แม้จะเคยผ่านลิ้นมาบ้างในต้มเลือดหมูที่บางร้านใส่แทนใบตำลึงหรือผักกาดหอม เพราะกลิ่นหอมช่วยดับกลิ่นคาวของเครื่องในได้ดี แต่หลายคนก็ยังไม่รู้จักกับชื่อสมุนไพรเชื้อสายจีนชนิดนี้  “จิงจูฉ่าย”  ซึ่งอุดมด้วยสรรพคุณทางยาและประโยชน์นานับการ ไม่ว่าจะเป็น…

ภาพ ร้านฌานา

ปรับสมดุลในร่างกาย จิงจูฉ่ายเป็นที่นิยมของชาวจีน เพราะมีคุณสมบัติเป็นหยินมีฤทธิ์เย็น หากกินช่วงหน้าหนาวจะช่วยปรับสมดุลให้ร่างกาย แก้พิษไข้ ลดอาการร้อนใน ช่วยบำรุงปอด และฟอกเลือด

ช่วยเรื่องความดัน น้ำมันหอมระเหยในลำต้นและใบของจิงจูฉ่าย มีสารไลโมนีน ซิลนีน และสารไกลโคไซด์ ช่วยปรับสมดุลความดันเลือด ทำให้เส้นเลือดขยายตัวและเลือดไหลเวียนได้สะดวก

เป็นตัวช่วยของคนช่างกิน ช่วยในเรื่องของการขับลมในลำไส้และกระเพาะอาหาร ลดอาการจุกเสียดแน่นเฟ้อเพราะอาหารไม่ย่อยจากมื้ออาหารแบบจัดหนักได้

ต้านมะเร็งร้าย มีการวิจัยที่นำใบจิงจูฉ่าย 1 กำมือ มาปั่นหรือตำคั้นน้ำดื่มเช้า-เย็น ก่อนมื้ออาหาร ติดต่อกันเป็น 2-3 เดือน ซึ่งผลคือ สามารถช่วยต้านทานต่อเซลล์มะเร็งได้ แต่ก็ต้องดูแลสุขภาพ ออกกำลังกาย และเลือกกินอาหารที่ดีด้วย

กินสดลดโรค จิงจูฉ่าย 100 ก. ให้พลังงานถึง 392 กิโลแคลอรี มีเส้นใยและคุณค่าสารอาหารสูง โดยเฉพาะแคลเซียมและวิตามินซี แต่จะให้ได้คุณค่าสูงสุดก็ต้องกินสดๆ ไม่ว่าจะกินเป็นผักเคียงกับเมนูลาบ สาคู จิ้มน้ำพริก หรือจะกินแบบน้ำผักคั้นสดๆ ผสมน้ำผึ้งนิด น้ำมะนาวหน่อยก็ได้

ปรุงคาวก็ได้ ปรุงหวานก็ดี สมุนไพรชนิดนี้ใช้ทำอาหารได้สารพัด ตั้งแต่ต้มจืด ผัดผัก แกงเผ็ด ทอดกรอบ หรือใส่ยำแซบๆ ทั้งยังพลิกแพลงใส่ในขนมอบ เช่น คุกกี้ หรือขนมปัง เพิ่มความหอมและคุณค่าทางอาหาร หรือเบลนด์ในเครื่องดื่มร้อนๆ เป็นชาจิงจูฉ่าย

สรรพคุณทางยาอื่นๆ ว่ากันว่าจิงจูฉ่ายมีสรรพคุณช่วยขับพิษ แก้อาการอักเสบของผิวหนัง ลดผดผื่นคัน มีโซเดียมต่ำ เหมาะกับผู้ที่เป็นโรคไต และยังช่วยในการฆ่าไวรัส เพิ่มประสิทธิภาพในการรักษาโรคมาลาเรีย

แต่งบ้านสวย ปลูกขายรวย จิงจูฉ่ายเป็นไม้ล้มลุกที่เลี้ยงง่าย ทรงพุ่มสวย ใบหยักสีเขียวเข้มชวนมอง ปลูกเป็นไม้คลุมดินตกแต่งบ้านก็ได้ ปลูกไว้กินเป็นสมุนไพรก็ดี ขณะเดียวกัน ยังเป็นพืชเศรษฐกิจที่ปลูกขายได้กำไรงาม นับเป็นพืชสารพัดประโยชน์จริงๆ

