแล้ว จึงมีความจำเป็นต้องปรับปรุงมาตรฐานให้ทันสมัยและสอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบัน ซึ่งจะช่วยยกระดับคุณภาพมาตรฐานการผลิตให้ดีขึ้น รวมทั้งเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันในตลาดต่างประเทศ

สำหรับสาระสำคัญของการปรับปรุงแก้ไขมาตรฐาน ประกอบด้วย การปรับปรุงเกณฑ์ความชื้นและคุณภาพการขัดสีของข้าวเปลือกโดยกำหนดความชื้นและคุณภาพการขัดสีของข้าวเปลือก ซี่งกำหนดความชื้นเป็น 2 ระดับ คือ ความชื้นข้าวเปลือกในการซื้อขาย 15%และความชื้นข้าวเปลือกในการเก็บรักษา 14% จากเดิมกำหนดเพียงค่าเดียว ซึ่งจะทำให้เกษตรกรไม่เสียเปรียบ เนื่องจากปัจจุบัน การซื้อขายเป็นข้าวเปลือกสด ซึ่งมีความชื้นมากกว่าข้าวเปลือกแห้ง นอกจากนี้ยังมีการกำหนด % ข้าวเมล็ดแดงหรือข้าวปนให้เข้มข้นขึ้นเหลือเพียงไม่เกิน 1% เพื่อยกระดับคุณภาพสินค้า รวมทั้งเพิ่มเติมวิธีการทดสอบการปนของข้าวอื่นในข้าวหอมมะลิ โดยวิธีการต้ม เพื่อให้ผู้ประกอบการมีทางเลือกในการทดสอบที่ใช้ต้นทุนต่ำลงและปฏิบัติได้ง่าย

ที่ประชุมยังได้มีมติเห็นชอบปรับปรุงมาตรฐานฟาร์ม GAP เมล็ดพันธุ์ข้าว โดยกำหนดจำนวนเมล็ดพันธุ์ข้าวอื่นที่ปนได้ ให้มีความเข้มงวดเพิ่มมากขึ้น เนื่องจากเมล็ดพันธุ์ข้าว เป็นปัจจัยการผลิตที่สำคัญในการช่วยลดต้นทุนการผลิต และยกระดับคุณภาพมาตรฐานการผลิตข้าวให้เพิ่มมากขึ้น

นอกจากนี้ ยังมีมติเห็นชอบประกาศใช้มาตรฐาน “ข้าวสีไทย” เป็นมาตรฐานของประเทศขึ้นเป็นครั้งแรก ที่ผ่านมาไทยไม่เคยมีมาตรฐานข้าวสี (Color Rice) มาก่อน โดยครอบคลุมข้าวเจ้าและข้าวเหนียวในกลุ่มที่มีสีม่วง/ม่วงดำ อาทิ ข้าวเหนียวลืมผัว ข้าวไรซ์เบอร์รี่และกลุ่มที่มีสีแดง เช่น ข้าวสังข์หยดพัทลุง ข้าวหอมกุหลาบแดง และข้าวทับทิมชุมแพ (กข 69) เป็นต้น การจัดทำมาตรฐานข้าวสีขึ้นมาใหม่ครั้งนี้ เพื่อผลักดันการยกระดับและเพิ่มมูลค่าให้กับสินค้าข้าว ซึ่งข้าวสี ถือเป็นสินค้าใหม่ที่มีศักยภาพสูงหรือเป็นข้าวพรีเมียม ถึงแม้จะมีปริมาณการผลิตไม่มากนัก เพียงปีละ 21,000 ตัน และมีพื้นที่ปลูกข้าวสีประมาณ 51,000 ไร่ แต่ปัจจุบันได้รับความนิยมจากผู้บริโภคเพิ่มมากขึ้นและเกษตรกรก็หันมาปลูกข้าวสีเพิ่มมากขึ้น

ด้าน นางสาวดุจเดือน ศศะนาวิน เลขาธิการสำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติ (มกอช.) กล่าวเสริมว่า การปรับปรุงมาตรฐานข้าวทั้ง 4 ฉบับ ทั้งมาตรฐานสินค้าและมาตรฐานฟาร์ม GAP เมล็ดพันธุ์ข้าว รวมทั้งการประกาศใช้มาตรฐานใหม่ 1 ฉบับ คือ มาตรฐานข้าวสี ซึ่งคาดว่าจะลงประกาศใช้โดยลงในราชกิจจานุเบกษาได้ภายในกลางเดือนมิถุนายนนี้ นับว่าเป็นการยกระดับข้าวไทยครบวงจรที่สำคัญ ซึ่งจะเกิดประโยชน์ต่อผู้เกี่ยวข้องในวงการข้าวอย่างแท้จริง อาทิ เกษตรกร จะได้ยกระดับการผลิตข้าว รวมทั้งไม่เสียเปรียบในการซื้อขายข้าว ส่วนผู้บริโภค สามารถมั่นใจในคุณภาพมาตรฐานข้าว รวมทั้งสร้างความเชื่อมั่นให้กับสินค้าข้าวไทยในตลาดโลกด้วย