บริษัทเจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) หรือ ซีพีเอฟ คาดผู้ประกอบการฟาร์มปศุสัตว์ไทยจะพบกับปัจจัยความเสี่ยงหลายด้านในการขยายฟาร์มในอนาคตทั้งด้านเงินลงทุนสูง กฎเกณฑ์ด้านสิ่งแวดล้อม โรคระบาด การต่อต้านจากชุมชนและแหล่งวัตถุดิบเลี้ยงสัตว์ โดยไทยจะต้องปรับตัวรองรับโครงสร้างใหม่เพื่อให้อยู่รอดได้

นายสมควร ชูวรรธนะปกรณ์ ประธานผู้บริหารฝ่ายปฏิบัติการ สายธุรกิจสุกร ซีพีเอฟ กล่าวว่า ในอนาคตผู้ประกอบการปศุสัตว์ไทยจะต้องลงทุนด้านมาตรฐานสิ่งแวดล้อมภายใต้กฎเกณฑ์ภาคบังคับเรื่องการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (Environmental Impact Assessment หรือ EIA) ในวงเงินสูง เพื่อรองรับการขยายฟาร์ม นอกจากนี้ยังมีปัจจัยด้านอื่นที่สำคัญอีก เช่น ราคาที่ดินเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง การทำประชาพิจารณ์เพื่อรับฟังความคิดเห็นจากคนในชุมชน  การให้องค์การบริหารส่วนท้องถิ่นเป็นผู้อนุมัติการจัดสร้างฟาร์ม  ปัญหาโรคระบาด การขาดแคลนแรงงาน ราคาวัตถุดิบอาหารสัตว์ไม่มีเสถียรภาพและขาดแคลนแหล่งวัตถุดิบ ระบบโลจิสติกส์ และการกีดกันทางการค้าในรูปแบบต่างๆ จะทำให้การขยายฟาร์มปศุสัตว์ในอนาคตเป็นไปได้ยากลำบากมากขึ้น

“ปัจจัยต่างๆ จะเป็นข้อจำกัดในการขยายฟาร์มในอนาคต และเป็นต้นทุนการผลิตทั้งสิ้น และจะส่งผลกระทบต่อปริมาณการผลิตด้วย” นายสมควร กล่าว

นายสมควร ย้ำว่า การทำฟาร์มปศุสัตว์ในอนาคตลำดับแรกคือต้องคำนึงถึงสิ่งแวดล้อมและต้องลงทุนในด้านมาตรฐานการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมตามกระแส Green Policy อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ทำให้ผู้ประกอบการฟาร์มจะต้องดำเนินการอย่างถูกต้องเพื่อยกระดับมาตรฐานฟาร์มด้วยการลงทุนด้วยเม็ดเงินมหาศาลเพื่อให้ผ่านมาตรฐานดังกล่าว ซึ่งกฎเกณฑ์นี้จะเป็นหลักเกณฑ์ในการคัดกรองผู้ประกอบการมาตรฐานเข้าสู่ระบบมากขึ้น

ขณะเดียวกันกฎหมายสิ่งแวดล้อมยังบังคับให้ผู้ประกอบการต้องจัดทำประชาพิจารณ์ (Public Hearing) ก่อนการสร้างฟาร์ม เพื่อให้ผ่านความเห็นชอบของชุมชนก่อนที่จะมีการขยายฟาร์ม ซึ่งจะเป็นข้อจำกัดในการขยายตัวของฟาร์มใหม่เช่นกัน เพราะชุมชนส่วนใหญ่ไม่ต้องการให้มีการขยายฟาร์มเลี้ยงสัตว์เข้าไปใกล้ที่ดินเนื่องจากปัญหากลิ่นและปัญหาสิ่งแวดล้อมอื่นๆ ที่จะตามมาก เพราะเกรงว่าจะทำให้ราคาในบริเวณที่มีการขยายฟาร์มเข้าไปมีราคาตกต่ำ  ในทางกลับกันราคาที่ดินที่อยู่ในแหล่งการคมนาคมสะดวกก็มีราคาแพง

นายสมควร กล่าวอีกว่า ปัจจัยอื่น เช่น โรคระบาดใหม่ การขาดแคลนแรงงาน ค่าแรงงานสูงขึ้น และราคาวัตถุดิบอาหารสัตว์ไม่มีเสถียรภาพ และการโอนอำนาจให้องค์การบริหารส่วนท้องถิ่นเป็นผู้อนุมัติการลงทุนของฟาร์ม จะกลายเป็นต้นทุนที่ผู้ประกอบการปศุสัตว์ต้องแบกรับอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งปัญหาการขาดแคลนวัตถุดิบอาหารสัตว์และมีราคาสูงจะเป็นความเสี่ยงของภาคปศุสัตว์ เนื่องจากเป็นต้นทุนหลักในการดำเนินธุรกิจ

“เราพิจารณาจากเหตุผลหลายด้านแล้ว โอกาสที่ผู้ประกอบการรายเล็กจะขยายการลงทุนได้มีน้อยมาก แม้แต่รายใหญ่เองก็จะต้องประสบกับปัญหาหลายด้านเช่นกัน การขยายฟาร์มยากลำบาก ก็จะมีผลกระทบกับปริมาณสินค้าที่จะป้อนเข้าสู่ตลาดโดยตรง” นายสมควร ย้ำ

นายสมควร เสนอแนะว่า การที่ภาคปศุสัตว์ไทยจะอยู่รอดได้นั้น จะต้องปรับตัวหลายหลายด้านด้วยการนำเทคโนโลยีเข้ามาใช้ในฟาร์มเพื่อลดปัญหาขาดแคลนแรงงานและอัตราค่าจ้างแรงงานสูง ส่วนปัญหาขาดแคลนวัตถุดิบอาหารสัตว์และมีราคาสูงนั้น ผู้ประกอบการควรสร้างความร่วมมือการผลิตพืชวัตถุดิบกับประเทศเพื่อนบ้าน หรือขยายกิจการปศุสัตว์ไปต่างประเทศ

