นายบัญชา สุขแก้ว รองอธิบดีกรมประมง กล่าวว่า สืบเนื่องจากกรมประมงนำคณะเข้าร่วมประชุม The Technical Committee on Management Procedures (TCMP) ที่อินเดีย เมื่อวันที่ 14-15 มิถุนายน 2562 ที่ประชุมมีการลงมติขอให้คณะกรรมาธิการปลาทูน่าแห่งมหาสมุทรอินเดีย (IOTC) จัดฝึกอบรมด้านการประเมินกลยุทธ์การจัดการ (MSE)ให้ประเทศภาคีสมาชิกของ IOTC โดยเน้นการจัดการทรัพยากรปลาทูน่าและอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่นอกเขตอำนาจรัฐ รวมถึงสนับสนุนการจัดการด้านประมง  การทำประมงอย่างมีประสิทธิภาพยั่งยืน ซึ่งไทยเป็นหนึ่งในประเทศสมาชิกที่ให้ความสำคัญเรื่องดังกล่าว จึงจัดโครงการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการหลักสูตร“Capacity Building on  Harvest Strategies” ที่กรมประมง ระหว่างวันที่ 21-22 มกราคม 2563

สำหรับการฝึกอบรมหลักสูตรดังกล่าวได้เชิญวิทยากรจากมูลนิธิเพื่อความยั่งยืนของอาหารทะเลสากล (ISSF) และคณะกรรมาธิการปลาทูน่าแห่งมหาสมุทรอินเดีย (IOTC) มาอภิปรายหัวข้อสำคัญ อาทิ  การประเมินกลยุทธ์การจัดการ (MSE) และขั้นตอนกลยุทธ์การประมง หารือเกี่ยวกับ“ตัวอย่างจริง” กรณีปลาทูน่าตาโตของ IOTC แนวทางการบริหารจัดการของ IOTC และสถานะของทรัพยากรสัตว์น้ำ อีกทั้งยังแลกเปลี่ยนความคิดเห็นในการใช้ตัวชี้วัดการแปลความหมายของผลลัพธ์และการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์กับกระบวนการจัดการทรัพยากรสัตว์น้ำให้มีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์สูงสุดให้เจ้าหน้าที่กรมประมงที่เกี่ยวข้องในการปฏิบัติงาน เพื่อเสริมสร้างทักษะความรู้ความเข้าใจให้เจ้าหน้าที่กรมประมงนำความรู้ด้านกลยุทธ์จัดการประมงดังกล่าวไปต่อยอดในการบริหารจัดการทรัพยากรสัตว์น้ำในประเทศไทยต่อไป

วันเวลาเปลี่ยน ทุกสิ่งทุกอย่างเปลี่ยนไปแต่ชีวิตก็ยังคงต้องดำรงกันต่อไป ผมได้ทบทวนชีวิตกว่า 37 ปีในชีวิตการรับราชการที่ผ่านมา มีหลายอย่างที่ได้ทำและอีกหลายอย่างที่อยากทำแต่ทำไม่ได้สิ่งที่เลือกทำ ถือว่าเป็นสิ่งที่ดีที่สุด ณ จุดนั้น แต่เมื่อวันเวลาเปลี่ยนแปลงไป สิ่งที่เคยเห็นว่าดี ณ เวลานั้น ก็อาจกลายเป็นสิ่งไม่เหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบันก็เป็นได้จำต้องมีการปรับปรุงและพัฒนาให้เหมาะสมกับสถานการณ์แวดล้อมที่เป็นปัจจุบัน เช่นเดียวกับการพัฒนาภาคการเกษตร ในยุคเริ่มแรกที่ภาคการเกษตรเป็นส่วนหนึ่งของวิถึชีวิต โดยเฉพาะวิถีชีวิตของผู้คนในเขตชนบท มีความผูกพันระหว่างธรรมชาติกับการทำการเกษตร ประเพณี วัฒนธรรม และความสัมพันธ์ในชุมชน เกิดความรัก ความผูกพัน และการให้ความช่วยเหลือซึ่งกันและกัน เป็นรูปแบบของสังคมที่มีความอบอุ่นและห่วงใยซึ่งกันและกันอย่างแท้จริง

