นางสาวจริยา สุทธิไชยา เลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยว่า จากนโยบายเกษตร 4.0 ที่ต้องการให้เกษตรกรเข้าถึงข้อมูลข่าวสารและเทคโนโลยีสารสนเทศ เพื่อสร้างการเรียนรู้และปรับตัวจากเกษตรกรดั้งเดิมสู่การเป็นเกษตรกรรุ่นใหม่ หรือ สมาร์ทฟาร์มเมอร์และยังสมาร์ทฟาร์มเมอร์ สศก.จึงได้พัฒนาข้อมูลสารสนเทศการเกษตรและการให้บริการข้อมูลเศรษฐกิจการเกษตรสู่เกษตรกร ผ่านช่องทางแอพพลิเคชั่น OAE RCMO (โอเออีอาร์ซีโม) หรือ “กระดานเศรษฐี เกษตรกรมีโอกาส”ซึ่งเป็นการให้บริการรูปแบบใหม่ที่เกษตรกรสามารถเรียนรู้ได้ด้วยตนเองผ่านโทรศัพท์สมาร์ทโฟน ทั้งในระบบ IOS และ Android เพื่อคำนวณต้นทุนการผลิตพืช ปศุสัตว์และประมงได้เอง เช่น ค่าจ้างแรงงาน ค่าเช่าที่ดินต่อฤดูกาล ค่าปัจจัยการผลิตต่างๆ เมื่อนำมาคำนวณเปรียบเทียบกับรายได้จากราคาผลผลิตที่เกษตรกรขายได้ จะทราบถึงผลตอบแทนที่จะได้รับ ถ้าผลตอบแทนเป็นบวกหมายถึงเกษตรกรจะเป็นเศรษฐีเพราะมีกำไร แต่ถ้าผลตอบแทนเป็นลบคือใกล้จะจนเพราะขาดทุน หรือผลตอบแทนคงที่หมายถึงพออยู่ได้เสมอตัว ซึ่งข้อมูลดังกล่าวจะช่วยประกอบการตัดสินใจในการปรับลดต้นทุนการผลิตที่ไม่จำเป็นบางส่วนลง เพื่อให้ได้ผลตอบแทนที่เพิ่มขึ้น

สศก.ได้เผยแพร่ข้อมูลผ่านแอพพลิเคชั่น OAE RCMO ในสมาร์ทโฟน มาตั้งแต่ปีที่ผ่านมา พร้อมทั้งได้จัดทำข้อมูลผ่านช่องทางปกติ เพื่อให้ง่ายต่อความเข้าใจและเข้าถึงเกษตรกรทุกระดับมากขึ้น คือ กระดานเศรษฐี ในรูปแบบโปสเตอร์บรรยายขั้นตอนและวิธีการคำนวณต้นทุนการผลิตอย่างละเอียด และมีกระดานให้คำนวณได้ด้วยตนเอง โดยติดตั้งไว้ที่ศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) 882 ศูนย์ทั่วประเทศ เปิดโอกาสให้เกษตรกรที่มารับการอบรมที่ ศพก.ได้เรียนรู้วิธีคำนวณต้นทุน ได้ทราบรายรับ รายจ่าย เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างเกษตรกรด้วยกันเอง หรือระหว่าง ศพก.แต่ละพื้นที่

“แอพพลิเคชั่น OAE RCMO กระดานเศรษฐี ยังต้องมีการปรับปรุงพัฒนาให้ข้อมูลอัพเดทอยู่ตลอดเวลา และมีองค์ประกอบของต้นทุนทั้งต้นทุนผันแปรและต้นทุนคงที่ให้หลากหลายตามลักษณะการผลิตสินค้าชนิดต่างๆ เพื่อให้ทราบต้นทุนที่แท้จริงมากที่สุด ซึ่งขณะนี้ สศก.กำลังเร่งพัฒนากระดานเศรษฐีให้ครอบคลุม 33 ชนิดสินค้าในเกษตรแปลงใหญ่ เพื่อใช้เป็นเครื่องมือหนึ่งในการพัฒนาเกษตรกรให้เป็นเกษตรกร 4.0 ได้โดยเร็ว” นางสาวจริยา กล่าว