ทั้งนี้ ประเทศไทยยังต้องพึ่งวัตถุดิบอาหารสัตว์และพันธุ์สัตว์จากต่างประเทศ ไม่ว่าจะเป็นวัตถุดิบประเภทกากถั่วเหลืองหรือข้าวโพด ส่วนพันธุ์สัตว์โดยเฉพาะไก่นั้น ประเทศไทยยังคงต้องนำเข้าพันธุ์ทั้งหมดซึ่งแน่นอนว่าการพึ่งพิงดังกล่าวก็คือต้นทุนการผลิตเนื้อสัตว์ของไทย ส่วนสุกรถือว่าบ้านเราพัฒนามาได้ไกลพอควรแล้วจึงไม่น่าเป็นห่วงนัก แต่อย่างไรก็ตามไม่ว่าจะเป็นสัตว์เศรษฐกิจชนิดใด ความสำคัญจะอยู่ที่ตลาดรองรับเพียงพอหรือไม่

จากข้อจำกัดและปัจจัยต่างๆ จะส่งผลให้กลุ่มผู้ประกอบการฟาร์มรายย่อยมีจำนวนน้อยลง ซึ่งเกษตรกรรายย่อยก็ยังมีทางออกและสามารถอยู่รอดได้ โดยการรวมตัวเป็นกลุ่มตัวกันในรูปสหกรณ์ หรือ นิติบุคคล เพื่อให้เกิดความร่วมมือและเพิ่มศักยภาพในการผลิตให้กลายเป็นผู้ประกอบการรายใหญ่ เพื่อสร้างอำนาจต่อรองทางการตลาดและเสริมสร้างความสามารถในการลงทุน

นายสมควร กล่าวว่า รัฐบาลควรให้การสนับสนุนผู้ประกอบการด้วยการปล่อยราคาสินค้าเป็นไปตามกลไกการตลาด  วางแผนจัดสรรพื้นที่เพื่อการทำปศุสัตว์และพืชวัตถุดิบอาหารสัตว์ให้ชัดเจน รวมถึงการให้เงินทุนสนับสนุนการวิจัยในเรื่องการผลิตวัคซีนเพื่อป้องกันโรคระบาดและส่งเสริมเทคโนโลยีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต โดยเฉพาะอย่างยิ่งควรจัดสรรงบประมาณไว้ช่วยเหลือผู้ผลิตรายย่อย ขณะเดียวกันต้องดำเนินการการเจรจาการค้ากับต่างประเทศแบบเชิงรุก เพื่อให้ไทยสามารถแข่งขันในตลาดโลกได้

19 พ.ค.59 นายสุเทพ น้อยไพโรจน์ อธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยว่า ในช่วงฤดูฝนที่กำลังจะมาถึงปลายเดือนนี้จะเน้นเก็บกักน้ำไว้ในอ่างเก็บน้ำที่มีอยู่ทั่วประเทศให้มากที่สุด เพื่อสำรองน้ำไว้ใช้ในช่วงฤดูแล้งหน้าปี 60 ซึ่งจะต้องสอดคล้องกับสภาวะฝนที่ตกลงมาในแต่ละพื้นที่ และการระบายน้ำจากอ่างเก็บน้ำจะเป็นไปตามเกณฑ์การเก็บกักน้ำในอ่างฯ (Rule Curve) ที่ได้กำหนดไว้ในแต่ละช่วงเวลา เพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบจากสภาพน้ำหลากล้นอ่างฯ อย่างรุนแรง จนทำให้เกิดภาวะน้ำท่วมด้านท้ายของอ่างเก็บน้ำได้ ในส่วนของการเพาะปลูกพืชฤดูฝน ให้ใช้น้ำฝนเป็นสำคัญ โดยจะใช้ระบบและอาคารชลประทาน ที่มีอยู่ในการบริหารจัดการน้ำท่าให้เกิดประโยชน์สูงสุด ช่วยลดการใช้น้ำจากอ่างเก็บน้ำต่าง ๆ เพื่อให้มีปริมาณน้ำสำรองไว้ใช้ในช่วงฤดูแล้งหน้า

“ฝนที่ตกมาในช่วงนี้จากพายุฤดูร้อน ทำให้ใจชื้นขึ้นว่าจะเข้าสู่ฤดูฝนปกติ หลังจากที่ประสบปัญหาภัยแล้งต่อเนื่องมาเกือบ 3 ปี ซึ่งจะเห็นว่าจากช่วงกลางเดือนนี้มีฝนตกต่อเนื่องทุกภาคถือเป็นสัญญาณที่ดีต่อการเพาะปลูกฤดูกาลผลิตใหม่ โดยกรมชลฯเตรียมพร้อมวางแผนที่จะสนับสนุนให้เกษตรกรมีน้ำใช้ในช่วงทำนาปีรอบแรก จะบริหารโดยใช้อาคารชลประทานทดน้ำฝนตกท้ายเขื่อนเข้าคลองชลประทานเข้าสู่พื้นที่เพาะปลูกอย่างทั่วถึง

ซึ่งในสัปดาห์นี้มีน้ำไหลเข้าเขื่อนมากกว่า 20 ล้านลูกบาศก์เมตร และช่วงหลังวันที่ 20 พ.ค.เป็นต้นไป กรมอุตุฯคาดว่าจะมีฝนตกอย่างสม่ำเสมอ สามารถเอื้ออำนวยในการบริหารจัดการน้ำเพื่อการเกษตรได้ปลูกข้าวนาปีเต็มพื้นที่ 54 ล้านไร่ โดยเป็นในเขตชลประทาน 16 ล้านไร่ และนอกเขต 38 ล้านไร่ อย่างไรก็ตามให้ชาวนารอฟังประกาศอย่างเป็นทางการจากกรมอุตุนิวิทยา ว่าเข้าหน้าฝนแล้วค่อยลงมือทำเพื่อป้องกันความเสี่ยง”นายสุเทพ กล่าว

