ศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) คือแหล่งเรียนรู้การผลิตสินค้าเกษตรที่ถูกต้องและเหมาะสมสำหรับชุมชน เป็นศูนย์กลางการบริการ และแลกเปลี่ยนความรู้ข้อมูลข่าวสารของหน่วยงานต่างๆ กับเกษตรกรในชุมชน โดยดำเนินการในพื้นที่ของเกษตรกรที่ประสบความสำเร็จ สามารถเป็นแบบอย่างให้กับเกษตรกรในชุมชน ในการปรับปรุงหรือปรับเปลี่ยนกิจกรรมการเกษตรที่สำคัญของพื้นที่ ตั้งแต่การผลิต การบริหารจัดการ จนถึงการตลาด มีองค์ประกอบที่สำคัญ 4 องค์ประกอบ คือ เกษตรกรต้นแบบ แปลงเรียนรู้หลักสูตรการเรียนรู้ และ ฐานเรียนรู้

นายไพศาล สังข์มงคล ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรที่ 5 จังหวัดสงขลา กล่าวว่า ปัจจุบันศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร ในพื้นที่ภาคใต้ตอนล่าง มีทั้งสิ้น77 ศูนย์ ประกอบด้วยสินค้าหลัก ข้าว จำนวน 21 ศูนย์ ยางพารา 32 ศูนย์ ปาล์มน้ำมัน 8 ศูนย์ มังคุด 5 ศูนย์ ลองกอง 5 ศูนย์ ทุเรียน 3 ศูนย์เกษตรผสมผสาน 1 ศูนย์ สละ 1 ศูนย์ และจำปาดะ 1 ศูนย์ สำหรับข้าว จำนวน 21 ศูนย์ กระจายอยู่ทั้ง 7 จังหวัดภาคใต้ตอนล่าง โดยเฉพาะจังหวัดสงขลา มีถึง 5 ศูนย์ กระจายอยู่ในอำเภอรัตภูมิ สทิงพระ สิงหนคร ระโนด และ กระแสสินธุ์

ด้าน นายประถม มุสิกรักษ์ นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรชำนาญการพิเศษ ให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า อำเภอกระแสสินธุ์ จังหวัดสงขลาเป็นพื้นที่ราบลุ่มทะเลสาบ เกษตรกรส่วนใหญ่มีอาชีพทำนา แต่ประสบปัญหาต้นทุนการผลิตสูง คือใช้เมล็ดพันธุ์ต่อไร่สูง เมล็ดพันธุ์ในพื้นที่มีน้อย ทำให้ราคาเมล็ดพันธุ์ในพื้นที่สูงและต้องพึ่งพาปัจจัยการผลิตภายนอก อีกทั้งความไม่แน่นอนของราคาพืชผลทางการเกษตรจึงทำให้เกษตรกรขาดทุนหรือได้กำไรไม่เท่าที่ควร ศพก.อ.กระแสสินธุ์จังหวัดสงขลา มีสินค้าหลักคือ ข้าว มีพื้นที่เป้าหมาย จำนวน 17,613 ไร่เกษตรกรเป้าหมาย จำนวน 1,335 ราย ตั้งอยู่ที่ หมู่ที่ 3 ตำบลเชิงแสอำเภอกระแสสินธุ์ จังหวัดสงขลา มีเกษตรกรต้นแบบเจ้าของแปลงเรียนรู้คือ นายปัญญา แก้วทอง ซึ่งมีแนวทางการพัฒนาเพื่อลดต้นทุนการผลิตข้าว มีต้นทุนการผลิตข้าว เฉลี่ยไร่ละ 4,552.64 บาท โดยมีเป้าหมาย ลดต้นทุนการผลิตข้าวไร่ละ 390 บาท ผลิตข้าวให้ได้คุณภาพดี เพิ่มผลผลิต 700 กก. ต่อไร่ มีหลักสูตรเรียนรู้คือการทำสารชีวภัณฑ์ ได้แก่ การทำเชื้อไตรโครเดอร์ม่า การเก็บตัวอย่างดิน การวิเคราะห์ดิน และการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน และการแปรรูปข้าว การบรรจุภัณฑ์ จุดเด่นของศูนย์คือการทำนาข้าวแบบกึ่งอินทรีย์

