นางสาวจริยา สุทธิไชยา รองเลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร เปิดเผยว่า พล.อ.ฉัตรชัย สาริกัลยะ รมว.เกษตรและสหกรณ์ มีนโยบายต้องการขับเคลื่อนการลดต้นทุนการผลิตและเพิ่มโอกาสในการแข่งขันให้กับเกษตรกร โดยเฉพาะการถ่ายทอดความรู้ให้กับเกษตรกรผ่านศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) 882 ศูนย์ รวมถึงส่งเสริมการเกษตรแบบแปลงใหญ่และการทำเกษตรในพื้นที่เหมาะสม (โซนนิ่ง) ทั้งนี้กลไกหนึ่งที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์นำมาใช้คือ แผนที่เกษตรเพื่อการบริหารจัดการเชิงรุก หรือ Agri-Map (Agricultural Map for Adaptive Management) เป็นแผนที่ที่ครอบคลุมพื้นที่จังหวัด มีการทับซ้อนข้อมูลด้านเกษตรทุกอย่างไว้ด้วยกัน

เช่นตัวอย่าง Agri-Map ของ จ.อุดรธานี ซึ่งแบ่งพื้นที่แต่ละอำเภอ ประกอบด้วย ข้อมูลชุดดินที่เหมาะสมต่อการปลูกพืชเศรษฐกิจของจังหวัดของกรมพัฒนาที่ดิน ข้อมูลน้ำของกรมชลประทาน ข้อมูลเชิงเศรษฐกิจของสศก.ทั้งพิกัดที่ตั้งของระบบโลจิสติกส์ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นโรงงานน้ำตาล โรงงานแป้งมัน โรงสีข้าว รวมถึงข้อมูลวิเคราะห์มูลค่าผลิตภัณฑ์สินค้าสำคัญ 5 อันดับของจังหวัด ต้นทุนการผลิต ราคาสินค้า ปริมาณผลผลิต ช่วงฤดูกาลเก็บเกี่ยวที่เหมาะสม เป็นต้น โดย Agri-Map จะถูกส่งไปให้กับคณะกรรมการขับเคลื่อนนโยบายกระทรวงเกษตรและสหกรณ์แบบเบ็ดเสร็จ (Single Command) ทั้ง 77 จังหวัด อย่างไรก็ตาม ต้องมีการบูรณาการกับหน่วยงานในจังหวัด เช่น หอการค้า พาณิชย์จังหวัด เพื่อวางแผนหรือกำหนดนโยบายด้านการส่งเสริมการทำเกษตรในพื้นที่โดยใช้ตลาดนำ เพื่อให้มีผลตอบแทนมากขึ้น ขณะที่ต้นทุนลดลง เพิ่มโอกาสในการแข่ง

นางสาวจริยา กล่าวเพิ่มเติมว่า จากจุดเริ่มต้นที่แผนที่การเกษตร Agri-Mapเป็นเสมือนผังเมืองด้านการเกษตรของจังหวัดนั้นที่จะทำให้เกษตรกรมีความรู้ความเข้าใจ เป็นเกษตรกรปราดเปรื่อง Smart Farmer ที่มีความรอบรู้ด้านการเกษตร การผลิตและการตลาด มีการนำนวัตกรรมใหม่ๆ มาต่อยอดภูมิปัญญาท้องถิ่น สามารถปรับปรุงพัฒนาระบบการผลิตสินค้าเกษตรให้มีคุณภาพเป็นที่ต้องการของตลาด แต่มีต้นทุนการผลิตลดลง เพื่อสร้างส่วนต่างของรายได้สุทธิให้เพิ่มขึ้น ซึ่งคาดว่าในอนาคตอาจต้องมีการขยายผลสู่แผนที่ของจังหวัด เป็นสมาร์ทซิตี้ Smart City เช่น สมาร์ทอุดรธานี เพื่อพัฒนาเป็นเมืองอัจฉริยะด้านการบูรณาการ ที่มีข้อมูลจากทุกหน่วยงานให้สามารถใช้ร่วมกันได้ทั้งข้อมูลชุดดิน น้ำ เศรษฐกิจการเกษตร ผนวกเข้ากับข้อมูลผังเมือง ข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อม ข้อมูลด้านสาธารณสุข เป็นต้น

เดิมสัปดาห์นี้ตั้งใจจะเขียนต่อถึงเรื่องแนวทางการลด “สารพิษตกค้าง” ในสินค้าพืชผักและผลไม้ไทย ภายหลังจากมีการตรวจสอบสารพิษตกค้างในสินค้าหลายชนิด กระทั่งกลายเป็นวิวาทะและอาจถึงขั้นมีการยื่นฟ้องร้องกันระหว่างภาคประชาชนและหน่วยงานในกระทรวงเกษตรฯ ฐานละเลยการปฏิบัติหน้าที่ แต่บังเอิญว่า มีเรื่องด่วนแทรกซ้อนเข้ามา เลยต้องขอยกยอดเรื่องนี้ไปสัปดาห์หน้า

ความจริงจะว่าไป เรื่องด่วนที่ว่าก็มีกระแสพูดถึงมานานหลายสัปดาห์แล้ว เกี่ยวกับกรณี “ปะการังฟอกขาว” ตามแหล่งท่องเที่ยวทางทะเลของไทย โดยเฉพาะที่มีการตรวจพบบริเวณรอบๆ “เกาะตาชัย” จนกระทั่ง “กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช” ต้องประกาศสั่งปิดเกาะอย่างไม่มีกำหนด