นายทองเปลว กองจันทร์ รองอธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยว่า กรมประทานได้เตรียมความพร้อมทั้งบุคลากรและเครื่องจักรในการกำจัดผักตบชวา เพื่อไม่ให้กีดขวางการระบายน้ำ โดยตั้งเป้าภายในวันที่ 30 กันยายนนี้จะต้องกำจัดผักตบชวาในพื้นชลประทานทั่วประเทศให้แล้วเสร็จ โดยเฉพาะในแม่น้ำเจ้าพระยา ซึ่งจะต้องใช้เครื่องจักรขนาดใหญ่ในการกำจัด เพราะมีปริมาณค่อนข้างมากและน้ำลึก จำเป็นต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่องและปฏิบัติงานทุกๆวัน

ทั้งนี้ จากการสำรวจผักตบชวาในแม่น้ำเจ้าพระยาตั้งแต่บริเวณเหนือเขื่อนเจ้าพระยา ขึ้นไปจนถึงโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษามโนรมย์ ระยะทางประมาณ 40 กิโลเมตร พบว่ายังมีผักตบชวาประมาณ 40,000 ตัน ซึ่ง กรมชลประทาน ได้บูรณาการร่วมกับ กรมเจ้าท่า จ.ชัยนาท และหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง วางแผนในการกำจัดผักตบชวาจำนวนดังกล่าวให้ไม่กีดขวางการระบายน้ำ คาดว่าภายในวันที่ 30 พฤษภาคมนี้ก่อนที่เข้าสู่ฤดูน้ำหลาก ผักตกชวาจะไม่กีดขวางการระบายน้ำอย่างแน่นอน

อย่างไรก็ตาม เพื่อกำจัดผักตบชวาให้หมดสิ้นตามนโยบายรัฐบาลที่กำหนดวาระแห่งชาติ“เขตปลอดผักตบชวา”หน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่ว่าจะเป็นกรมเจ้าท่า หน่วยงานปกครองส่วนท้องถิ่น จังหวัด และหน่วยงานทหาร จะต้องบูรณาการประสานความร่วมมือในการทำงานและทำให้เป็นงานประจำ ซึ่งในส่วนของกรมชลประทานได้กำหนดให้เป็นงานประจำ และมีการเฝ้าระวังตลอดเวลาแล้ว

รองอธิบดีกรมชลประทานกล่าวต่อว่า กรมชลประทานได้ตั้งเป้าในการกำจัดวัชพืชและผักตบชวา ในแม่น้ำสายหลัก ได้แก่ แม่น้ำท่าจีน แม่น้ำน้อย แม่น้ำเจ้าพระยา และในคลองชลประทานต่างๆ ให้ได้จำนวน 332,000 ตัน ขณะนี้ได้กำจัดอย่างต่อเนื่องไปแล้ว 264,000 ตัน หรือคิดเป็นร้อยละ 79.52 และในฤดูฝนปีนี้คาดว่า จะมีผักตบชวาในแม่น้ำสายหลักที่ไหลมาติดหน้าอาคารชลประทานอีกประมาณ 50,000 ตัน ซึ่งกรมชลประทานได้บูรณาการกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการวางแผนกำจัดแล้ว

“ผักตบชวาสามารถแพร่พันธุ์ได้ง่ายและเติบโตรวดเร็วมาก จึงต้องอาศัยวิธีการกำจัดอย่างต่อเนื่องเช่นเดียวกับการกำจัดขยะ ดังนั้นหากราษฎรที่มีทางน้ำผ่านหน้าบ้านแล้วช่วยเก็บหรือกำจัดวัชพืชน้ำเหล่านี้ หรือช่วยกันสอดส่องดูแล ถ้าหากมีจำนวนมากสามารถแจ้งไปยังหน่วยงานของกรมชลประทานในพื้นที่ให้มาดำเนินการกำจัด ซึ่งจะเป็นการช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการส่งน้ำ ระบายน้ำ ฟื้นฟูทัศนียภาพของแม่น้ำ ลำคลองได้โดยตรง และช่วยรัฐประหยัดงบประมาณ ซึ่งจะมีส่วนสำคัญในการแก้ปัญหาและจำกัดผักตบชวาหมดไปอย่างถาวร” นายทองเปลวกล่าว