นายปัญญา แก้วทอง ประธาน ศพก.อ.กระแสสินธุ์ กล่าวว่า ยึดอาชีพเกษตรสืบทอดมาจากบรรพบุรุษ ทั้งทำนา ปลูกพืชเลี้ยงสัตว์ แต่ในอดีตทำนาไปตามภูมิปัญญาเดิม ไม่ได้ศึกษาหาวิธีใหม่ๆ มาประกอบเพิ่มเติม ทำให้การทำนาไม่ได้ผลตามต้องการ จึงเริ่มปรับวิธีคิดและเริ่มหาความรู้ใหม่ๆ ศึกษาแนวทางและทดลอง ปรับเปลี่ยนอยู่เรื่อยๆ จนสามารถพัฒนาการทำนาให้สำเร็จได้ตามเป้าหมายในระดับหนึ่ง ปัจจุบันมีพื้นที่ทำนาจำนวน 63 ไร่เป็นที่นาของตนเองจำนวน 20 ไร่ นาเช่า 43 ไร่ สามารถสร้างฐานะทางครอบครัวให้มีกินมีใช้อยู่ในชุมชนได้ มีความภูมิใจในอาชีพการทำนาของตนเอง ปรับเปลี่ยนวิธีคิดในการทำนา มองจากสถานการณ์ปัจจุบันที่ผู้บริโภคหันมาบริโภคผลิตภัณฑ์เกษตรอินทรีย์มากขึ้น จึงได้ศึกษาการผลิตข้าวระบบเกษตรอินทรีย์และปรับลดการใช้สารเคมีในการผลิตมาอย่างต่อเนื่อง ในปีการผลิต 2557/58 ทดลองใช้จุลินทรีย์ในการหมักตอซัง เพื่อเป็นการลดข้าวดีด ข้าวเด้ง ข้าวเมาตอซัง จนกระทั่งรอบการผลิตปี 2558/59 ได้ทดลองการผลิตข้าวแบบพิถีพิถันลดการใช้สารเคมีหรือกึ่งอินทรีย์อย่างจริงจัง ซึ่งจากพื้นที่ทำนาทั้งหมดประมาณ 65 ไร่ ได้แบ่งที่นาส่วนหนึ่งใช้ทำนาข้าวแบบเกษตรอินทรีย์หรือกึ่งอินทรีย์ปลูกข้าวไรซ์เบอร์รี่จำนวน 5 ไร่ โดยก่อนปลูกข้าวหว่านปอเทืองแล้วไถกลบ ใช้วิธีหว่านน้ำตม ใช้เมล็ดพันธุ์ไร่ละ 10 กิโลกรัม ใช้มูลไก่และปุ๋ยอินทรีย์ที่ผ่านการรับรอง การเก็บเกี่ยวผลผลิตจะแบ่งผลผลิตที่ได้ทำเป็นเมล็ดพันธุ์ดี และแปรรูปเป็นข้าวสาร ซึ่งจะขายได้ราคาดีกว่าผ่านพ่อค้าคนกลาง ผ่านโรงสี โดยส่วนหนึ่งเก็บไว้บริโภคภายในครัวเรือน ในอนาคตตั้งใจจะเพิ่มจำนวนที่นาในการผลิตข้าวกึ่งอินทรีย์ให้มากขึ้น เพราะเป็นทางเลือกที่ดี ต้นทุนการผลิตต่ำ มีความปลอดภัยต่อผู้ผลิตและผู้บริโภค และสิ่งแวดล้อม เป็นอีกทางเลือกเพื่อลดต้นทุนของการผลิตข้าวและเพิ่มมูลค่าทำให้ชาวนามีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น และอาชีพทำนาอยู่คู่กับคนไทยตลอดไป และบรรลุเป้าประสงค์ผู้ผลิตปลอดโรค ผู้บริโภคปลอดภัย