แต่ที่มันร้ายยิ่งกว่า คือ คำแถลงเมื่อวันที่ 17 พฤษภาคมที่ผ่านมาของอธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง “สุทธิลักษณ์ ระวิวรรณ” ซึ่งได้เปิดเผยรายงานการตรวจพบปะการังฟอกขาวมากถึง 33 จุด โดยอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติทางทะเล 25 จุด และนอกเขตอุทยานแห่งชาติทางทะเล 8 จุด โดยแต่ละจุดมีระดับความรุนแรงของการ “ฟอกขาว” ตั้งแต่ 10-80% ขณะที่จุดรุนแรงที่สุดอยู่ที่บริเวณ “เกาะมะพร้าว” อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะชุมพร

และหากสถานการณ์แวดล้อมยังไม่ดีขึ้น ปะการังเหล่านี้ก็อาจมีแนวโน้มต้องตายภายใน 1 เดือน!

ถ้าจะย้อนไปสักเมื่อประมาณปี 2553 ประเทศไทยก็เคยต้องเผชิญหน้ากับวิกฤติ “ปะการังฟอกขาว” มาแล้วครั้งหนึ่ง โดยในปีนั้นมีการสำรวจพบปะการังฟอกขาวในทุกจังหวัดฝั่งทะเลอันดามันมากกว่า 70% ขณะที่ฝั่งอ่าวไทยมีการสำรวจพบหลายแห่ง อาทิ เกาะสีชัง เกาะนก เกาะช้าง เกาะเสม็ด และหมู่เกาะชุมพร

แต่จากการคาดการณ์ตามองค์การวิทยาศาสตร์ระหว่างประเทศ และ NOAA Coral Reef Watch พบว่า “ปะการังฟอกขาว” ในประเทศไทยปีนี้ จะมีแนวโน้มรุนแรงที่สุด มากกว่าครั้งเลวร้ายที่สุดเมื่อปี 2553

แม้ว่าสาเหตุหลักของ “ปะการังฟอกขาว” จะเกิดจากการเพิ่มขึ้นของระดับอุณภูมิน้ำทะเล แต่โดยข้อเท็จจริงแล้วยังมีปัจจัยคุกคามอื่นๆ อีกมากที่เข้ามาเกื้อหนุนจนทำให้แนวปะการังของไทยอยู่ไม่รอด เช่น การทอดสมอเรือในแนวปะการัง การทิ้งขยะ จับสัตว์น้ำ ให้อาหารปลา เดินเหยียบย่ำ หรือหนักเข้าก็ถึงกับการแอบเด็ดปะการังไปเป็นที่ระลึก

พฤติกรรมเหล่านี้แทบไม่ต้องบอกว่าเป็นฝีมือของใครถ้าไม่ใช่ “นักท่องเที่ยว”

สิ่งที่ยืนยันในเรื่องนี้ได้ ก็ไม่ต้องหาจากไหน แค่ลองเปิดเฟซบุ๊คหรือค้นหาจากกูเกิลดูก็จะเห็นกรณีตัวอย่างมาแล้วนักต่อนักกับการลงมือ “ย้ำยี” ธรรมชาติทางทะเลในบ้านเราของนักท่องเที่ยวไม่ว่าจะเป็นคนไทย จีน ฝรั่ง แขก หรือใครที่ไหน ก็ล้วนแล้วแต่มีพวกที่มีพฤติกรรมเช่นนี้เหมือนกันหมด จนต้องบอกว่า เรื่องแบบนี้ “สัญชาติ” ไม่เกี่ยว สิ่งที่ต้องเกี่ยวคือ “สำนึก” ของแต่ละคนต่างหาก

แต่นาทีนี้อาจต้องบอกว่า แค่สำนึกอย่างเดียวก็คงไม่พอกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้น

เพราะจำได้ว่าเมื่อตอนเกิดเหตุปี 2553 เราก็พากันรณรงค์จิตสำนึกกันครึกโครม โดยเฉพาะในกลุ่มคนไทย นักท่องเที่ยวไทย และผมก็ยังเชื่อว่า ณ นาทีนี้ คนไทยส่วนใหญ่ก็ยังคงมีสำนึกเหล่านี้อยู่

แต่สิ่งที่เราขาดไป คือ การศึกษา การทำความเข้าใจ ในเรื่องการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมต่างหาก

ดูอย่างกรณี “ดราม่า” เรื่องการให้อาหารปลาตามแนวปะการังที่เกิดขึ้นเมื่อปีก่อนก็ได้ ผมเข้าใจนะครับว่าคนให้อาหารปลาก็มีเจตนาดี อยากให้ปลากินอาหาร อยากใกล้ชิดธรรมชาติ เพียงแต่หารู้ไม่ว่า เจตนาดีที่เกิดขึ้นอาจเกิดผลเสียตามมา

การมีจิตสำนึกเป็นการเริ่มต้นที่ดีอยู่แล้วครับ ถ้าได้เรียนรู้เพิ่มเติม ทำความเข้าใจกันให้มากขึ้น ก็จะยิ่งเป็นการช่วยรักษาสิ่งแวดล้อมของเราต่อไปได้ ซึ่งเรื่องนี้ไม่ใช่แค่เรื่องของประชาชนเท่านั้นนะครับ หน่วยงานของรัฐในฐานะที่มีข้อมูลความรู้อยู่ในมือของตัวเองอยู่แล้ว ก็ต้องกระจายความรู้เหล่านั้นให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวได้รับรู้อย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่ปล่อยให้เกิดเรื่องก่อนแล้วถึงค่อยบอกเหมือนหลายกรณีในช่วงที่ผ่านมา