เมื่อวันเวลาผ่านไป วิธีคิดในการพัฒนาเศรษฐกิจของชาติ โดยใช้ภาคการเกษตรเป็นรากฐานในการผลักดันการเจริญเติบโต บริบทต่างๆ ที่เกี่ยวเนื่องถูกนำมาใช้ในการพัฒนาดังกล่าว ผลักดันให้เกษตรกรเป็นฟันเฟืองหนึ่งของระบบการผลิต เริ่มคำนึงถึง input output และ outcome ของระบบการผลิตที่เปลี่ยนไป มองกระบวนการผลิตทางการเกษตร เป็นเหมือนกระบวนการผลิตทางอุตสาหกรรม เทคโนโลยีต่างๆ ถูกพัฒนาขึ้นอย่างต่อเนื่อง เพื่อยกระดับกระบวนการผลิตให้ได้ผลตอบแทนสูงสุดซึ่งกำไร-ขาดทุนเป็นตัวชี้วัดความสำเร็จของกระบวนการผลิตในรูปแบบดังกล่าว

หากเมื่อย้อนกกลับไปพิจารณาจุดเริ่มต้นที่แท้จริงของการพัฒนาการเกษตรที่เกิดขึ้น มนุษย์ในยุคโบราณเริ่มรู้จักการเพาะปลูกและการเลี้ยงสัตว์แทนการล่าสัตว์และการหาจากธรรมชาติ เพื่อนำมาเป็นอาหารเลี้ยงชีพเป็นหลัก ไม่ได้เริ่มต้นจากการแสวงหาผลตอบแทนสูงสุดแต่ประการใด แต่เมื่อรูปแบบของสังคมเปลี่ยนแปลงไป การพัฒนาเศรษฐกิจเพื่อสะสมความมั่งคั่ง การแสวงหาสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ ให้กับชีวิต การทำการเกษตรกลายเป็นฐานของการพัฒนาเศรษฐกิจ การนำหลักคิดของกำไรขาดทุนเข้ามามีบทบาทในการพัฒนาการเกษตร มีการพัฒนาเทคโนโลยี ปรับปรุงกระบวนการผลิตให้ผิดไปจากเดิมที่เป็นไปตามธรรมชาติ บังคับให้พืช-สัตว์ ติดดอก ออกผล ให้ผลผลิต ตามที่ต้องการ ให้ทันกับการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ และความต้องการอันไม่จำกัดของผู้คนในสังคมโลก ผลตอบแทนที่เกิดขึ้นจากภาคการเกษตรถูกนำไปสร้างความมั่งคั่งให้กับภาคการผลิตอื่นๆ ทั้งภาคอุตสาหกรรมและภาคบริการ ตัวอย่างมีให้เห็นอยู่มากเครือข่ายทางธุรกิจของกลุ่มมหาเศรษฐีหลายๆ กลุ่ม เริ่มต้นมาจากธุรกิจเกษตร ก่อนที่จะต่อยอดไปสู่ภาคอื่นๆ และขยายเครือข่ายครอบคลุมไปทั่วโลก