“ปัจจุบันได้รวบรวมสมาชิกที่ทำนาในชุมชนได้ประมาณ 30 คน ตั้งเป็นกลุ่มหลักที่ดำเนินการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว เพื่อส่งให้กับศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวปัตตานี มีการฝึกอบรมสมาชิกในการทำแปลงผลิตเมล็ดพันธุ์ ศึกษาดูงานตามสถานที่ต่างๆ เพื่อนำมาปรับใช้ และพัฒนาให้เหมาะสมกับสภาพอากาศ และพื้นที่ตามภูมิประเทศของตนเอง ทั้งสายพันธุ์ข้าวและเครื่องมือ ที่เป็นนวัตกรรมใหม่ในกระบวนการทำนายุคปัจจุบัน พัฒนาให้สมาชิกกลุ่มผลิตเมล็ดพันธุ์มีความชำนาญในการทำแปลงผลิตเมล็ดพันธุ์ดีมีความต้องการพัฒนาในอาชีพของตัวเกษตรกรเอง เพื่อเพิ่มรายได้ให้กับครอบครัว และรักในอาชีพของตน สามารถพัฒนาการทำนาให้มีผลผลิตที่มีคุณภาพดี และเพิ่มผลผลิตในนาข้าวได้มากขึ้น ไม่ต้องนำข้าวไปขายโรงสีหรือพ่อค้าคนกลาง” นายปัญญา กล่าวทิ้งท้าย

54ปี กรมพัฒนาที่ดินเน้นขับเคลื่อนยกระดับภาคการเกษตรสู่การเป็นไทยแลนด์ 4.0  ปรับเปลี่ยนการทำเกษตรเเบบดั่งเดิมเป็นการเกษตรสมัยใหม่แก้ปัญหาภาคเกษตร

พลเอกประสาท สุขเกษตร เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นประธานในพิธีเปิดงานวันสถาปนากรมพัฒนาที่ดิน ครบรอบ 54 ปี  ที่จัดขึ้นภายใต้หัวข้อ “๕๔ ปี พัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” พร้อมให้โอวาท และบรรยายยุทธศาสตร์ การพัฒนาเกษตรและสหกรณ์ 20 ปี  แผนยุทธศาสตร์พัฒนาการเกษตรระยะ 5 ปี นโยบายกระดาษเอ 4 สู่ไทยแลนด์ 4.0  เพื่อขับเคลื่อนการทำงานของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ให้มีประสิทธิภาพและเป็นไปในทิศทางเดียวกัน แก่ข้าราชการ เจ้าหน้าที่ และหมอดินอาสา ที่มาร่วมงานได้รับทราบ

พลเอกประสาท เปิดเผยว่า การขับเคลื่อนภาคการเกษตร ทุกภาคส่วนจะต้องร่วมมือและบูรณาการการทำงานร่วมกัน ทั้งในส่วนของเกษตรกร สถาบันเกษตรกรภาครัฐ  ภาคเอกชน เพื่อขับเคลื่อนและยกระดับภาคการเกษตรสู่การเป็นไทยแลนด์ 4.0  โดยปรับเปลี่ยนการทำเกษตรเเบบดั่งเดิมเป็นการเกษตรสมัยใหม่ ซึ่งจะช่วยแก้ปัญหาภาคเกษตรที่เป็นปัญหาเร่งด่วน อย่างปัญหาภัยแล้ง การบริหารจัดการน้ำ การทำประมงผิดกฏหมาย ราคาสินค้าเกษตรตกต่ำ แก้ปัญหาที่ทำกิน แก้ปัญหาหนี้สินเกษตรกร

ทั้งนี้ เป้าหมาย4.0 ที่จะทำให้เกษตรกรมั่นคง ภาคการเกษตรมั่งคั่ง  ทรัพยากรการเกษตรยั่งยืน  กระทรวงเกษตรการจะขับเคลื่อนการทำงานผ่านแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาเกษตรและสหกรณ์ 20 ปี ซึ่งจะทำให้เกษตรกรมีความรู้ความสามารถและใช้ศากรเป็นกลไกขับเคลื่อนหลักยกระดับสินค้าเกษตรให้มีคุณภาพมาตรฐานสร้างมูลค่าเพิ่มและมีความปลอดภัยการนำเอานวัตกรรมและเทคโนโลยีมาพัฒนาภาคการเกษตรมีให้มีศักยภาพอย่างต่อเนื่องรวมถึงการน้อมนำศาสตร์พระราชาและปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนเพื่อเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการภาครัฐ ขณะที่ แผนยุทธศาสตร์พัฒนาการเกษตรระยะ 5 ปี จะเน้นการสร้างความเข้มแข็งให้กับเกษตรกรและสถาบันเกษตรกร การเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการสินค้าเกษตรตลอดห่วงโซ่อุปทาน การเพิ่มความสามารถในการแข่งขันภาคการเกษตรด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรม การบริหารจัดการทรัพยากรการเกษตรและสิ่งแวดล้อมสร้างความสมดุลและยังยืน รวมถึงการพัฒนาระบบบริหารจัดการภาครัฐ และการขับเคลื่อนนโยบายกระดาษเอ 4 เพื่อก้าวสู่ไทยแลนด์ 4.0  ซึ่งที่ผ่านมากระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้มีการดำเนินงาน ผ่านโครการเกษตรแปลงใหญ่  ศพก. การส่งเสริมการทำเกษตรทฤษฏีใหม่ เพื่อลดต้นทุนการผลิต และเพิ่มรายได้ สร้างความเข้มแข็งให้แก่เกษตรกรไทย