ทางด้านศูนย์ประมวลและวิเคราะห์สถานการณ์น้ำกรมชลประทาน ได้รายงานถึงปริมาณน้ำล่าสุดในเขื่อนขนาดใหญ่ ของลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา เช่นเขื่อนภูมิพล มีปริมาณน้ำใช้การได้ 282 ล้านลบ.ม. คิดเป็นร้อยละ 3 เขื่อนสิริกิติส์ มีปริมาณน้ำใช้การได้ 770 ล้านลบ.ม. คิดเป็นร้อยละ 12 เขื่อนแควน้อยบำรุงแดน 198 ล้านลบ.ม. คิดเป็นร้อยละ 22 และเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ 228 ล้านลบ.ม. หรือร้อยละ 24 รวมเป็นปริมาณน้ำใช้การได้ 1,478 ล้านลบ.ม. คิดเป็นร้อยละ 8 มีปริมาณน้ำไหลลงอ่าง 7.23 ล้านลบ.ม. ระบายออก 18.25 ล้านลบ.ม.ต่อวัน โดยทั้ง4 เขื่อนใหญ่ยังสามารถรับน้ำได้อีก 16,697 ล้านลบ.ม.

สำหรับสถานการณ์น้ำในภาพรวมทั่วประเทศปริมาตรน้ำในเขื่อนขนาดใหญ่และขนาดกลาง 33 แห่ง รวม 32,898 ล้านลบ.ม. คิดเป็นร้อยละ 44 เป็นปริมาตร น้ำใช้การได้ 9,156 ล้าน ลบ.ม. คิดเป็นร้อยละ 18 ปริมาณน้ำไหลลงอ่าง จำนวน 27.98 ล้าน ลบ.ม. ปริมาณน้ำระบาย จำนวน 60.08 ล้านลบ.ม.ต่อวัน สามารถรับน้ำได้อีก 41,956 ล้าน ลบ.ม. ในช่วงฤดูแล้งตั้งแต่วันที่ 1พฤศจิกายน 2558 ถึง ปัจจุบัน ปริมาณน้ำไหลลงอ่างฯสะสม จำนวน 3,988 ล้าน ลบ.ม. ปริมาณน้ำระบายสะสม จำนวน 11,311 ล้าน ลบ.ม.

นายอนันต์ อักษรศรี ผู้อำนวยการสำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตร เขตที่ 8 (สวพ.8) เปิดเผยว่า ในภาวะปัจจุบันที่เกษตรกรมีการใช้สารเคมี ในการป้องกันกำจัดโรคและแมลงศัตรูพืชในกระบวนการผลิตอย่างแพร่หลาย และมีกระแสข่าวเกี่ยวกับสารพิษตกค้างที่เกินค่ามาตรฐานความปลอดภัยในพืชผักผลไม้ ซึ่งทำให้ประชาชนเริ่มตระหนักถึงความปลอดภัยจากสารเคมีตกค้างทางการเกษตร ที่จะส่งผลกระทบต่อสุขภาพมากขึ้น ปัจจุบันระบบการดูแลด้านมาตรฐานการผลิตพืชตามระบบ GAP (Good Agricultural Practice) ถือเป็นระบบมาตรฐานสำคัญที่รัฐบาลนำมาใช้แนะนำเกษตรกรให้มีผลผลิตที่มีคุณภาพและปลอดภัยทั้งจากสารพิษตกค้างและจุลินทรีย์ปนเปื้อน โดยระบบนี้ดูแลกำกับภายใต้หลายๆหน่วยงานของกระทรวงเกษตรฯ

นายอนันต์กล่าวอีกว่า สวพ.8 ได้มีการติดตามตรวจสอบความปลอดภัยของผลผลิตพืชที่ขึ้นทะเบียนตามระบบ GAP ในพื้นที่ภาคใต้ตอนล่าง 7 จังหวัด ได้แก่ ตรัง พัทลุง สงขลา สตูล ปัตตานี ยะลา และนราธิวาสนั้น จะมีขั้นตอนของการตรวจสอบและประเมินการผลิตพืชที่แปลงเกษตรกรตั้งแต่ปลูกจนถึงการจัดการผลผลิตก่อนส่งถึงมือผู้จัดจำหน่าย โดยเฉพาะจะมีการตรวจสอบการใช้สารเคมีของเกษตรกรอย่างเคร่งครัด มีการสุ่มตัวอย่างผลผลิตไปวิเคราะห์และต้องผ่านเกณฑ์ตามมาตรฐานความปลอดภัยระดับสากลถึงจะให้การรับรองแปลงว่าได้มาตรฐานตามระบบ GAP หลังได้ใบรับรอง (ตรา Q) แล้ว จะให้เจ้าหน้าที่ติดตามตรวจประเมินแปลงทุกปี เพื่อตรวจสอบว่าเกษตรยังคงรักษามาตรฐานกระบวนการผลิตตามระบบหรือไม่ โดยหากพบว่าเกษตรกรมีข้อบกพร่อง เช่น มีการใช้สารเคมีไม่ถูกต้อง และผลผลิตมีการตกค้างของสารเคมีเกินค่ามาตรฐานความปลอดภัย (>MRLs) จะพิจารณาดำเนินการลงโทษ เช่น การตักเตือน พักใช้เครื่องหมาย Q หรือเพิกถอนเครื่องหมาย Q เป็นต้น