ผลจากการพัฒนาภาคการเกษตรเพื่อเป็นฐานในการพัฒนาเศรษฐกิจของชาติ ส่งผลกระทบตีกลับไปยังต้นทุนการผลิตภาคการเกษตรที่จำเป็นต้องใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสมอันมาพร้อมกับต้นทุนที่เพิ่มขึ้น กระทบสู่แนวทางการลดต้นทุนตามหลักeconomic of scale ซึ่งจำต้องเปลี่ยนจากเกษตรกรรายย่อยพัฒนาเป็นผู้ผลิตรายใหญ่ ใช้ทุนในการดำเนินการสูงขึ้น เพื่อผลิตให้ได้ปริมาณมากขึ้นเกิดความคุ้มค่าในการลงทุน การผลิตในรูปแบบนี้ทำให้เกิดการผูกขาดในระบบการผลิต เพราะเป็นระบบการผลิตที่กำหนดให้ใช้เทคโนโลยีเฉพาะเจาะจง ต้องใช้ปัจจัยการผลิตตามที่กำหนด มีแบบแผนการผลิตที่แน่นอนและต้องทำตามจึงจะให้ผลผลิตตามที่คาดหวัง การใช้ปัจจัยการผลิตต่างๆ ที่กล่าวถึงย่อมกระทบต่อตนเองและสิ่งแวดล้อมอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ รวมทั้งขยายผลกระทบนั้นสู่ชุมชน สู่สังคมที่กว้างขวางขึ้น กลายเป็นความขัดแย้งของทิศทางการพัฒนาว่าสุดท้ายแล้วการพัฒนาการเกษตรของเราจะก้าวไปทางไหน ระหว่างการพัฒนาเพื่อสร้างความมั่นคงทางอาหารให้กับคนในชาติ หรือ การใช้การเกษตรเป็นฐานการพัฒนาการเศรษฐกิจของชาติ ได้อย่างก็คงต้องเสียอย่าง จะสร้างสมดุลทั้งสองด้านได้อย่างไร คงต้องคิดและตัดสินใจให้รอบคอบและถี่ถ้วน เพราะหากตัดสินใจพลาด การย้อนกลับมายืน ณ จุดเดิม จะยากยิ่งขึ้นไปอีก

สมชาย ชาญณรงค์กุล

นายสุดสาคร ภัทรกุลนิษฐ์ อธิบดีกรมการข้าว พร้อม ดร.วัชรัศมิ์ ลีละวัฒน์ผู้อำนวยการสถาบันความร่วมมือเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจลุ่มน้ำโขง ลงนามบันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือในโครงการภายใต้กองทุนพิเศษกรอบความร่วมมือแม่โขง-ล้านช้าง (Mekong-Lancang Cooperation :MLC) Special Fund ประจำปี 2018 โดยมีผู้แทนจากสถานเอกอัครราชทูตจีน ประจำประเทศไทย กัมพูชา ลาว เมียนมาและเวียดนาม ร่วมเป็นสักขีพยาน ณ โรงแรมรามาการ์เด้นส์ ถนนวิภาวดีรังสิต กรุงเทพฯ

นายสุดสาครกล่าวว่า ตามที่คณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบในบันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือโครงการภายใต้กองทุนพิเศษกรอบความร่วมมือแม่โขง-ล้านช้าง (Mekong-Lancang Cooperation (MLC) Special Fund) ประจำปี 2561 ระหว่างกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และสถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐประชาชนจีนประจำประเทศไทย และบันทึกความเข้าใจระหว่างกระทรวงเกษตรฯ และสถาบันความร่วมมือเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจลุ่มน้ำโขง มีสาระสำคัญมุ่งให้เกิดสันติภาพความมั่นคงในอนาคตต่อสมาชิกแม่โขง-ล้านช้าง มีการปรึกษาหารือร่วมมือช่วยเหลือ และมีผลประโยชน์ร่วมกัน รวมทั้งเคารพกฎหมายและกฎระเบียบของไทยและจีน และร่วมกันติดตามประเมินโครงการและใช้งบประมาณจากกองทุน

นายสุดสาครกล่าวอีกว่า การลงนามครั้งนี้เพื่อพัฒนาส่งเสริมการผลิตข้าวให้ได้มาตรฐานระดับอนุภูมิภาค นอกจากนี้ ยังตั้งศูนย์ตรวจสอบพยากรณ์แมลงศัตรูพืชและภัยธรรมชาติอันเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยดำเนินการผ่าน 2 โครงการ ได้แก่ 1.โครงการพัฒนาศูนย์เฝ้าระวัง พยากรณ์ และเตือนภัยการผลิตข้าวอย่างยั่งยืน ภายใต้การเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ ในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง-ล้านช้าง (Development of Center for Monitoring, Forecasting and Warning of Sustainable Rice Production under Climate Change in Mekong – Lancang Sub-Region) และ2.โครงการพัฒนาและการดำเนินการตามมาตรฐานการผลิตข้าวในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง (Development and Implementation of CommonRice Production Standard in Mekong-Lancang Sub-Region) ระยะเวลาดำเนินโครงการ 3 ปี วงเงิน 27,624,045 บาท