ที่สำคัญอีกประการ คือ กลุ่มผู้ประกอบการนำเที่ยว ต้องเลิกครับ เลิกเอาใจนักท่องเที่ยว พบเห็นนักท่องเที่ยวทำสิ่งไม่ถูกต้องก็ต้องหยุด ต้องห้ามปราม ไม่ใช่ปล่อยเลยตามเลยเพราะกลัวเสียรายได้

เพราะต้องไม่ลืมว่า ถ้าอีกหน่อยสิ่งแวดล้อมย่อยยับ ถ้าปะการังมันเสียหายขึ้นมาเมื่อไร

“บาทเดียว” เราก็ไม่มีทางหาได้จากการท่องเที่ยวแน่นอน

มะลิลา

กรมวิชาการเกษตร ประกาศแจ้งเตือนชาวสวนมะม่วงว่า ในระยะมะม่วงผลใหญ่ใกล้เก็บเกี่ยว ให้เฝ้าระวังอากาศร้อนจัด สลับฝนตก และลมกระโชกแรง มักพบแมลงวันผลไม้วางไข่ในผลมะม่วง พบรอยช้ำใต้ผิวเปลือก จึงควรหมั่นทำความสะอาดแปลงปลูกอย่างสม่ำเสมอ เก็บผลที่เน่าเสียออกจากแปลงไปทำลายนอกแปลงปลูก ห่อผลด้วยถุงกระดาษสีน้ำตาลหรือถุงกระดาษที่ภายในเคลือบด้วยกระดาษคาร์บอน และใช้กับดักที่ภายในแขวนก้อนสำลีชุบสารเมทธิลยูจินอลผสมสารฆ่าแมลงมาลาไทออน 57% อีซี อัตรา 4:1 นำไปแขวนไว้ในทรงพุ่มที่ระดับความสูง 1-1.5 เมตร 1 กับดักต่อพื้นที่ 1 ไร่ และสังเกตปริมาณแมลงวันในกับดักทุกสัปดาห์ เพื่อเป็นตัวชี้วัดปริมาณแมลงวันผลไม้ในแปลงปลูก

หากระบาดมาก ให้พ่นด้วยสารฆ่าแมลงมาลาไทออน 57% อีซี อัตรา 20-30 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารไตรอะโซฟอส 40% อีซี อัตรา 20-30 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารแลมบ์ดา-ไซฮาโลทริน 2.5% ซีเอส อัตรา 5 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร พ่น 1-2 ครั้ง ห่างกัน 7 วัน และพ่นด้วยเหยื่อพิษที่ประกอบด้วยยีสต์โปรตีน อัตรา 200 มิลลิลิตรผสมกับสารฆ่าแมลงมาลาไทออน 57% อีซี อัตรา 40 มิลลิลิตรในน้ำ 5 ลิตร โดยพ่นในเวลาเช้าตรู่ก่อนเริ่มทำการเก็บเกี่ยวผลผลิต 1 เดือน พ่นแบบเป็นจุด ต้นละ 1-4 จุด ทุก 7 วัน

ส่วน โรคแอนแทรคโนส ใบอ่อน เกิดแผลสีน้ำตาลขนาดไม่แน่นอน ขอบแผลสีน้ำตาลเข้ม เมื่อแผลขยายติดกันจะมีอาการไหม้ บิดเบี้ยว ต้นอ่อน กิ่งอ่อน ก้านช่อดอก พบจุดแผลหรือขีดขนาดเล็กสีน้ำตาลแดงประปรายขยายออกตามความยาว แผลบนต้นหรือกิ่งที่อ่อนมากๆ จะลุกลามจนกิ่งแห้ง เน่าดำทั้งต้น กลีบดอกและผลอ่อนที่ถูกทำลายเป็นสีดำและหลุดร่วง

ในแหล่งปลูกที่พบการระบาด ให้พ่นด้วยสารกำจัดเชื้อราแมนโคเซบ 80% ดับเบิลยูพี อัตรา 50 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารแคปแทน 50% ดับเบิลยูพี อัตรา 40-50 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร สลับกับสารอะซอกซีสโตรบิน 25% เอสซี อัตรา 5-10 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารโพรคลอราซ 45% อีซี อัตรา 20-30 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร โดยให้พ่นเป็นระยะๆ เริ่มตั้งแต่ช่วงมะม่วงแทงยอดอ่อนจนถึงระยะห่อผล

ดร.ธีธัช สุขสะอาด ผู้ว่าการการยางแห่งประเทศไทย (กยท.) เปิดเผยว่า กยท.ได้เร่งปรับโครงสร้าง จัดสรรบุคลากรในตำแหน่งต่างๆ ตามบันไดขั้นแรกของแผนปฏิบัติงาน โดยเบื้องต้นได้แต่งตั้งรักษาการตำแหน่งระดับหัวหน้างานต่างๆ เพื่อที่จะให้องค์กรสามารถขับเคลื่อนได้ หลังจากที่ผ่านมาการดำเนินงานล่าช้าค่อนข้างมาก โดยแต่ละตำแหน่งได้ผ่านการพิจารณาจากคณะกรรมการกลั่นกรองแล้วเห็นว่า น่าจะเหมาะสมสามารถปฏิบัติงานได้ แม้อาจจะไม่ตรงตามหน้าที่เดิมก็ตาม เนื่องจากโครงสร้างใหม่ของ กยท.นั้น มีทั้งหน่วยงานที่ถูกยกเลิกไป เช่น ฝ่ายฝึกอบรบ สำนักผู้ตรวจการ และหน่วยงานที่เพิ่มขึ้น เช่น กยท. เขต เป็นต้น