ด้านนายสุรเดช เตียวตระกูล อธิบดีกรมพัฒนาที่ดิน กล่าวว่า เนื่องในโอกาสครบรอบ 54 ปี กรมพัฒนาที่ดิน จัดงานสถาปนา ภายใต้หัวข้อ “๕๔ ปี พัฒนาที่ดิน ขับเคลื่อนคุณภาพชีวิตเกษตรกรสู่ความยั่งยืน” ระหว่าง   วันที่ 23 – 25 พฤษภาคม 2560 ณ กรมพัฒนาที่ดิน ภายในงานมีการจัดนิทรรศการขับเคลื่อนนโยบายของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (แนวคิด การยกกระดาษ A4) สร้างความเข้าใจตามนโยบายที่สำคัญ 9 เรื่อง 14 แผนงาน เพื่อให้เกษตรกรมีคุณภาพชีวิตที่ดี ผลิตสินค้าเกษตร ที่ปลอดภัยและมีมาตรฐานเป็นที่ยอมรับของตลาดส่งออกและการบริโภคภายในประเทศ การให้ความรู้การวางแผนและบริหารพื้นที่ปลูกข้าว โดยใช้ Agri-Map กำหนดพื้นที่ปลูกข้าวให้สอดคล้องกับการตลาดส่งออกและการบริโภคภายในประเทศ และสร้างการปรับเปลี่ยน ให้เกษตรกรปลูกพืชที่เหมาะสมให้ผลตอบแทนสูง รวมทั้งวางแผนระบบปลูกพืชหมุนเวียน

นอกจากนี้ ยังมีการจัดประชุมและเสวนาวิชาการ เพื่อเปิดโอกาสให้นักวิชาการรุ่นใหม่ได้นำเสนอผลงานศึกษาวิจัยที่เป็นประโยชน์ไปขยายผลถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่เกษตรกร การประชุมเชิงปฏิบัติการเพิ่มประสิทธิภาพของเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานเกี่ยวกับงาน Back Office เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเป็นองค์กรโปร่งใส การจัดอบรมเกษตรกรและประชาชนทั่วไป หลักสูตร “ผลิตภัณฑ์ จุลินทรีย์ พด. เพื่อปรับปรุงบำรุงดิน และรักษาสิ่งแวดล้อม” พร้อมจำหน่ายผลผลิตและผลิตภัณฑ์ สินค้าเกษตรอินทรีย์คุณภาพจากแหล่งผลิตทั่วประเทศ

นายเลิศวิโรจน์ โกวัฒนะ รองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า กระทรวงเกษตรฯโดยกรมชลประทาน ได้จัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการเรื่อง ยุทธศาสตร์การบริหารจัดการน้ำ การเสริมสร้างความมั่นคงน้ำภาคการผลิตและการป้องกันอุทกภัยทั้งระบบ รวมถึงการบูรณาการแผนการดำเนินการสิ่งกีดขวางทางน้ำ เพื่อเป็นการทบทวนยุทธศาสตร์การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของประเทศ และปรับให้สอดคล้องกับปัญหาน้ำที่เกิดขึ้นโดยเฉพาะยุทธศาสตร์ที่ 2 น้ำสนับสนุนภาคการผลิต (น้ำเพื่อการเกษตรและอุตสาหกรรม) และยุทธศาสตร์ที่ 3 การป้องกันและบรรเทาอุทกภัย โดยเฉพาะในประเด็นเรื่องสิ่งกีดขวางทางน้ำ ไม่ว่าจะเป็นถนน สะพาน รวมทั้งพื้นที่ชุมชนที่มีการขยายตัว ซึ่งเป็นอีกปัญหาหนึ่งที่เป็นสาเหตุทำให้เกิดน้ำท่วม