“โดยกิจกรรมโครงการความร่วมมือระหว่าง 6 ประเทศในอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง คือ ไทย จีน กัมพูชา ลาว เมียนมาและเวียดนาม ซึ่งการดำเนินงานทั้ง 2 โครงการสอดคล้องกับนโยบายภายใต้กองทุนพิเศษกรอบความร่วมมือแม่โขง-ล้านช้าง ที่ตั้งขึ้นตั้งแต่ปี 2559 เพื่อส่งเสริมสนับสนุนความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจและพัฒนาสังคมระดับอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง”อธิบดีกรมการข้าว กล่าว

นายอนันต์ สุวรรณรัตน์ ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยหลังประชุมคณะทำงานป้องกันและเฝ้าระวังการเผาเศษซากพืชหรือวัชพืช และเศษวัสดุทางการเกษตร ในพื้นที่การเกษตรว่า จากปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็กไม่เกิน 2.5 ไมครอน หรือ PM 2.5 กระทรวงเกษตรฯตั้งคณะทำงานดังกล่าวขึ้น มีอำนาจหน้าที่จัดทำแผนป้องกันและเฝ้าระวังเผาเศษซากพืชหรือวัชพืช และเศษวัสดุทางการเกษตร เสนอแนะมาตรการแนวทางป้องกันต่อรมว.เกษตรฯกำกับดูแล แก้ปัญหาให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งจะช่วยลดปัญหาฝุ่นได้อีกทาง

ทั้งนี้ กระทรวงเกษตรฯจัดทำโครงการ/แผนงานสนับสนุนการป้องกันแก้ปัญหาการเผาในพื้นที่เกษตรกรรม ปี 2563 จำนวน 4 โครงการ/แผนงาน ได้แก่ 1) โครงการส่งเสริมการหยุดเผาในพื้นที่การเกษตร 2 กิจกรรมคือ ถ่ายทอดความรู้แก่เกษตรกร เป้าหมาย 16,800 ราย และสร้างเครือข่ายเกษตรกรปลอดการเผา เป้าหมาย 150 ตำบล และ 80 ศพก.ใน 42 จังหวัด 226 แห่ง อีกทั้งยังจัดกิจกรรมรณรงค์หยุดการเผา ไปแล้ว 3 จังหวัดคือ เชียงใหม่ เชียงราย น่าน และจะดำเนินกิจกรรมต่อเนื่องในจ.นครปฐม วันที่ 28 มกราคม 2) โครงการส่งเสริมการไถกลบและผลิตปุ๋ยอินทรีย์ เพื่อป้องกันหมอกควันในพื้นที่เกษตรภาคเหนือ  2 กิจกรรม คือ ไถกลบตอซัง เป้าหมาย 70,000 ไร่ ผลิตปุ๋ยหมักสูตรพระราชทาน 3,645 ตัน งบดำเนินงาน 38.994 ล้านบาท 3) โครงการส่งเสริมระบบวนเกษตรในเขตปฏิรูปที่ดิน 45,000 ไร่ ส่งเสริมปลูกไม้ยืนต้น ไม้ป่า ไม้หายากหรือไม้ประจำถิ่น และ 4) แผนบรรเทาปัญหาหมอกควันและไฟป่า โดยปฏิบัติการฝนหลวง ลดความหนาแน่นของหมอกควันและไฟป่า ซึ่งกรมฝนหลวงฯจะเปิดศูนย์ปฏิบัติการฯเร็วขึ้น โดยจะเปิดวันที่ 3 กุมภาพันธ์ 7 ศูนย์