สำหรับการกำจัดผักตบชวาให้สิ้นซากนั้น แม้จะเป็นเรื่องยาก แต่ถ้าหากทุกหน่วยงาน รวมทั้งประชาชนร่วมมือกัน ก็จะสามารถทำเป็นเขตปลอดผักตบชวาได้ ซึ่งการกำจัดผักตบชวามีแนวทางหลักๆ 2 แนวทาง คือ 1.การใช้เครื่องจักรและใช้แรงงานคน และ 2.การใช้สารเคมีและสารชีวภาพ ซึ่งการใช้สารเคมีจะสามารถกำจัดและทำลายให้สิ้นซากได้ แต่จะไม่เป็นผลดีต่อสภาพแวดล้อม ส่วนการใช้สารชีวภาพ จะเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม แต่ไม่สามารถกำจัดผักตบชวาให้สิ้นซากได้ในเวลาที่จำกัด อย่างไรก็ตามขณะนี้ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ทำการวิจัยการกำจัดผักตบชวาด้วยสารจุลินทรีย์ หากประสบผลสำเร็จก็จะสามารถกำจัดได้โดยไม่มีสิ่งตกค้างหรือผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

นายฉัตรชัย เจะปอ ประธานคณะกรรมการสหกรณ์ปาล์มน้ำมันปัตตานี จำกัด เปิดเผยว่า ในอดีตจังหวัดปัตตานี มีพื้นที่นาหลายแห่งที่ถูกปล่อยทิ้งไว้เป็นพื้นที่นาร้าง เนื่องจากเกษตรกรขาดเงินทุนและความรู้ในการพัฒนาที่ดิน ทำให้เกษตรกรหันไปประกอบอาชีพอื่นแทน สถานีพัฒนาที่ดินปัตตานี จึงได้จัดทำโครงการปรับปรุงพื้นที่นาร้างเพื่อปลูกปาล์มน้ำมันขึ้น จนเกษตรกรสามารถกลับมาใช้ประโยชน์ทำกินบนพื้นที่นาร้างได้อย่างยั่งยืนอีกครั้ง ซึ่งสถานีพัฒนาที่ดินปัตตานีได้เข้ามาช่วยพลิกฟื้นพื้นที่นาร้างให้กลับมาทำเกษตรกรได้อีกครั้ง โดยส่งเสริมให้ปลูกปาล์มน้ำมัน เนื่องจากเป็นพืชเศรษฐกิจที่มีศักยภาพในพื้นที่

โดยเริ่มจากการสนับสนุนงบประมาณในการขุดยกร่องเพื่อปลูกปาล์มน้ำมัน พร้อมกับสนับสนุนพันธุ์ปาล์มให้เกษตรกรปลูกเฉลี่ย 22 ต้นต่อไร่ รวมถึงสนับสนุนองค์ความรู้เพื่อช่วยลดต้นทุนการผลิตโดยใช้ผลิตภัณฑ์ของกรมพัฒนาที่ดิน เช่น สารเร่ง พด. 1 มาผลิต
ปุ๋ยหมัก และสารเร่ง พด.2 ทำน้ำหมักชีวภาพ เป็นต้น เพื่อนำไปใช้ในแปลงเกษตรของตัวเอง นอกจากช่วยพัฒนาปรับปรุงบำรุงดินแล้วยังทำให้ต้นทุนการผลิตลดลงอีกด้วย และสถานีพัฒนาที่ดินยังต่อยอดด้วยการร่วมกับสหกรณ์จังหวัดปัตตานีสนับสนุนให้จัดตั้งสหกรณ์ปาล์มน้ำมันปัตตานี จำกัด ขึ้น เพื่อเป็นการแลกเปลี่ยนความรู้และสร้างความเข้มแข็งในกลุ่มผู้ปลูกปาล์มน้ำมัน โดยสหกรณ์ จะรวบรวมผลผลิตปาล์มน้ำมันจากสมาชิกเพื่อส่งจำหน่ายให้กับสหกรณ์ปาล์มน้ำมันนิคมบาเจาะ จำกัด ทำให้เกษตรกรไม่มีความเสี่ยงเรื่องตลาด และได้ราคาที่เป็นธรรม จากการดำเนินโครงการดังกล่าว ส่งผลให้เกษตรกรสามารถลืมตาอ้าปาก มีความเป็นอยู่ที่ดี มีอาชีพที่มั่นคง ซึ่งเป็นแนวทางในการแก้ปัญหาความยากจนของเกษตรกรในพื้นที่ได้อย่างยั่งยืนที่สุด