ผู้ว่าการ กยท.กล่าวต่อว่า หลังจากแต่งตั้งรักษาการระดับหัวหน้างานเสร็จ หัวหน้างานก็จะสามารถเสนอแต่งตั้งระดับกลาง ระดับล่าง ตลอดจนระดับลูกจ้างทั้ง 299 อัตราได้ โดยเน้นในการบูรณาการองค์กร จากนั้นจะให้ผู้บริหารระดับฝ่ายขึ้นไป จัดทำบันทึกข้อตกลง (MOU) แผนงานที่จะดำเนินการ เพื่อเป็นกรอบในการประเมินผลเสนอให้คณะกรรมการ กยท. พิจารณาแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งโดยไ่ม่ต้องรักษาการ แต่ถ้าทำไม่ได้ตาม MOU ก็ถือว่าสอบตก อาจจะต้องพิจารณาบุคคลที่เหมาะสมดำรงตำแหน่งนั้นแทน

ทั้งนี้การทำงานของ กยท. จะเป็นรูปแบบใหม่ คือ ทำงานตามตำแหน่ง และงานที่ได้รับมอบหมาย แต่ละคนต้องทำงาน 2 มิติ ทั้งทำงานตามหน้าที่ปกติ และทำหน้าที่ในส่วนโครงการอื่นๆที่ตนเองมีส่วนเกี่ยวข้องโดยไม่ต้องมีการสั่ง ซึ่งระบบนี้จะเป็นประโยชน์กับทุกคน คนที่ทำงานมีความสามารถก็จะมีโอกาสก้าวหน้าในอาชีพ และได้รับโบนัสที่ยุติธรรม

นอกจากนี้ยังจะเปิดโอกาสให้บุคลากรที่มีฝีมือ ได้แสดงฝีมือ และสามารถเติบโตเป็นผู้นำได้ โดยจะผลักดันโครงการ Talent Management ให้เกิดขึ้น เพื่อแก้ปัญหาช่องว่างระหว่างระดับบริหารกับระดับปฏิบัติการ เนื่องจากในปีนี้และปีหน้า จะมีบุคลากรระดับบริหารเกษียณอายุราชการหลายร้อยคน เด็กรุ่นใหม่เติบโตไม่ทัน เพราะติดกรอบระยะเวลาที่กำหนดว่าจะต้องอยู่ตำแหน่งนั้นๆ 2-3 ปีก่อนถึงจะขึ้นมาดำรงอีกตำแหน่งได้ แต่โครงการนี้จะะเปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่สามารถก้าวกระโดด (fast track) ข้ามตำแหน่งได้ แต่ต้องแสดงวิสัยทัศน์ แผนงาน ผลงาน ให้เห็นผลเป็นรูปธรรม

นายสัตวแพทย์อยุทธ์ หรินทรานนท์ อธิบดีกรมปศุสัตว์ เปิดเผยความคืบหน้าการบังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้องด้านปศุสัตว์ ในปี 2559 ว่า ผลการดำเนินงานบังคับใช้กฎหมายกับโรงฆ่าสัตว์เถื่อน ปีงบประมาณ 2559 คือตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2558-10 พฤษภาคม 2559 จับกุมและดำเนินคดีทั้งหมด 99 แห่ง ศาลพิพากษาแล้ว 37 แห่ง ผลการดำเนินงานตรวจสอบมาตรฐานสุขอนามัยของโรงฆ่าสัตว์ที่มีใบอนุญาต ปีงบประมาณ 2559 คือตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2558-31 มีนาคม 2559 จับกุมทั้งหมด 2,167 แห่ง แจ้งเตือน 176 แห่ง พักใช้ใบอนุญาต 3 แห่ง และยกเลิกกิจการภายหลังการตรวจสอบ 119 แห่ง และผลการจับกุมและปราบปรามการใช้สารเร่งเนื้อแดงในสุกร โดยการสุ่มตรวจสอบที่โรงฆ่าสัตว์ ระหว่างวันที่ 1 ธันวาคม 2558-10 พฤษภาคม 2559 ตรวจพบฟาร์มสุกรที่ใช้สารเร่งเนื้อแดงจากปัสสาวะที่โรงฆ่าสัตว์ จำนวน 59 ฟาร์ม อยู่ระหว่างการสอบสวนและดำเนินคดี 37 ฟาร์ม ดำเนินคดีแล้ว 22 ฟาร์ม และศาลพิพากษาแล้ว 2 ราย

สำหรับผลการปฏิบัติงานจับกุมการลักลอบนำเข้าเนื้อเถื่อน ปีงบประมาณ 2558-2559 คือตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2557 –
4 พฤษภาคม 2559 พบว่า ปีงบประมาณ 2558 ได้ทำการจับกุม/ยึด/อายัดของกลาง 51 ครั้ง ได้ของกลาง 685,895 กิโลกรัม มูลค่า 62,404,520 บาท ของกลางที่ทำลายไปแล้วจำนวน 502,002 กิโลกรัม คิดเป็นมูลค่า 52,694,020 บาท ขณะที่ปีงบประมาณ 2559 ตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2558-4 พฤษภาคม 2559 ได้ทำการจับกุม/ยึด/อายัดของกลาง 76 ครั้ง ได้ของกลาง 373,902.39 กิโลกรัม มูลค่า 38,826,311 บาทของกลางที่ทำลายไปแล้วจำนวน 285,759 กิโลกรัม คิดเป็นมูลค่า 30,687,521 บาท