ทั้งนี้ กระทรวงเกษตรฯยังมอบให้กรมส่งเสริมการเกษตร มอบหมายให้เกษตรจังหวัดบูรณาการแผนงานโครงการ ในพื้นที่การเกษตรของหน่วยงานในสังกัดกระทรวงเกษตรฯ และกองอำนวยการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัด มอบหมายเกษตรอำเภอ หน่วยงานในสังกัด จัดชุดปฏิบัติการประจำพื้นที่ออกตรวจ ป้องปราม ระงับ แจ้งเหตุการณ์เผาในพื้นที่เกษตร ให้กรมส่งเสริมการเกษตร กรมพัฒนาที่ดิน กรมฝนหลวงและการบินเกษตร และสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ติดตามหน่วยงานในระดับจังหวัดปฏิบัติการต่อเนื่อง ให้อธิบดีและหัวหน้าสนับสนุนการดำเนินงานเจ้าหน้าที่ในสังกัดที่อยู่ในพื้นที่จังหวัดต่างๆ ให้หัวหน้าผู้ตรวจราชการกระทรวงเกษตรฯมอบหมายผู้ตรวจกระทรวงเกษตรฯลงพื้นที่ติดตามงานใกล้ชิด นอกจากนี้ ที่ประชุมมีมติตั้งคณะทำงานชุดเล็ก 3 คณะ ใน 3 สินค้าเกษตร คือ ข้าว ข้าวโพดและอ้อย เพื่อหาพื้นที่เสี่ยงมีการเผาและมีแนวโน้มจะเผาหามาตรการดำเนินการเรื่องดังกล่าว ทั้งระยะสั้นและระยะยาวต่อไป

นายประภัตร โพธสุธน รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ บรรยายพิเศษ หัวข้อ “นโยบายด้านผลิตข้าวและสร้างความเข้มแข็งให้องค์กรชาวนา” ในการสัมมนาชี้แจงโครงการเสริมสร้างศักยภาพการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวของศูนย์ข้าวชุมชน ปี 2563ว่า เมล็ดพันธุ์ข้าวเป็นปัจจัยสำคัญมาก เพราะเปรียบเสมือนหัวใจเพาะปลูก ถ้าได้เมล็ดพันธุ์ที่มีคุณภาพดีการเพาะปลูกด้ผลผลิตดียิ่งขึ้น โดยสร้างระบบผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวให้เข้มแข็งมั่นคงยิ่งขึ้น ซึ่งศูนย์ข้าวชุมชนถือเป็นส่วนสำคัญที่ต้องร่วมมือร่วมใจ ผลิตเมล็ดพันธุ์คุณภาพดีให้ได้เพียงพอกับความต้องการใช้ในแต่ละปี

โดยปีนี้สนับสนุนศูนย์ข้าวชุมชนเต็มรูปแบบ ทั้งเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดี จากกรมการข้าวศูนย์ละ 3 ตัน ระบบควบคุมคุณภาพเมล็ดพันธุ์ข้าวของศูนย์ข้าวชุมชน รวมไปถึงการถ่ายทอดความรู้ด้านการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดีให้สมาชิกที่เข้าร่วมโครงการ และที่สำคัญเป็นปีแรกที่ได้งบจัดซื้อเครื่องอบลดความชื้นเมล็ดพันธุ์ข้าว 20 ชุด และเครื่องคัดทำความสะอาดเมล็ดพันธุ์ข้าว 200 ชุด ให้ศูนย์ข้าวชุมชนที่เข้าร่วมโครงการ และคาดว่าจะได้รับการสนับสนุนให้ศูนย์ข้าวชุมชนเพิ่มขึ้นในปีต่อไป ส่งผลให้พัฒนาศักยภาพการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดีให้มีปริมาณเพิ่มขึ้นเพียงพอความต้องการของชุมชน เป้าหมายให้ศูนย์ข้าวชุมชนผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวได้ไม่น้อยกว่า 100 ตันต่อศูนย์

ปัจจุบันภาคการเกษตรแรงงานน้อยลงและเป็นแรงงานอายุมาก แต่มีเทคโนโลยีสมัยใหม่ให้เลือกใช้แทนแรงงานคน จึงต้องเรียนรู้ที่จะเลือกใช้ให้เหมาะสมจะช่วยลดต้นทุนการผลิตได้ ส่วนภาคการตลาดวันนี้มีช่องทางค้าขายมากขึ้น ติดต่อซื้อขายกับผู้ซื้อได้โดยตรงคือ ขายออนไลน์ แต่สิ่งสำคัญต้องคำนึงถึงการผลิตปลอดภัยต่อผู้บริโภค และไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม ซึ่งจะช่วยให้การผลิตยั่งยืน เป็นที่ยอมรับของสังคมโลก