ไอเดียการกินจิงจูฉ่ายเพื่อสุขภาพ

ภาพ ร้านฌานา

จิงจูฉ่ายเป็นพืชสมุนไพรที่สามารถนำมาประกอบเมนูอาหารได้อย่างหลากหลาย ไม่ว่าจะนำมาทำอาหารหรือทำเป็นเครื่องดื่ม การกินจิงจูฉ่ายให้ได้รับคุณค่าทางโภชนาการมากที่สุดคือ การรับประทานแบบสดๆ เช่น ทานเป็นเครื่องเคียงกับลาบหรือน้ำพริกก็ได้ แต่ก็สามารถนำมาปรุงอาหารได้อีกหลายเมนู โดยเมนูที่จะแนะนำก็จะมีดังต่อไปนี้

จิงจูฉ่ายผัดไฟแดง เป็นเมนูที่ถูกดัดแปลงมาจากเมนูผัดผักบุ้งไฟแดงนั่นเอง กรรมวิธีก็ไม่อยาก เพียงนำจิงจูฉ่ายมาล้างน้ำให้สะอาด และหั่นให้ได้ความยาวพอประมาณ ใส่น้ำมันหอย พริก กระเทียมสับ น้ำตาล ซีอิ้วขาว และเต้าเจี้ยวเล็กน้อย โดยราดไว้บนจิงจูฉ่ายที่หั่นไว้ จากนั้นตั้งกระทะให้ร้อน ใส่น้ำมันลงไป เทส่วนผสมทุกอย่างลงไปในกระทะพร้อมกันๆ ผัดให้เข้ากัน เพียงแค่นี้ก็จะได้เมนูหอมๆ จากจิงจูฉ่ายไว้ทานกับข้าวต้มเพิ่มอีกหนึ่งเมนูแล้ว

ซุป-แกงจืดจิงจูฉ่าย นอกจากเมนูผัดแล้ว เมนูต้มจิงจูฉ่ายก็นำมาทำได้เช่นกัน วิธีการทำก็ง่ายๆ ไม่ต่างจากแกงจืดทั่วไป เพียงแค่เพิ่มจิงจูฉ่ายลงไปเป็นส่วนประกอบเพิ่มเท่านั้น อันดับแรกเตรียมวัตถุดิบให้พร้อมได้แก่ หมูสับ แครอท เต้าหู้ไข่ วุ้นเส้น ซุปก้อน และซีอิ๊วขาว เริ่มต้นการทำจากการตั้งน้ำให้ร้อน แล้วใส่ซุปก้อนลงไป เมื่อน้ำเดือดจึงค่อยใส่หมูสับตามด้วยเต้าหู้ไข่ แครอท และวุ้นเส้น ปรุงรสด้วยซีอิ๊วขาวเล็กน้อย จากนั้นให้ตักใส่จาน รับประทานกับข้าวสวยร้อนๆ ก็ได้มื้ออาหารเพื่อสุขภาพเพิ่มอีก 1 มื้อแล้ว

แกงส้มจิงจูงฉ่าย อาจจะฟังดูเป็นเมนูไม่คุ้นนัก แต่ในความเป็นจริงก็คือ เมนูแกงส้มทั่วไปที่ใส่จิงจูงฉ่ายเพิ่มเข้าไปนั่นเอง เริ่มกันที่การเตรียมผักที่คุณชอบหรือต้องการทาน 3-4 อย่าง เช่น มะละกอ ดอกแค ดอกกระหล่ำ และจิงจูฉ่าย เป็นต้น อาจจะใส่เนื้อสัตว์ลงไปผสมด้วยก็ได้ตามต้องการ เช่น เนื้อปลา เนื้อกุ้ง เตรียมพริกแกงส้ม น้ำตาลปึก เกลือ และน้ำมะขามเปียก สำหรับปรุงรส เริ่มทำจากการตั้งน้ำให้เดือด ใส่พริกแกงส้ม ตามด้วยเนื้อสัตว์ และผักตามลำดับ ปรุงรสด้วยน้ำมะขามเปียก น้ำตาลปึก และเกลือตามความชอบ พอเดือดให้ตักใส่ชามทานกับข้าวสวยร้อนๆ เมนูนี้เหมาะกับคนที่ชอบทานผักโดยเฉพาะ