ทั้งนี้ล่าสุด ได้มีการประชุมร่วมกันระหว่างกลุ่มเกษตรกรสวนกล้วยไม้และเกษตรกรชาวสวนผลไม้ เพื่อหาความเหมาะสมในการสูบน้ำจากแม่น้ำท่าจีนสู่คลองจินดา โดยกำหนดค่าความเค็มที่เหมาะสมเพื่อไม่ให้ส่งผลกระทบกับสวนผลไม้ที่เริ่มขาดแคลนน้ำ และไม่ให้ส่งผลกระทบกับสวนกล้วยไม้ รวมทั้งช่วยให้เกษตรกรชาวสวนมีน้ำไว้ใช้เพื่อการเพาะปลูกผลไม้ด้วย

ขณะที่ปริมาณฝนตกในพื้นที่จังหวัดกาญจนบุรี ซึ่งเมื่อวานนี้ (17 พ.ค.59) มีปริมาณฝนประมาณ 60 มิลลิเมตร ส่งผลให้น้ำในเขื่อนศรีนครินทร์มีปริมาณเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ส่วนเขื่อนวชิราลงกรณ์ ก็มีปริมาณน้ำเพิ่มขึ้น ซึ่งจะเห็นว่าน้ำที่ไหลเข้าเขื่อนขนาดใหญ่ต่างๆ เริ่มมีปริมาณเพิ่มมากขึ้น โดยในระหว่างวันที่ 17-18 พ.ค.59 มีน้ำปริมาณน้ำไหลเขื่อนประมาณกว่า 20 ล้านลูกบาศก์เมตร ซึ่งนับเป็นสัญญาณที่ดี

ในส่วนน้ำท่าในลุ่มน้ำเจ้าพระยาก็มีปริมาณเพิ่มขึ้น โดยเป็นการเตรียมความพร้อมที่จะสนับสนุนให้เกษตรกรมีน้ำใช้ในช่วงฤดูกาลผลิตใหม่หลังจากที่กรมอุตุนิยมวิทยาประกาศเข้าสู่ฤดูฝน โดยคาดการณ์ว่าฝนจะตกอย่างสม่ำเสมอตั้งแต่วันที่ 19 พ.ค. 59 นี้เป็นต้นไป ซึ่งจะเอื้ออำนวยต่อการบริหารจัดการน้ำท่าให้แก่เกษตรกร

ด้าน นายเลอศักดิ์ ริ้วตระกูลไพบูลย์ อธิบดีกรมฝนหลวงและการบินเกษตร กล่าวเพิ่มเติมว่า การที่มีฝนตกในช่วงที่ผ่านมายังส่งผลดีต่อปัญหาหมอกควันที่ขณะนี้ได้กลับเข้าสู่ภาวะปกติ อย่างไรก็ตาม กรมฝนหลวงและการบินเกษตรยังคงเฝ้าระวังปัญหาหมอกควันและไฟป่า โดยการปฏิบัติการฝนหลวงยังคงปฏิบัติการอย่างต่อเนื่องในพื้นที่เกิดไฟป่าที่พลุโต๊ะแดง ซึ่งคาดว่าจะแล้วเสร็จและสำเร็จภายในสัปดาห์นี้ ส่วนสถานที่อื่นๆ ที่เกิดไฟป่าขณะนี้ได้เข้าสู่ภาวะปกติแล้ว

โดยเมื่อวันที่ 17 พ.ค.ที่ผ่านมา สำนักตรวจสอบการบริหารพัสดุและสืบสวนที่ 2 ได้มีหนังสือแจ้งให้ อ.ส.ค.ชี้แจง การขออนุมัติวงเงินงบประมาณ 420 ล้านบาท ว่ามีเหตุผลความจำเป็นอย่างไร เป็นไปโดยชอบหรือไม่ สตง.ให้ อ.ส.ค.ชี้แจง 6 ประเด็นสำคัญ คือ 1.เครื่องจักรปัจจุบัน มีกำลังผลิตเท่าไหร่ เหตุใด อ.ส.ค.ต้องจัดหาเครื่องจักรใหม่ 2.กรณีเครื่องจักรเดิมขัดข้อง บ.เอจีส แสดงความรับผิดชอบต่อความเสียหายอย่างไร ตลอดจนมีการยกเลิกสัญญาหรือจะดำเนินการอย่างไรกับผู้เช่ารายเดิม 3.อ.ส.ค.เตรียมสถานที่รองรับเครื่องจักรใหม่ที่ไหน หรือไม่

4.ให้อ.ส.ค.ส่งหลักฐานการสืบราคาว่า มีวิธีการและขั้นตอนอย่างไร จึงสรุปที่ประมาณการราคาค่าเช่า 420 ล้านบาท 5.เหตุใด อ.ส.ค.จึงเลือกเชิญผู้ประกอบการเพียง 2 ราย คือ บ.เต็ดตรา แพ้ค (ประเทสไทย) จำกัด และ บริษัท เอส ไอ จี คอมบิบล็อค จำกัด เข้าร่วมเสนอราคา 6.ภายหลังสัญญาเช่าเครื่อง กับ บริษัท เอส ไอ จี คอมบิบล็อค จำกัด ซึ่งเป็นคู่สัญญารายใหม่ อาคารต่างๆ ที่บริษัทสร้างขึ้นจะเป็นกรรมสิทธิของฝ่ายใด ตามสัญญาข้อใด