“สิ่งที่ไม่ควรลืมคือ ศาสตร์พระราชาโดยเฉพาะการดำรงชีวิตตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง อยากให้ทุกคนน้อมนำไปประพฤติปฏิบัติ เพื่อช่วยให้ตนเองและครอบครัวอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุขตลอดไป”รมว.เกษตรฯกล่าว

ด้านนายสุดสาคร ภัทรกุลนิษฐ์ อธิบดีกรมการข้าว กล่าวเพิ่มเติมว่า กรมการข้าวมีแนวทางสร้างความเข้มแข็งให้ศูนย์ข้าวชุมชน ให้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดีไว้ใช้เองอย่างเพียงพอต่อเนื่องในชุมชน รวมทั้งเป็นศูนย์กลางถ่ายทอดเทคโนโลยีการพัฒนาการผลิตข้าวและชาวนา กำหนดแนวทางผลิตข้าวอย่างเป็นระบบ และบริหารจัดการที่ดีโดยปี 2563 ได้จัดทำโครงการเสริมสร้างศักยภาพการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวของศูนย์ข้าวชุมชน ปี 2563 เพื่อเสริมสร้างศักยภาพการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดีให้แก่ ศูนย์ข้าวชุมชน 400 แห่ง ให้ผลิตได้ไม่น้อยกว่า 100 ตันต่อศูนย์

“โดยเน้นส่งเสริมสร้างเครือข่ายให้เชื่อมโยงเป็นระบบ พร้อมสนับสนุนปัจจัยการผลิตสำคัญคือเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดีจากกรมการข้าว สำหรับเป็นหัวเชื้อ พัฒนาระบบควบคุมคุณภาพเมล็ดพันธุ์ข้าวที่ดี รวมไปถึงถ่ายทอดความรู้ด้านผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดีให้สมาชิกที่เข้าร่วมโครงการ ทั้งนี้ กรมฯยังส่งเสริมให้ศูนย์ข้าวชุมชนขายแบบออนไลน์ เพื่อเพิ่มช่องทางการตลาดอีกด้วย” อธิบดีกรมการข้าว กล่าว

ว่าที่ร้อยตรีสมพูนทรัพย์ กล้าวิกรณ์  เลขาธิการสภาเกษตรกรแห่งชาติ เปิดเผยว่า ปัญหาภัยแล้งคุกคามภาคการเกษตรทวีความรุนแรงมากขึ้น เกษตรกรเดือดร้อนโดยเฉพาะอย่างยิ่งภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ที่ผ่านมา

สภาเกษตรกรแห่งชาติประสานกระทรวงพลังงาน โดยสำนักงานบริหารกองทุนเพื่อส่งเสริมอนุรักษ์พลังงาน ขอสนับสนุนระบบสูบน้ำจากบ่อบาดาลด้วยพลังงานแสงอาทิตย์ ภายใต้โครงการสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์(โซลาร์เซลล์) ซึ่งเมื่อปีงบประมาณ 2562 สภาเกษตรกรแห่งชาติขอสนับสนุนงบประมาณ 300 บ่อ ใน 5 จังหวัด ได้แก่ มหาสารคาม ได้งบสนับสนุน 27 ล้านบาท
ร้อยเอ็ด 20 ล้านบาท  ศรีสะเกษ 19 ล้านบาท อำนาจเจริญ 3.9 ล้านบาท นครราชสีมา 3 ล้านบาท ทั้งนี้ จากการพูดคุยกับเกษตรกรที่ได้รับการสนับสนุนพึงพอใจ เพราะลดต้นทุนการผลิต ค่าไฟไม่ต้องเสีย การติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย น้ำที่ได้จากการสูบด้วยระบบพลังงานแสงอาทิตย์นำไปใช้เพื่อกิจกรรมช่วงฤดูแล้งที่ปกติไม่มีน้ำใช้ประกอบอาชีพ เช่น ปลูกพืชผักสวนครัว พืชไร่ ปลูกหญ้าเนเปียร์ ปศุสัตว์ บ่อเลี้ยงปลา เพาะกล้าพันธุ์ข้าว