ด้าน ดร.สมเกียรติ ประจำวงษ์ รองอธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยว่า กรมชลประทานได้วางแผนจัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการในเรื่องดังกล่าว ให้ครอบคลุมทั่วประเทศ โดยแบ่งสัมมนาเขตพื้นที่ 6 ภาค คือ ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลาง ภาคตะวันออก ภาคใต้ตอนบน และภาคใต้ตอนล่าง ระหว่างวันที่ 9-30 พฤษภาคม 2560 โดยจะมีข้าราชการและเจ้าหน้าที่หรือตัวแทนจากหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องกับการแก้ไขปัญหาน้ำ โดยเฉพาะน้ำท่วม เช่น กรมชลประทาน กรมทางหลวง กรมทางหลวงชนบท กรมโยธาธิการและผังเมือง กรมเจ้าท่า กรมทรัพยากรน้ำ หน่วยงานปกครองส่วนท้องถิ่น เป็นต้น เข้าร่วมสัมมนาไม่น้อยกว่าเขตพื้นที่ละ 200 คน

ทั้งนี้แผนยุทธศาสตร์การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ พ.ศ.2558 นั้น กรมชลประทาน ได้ตระหนักถึงบริหารจัดการน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ จึงได้กำหนดให้มีการทบทวนยุทธศาสตร์การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำที่เกี่ยวข้องกับกรมชลประทานตามที่ได้รับมอบหมายจาก กนช. เพื่อการดำเนินการที่ถูกต้อง ครบถ้วนและทันท่วงที ตามสภาวะภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลง โดยคำนึงถึงการบูรณาการของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการน้ำ

สำหรับการสัมมนาเชิงปฏิบัติการในเขตพื้นที่ 6 ภาคดังกล่าว เปิดสัมมนาครั้งแรกที่แรก ในพื้นที่ภาคใต้ตอนล่างเมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม 2560 ณ อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา ครั้งที่ 2 ในพื้นที่ภาคกลาง จัดที่กรุงเทพฯ เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2560 ครั้งที่ 3 ภาคตะวันออก วันที่ 18 พฤษภาคม 2560 ณ อ.เมือง จ.ระยอง ครั้งที่ 4 ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ วันที่ 23 พฤษภาคม 2560 ณ อ.เมือง จ.ขอนแก่น ครั้งที่ 5 ภาคใต้ตอนบน วันที่ 25 พฤษภาคม 2560 ณ อ.เมือง จ.สุราษฎร์ธานี และครั้งที่ 6 ปิดการสัมมนาที่ ภาคเหนือ วันที่ 30 พฤษภาคม 2560 ณ อ.เมือง จ.พิษณุโลก

ปัจจุบันเกษตรกรส่วนใหญ่ยังไม่เข้าใจการใช้ปุ๋ยที่ถูกต้อง ทำให้ใส่ปุ๋ยในอัตราสูงความต้องการพืชและดิน โดยเฉพาะช่วงที่ปุ๋ยเคมีราคาแพง ต้นทุนการผลิตมากขึ้นไปด้วย กระทรวงเกษตรฯจึงมีนโยบายช่วยเหลือเกษตรกรให้ใช้ปุ๋ยในพืชหลักต่างๆอย่างพอเพียงเพื่อช่วยลดรายจ่าย โดยมอบให้กรมพัฒนาที่ดิน เผยแพร่องค์ความรู้การวิเคราะห์ดินในพื้นที่ การใช้ปุ๋ยที่ถูกวิธี และร่วมวางแผนการใช้ปุ๋ยกับกลุ่มเกษตรกร พร้อมให้ความสำคัญกับแปลงใหญ่เป็นลำดับแรก เพื่อให้ใส่ปุ๋ยอย่างเหมาะสมกับความต้องการของพืช