สตง.อาศัยอำนาจ ตาม พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญ ว่าด้วยการตรวจเงินแผ่นดิน มาตรา 42 ให้ อ.ส.ค.ส่งเอกสารเพิ่มเติม ดังนี้ ข้อ1.สำเนาบันทึกรายงานสภาพปัญหาเครื่องจักรยี่ห้อ IPI กับบริษัท เอจีส ข้อ 2.สำเนาปริมาณนมดิบที่เข้าสู่โรงนมมวกเหล็ก ตั้งแต่ปี 2554 – ปัจจุบัน ข้อ 3.สำเนาการประชุมบอร์ด อ.ส.ค.ครั้งที่ 4/2559 พร้อมเอกสารประกอบการประชุมบอร์ด อ.ส.ค. ครั้งที่ 4/2559 และ 5/2559 ประเด็นสำคัญ อยู่ที่ข้อ 4.สำเนาเอกสารการตั้งงบประมาณเพื่อเช่าเครื่องจักรใหม่ และแผนงานเพิ่มเติม ข้อ 5 .สำเนาร่างขอบเขตงาน (TOR) ของสัญญาเดิมกับบริษัท เอจีส  ข้อ 6.สำเนาเอกสารการจัดหาเครื่องบรรจุนม High Speed ทั้งหมด ได้แก่ รายงานขอซื้อขอจ้าง คำสั่งแต่งตั้งกรรมการชุดต่าง ๆ เอกสารประมาณการราคาเช่าเครื่องจากตาม TOR เอกสารการคัดเลือกผู้เสนอราคาเข้ามาเป็นคู่สัญญาใหม่ ข้อ 7 สัญญาเช่าเครื่องกับ บริษัท เอส ไอ จี คอมบิบล็อค จำกัด (สัญญาใหม่)

นายพิศิษฐ์ กล่าวถึง TOR ข้อที่ 9 ราคากระดาษบรรจุนม U.H.T ขนาด 200 และ 125 มิลลิลิตร คิดค่าราคากระดาษคงที่ 1 ปี ไม่น้อยกว่า 300 ล้านกล่อง ในราคากล่องละ 1 บาท 25 สตางค์ ระยะเวลาตามสัญญา 7 ปี อ.ส.ค.ต้องจ่ายเงินอย่างน้อย 2,100 ล้านบาท ประเด็นข้อสงสัยทั้งหมด ให้อ.ส.ค.ส่งเอกสารชี้แจง ตอบกลับมาภายในวันที่ 31 พ.ค.59 นี้ หาก อ.ส.ค.ละเลย จะมีความผิด มาตรา 64 และผิดตามคำสั่ง คสช. ฉบับที่ 24/2557

ผู้ว่า สตง.ย้ำว่า เรื่องนี้ ถ้าตัดสินใจผิดพลาด เกิดเป็นความเสียหายต้องมีการรับผิดชอบ และถ้ามีเจตนาแอบแฝง หรือประโยชน์ที่ทับซ้อนเพื่อประโยชน์ของใคร สุดท้ายต้องมีการรับผิดทางอาญา เหมือนที่เกิดกับกรณีค่าโง่คลองด่าน ยิ่งถ้ามีคนเตือนแล้วไม่ฟัง ไม่หาข้อสรุปที่แน่ชัด ผลีผลามดำเนินการ ถือว่า เป็นพิรุธ เป็นเครื่องชี้เจตนาอย่างหนึ่ง

ด้านนายณรงค์ฤทธิ์ วงศ์สุวรรณ ผู้อำนวยการ อ.ส.ค. ยอมรับว่า อ.ส.ค.ลงนามในสัญญาเช่าเครื่องจักรใหม่กับ บริษัท เอส ไอ จี คอมบิบล็อค จำกัด เมื่อวันที่ 13 พ.ค.59ที่ผ่านมา โดยได้มีการชี้แจงเหตุผลความจำเป็นกับผู้ใหญ่ในกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ทราบทุกระดับแล้ว

ทั้งนี้ เบื้องต้นได้ร่วมจัดทำประชาคมในพื้นที่ดังกล่าว เพื่อเปิดรับฟังปัญหา ความคิดเห็น และความต้องการของเกษตรกร พร้อมให้ข้อมูลรายละเอียดเกี่ยวกับการปลูกหม่อนเลี้ยงไหม รวมถึงรายได้ที่เกษตรกรจะได้รับต่อการเลี้ยงไหมหนึ่งรุ่น เพื่อให้เกษตรกรใช้เป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจปรับเปลี่ยนอาชีพ ซึ่งพบว่าเกษตรกรให้ความสนใจและตอบรับอย่างดี โดยได้ใช้แปลงของผู้นำกลุ่มเกษตรกรเป็นแปลงต้นแบบ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ไม่เหมาะสมที่จะปลูกข้าว หรือพืชอื่น ๆ ได้อย่างคุ้มค่า

พร้อมทั้ง ปรับเปลี่ยนพื้นที่จากเดิมไปทดลองปลูกหม่อนเลี้ยงไหม โดยใช้กระบวนการของประชารัฐเป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนการดำเนินงาน ส่งเสริมตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ ซึ่งกรมหม่อนไหมได้มอบหมายให้ศูนย์หม่อนไหมเฉลิมพระเกียรติฯ สระบุรี ไปดำเนินการสนับสนุนองค์ความรู้และให้คำแนะนำทางวิชาการ พร้อมสนับสนุนต้นพันธุ์หม่อนพันธุ์ดีให้เกษตรกรนำไปปลูกในแปลงต้นแบบ ซึ่งสามารถปลูกหม่อนได้แม้ในพื้นที่จำกัดเพียง 6 ไร่ และยังสนับสนุนให้ใช้น้ำในบ่อกักเก็บที่มีอยู่เดิมมาหล่อเลี้ยงแปลงหม่อนในช่วงหน้าแล้งได้พอเพียงเนื่องจากต้นหม่อนเป็นพืชที่ใช้น้ำน้อย