ทั้งนี้ ในปีงบประมาณ 2563 ประมาณการว่าจะของบสนับสนุนระบบสูบน้ำจากบ่อบาดาลด้วยพลังงานแสงอาทิตย์จังหวัดละ 100 บ่อ  โดยเกษตรกรที่ประสงค์ขอรับการสนับสนุนต้องมีบ่อน้ำบาดาลที่ขุดแล้วและได้รับอนุญาตจากกรมทรัพยากรน้ำบาดาลรวมตัวกัน 7 ครอบครัว พื้นที่ใช้น้ำร่วมกันไม่ต่ำกว่า 15 ไร่ ถ่ายสำเนาบัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน  เอกสารโฉนดที่ดินของเกษตรกรทั้ง 7 คน ใช้ยื่นคำขอรับการสนับสนุน พร้อมถ่ายภาพพื้นที่บ่อบาดาล แล้วนำไปยื่นที่สำนักงานสภาเกษตรกรจังหวัดในพื้นที่ ภายใน 31 มกราคมนี้ จากนั้นสำนักงานสภาเกษตรกรจังหวัดจะรวบรวมส่งมายังสำนักงานสภาเกษตรกรแห่งชาติ เพื่อตรวจสอบและนำส่งสำนักงานบริหารกองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงานเพื่อพิจารณา ระยะเวลาดำเนินการจนถึงการได้รับอนุมัติงบไปดำเนินการตามระเบียบพัสดุรวม 120 วัน ก็ติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์ส่งมอบยังเกษตรกรผู้ใช้น้ำต่อไป

คำถาม ผมใช้ปุ๋ยอินทรีย์ในไร่นาของผมครับ จึงอยากขอทราบความรู้เรื่องนี้ อย่างละเอียดหน่อยครับ

นายสวน ครอบครอง

อ.เมือง จ.บุรีรัมย์

คำตอบ

ปุ๋ยอินทรีย์เกิดจากการย่อยสลายของบรรดาอินทรียวัตถุทางชีวเคมีโดยจุลินทรีย์มีธาตุอาหารต่างๆ ที่พืชต้องการส่วนประกอบหลักของปุ๋ยประเภทนี้มาจากสิ่งที่ได้จากธรรมชาติ เช่น ของเสียจากโรงงานบางประเภท มูลสัตว์บางประเภท เช่น มูลวัว มูลควาย มูลไก่ มูลค้างคาวและได้จากการย่อยสลายจากธรรมชาติ เช่น ซากต้นไม้ใบไม้ จากสารอื่นๆ และแร่ธาตุต่างๆ โดยผ่านกระบวนการบดและเติมจุลินทรีย์ลงไปเพื่อทำการบ่มหมัก กลับกอง แล้วค่อยย่อยสลายกลายมาเป็นปุ๋ยอินทรีย์

แร่ธาตุอาหารของพืชที่มีในปุ๋ยอินทรีย์ประกอบด้วย แร่ธาตุ 13 ชนิด โดยแบ่งตามคุณสมบัติที่พืชต้องการ แบ่งเป็น ธาตุอาหารหลัก ธาตุอาหารรอง และธาตุอาหารเสริม ดังนี้

1) ธาตุอาหารหลัก ได้แก่ ไนโตรเจน (N) ฟอสฟอรัส (P) โพแตสเซียม (K) หรือเรียกสั้นๆว่า NPK คือสารอาหารสำหรับพืชมีความต้องการมากและมีอยู่ในดินน้อย

2) ธาตุอาหารรอง ได้แก่ แคลเซียม(C) กำมะถัน(S) แมกนีเซียม(Mg) เป็นสารอาหารสำหรับพืชที่สำคัญรองลงมา

3) ธาตุอาหารเสริมได้แก่ เหล็ก (Fe) โบรอน (B) แมงกานีส (Mn) ทองแดง (Cu) โมลิบดินัม (Mo)คลอรีน (Cl) สังกะสี (Zn) เป็นแร่ธาตุอาหารเสริมที่พืชต้องการในปริมาณไม่มากนักแต่ขาดไม่ได้เหมือนกัน