ทั้งนี้การวิเคราะห์ดินให้ทราบความอุดมสมบูรณ์และปัญหาของดินในแปลงปลูก พร้อมคำแนะนำในการปรับปรุงแก้ไข เช่น การใช้ปุ๋ย การใช้วัสดุปูนปรับปรุงดินกรดหรือดินเปรี้ยวจัด รวมทั้งการใช้การวัสดุหรือสารปรับปรุงดินอย่างอื่นตามความจำเป็น เพื่อให้สามารถปลูกพืชแล้วได้ผลผลิตเพิ่มมากขึ้นและมีคุณภาพดีขึ้น เมื่อได้รับผลวิเคราะห์ดินแล้วพบว่า ดินมีความเป็นกรด หรือมีอินทรียวัตถุธาตุ อาหารพืช ฟอสฟอรัส หรือโพแทสเซียมต่ำ ดินนั้นย่อมต้องการการแก้ไขปรับปรุงเพื่อให้สามารถใช้ในการเพาะปลูกพืชให้ได้ผลผลิตคุ้มค่าต่อการลงทุน การจัดการดินตามผลวิเคราะห์ ดินนี้ให้ได้ตัวอย่าง เพื่อให้สามารถอ่านรายงานผลวิเคราะห์ตัวอย่างดินได้ถูกต้อง และสามารถนำไปปฏิบัติหรือให้คำแนะนำแก่เกษตรกรรายอื่นได้

ส่วนการลดต้นทุนการผลิต โดยการใส่ปุ๋ยเท่าที่จำเป็นจะช่วยให้ได้ผลผลิตพืชที่ทำให้ผลกำไรสูงสุด การใส่ปุ๋ยเท่าที่จำเป็นนั้น จะต้องประกอบไปด้วยการใส่ปุ๋ยอินทรีย์และปุ๋ยเคมีในอัตราและสัดส่วนที่พอเหมาะ ซึ่งจะทราบถึงอัตราและสัดส่วนจากการวิเคราะห์ตัวอย่างดิน ซึ่งจะทำให้รู้ถึงสมบัติทางกายภาพและเคมีของดิน จากนั้นก็กำหนดสูตร (สัดส่วน) และอัตรา (ปริมาณ) ปุ๋ยที่ต้องใส่ให้กับพืช ตามชนิด สายพันธุ์ ช่วงอายุ และตามสภาพภูมิอากาศในแต่ละท้องถิ่นด้วย เพื่อนำไปสู่ความยั่งยืนทางการเกษตรและการพัฒนาภาคการเกษตรของไทยในปัจจุบันและอนาคต

คำถาม ขอทราบความสำคัญและคุณประโยชน์ของผักปลอดสารพิษ ด้วยครับ

จันทร์ รัตนะชัยพร

อ.กำแพงแสน จ.นครปฐม

คำตอบ การบริโภคผักที่ปลอดสารพิษในปริมาณที่เหมาะสมเป็นประจำ จะช่วยทำให้ร่างกายมีสุขภาพที่ดี มีความแข็งแรง ไม่เจ็บได้ง่าย ทำให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ได้ผักที่มีคุณภาพ ไม่มีสารพิษตกค้าง เกิดความปลอดภัยต่อผู้บริโภค ช่วยลดปริมาณการนำเข้าสารเคมีกำจัดศัตรูพืชจากต่างประเทศ ทำให้เกษตรกรผู้ปลูกมีสุขภาพอนามัยที่ดีขึ้น ไม่มีการฉีดพ่นสารเคมีกำจัดศัตรูพืชเกษตรกรมีรายได้เพิ่มมากขึ้นจากการปลูกผักปลอดสารพิษ ช่วยลดต้นทุนการผลิตของเกษตรกรในด้านค่าใช้จ่ายต่างๆ เช่น มีค่าใช้จ่ายในซื้อสารเคมีกำจัดศัตรูพืชที่ลดลง ช่วยลดปริมาณของสารเคมี ซึ่งเป็นพิษที่จะปนเปื้อนเข้าในดิน ในอากาศ และในน้ำ จึงเป็นการช่วยอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และลดมลพิษของสิ่งแวดล้อมไปได้อีกทางหนึ่ง

ประโยชน์ของผักปลอดสารพิษ มีดังนี้

1.ปลอดภัยจากสารเคมี สารพิษส่วนใหญ่ที่ปะปนอยู่ในอาหาร มาจากสารเคมีต่างๆ ที่ผู้เพาะปลูกและผู้ผลิต ปรุงแต่งลงไป ทำให้วัตถุดิบแต่ละชนิดนั้น น่ากินมากยิ่งขึ้น เช่น สารเร่งสี สารเร่งการเจริญเติบโต หรือฉีดสารเคมีป้องกันการเน่าเสีย สารเคมีที่กินเข้านี้ จะไปสะสมจนกลายเป็นโรคร้ายต่างๆ