งานวิเคราะห์สารพิษตกค้างทางการเกษตร กลุ่มพัฒนาการตรวจสอบพืชและปัจจัยการผลิต ซึ่งเป็นห้องปฏิบัติการวิเคราะห์สารพิษในผลิตผลทางการเกษตรของ สวพ.8 ได้ทำการศึกษาและสุ่มตัวอย่างผลผลิตจากแปลง GAP ในพื้นที่ภาคใต้ตอนล่างโดยได้สุ่มเก็บตัวอย่างระหว่างเดือนตุลาคม 2553 ถึงเดือนกันยายน 2558 โดยใช้เกณฑ์เพื่อประเมินความปลอดภัยเรียงลำดับดังนี้ Thai MRLs, Codex MRLs, EU MRLs และ Japan MRLs ตามลำดับ จากการสุ่มผลผลิตพืช 33 ชนิดได้แก่ ข่า ข้าวโพดฝักอ่อน ตะไคร้โต้วเหมี่ยว บวบ ผักโขม ผักเหลียง ไผ่หวาน วอเตอร์เครส แก้วมังกร เงาะ แตงโม มะละกอ มังคุด ลองกอง สละ และ สับปะรด กวางตุ้ง ข้าวโพด คะน้า แตงกวา ถั่วฝักยาว ผักกาดขาว ผักบุ้ง ผักหวาน มะเขือ พริก มะนาว เห็ด ทุเรียน ลำไย ฝรั่ง และ ส้มโอ รวม 673 ตัวอย่าง พบตัวอย่างผลผลิตพืชที่มีสารพิษตกค้างเกินค่า MRLs เพียง 1 ชนิด คือ พบ 2 ตัวอย่าง ในฝรั่ง คิดเป็นร้อยละ 0.3 ของตัวอย่างที่วิเคราะห์ทั้งหมด หรือมีตัวอย่างผลผลิตผักผลไม้ที่สุ่มจากแปลง GAP ที่ปลูกในพื้นที่ภาคใต้ตอนล่างมีความปลอดภัยถึงร้อยละ 99.7 จากผลการศึกษาดังกล่าวบ่งชี้ได้ว่าการสนับสนุนให้เกษตรกรเข้าร่วมโครงการผลิตพืชตามระบบ GAPนั้น เป็นสิ่งที่ดีและจำเป็น ซึ่งนอกจากจะสร้างความมั่นใจให้กับผู้บริโภคที่จะได้ผลิตผลที่ปลอดภัยแล้ว ตัวเกษตรกรเองก็จะได้เข้าใจและสามารถควบคุมกระบวนการผลิตพืชให้ผลผลิตมีความปลอดภัย ปราศจากการปนเปื้อนของสารเคมีกำจัดศัตรูพืช ซึ่งจะส่งผลดีต่อระบบเศรษฐกิจการค้าทั้งในประเทศและการส่งออก

นายคมสัน จำรูญพงษ์ รองเลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยว่า จากการคาดการณ์ว่าปริมาณน้ำฝนในช่วงครึ่งปีหลังของปี 2559 จะมีมากกว่าช่วงปี 2558 ส่งผลให้มีน้ำเพียงพอต่อการเจริญเติบโตของพืช สามารถให้ผลผลิตได้เพิ่มขึ้น โดยสศก.ได้พยากรณ์แนวโน้มสินค้าเกษตรที่สำคัญ ปี 2559 คาดว่าจะเพิ่มขึ้น มี 11 ชนิด ได้แก่ หอมหัวใหญ่ มันฝรั่ง ปีเพาะปลูก 2558/59 ข้าวนาปี ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ปีเพาะปลูก 2559/60 สับปะรดโรงงาน ปาล์มน้ำมัน ยางพารา มังคุด กาแฟ กุ้งขาวแวนนาไม กุ้งกุลาดำ ส่วนสินค้าที่มีแนวโน้มลดลง 11 ชนิด ได้แก่ ข้าวนาปรัง มันสำปะหลังโรงงาน หอมแดง ปีเพาะปลูก 2558/59 ถั่วเหลือง ปีเพาะปลูก 2559/60 ลำไย ลิ้นจี่ เงาะ ทุเรียน ลองกอง ปลานิล ปลาดุก

สำหรับสินค้าที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ในกลุ่มพืชไร่โดยเฉพาะข้าวนาปี คาดว่าบางพื้นที่ที่ปีที่แล้วไม่น้ำสำหรับการทำนา ปีนี้ จะสามารถปลูกได้เพิ่มขึ้น รวมทั้งปริมาณน้ำฝนที่เพียงพอ ส่งผลให้ผลผลิตต่อไร่เพิ่มขึ้นด้วย ส่วนข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ เนื้อที่เพาะปลูกใกล้เคียงกับปีที่แล้ว เนื่องจากแหล่งผลิตจากภาคเหนือซึ่งเป็นแหล่งผลิตใหญ่ เกษตรกรยังคงเนื้อที่เพาะปลูกอยู่เท่าเดิม สืบเนื่องจากราคาที่เกษตรกรขายได้ยังอยู่ในเกณฑ์ดี ด้านไม้ยืนต้น ได้แก่ กาแฟ ปาล์มน้ำมันและยางพารา ผลผลิตปี 2559 เพิ่มขึ้นทั้ง 3 ชนิด โดยปาล์มน้ำมันเพิ่มขึ้นจากเนื้อที่ให้ผลที่เพิ่มขึ้นจากต้นปาล์มน้ำมันที่ปลูกใหม่ในปี 2556 ยางพาราผลผลิตเพิ่มขึ้นจากเนื้อที่กรีดได้เพิ่มขึ้น โดยปี 2559 ต้นยางพาราในภาคใต้และภาคตะวันออกอยู่ในช่วงอายุที่ให้ผลผลิตสูง ส่วนกาแฟผลผลิตเพิ่มขึ้นจากเนื้อที่ให้ผลรวมเพิ่มขึ้น และผลผลิตต่อไร่ทั้งประเทศเพิ่มขึ้น ส่วนปริมาณการผลิตกุ้งขาวแวนนาไม คาดว่าเพิ่มขึ้น จากการร่วมมือกันของทุกฝ่ายในการส่งเสริมประสิทธิภาพการผลิตกุ้งทะเลให้เหมาะสมในแต่ละพื้นที่ มีรูปแบบการจัดการเลี้ยงอย่างถูกวิธีทำให้กุ้งมีอัตราการรอดสูงขึ้น