สำหรับรูปแบบอาชีพหม่อนไหมที่แนะนำให้กับเกษตรกรนั้น จะส่งเสริมการปลูกหม่อนเลี้ยงไหมอุตสาหกรรม หรือเลี้ยงไหมเพื่อขายรัง ซึ่งกรมหม่อนไหมได้ประสานงานกับบริษัทจรูญไหมไทย ในการรับซื้อผลผลิตรังไหมของเกษตรกรด้วยการทำพันธะสัญญา (Contract Farming) โดยประกันราคาขั้นต่ำกิโลกรัมละ 180 – 200 บาท ตามเกณฑ์การรับซื้อตามหลักมาตรฐานการรับซื้อรังไหม (พิจารณาตามเปอร์เซนต์เปลือกรัง,รังดี/รังเสีย)

ทั้งนี้ รายได้จากการที่เอกชนรับซื้อรังไหมสดจากเกษตรกรที่ร่วมโครงการ ประมาณการผลผลิตและรายได้เกษตรกรที่ร่วมโครงการ พื้นที่ 6 ไร่ จะผลิตหม่อนเฉลี่ย 1,800 – 2,000 กิโลกรัม/ไร่/ปี  ผลผลิตรังไหม 60 กิโลกรัม/กล่อง ผลผลิตรังไหม 720 กิโลกรัม/ปี  มีรายได้เฉลี่ยประมาณ 10,000 บาท/เดือน นอกจากนี้ยังส่งเสริมการปลูกหม่อนผลสด การปลูกหม่อนเพื่อขายใบ การทอผ้าไหม หรือทอผ้าไหมผสมเส้นใยอื่น ๆ

รวมถึงการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากหม่อนและไหม โดยจะอบรมหลักสูตรการปลูกหม่อนเลี้ยงไหม การสาวไหม การทอผ้า ตลอดจนการแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ แก่เกษตรกร และดำเนินการส่งเสริมการเข้าถึงแหล่งเงินทุนให้กับเกษตรกรด้วยระบบการกู้ยืมเงินแบบปลอดดอกเบี้ยจากกองทุนสงเคราะห์เกษตรกร เพื่อสนับสนุนการลงทุนเริ่มแรกในการสร้างโรงเลี้ยงไหมตามแบบมาตรฐาน พร้อมวัสดุอุปกรณ์การเลี้ยงไหมครบชุด

“โครงการส่งเสริมปรับเปลี่ยนอาชีพให้เหมาะสมกับพื้นที่เพื่อสู้วิกฤติภัยแล้ง ตามนโยบายของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่กรมหม่อนไหมได้ไปขับเคลื่อนนำร่องในจังหวัดชัยนาท และจังหวัดพระนครศรีอยุธยา จะช่วยสร้างรายได้ สร้างอาชีพให้กับเกษตรกรได้อย่างยั่งยืน โดยในเบื้องต้นคาดว่าจะมีเกษตรกรที่ได้รับการส่งเสริมประมาณ 1,000 ราย ในขณะเดียวกันก็จะเป็นฟาร์มต้นแบบด้านการปลูกหม่อนเลี้ยงไหมให้แก่เกษตรกรในพื้นที่อื่น ๆ ในลุ่มน้ำเจ้าพระยาที่ได้รับผลกระทบจากปัญหาภัยแล้งได้ศึกษาเรียนรู้ต่อไป”อธิบดีกรมหม่อนไหม กล่าว

พ้นจากวันพืชมงคลมาได้ 1 สัปดาห์ ก็มีฝนลงมาให้ชื่นใจอีกครั้ง โดยเฉพาะในกรุงเทพฯที่ไม่เห็นฝนมานาน สัปดาห์นี้คนกรุงก็ได้ชุ่มฉ่ำหายร้อนกันไปหลายพื้นที่ แต่กูรูผู้รู้ทั้งหลายก็ยังคงเตือนว่า ฝนสัปดาห์นี้มาแค่ชั่วคราว แล้วยังจะทิ้งช่วงไปอีก รอไปปลายเดือนพ.ค.นี้หรืออาจถึงกลางเดือนมิ.ย.กว่าจะเป็นฝนที่มาตามดูกาลแท้จริง

ขณะที่ข่าวภัยแล้งและไฟป่าในหลายพื้นที่ของประเทศโดยเฉพาะภาคใต้เวลานี้ ยังวิกฤติน่าเป็นห่วงมาก ยิ่งทำให้“ฝน”เป็นความหวังที่ล้ำค่ามากในปีนี้ ทั้งต่อประชาชนทั่วไปและต่อพี่น้องเกษตรกรไทย โดยเฉพาะชาวนาที่ต้องงดทำนา ทั้งนาปีและนาปรังกันมาหลายรอบในช่วง 2-3 ปีมานี้ หวังว่าปีนี้น้ำท่าจะอุดมสมบูรณ์สมคำพยากรณ์ในวันพืชมงคลซึ่งก็สอดคล้องกับสิ่งที่ผู้เชี่ยวชาญดินฟ้าอากาศคาดการณ์ไว้ จะได้เพาะปลูกทำมาหากินกันเป็นปกติซะที