2.สุขภาพที่ดีขึ้น การบริโภคพืชผักปลอดสารพิษ ที่เป็นผักสดที่มาพร้อมกับคุณค่าทางอาหาร อุดมไปด้วยแร่ธาตุและวิตามินมากกว่าพืชผักทั่วไปที่วางขายอยู่

3.รสชาติดีและมีความสดใหม่ อาหารปลอดสารพิษ นอกจากจะปลอดภัยจากการใช้สารเคมีแล้ว ยังได้คุณค่าทางโภชนาการสูง และมีรสชาติที่อร่อยกว่าพืชผักทั่วไปที่ใช้สารเคมี มีความสดใหม่ และได้คุณภาพ ซึ่งมาจากธรรมชาติ โดยไม่ผ่านการปรุงแต่งกลิ่นสี และรสชาติใดๆ ทั้งสิ้น

4.เพิ่มสารต้านอนุมูลอิสระให้กับร่างกาย เมื่อคนเราจะได้รับสารต้านอนุมูลอิสระจากผักและผลไม้ปลอดสารพิษแล้ว เรายังได้รับสารต้านอนุมูลอิสระจากเนื้อสัตว์ปลอดสารพิษอีกด้วย ทั้งนี้เพราะสัตว์เหล่านี้ จะถูกเลี้ยงด้วยอาหารและพืชที่ปลอดสารพิษ ซึ่งสารอนุมูลอิสระจากพืชที่เป็นอาหารของสัตว์ จะแทรกซึมเข้าไปในเนื้อสัตว์ที่เรากิน จึงทำให้เราได้รับสารชนิดนี้ เพิ่มขึ้นอีกเป็นเท่าตัว

5.ดินอุดมสมบูรณ์ขึ้น สารเคมีที่ใช้ในการปลูกพืช จะทำให้ดินบริเวณนั้นเสีย อาจมีค่าความเป็นกรดและด่างสูง และยังต้องใช้ระยะเวลานานมาก ในการพัฒนาและปรับปรุงดินก่อนการหว่านเมล็ดปลูกพืชครั้งใหม่ ซึ่งจะต่างจากการปลูกพืชแบบปลอดสารพิษที่สามารถปลูกพืชได้อย่างต่อเนื่องทันที

6.ลดมลพิษทางน้ำ กระบวนการผลิตพืชผัก ผลไม้ และเนื้อสัตว์ปลอดสารพิษนี้ จะเป็นกระบวนการตามธรรมชาติ ที่ใช้สารเคมีน้อยมาก หรืออาจจะไม่ใช้เลย จึงเป็นการลดมลภาวะสารพิษปนเปื้อนลงไปในน้ำด้วย ทำให้ในน้ำมีความสะอาดมากขึ้น

7.รักษาสมดุลให้กับระบบนิเวศ การปลูกผักพืชไร่ และการเลี้ยงปศุสัตว์แบบปลอดสารพิษที่ปล่อยให้เจริญเติบโตตามขั้นตอนและกระบวนการต่างๆ ทางธรรมชาติ ไม่มีการใช้สารพิษ ระบบนิเวศต่างๆ ก็จะสามารถดำเนินไปอย่างเป็นปกติ เป็นการส่งเสริมการฟื้นฟูระบบนิเวศที่หายไปให้กลับมาสมบูรณ์ดังเดิมอีกครั้ง ส่งผลให้สภาพดินมีแร่ธาตุต่างๆ ที่อุดมสมบูรณ์ขึ้น

8.สนับสนุนการปลูกผักปลอดสารพิษ ผู้ผลิตอาหาร จะผลิตตามความต้องการของตลาด ดังนั้น หากทุกคนอยากให้อาหารปลอดสารพิษแพร่หลายมากขึ้น ก็ต้องช่วยกันอุดหนุนและบริโภคอาหารประเภทนี้ ถ้าหากมีผู้บริโภคมาก การผลิตก็ย่อมมากขึ้นตามไปด้วย ก็จะส่งผลให้ราคาของสินค้าลดลงตามกลไกของตลาดทั่วไปด้วย