ขณะที่สินค้าเกษตรที่มีแนวโน้มลดลง เช่น ถั่วเหลือง เกิดจากผลผลิตลดลงจากการขาดแคลนเมล็ดพันธุ์ดี ต้นทุนการผลิตสูง การดูแลเก็บเกี่ยวยาก ทำให้ไม่สามารถขยายเนื้อที่เพาะปลูกได้ มันสำปะหลัง เนื้อที่เก็บเกี่ยวรวมทั้งประเทศลดลง เนื่องจากปัญหาภัยแล้ง ทำให้บางพื้นที่มันสำปะหลังยืนต้นตาย ส่วนไม้ผล ได้แก่ ทุเรียน เงาะ ลองกอง ลำไย ลิ้นจี่ ประสบปัญหาภัยแล้งยาวนาน ทำให้บางส่วนยืนต้นตาย และบางส่วนปรับเปลี่ยนไปปลูกพืชอื่น ทำให้เนื้อที่ให้ผลลดลง

 

นางสาววารินทร์ ธนาสมหวัง ผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการประมง กรมประมงเปิดเผยว่า กรมประมงกำหนดจัดการประชุมวิชาการประมง ประจำปี 2559 ในหัวข้อ “จากงานประจำสู่งานวิจัย” เพื่อเสริมสร้างและพัฒนาคุณภาพงานวิจัยด้านการประมงสาขาต่างๆ ของนักวิชาการจากการทำงานในหน้าที่ที่รับผิดชอบประจำ ให้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการพัฒนาภาคการประมงได้มากขึ้น ตอบสนองนโยบายและมาตรการต่างๆ ที่สำคัญต่อการพัฒนาภาคการประมงไปสู่ความยั่งยืน พร้อมทั้งเป็นการแลกเปลี่ยนความรู้ และระดมความคิดเห็นระหว่างผู้เข้าร่วมประชุม อันจะนำไปสู่แนวทางในการนำงานวิจัยไปใช้ประโยชน์ได้จริงในอนาคตต่อไป

โดยภายในงานมีการนำเสนอผลงานวิชาการประกอบด้วย 9 สาขาวิชาได้แก่ สาขาการประมงทะเล สาขาอุตสาหกรรมสัตว์น้ำ สาขาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง สาขาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำจืด สาขาพันธุกรรมสัตว์น้ำ สาขาอาหารสัตว์น้ำ สาขาโรคสัตว์น้ำ สาขาเศรษฐกิจ สังคม และต่างประเทศ และสาขาการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมประมง

นอกจากนี้ ยังมีการบรรยายพิเศษในหัวข้อ “งานวิจัยกับพระราชกำหนดการประมง พ.ศ. 2558” และ “Routine to Research” และการอภิปรายในหัวข้อ “การเลี้ยงและใช้สัตว์เพื่องานทางวิทยาศาสตร์ ตามพระราชบัญญัติสัตว์เพื่องานวิทยาศาสตร์ พ.ศ. 2558” รวมทั้งการนำเสนอผลงานวิจัยที่น่าสนใจจำนวน 61 เรื่อง โดยเป็นการนำเสนอผลงาน 35 เรื่อง และเป็นโปสเตอร์อีก 26 เรื่อง โดยมีหัวข้องานวิจัยที่น่าสนใจ อาทิ ความสัมพันธ์ทางพันธุกรรมของประชากรพ่อแม่พันธุ์ปลาสวาย, ระบบจัดการฟาร์มเลี้ยงปลาทะเลเศรษฐกิจเชิงพาณิชย์ด้วยระบบควบคุมและประมวลผลแบบศูนย์รวม (SCADA), ผลของฮอร์โมนสังเคราะห์ Buserelin Acetate ต่อการเพาะพันธุ์ปลาพลวงชมพู,การใช้อาหารสำเร็จรูปขนาดเล็กแบบMicrobound สำหรับการอนุบาลลูกปลากะพงขาว, การศึกษาคุณลักษณะของเชื้อ Vibrio vulnificus ที่แยกได้จากปลากะรังเสือป่วยที่เลี้ยงในกระชัง, การประเมินสภาวะทรัพยากรหอยลายบริเวณช่องเกาะช้าง จังหวัดตราด และ การสกัดคอลลาเจนที่ละลายในกรดจากหนังปลานิล เป็นต้น

ทั้งนี้ นิสิต นักศึกษา นักวิชาการ เกษตรกร และประชาชนทั่วไปที่สนใจเข้าร่วมรับฟังการประชุม สามารถสอบถาม รายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ กองผู้เชี่ยวชาญ กรมประมง โทรศัพท์ 0-2940-6527

ดร.วราภรณ์ พรหมพจน์ รองอธิบดีกรมวิชาการเกษตร เปิดเผยว่า จากการที่ชาวบ้านในเขตชุมชนคุ้งบางกะเจ้า จ.สมุทรปราการ ครอบคลุมพื้นที่ 6 ตำบล คือ ชุมชนตำบลบางน้ำผึ้ง ชุมชนตำบลบางยอ ชุมชนตำบลทรงคะนอง ชุมชนตำบลบางกอบัว ชุมชนตำบลบางกะเจ้า และชุมชนตำบลบางกระสอบ ได้ร่วมกันอนุรักษ์และพัฒนาส้มเขียวหวานพันธุ์เทพรสที่เป็นพันธุ์พืชที่มีเฉพาะในพื้นที่คุ้งบางกะเจ้า ซึ่งปัจจุบันพบต้นส้มในสวนเก่าของชาวบ้านที่เกิดจากเมล็ด 3 ต้น อายุประมาณ 30 ปี โดย 2 ต้นแรก ผิวผลสีเขียว และอีก 1 ต้น ผิวผลสีเขียวปนน้ำตาล โดยได้ทำการขนย้ายจากสวนเก่ามาไว้ที่สวนของผู้อนุรักษ์ตำบลบางกระสอบ และตอนกิ่งขยายพันธุ์เพิ่มชนิดละ 50 กิ่ง จากการขนย้ายทำให้ต้นส้มผิวสีเขียวปนน้ำตาลตาย กลุ่มผู้อนุรักษ์จึงขอความร่วมมือกรมวิชาการเกษตร เข้าตรวจสอบข้อมูลส้มเขียวหวานพันธุ์เทพรสว่า มีคุณสมบัติและมีศักยภาพที่จะจดทะเบียนเป็นพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่นหรือไม่