นายคมสัน จำรูญพงษ์ รองเลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยว่า กระทรวงเกษตรฯ มอบหมายให้สศก.เป็นหน่วยงานหลักในการบริหารจัดการข้อมูลการสำรองอาหารมาตั้งแต่ปี 2557 โดยใช้โปรแกรมที่เรียกว่า ระบบสารสนเทศเพื่อการสำรองอาหารการขนส่งและกระจายสินค้า หรือ Food Emergency and Logistics System เพื่อเตรียมความพร้อมในการขนส่งและกระจายสินค้าเกษตร รองรับสถานการณ์ภัยพิบัติที่อาจจะเกิดขึ้นในการช่วยเหลือเกษตรกรและประชาชน

จุดเด่นของระบบสารสนเทศนี้ เป็นระบบที่ใช้ตัดสินใจเพื่อบริหารจัดการด้านการขนส่งและกระจายสินค้าเกษตรสำหรับบริโภคในยามเกิดสถานการณ์ภัยพิบัติด้านการเกษตรหรือสถานการณ์ฉุกเฉิน มีข้อมูลแหล่งสินค้าเกษตร พื้นที่เกิดเหตุ ข้อมูลประชากรที่ได้รับความเดือดร้อน ที่ชัดเจนเป็นปัจจุบัน มีการวิเคราะห์ระยะทางสำหรับการขนส่งและกระจายสินค้าได้อย่างรวดเร็ว โปรแกรมสามารถประมวลผลข้อมูลบนแผนที่ GIS สืบค้นข้อมูลตามเงื่อนไขที่กำหนด วิเคราะห์ข้อมูลของเหตุการณ์ และนำเสนอรายงานในรูปแบบต่างๆ เช่น กราฟ แผนที่ ตลอดจนหน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถนำเข้าข้อมูลผ่านระบบทั้งแบบในสถานที่ (Office Base) และแบบนอกสถานที่ (Mobile Base) ได้อย่างรวดเร็ว

นอกจากนี้ สศก. ได้นำไปใช้ในภารกิจด้านความมั่นคงด้านอาหารร่วมกับ 3 หน่วยงาน ได้แก่ กรมสรรพกำลังกลาโหม ในฐานะหน่วยงานที่ดูแลยุทธศาสตร์เตรียมความพร้อมแห่งชาติ ได้นำข้อมูลการสำรองอาหารไปใช้ในการสัมมนาเชิงปฏิบัติการเพื่อจัดทำตัวชี้วัดร่วมระหว่างกระทรวง ในการฝึกระดมสรรพกำลังเพื่อการทหาร เพื่อเตรียมพร้อมในแต่ละด้านของประเทศ เช่น แผนเตรียมความพร้อมด้านอาหารให้มีประสิทธิภาพ กองรักษาความมั่นคงภายใน (กอ.รมน.) ในฐานะที่ดูแล ติดตาม ตรวจสอบ และประเมินแนวโน้มของสถานการณ์ที่อาจก่อให้เกิดภัยคุกคามด้านความมั่นคงภายในราชอาณาจักร มีการนำข้อมูลไปใช้ในงานการถ่ายทอดความรู้ในการประชุมเชิงปฏิบัติการของ กอ.รมน. ภาค เป็นต้น รวมถึงสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) นำไปใช้ในการกำหนดแนวทางการพัฒนาระบบการเตรียมความพร้อมแห่งชาติ เพื่อบรรจุเป็นนโยบายและแผนระดับชาติว่าด้วยความมั่นคงแห่งชาติ (พ.ศ. 2560 – 2564) ซึ่งภายในเดือนพฤษภาคม และมิถุนายนนี้ จะมีการจัดเจ้าหน้าที่ร่วมการฝึกกับทางกรมการสรรพกำลังกลาโหม เพื่อเตรียมความพร้อมรองรับเหตุการณ์ต่างๆ ด้วย