ว่าถึง “ชาวนา” ในต้นเดือนหน้าวันที่ 5 มิ.ย.ที่จะถึงนี้ ก็จะเป็นอีกวันสำคัญหนึ่งคือ “วันข้าวและชาวนาแห่งชาติ ประจำปี 2559” ซึ่งเช่นเคยที่กรมการข้าวในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์จะเป็นโตโผจัดงานใหญ่แสดงการยกย่องชาวนาผู้เป็นกระดูกสันหลังของชาติ และรำลึกถึง “ข้าว”พืชเศรษฐกิจสำคัญอันดับหนึ่งของไทย

อธิบดีกรมการข้าว-อนันต์ สุวรรณรัตน์กล่าวถึงงาน “วันข้าวและชาวนาแห่งชาติ” ปีนี้ ในส่วนกลางจะจัดขึ้นที่กรมการข้าว 3-5 มิ.ย.ซึ่งสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารีจะเสด็จฯทรงเปิดงานในวันศุกร์ที่ 3 มิ.ย.เวลา 14.00 น. ขณะที่ส่วนภูมิภาคจะจัดพร้อมกันในวันที่ 5 มิ.ย.ที่ จ.ลำปาง จ.นครราชสีมา และ จ.นครศรีธรรมราช

โดยกิจกรรมภายในงานประกอบด้วยนิทรรศการเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและพระบรมวงศานุวงศ์,นิทรรศการแสดงผลงานองค์กรชาวนา, งานวิชาการหน่วยงานภาครัฐและเอกชนภายใต้แนวคิด “ประชารัฐร่วมใจ พัฒนาข้าวและชาวนาไทยฝ่าภัยแล้ง” การเชิดชูเกียรติและแสดงผลงานชาวนาและสถาบันชาวนาที่ได้รับรางวัลดีเด่นแห่งชาติปี 2559 รวมทั้งผู้ชนะเลิศการประกวดโครงการส่งเสริมและถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตข้าว การจัดเวทีเสวนาข้าวและชาวนา การแสดงวัฒนธรรม 4 ภาค ลานวัฒนธรรมวิถีชีวิตข้าวและชาวนาไทย การฝึกอบรมอาชีพสร้างรายได้แก่เกษตรกร การสาธิตทำเมนูอาหารจากข้าวที่มีชื่อเสียงประจำท้องถิ่น 4 ภาค ประกวดนวัตกรรมการใช้เครื่องจักรกล การออกร้านจำหน่ายผลิตภัณฑ์ข้าว ของดีจากสี่ภาค อาหารสี่ภาค และสินค้าราคาถูก

เรียกว่า ระดม “ของดี” ที่เกี่ยวกับข้าวมาจัดเต็ม โดยความร่วมมือรวมพลังขององค์กรชาวนาทั้ง 8 สมาคมคือ สมาคมชาวนาข้าวไทย,สมาคมส่งเสริมชาวนาไทย,สมาคมชาวนาและเกษตรกรไทย,สมาคมชาวนาอีสาน,สมาคมการค้าเครือข่ายชาวนาไทย,สมาคมชาวนาและโรงสีข้าวไทย,สมาคมชาวนาเศรษฐกิจพอเพียง และสมาคมผู้รวบรวมและจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ข้าวซึ่งก่อนนี้ได้ประชุมเตรียมงานร่วมกัน เห็นพ้องให้มุ่งเน้นนำเสนอสาระความสำคัญของ “ข้าว” ทุกมิติเป็นระบบตามลำดับจากต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำ และให้สนับสนุนรองรับการนำผู้แทนชาวนาทั่วประเทศเข้าร่วมดูงานเพื่อให้ทราบถึง“พลัง”และวัตถุประสงค์สำคัญของการจัดงานที่ประกอบด้วย การเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และราชวงศ์ที่ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้นแก่กิจการด้านข้าวและชาวนา,เพื่อรำลึกถึงความสำคัญของข้าวไทยและเชิดชูเกียรติชาวนาไทย,เพื่อถ่ายทอดเทคโนโลยีด้านข้าว และเพื่อแสดงผลงานวิชาการด้านข้าว ทั้งภาครัฐ เอกชน และชาวนา

ครับ…ถึงแม้ “ชาวนา” จะได้รับ“ยาหอม”อยู่เสมอ ด้วยการเชิดชูยกย่องให้เกียรติขนาดมีการกำหนด “วันข้าวและชาวนาแห่งชาติ”และจัดงานใหญ่ให้แต่สภาพความเป็นจริงตั้งแต่อดีตจนถึงทุกวันนี้ ชีวิตชาวนาไทยส่วนใหญ่ก็ยังคงอยู่อย่างยากลำบาก เป็นโจทก์ใหญ่ที่รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องหาทางยกระดับทั้งรายได้และคุณภาพชีวิตให้กับชาวนาไทยต่อไป

แต่ผมก็ย้ำอยู่เสมอในคอลัมน์นี้ว่า ชาวนาเองจะมุ่งแต่ทำนาแบบเดิมๆ แล้วที่เหลือก็หวังพึ่งพาความช่วยเหลือจากภาครัฐหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง มันก็ไม่ได้

โลกยุคใหม่ ไม่ว่าอยู่ในสาขาอาชีพใด จะยิ่งอยู่ได้ยากมากขึ้น จะต้องมีการปรับตัวปรับความคิด พัฒนาให้ทัน พี่น้องชาวนาไทยก็เช่นเดียวกันที่ต้องปรับตัวปรับความคิดขนาดใหญ่ ไม่เพียงเพื่อให้อยู่รอด แต่ต้องอยู่ได้อย่างดีและสมศักดิ์ศรีกระดูกสันหลังของชาติด้วย

สาโรช บุญแสง