จากการส่งเจ้าหน้าที่ลงพื้นที่เก็บข้อมูลลักษณะประจำพันธุ์ส้มเขียวหวานเทพรส พบว่ายังไม่ปรากฏชื่อส้มพันธุ์เทพรสในฐานข้อมูล และไม่มีในแปลงรวบรวมพันธุ์ของกรมวิชาการเกษตร จึงได้จัดประชุมเกี่ยวกับการจดทะเบียนส้มเขียวหวานพันธุ์เทพรสเป็นพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่น เพื่อให้สิทธิชุมชนเป็นผู้อนุรักษ์และพัฒนาส้มเขียวหวานพันธุ์เทพรส โดยกรมวิชาการเกษตรได้สร้างเข้าใจและถ่ายทอดความรู้เกี่ยวกับขั้นตอนการขึ้นทะเบียนชุมชน และวิธีการจดทะเบียนพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่นที่เป็นประโยชน์ต่อชาวชุมชนคุ้งบางกะเจ้า โดยยึดหลักชาวชุมชนคุ้งบางกะเจ้า เป็นศูนย์กลางในการอนุรักษ์และพัฒนาส้มเขียวหวานพันธุ์เทพรส ที่เป็นพันธุ์พืชพื้นเมืองเฉพาะถิ่นของไทยให้คงอยู่อย่างยั่งยืนต่อไปในอนาคต

หลังพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ปีพุทธศักราช 2559  เมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม 2559 ที่ผ่านมา ซึ่งหมายถึงการประกาศว่า เข้าสู่ฤดูการเพาะปลูกเต็มตัว โดยสัปดาห์ที่ผ่านมา ก็ได้เห็นการเตรียมพร้อมของทางกระทรวงเกษตรฯ ซึ่งที่ผ่านมา  ได้เห็นท่านรัฐมนตรี  พลเอกฉัตรชัย สาริกัลยะ รมว.เกษตรฯ ได้สั่งการให้ทุกกรมที่เกี่ยวข้องได้เตรียมพร้อมช่วยเหลือเกษตรกรทุกวิถีทางโดยเฉพาะกรมการข้าวที่มีการเตรียมพร้อมเรื่องเมล็ดพันธุ์ข้าว งานนี้ทางท่านอธิบดี “อนันต์ สุวรรณรัตน์” ของกรมการข้าวย้ำว่า ได้สั่งการให้ทางเจ้าหน้าที่ของกรมการข้าว ตรวจสอบเมล็ดพันธุ์ที่มีอยู่ ทั้งในส่วนของกรมการข้าวที่มีและที่มีการจำหน่ายในตลาดซึ่งปีนี้มีการตรวจสอบเข้มเพราะที่ผ่านมา ถือว่าแล้งสุดๆ และชาวนาไม่สามารถปลูกข้าวได้

จากนี้ไปจะต้องวางแผนให้ดีเรื่องของการปลูกข้าวถูกที่ถูกทางตามหลักวิชาการที่ควรจะเป็น เพื่อ ส่งเสริมให้ปลูกข้าวที่เน้นในเรื่องการผลิตข้าวคุณภาพเป็นหลัก เพื่อให้ได้ข้าวคุณภาพ ซึ่งจะต้องเริ่มจากเมล็ดพันธุ์ที่มีคุณภาพ งานนี้ต้องติดตามว่าปีนี้กรมการข้าวจะเอาจริงขนาดไหนเพราะปีนี้แล้งจัดจริง ซึ่งปีนี้คงเป็นปีที่กรมข้าวต้องทำงานหนักอีกปี เพราะการปลูกข้าวปีนีของวางแผนการปลูกเป็นพิเศษ เพื่อให้ได้ผลผลิตมาชดเชยข้าวที่ไม่ได้ปลูกช่วงแล้งที่ผ่านมาด้วย งานนี้คงต้องร่วมมือสังคายนาร่วมกับหน่วยงานอื่นๆ ด้วย ทางกรมส่งเสริมการเกษตร ที่เป็นหน่วยงานส่งเสริม จากนี้ไปคงหนีไม่พ้น ต้องร่วมไม้ร่วมมือกันให้ชัดเจน ที่เขาเรียกว่าบูรณการจริงๆ จะเอาอย่างไร คงต้องว่ากันไปหละครับ

มาอีกกรมที่ท่านรัฐมนตรีเกษตรฯ สั่งการให้ใช้มาตรการเข้มเข้าตรวจสอบเป็นพิเศษ ตามกรมกฎหมายที่มีอยู่ นั้นคือกรมวิชาการเกษตร ที่ดูเรื่องการตรวจสอบคุณภาพปุ๋ย และปัจจัยการผลิตด้านอื่นๆ เพราะแว่วว่า มีพวกขบวนการหากินบนหลังเกษตรกรมายาวนาน ว่ากันว่า มีการผลิตปุ๋ยที่ไม่ได้คุณภาพ แอบมาขายในตลาด   ซึ่งเรื่องนี้ถือว่าสร้างความเสียหายกับเกษตรกรเป็นอย่างมาก เพราะเป็นการเพิ่มภาระต้นทุนที่สูงขึ้น และที่สำคัญปีนี้ท่านรมว. “ฉัตรชัย” ประกาศจะทำให้เป็นปี ลดต้นทุนการผลิต ซึ่งตามนโยบายชัดเจนว่า ต้องฟันไม่เลี้ยงกับพวกต้นตอปัญหา ที่เอาเปรียบเกษตรกร