9.สร้างชุมชนที่แข็งแรง การจะสร้างชุมชนที่เข้มแข็ง ต้องเริ่มต้นที่ตัวเองก่อน หรืออาจจะเริ่มจากกลุ่มคนเล็กๆ และบอกต่อถึงคุณประโยชน์ของผักปลอดสารพิษ ก็จะทำให้คนอื่นๆ หันมาบริโภคอาหารปลอดสารพิษตามกัน ถ้าหากคนในชุมชน มีอนามัยและสุภาพที่ดี ก็จะนำไปสู่ชุมชนที่แข็งแรงต่อไป

ค่านิยมในการบริโภคผักของประชาชนโดยทั่วไป จะเลือกบริโภคผักที่สวยงาม ไม่มีร่องรอยการทำลายของหนอนและแมลงศัตรูพืช จึงทำให้เกษตรกรจะต้องทำให้ผลผลิตนั้น สวยงามตามความต้องการของผู้บริโภค เมื่อผู้ซื้อนำผักมาบริโภค อาจจะได้รับอันตรายจากสารพิษที่ตกค้างอยู่ในผักนั้นได้ เพื่อเป็นการแก้ปัญหา เกษตรกรจึงควรหันมาปลูกผักปลอดสารพิษกันให้มากขึ้น เพื่อให้คนไทยมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น และมีผักที่สะอาดและปลอดสารพิษบริโภคในชีวิตประจำวัน

ถึงแม้ว่า อาหารปลอดสารพิษ ทั้งผัก ผลไม้ และเนื้อสัตว์ จะมีราคาแพง แต่หากคิดถึงประโยชน์ที่จะได้รับในระยะยาวแล้ว ก็มีความคุ้มค่า เพราะสิ่งที่จะได้กลับมานั้น ไม่ใช่แค่การมีสุขภาพดีขึ้นเท่านั้น แต่ยังเกิดผลดีต่อคนรอบข้าง และสิ่งแวดล้อมอีกด้วย จึงถึงเวลาแล้วที่จะต้องกลับมาเปลี่ยนนิสัยการบริโภคกันเสียใหม่แล้ว นะครับ

นาย รัตวิ

22พ.ค.60 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า หลังจากมีฝนตกลงมาอย่างต่อเนื่อง ทำให้พื้นที่นาข้าวทั้งนาลุ่มและนาดอน มีน้ำเพียงพอที่จะเริ่มทำการเพาะปลูก ชาวนาในพื้นที่ จ.ชัยนาทจึงเร่งที่จะไถนาเตรียมดิน เพื่อนำเมล็ดพันธุ์ข้าวหว่านดำลงแปลง ทำให้อาชีพรถไถนาตีดินรับจ้าง ถูกว่าจ้างและจองคิวแน่นล่วงหน้าเป็นสัปดาห์

โดยนายเกษม ชาวนาใน ต.เสือโฮก อ.เมืองชัยนาท เปิดเผยว่าชาวนาส่วนใหญ่จะไม่ไถนาตีดินเอง จะนิยมใช้วิธีการจ้างเหมามากกว่า เพราะคนที่มีอาชีพรับจ้างไถนาตีดิน จะมีเครื่องมือเครื่องจักรและคนงานพร้อมกว่า โดยที่ชาวนาเองก็ไม่ต้องมาคอยซ่อมบำรุงเครื่องมือเครื่องไม้เอง ซึ่งถือว่าเป็นความสะดวกสบายในยุคปัจจุบันด้วย

ด้านนายจิรวัฒน์ เจ้าของรถรับจ้างไถนาตีดิน เปิดเผยว่า ราคาการว่าจ้างในปัจจุบันจะอยู่ที่ไร่ละ 200 บาท ซึ่งในแต่ละวันตนเองจะเริ่มงานตั้งแต่เวลาประมาณ 06:00 น. และเลิกงานประมาณ17:00 น. ซึ่งในแต่ละวันจะสามารถไถนาตีดินได้ประมาณ 20 ไร่ ทำให้มีรายได้ต่อวัน 4,000 บาท โดยในช่วงเริ่มต้นฤดูนาปีอย่างช่วงนี้ ตนมีคิวจองงานจากชาวนาในพื้นที่ ต.เสือโฮก และตำบลใกล้เคียงยาวไปจนถึงสิ้นเดือนโดยไม่มีวันว่าง