ประโยชน์ของการใช้ปุ๋ยอินทรีย์มีดังนี้

1) ปุ๋ยอินทรีย์ มีธาตุอาหารครบถ้วน ทั้งธาตุอาหารหลัก ธาตุอาหารรอง และธาตุอาหารเสริม ซึ่งในปุ๋ยเคมีอาจจะไม่ได้มีครบ ทำให้พืชผลทางการเกษตรเจริญเติบโตได้อย่างสมบูรณ์แข็งแรง และได้รับธาตุอาหารครบถ้วน

2) ช่วยให้ดินมีสภาพเป็นกลาง ส่งผลดีในระยะยาว ส่วนการใช้ปุ๋ยเคมี จะทำให้ดินมีสภาพเป็นกรดส่งผลให้เกิดการทำลายแร่ธาตุในดิน และละลายธาตุที่ไม่พึงประสงค์บางตัวในดินออกมา เช่น อะลูมิเนียมส่งผลให้พืชแคระแกร็น เกิดโรคง่าย ได้ผลผลิตไม่เต็มที่ในระยะยาว

3) ช่วยเพิ่มจุลินทรีย์พร้อมแร่ธาตุที่เป็นประโยชน์ต่างๆ ให้กับดิน และสิ่งมีชีวิตอื่นๆ ในธรรมชาติ ส่งผลให้สิ่งเหล่านี้ ทำงานได้อย่างเต็มประสิทธิภาพมากขึ้น

4) ทำให้ดินร่วนซุย มีโครงสร้างโปร่ง อุ้มน้ำและธาตุอาหารได้ดี เหมาะกับการทำเกษตรในทุกๆ รูปแบบ และไม่เกิดสารตกค้างต่างๆ ภายในดินพร้อมกันนี้ยังค่อยๆ ปล่อยธาตุอาหารที่เป็นคุณประโยชน์ให้กับตัวดินอย่างช้าๆ

5) ปุ๋ยอินทรีย์ ทำให้พืชผลต่างๆ ที่เติบโตขึ้นมาปลอดภัยจากสารเคมี และไม่เป็นอันตรายต่อผู้บริโภค จึงเหมาะสมกับการเกษตรแบบอินทรีย์ ที่กำลังเป็นที่นิยมในปัจจุบัน

6) ช่วยย่อยสลายอินทรียวัตถุต่างๆ ในดินให้กลายเป็นอาหารของพืชโดยพืชสามารถดูดซึมสิ่งต่างๆ เหล่านี้ไปใช้งานได้เลย ไม่จำเป็นต้องใช้พลังงานมากเกินเหมือนการใช้ปุ๋ยเคมี

7) ลดการพังทลายของหน้าดิน เนื่องจากมีแร่ธาตุต่างๆ อยู่เยอะ เวลามีน้ำหลากพัดผ่านมาหน้าดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ จะไม่โดนพัดไปหมด

8) ช่วยบำบัดน้ำเสีย กลิ่นเหม็น เศษขยะจากโรงงานปศุสัตว์ ประมง ชุมชน รวมถึงโรงงานต่างๆ ได้ดี โดยสิ่งปฏิกูลทั้งหลาย จะถูกนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ส่งผลไปถึงชั้นบรรยากาศที่ทำให้อากาศบริสุทธิ์ทำให้พืชผลต่างๆ ที่เติบโตขึ้นมา ไม่มีส่วนผสมของสารเคมี ซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อมนุษย์ในอนาคตเมื่อบริโภคเข้าไปได้

การทำเกษตรกรรมให้ได้ผลดี มิใช่เพียงใช้ปุ๋ยอินทรีย์เท่านั้น ปุ๋ยอินทรีย์ มีผลดีต่างๆ มากก็ตาม แต่เราเองก็ยังปฏิเสธการใช้ปุ๋ยเคมีไม่ได้ ในทางหลักวิชาการและผลวิจัยในหลายๆ ส่วนแล้ว พบว่า ยังจำเป็นที่ต้องใช้ปุ๋ยเคมีร่วมกับปุ๋ยอินทรีย์จึงจะได้ผลดีที่สุด

นาย รัตวิ