มาอีกกรมที่เป็นกรมหลักในการแก้ปัญหาภัยแล้งจะขาดเสียไม่ได้นั้นคือ  กรมชลประทาน ที่มีหัวเรือใหญ่ชื่อ “สุเทพ น้อยไพโรจน์” งานนี้ ท่านรมว.เกษตรฯ สั่งการเป็นพิเศษ ให้ร่วมกับหน่วยงานอื่นๆ บริหารจัดการเรื่องน้ำให้ดี เพื่อให้เพียงต่อการเพาะปลูกที่กำลังจะมาถึง ขณะเดียวกันยังเป็นกรมหลักที่จะต้องวางแผนเรื่องการใช้น้ำทั้งระบบ รวมไปถึงการกำหนดห้วงเวลาการเพาะปลูกร่วมกับกรมอุตุนิยมวิทยาให้เหมาะสมด้วย ว่าจะเป็นช่วงไหน เพราะปีนี้ต้องวางแผนการใช้น้ำให้ดีซึ่งจะยาวไปถึงฤดูแล้งปีหน้าด้วยจากนี้ไปต้องบอกว่า น่าจะเป็นงานหินพอสมควรที่ต้องฝากไว้ก่อนเกษียณอายุราชการของท่าน “สุเทพ” ก่อนส่งไม้ต่อให้อธิบดีคนใหม่ในเดือนตุลาคมที่กำลังจะมาถึง

สุดท้ายต้องบอกว่าปีนี้ ถือว่าเป็นปีวัดใจกับภัยธรรมชาติอีกปี เพราะแล้งที่ผ่านมา ถือว่าเผาหลอก ปีนี้มีแนวโน้มว่าอาจแล้งจัดต่อเนื่อง ซึ่งเรื่องนี้ต้องวางแผนกันให้ดี และที่สำคัญ ว่ากันว่า ปีนี้ มีตำแหน่งที่ว่างลง หลายตำแหน่งจากการเกษียณอายุราชการที่ท่านอธิบดีหลายคน ต้องชมกันตรงๆว่า ทำงานทิ้งท้ายสมกับเป็นข้าราชการจริงๆเพราะเห็นชัดเจนทำงานหามรุ่งหามค่ำเคียงบ่าเคียงไหล่กับข้าราชการชั้นผู้น้อยได้เป็นอย่างดี

หลังคาเขียว

19 พ.ค.59 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า บรรยากาศก่อนวันวิสาขบูชาที่จังหวัดบึงกาฬ เกษตรกรที่ยึดอาชีพทำนาบัวเร่งเก็บดอกบัวในนาบัวส่งขายให้พ่อค้าคนกลางสร้างรายได้เป็นกอบเป็นกำ เนื่องจากใกล้จะถึงวันสำคัญทางพุทธศาสนา ทำให้มีประชาชนจำนวนมากต้องการดอกบัวนำไปไหว้พระ และเวียนเทียนในวันวิสาขบูชามียอดสั่งจองเข้ามามาก แต่นาบัวประสบปัญหาภัยแล้งอากาศร้อนยาวนานทำให้ออกดอกน้อยกว่าทุกปีราคาจึงสูงขึ้นแต่ก็มีแม่ค้าสั่งซื้อไม่อั้นจนไม่พอขาย

นายนรินทร์ ศรีวรษา อายุ 56 ปี เกษตรกรที่ปลูกดอกบัวหลวงขายบ้านนาดงน้อย  ต.นาดง อำเภอปากคาด จังหวัดบึงกาฬ กล่าวว่า ตนเองได้ปลูกดอกบัวขายมานานกว่า 20 ปีแล้วบนเนื้อที่กว่า 40 ไร่ เนื่องจากพื้นที่นาของตนเองมักเกิดน้ำท่วมเป็นประจำทุกปี เพราะเป็นที่ลุ่มต่ำจึงได้เปลี่ยนจากการทำนาข้าวมาทำนาบัวเพื่อขายดอกบัวและฝักบัว ในแต่ละสัปดาห์จะเก็บดอกบัวส่งขายตามบัญชี ที่ลูกค้าโทรมาสั่ง 500-800 ดอกแต่ในเทศกาลวันสำคัญของพระพุทธศาสนิกชน

โดยเฉพาะในวันพรุ่งนี้เป็นวันวิสาขบูชา มียอดบัญชีจากบรรดาพ่อค้าแม่ค้าเพิ่มอีกเท่าตัวถึง 1,000-2,000 ดอกมีทั้งจังหวัดสกลนคร จังหวัดหนองคาย ซึ่งตนเองไม่สามารถเก็บขายได้ตามที่ลูกค้าสั่ง จึงต้องจ้างแรงงานจากชาวบ้านที่อยู่ใกล้เคียง 2 – 3 คนมาช่วยเก็บเพื่อให้ทันก่อนลูกค้าจะมารับในตอนเช้ามืด ส่วนราคาขายจากที่เคยขายปีที่ผ่านมาดอกละ 2 บาทก็สูงขึ้นเป็นดอกละ 3-4 บาท แล้วแต่ขนาดของดอกบัว เหตุที่ดอกบัวแพงกว่าปีที่ผ่านมาเพราะเจอปัญหาภัยแล้งอากาศร้อนยาวนานทำให้นาบัวออกดอกน้อย

19 พ.ค.59 พลเอกประสูตร รัศมีแพทย์ รองผู้บัญชาการทหารสูงสุด ลั่นฆ้องเปิดโครงการ “คืนความสุขให้ชาวนา สร้างคุณค่าให้ชีวิต ตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง” ซึ่งสหกรณ์การเกษตร วัน วัน วัน จำกัด จัดขึ้น ณ โรงสีเจ พีไรซ์ อินเตอร์เนชั่นแนล (1998) ถนนสุรินทร์-สังขะ ตำบลเทนมีย์ อำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์ เพื่อสนับสนุนและส่งเสริมให้สมาชิกเกษตรกรในกลุ่มปลูกข้าวปลอดสารพิษ (GAP) ตามมาตรฐานของกรมการข้าว พร้อมส่งเสริมให้เกษตรกร ลด ละ เลิก การใช้สารเคมีและเพิ่มผลผลิตข้าวหอมมะลิให้สูงขึ้นทั้งปริมาณและคุณภาพ เพื่อจำหน่ายกลับคืนให้กับสหกรณ์การเกษตร วัน วัน วัน จำกัด ที่จะรับซื้อในราคาสูงกว่าท้องตลาด เพื่อนำไปแปรรูปเป็นข้าวสารคุณภาพสูง จำหน่ายให้กับภาคเอกชน ในราคากิโลกรัมละ 36 บาท

พลเอกประสูตร รัศมีแพทย์ รองผู้บัญชาการทหารสูงสุด กล่าวว่า โครงการ “คืนความสุขให้ชาวนา สร้างคุณค่าให้ชีวิต ตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง” เป็นการร่วมมือกันแบบประชารัฐ ตั้งแต่เริ่มต้นกระบวนการผลิต จนสิ้นสุดกระบวนการจำหน่ายได้สำเร็จ และในขณะนี้จากการเจรจาทำให้มีตลาดต่างประเทศสนใจข้าวหอมมะลิ ปลอดภัยจากสารมากขึ้น อาทิ ประเทศจีน ดูไบ ไนจีเรีย เป็นต้น

“สวพ.6” เดินหน้ายกระดับยกระดับห้องปฏิบัติการ สร้างความเชื่อมั่นสินค้าเกษตรพื้นที่ภาคตะวันออก สนับสนุนด้านการผลิตและส่งออกพืชเศรษฐกิจอย่างครบวงจร

นางเกษสิริ ฉันทพิริยะพูน ผู้อำนวยการกลุ่มพัฒนาการตรวจสอบพืชและปัจจัยการผลิต สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 6 (สวพ.6) กรมวิชาการเกษตร เปิดเผยว่า พื้นที่ภาคตะวันออกเป็นแหล่งผลิตพืชเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศ โดยเฉพาะไม้ผลเพื่อการส่งออกอย่าง ทุเรียน ลำไย มังคุด มะม่วง ซึ่งการรักษามาตรฐานการผลิตให้มีคุณภาพและปลอดภัยเป็นสิ่งสำคัญ ทั้งนี้ห้องปฏิบัติการ สวพ.6 เป็นส่วนหนึ่งที่จะช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้กับเกษตรกร โรงคัดบรรจุ ผู้ส่งออก ตลอดจนประเทศผู้นำเข้า เนื่องจากมีการพัฒนาการให้บริการด้านการผลิตและส่งออกพืชเศรษฐกิจในพื้นที่ได้อย่างครบวงจร โดยแบ่งออกเป็น 6 ห้องปฏิบัติการ ดังนี้

ห้องปฏิบัติการวิเคราะห์ปัจจัยการผลิต สนับสนุนด้านการผลิตแก่เกษตรกรให้มีปัจจัยขั้นพื้นฐานที่ดีด้วยการตรวจวิเคราะห์ดิน พร้อมให้คำแนะนำการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน ทำให้ใส่ปุ๋ยเฉพาะที่จำเป็น ลดต้นทุนการผลิตได้ส่วนหนึ่ง รวมถึงวิเคราะห์น้ำ เพื่อตรวจสอบคุณสมบัติน้ำที่เหมาะสมในการทำเกษตร โดยเฉพาะช่วงฤดูแล้ง เกษตรกรอาจต้องหาแหล่งน้ำใหม่หรือเจาะน้ำบาดาลมาใช้ จำเป็นต้องตรวจสอบคุณสมบัติของน้ำก่อนนำไปใช้เพื่อป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้น

ห้องปฏิบัติการวินิจฉัยศัตรูพืช ให้คำแนะนำด้านศัตรูพืชแก่เกษตรกรให้ป้องกันกำจัดศัตรูพืชอย่างถูกวิธี ลดความเสียหายจากการทำลายของศัตรูพืช ยับยั้ง ป้องกันและลดการระบาดของศัตรูพืชในพื้นที่และที่สำคัญคือห้องปฏิบัติการวิเคราะห์ปุ๋ยและวิเคราะห์วัตถุอันตราย ซึ่งถือเป็นห้องปฏิบัติการที่สนับสนุนการดำเนินการด้านกฎหมาย เนื่องจากผลวิเคราะห์จากห้องปฏิบัติการที่มีความแม่นยำทำให้การบังคับใช้กฎหมายเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ก่อให้เกิดความเป็นธรรมทั้งเกษตรกรและผู้ประกอบการ นอกเหนือสิ่งอื่นใดคือป้องกันไม่ให้ปุ๋ยและวัตถุอันตรายไม่มีคุณภาพออกไปถึงเกษตรกร เพื่อปกป้องผลประโยชน์และลดความเสียหายที่จะเกิดขึ้นต่อผลผลิตพืชของเกษตรกร นอกจากนี้ ยังมีห้องปฏิบัติการวิเคราะห์สารพิษตกค้างและห้องปฏิบัติการวิเคราะห์จุลินทรีย์สามารถตรวจสอบย้อนกลับด้านความปลอดภัยตั้งแต่แหล่งผลิต จุดรวบรวมสินค้า แหล่งจำหน่าย ทำให้ผู้บริโภคมีความมั่นใจในคุณภาพและความปลอดภัย ช่วยสร้างมูลค่าและศักยภาพในการแข่งขันสินค้าเกษตรได้เป็นอย่างดี

อย่างไรก็ตาม ห้องปฏิบัติการของ สวพ.6 ได้รับการรับรองมาตรฐาน ISO/IEC 17025:2005 จากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ที่สำคัญยังได้รับการสนับสนุนเครื่องมือชุดตรวจสอบที่ทันสมัยและมีความแม่นยำสูงจากกรมวิชาการเกษตร อีกทั้งยังสามารถตรวจวิเคราะห์ได้ครอบคลุมมากขึ้น เช่น การวิเคราะห์สารพิษตกค้างเดิมวิเคราะห์ได้ 47 ชนิด ปัจจุบันสามารถวิเคราะห์ได้ถึง 126 ชนิด และยังตั้งเป้าว่าจะขยายผลให้ได้ 200 ชนิดภายในปีนี้ที่ดำเนินการทั้งหมดนี้ก็เพื่อให้กระบวนการผลิตสินค้าเกษตรตั้งแต่ปลูกจนถึงการส่งออกมีความปลอดภัยตามมาตรฐานที่กำหนด เป็นที่ยอมรับในระดับสากล ช่วยเพิ่มโอกาสในการแข่งขันสร้างความเข้มแข็งและมั่นคงทางการเกษตรในพื้นที่ภาคตะวันออก