เมนูเครื่องดื่มจากจิงจูฉ่าย

น้ำจิงจูงฉ่ายคั้นสด น้ำจิงจูงฉ่ายก็เป็นอีกหนึ่งเมนูเครื่องดื่มที่มีประโยชน์ไม่ต่างกันอะไรกับน้ำคลอโรฟิลด์ที่หลายๆ คนดื่มกัน ต่างกันแค่ส่วนประกอบที่นำมาทำเท่านั้น การทำน้ำจิงจูงฉ่ายคั้นสดก็มีขั้นตอนไม่มาก เพียงแค่นำใบของจิงจูงฉ่าย 1 กำมือ มาล้างน้ำให้สะอาด จากนั้นให้นำไปคั้นหรือใช้เครื่องสกัด เพื่อนำเอาน้ำมาดื่ม แต่ด้วยกลิ่นที่ค่อนข้างฉุนและรสชาติฝืดคออาจจะฝืนทานลำบากสักหน่อย ทั้งนี้อาจเติมน้ำผึ้งเพื่อเพิ่มรสหวานอีกสักเล็กน้อยก็ได้

น้ำจิงจูงฉ่ายเพื่อสุขภาพ การทานเมนูจิงจูงฉ่ายคั้นสดอาจจะยากไปสำหรับคนที่สู้เรื่องกลิ่นไม่ไหว ลองเปลี่ยนมาทำเมนูนี้แทน วิธีทำก็ง่ายๆ เพียงแค่นำใบของจิงจูงฉ่าย 1 กำมือ ไปใส่เครื่องปั่น ผสมผลไม้เพิ่ม เช่น มะนาว หรือส้มที่คุณชอบมา 2-3 อย่าง แล้วผสมลงไปในเครื่องปั่น จากนั้นปั่นให้ละเอียด และนำมาดื่ม แต่หากไม่อยากทานกากใยที่ถูกปั่นจนละเอียด ให้ใช้วิธีกรองเอาแต่น้ำมาดื่ม แต่วิธีนี้อาจทำให้คุณค่าทางโภชนาการลดลงไปจากเดิมได้

ภาพ ร้านฌานา

ได้รู้จักประโยชน์ดีๆ ที่ชวนให้หลงรักเจ้าจิงจูฉ่ายกันแล้วก็ลองไปหาทานกันดู จะเลือกแบบซื้อจากตลาดมาทำอาหารทานเอง หรือหาทานตามร้านต่างๆ ที่ใช้จิงจูฉ่ายมาเป็นส่วนประกอบในการทำอาหาร เช่น ร้านต้มเลือดหมู หรือถ้าจะหาทานจิงจูฉ่ายในร้านขึ้นห้าง ไปกันได้ที่ “ฌานา” ร้านอาหารสุขภาพใจกลางห้างสยามเซ็นเตอร์ ที่นำเอาจิงจูฉ่ายออร์แกนิคมาใช้เป็นส่วนประกอบของหม้อซุปสมุนไพร เมนูซิกเนเจอร์ประจำร้าน มีให้เลือกทั้งแบบซุปไก่สมุนไพร และซุปแซ่บสมุนไพร ช่วยเพิ่มรสชาติความอร่อยและสารพัดคุณประโยชน์ แถมกินแล้วสบายใจหายห่วงเพราะปลอดสารพิษ นอกจากนี้ ร้านฌานายังมีการนำจิงจูฉ่ายมาสกัดเย็นพร้อมกับผลไม้กับเมนูเครื่องดื่ม Cold Pressed Juice รสชาติ Charna Longevity ดื่มแล้วสดชื่น ดีต่อใจและดีต่อร่างกายแน่นอน หากอยากลองลิ้มชิมรสชาติจิงจูฉ่าย เพื่อประโยชน์ต่อร่างกายแวะไปได้ที่ร้านฌานา ได้ที่ชั้น 2 ศูนย์การค้าสยามเซ็นเตอร์ เปิดบริการทุกวัน ตั้งแต่ 10.00–21.00 น.

ผู้สื่อข่าวรายงานจาก บ้านเลขที่ 90 ซอยรามอินทรา 65 ซึ่งเป็นบ้านพักและตำหนักความงามของ กุ้ง เขมมิกา ณ สงขลา มือตบชื่อดัง ผู้สร้างตำนานตบมากว่า 30 ปี ทั้งตบนม ตบหน้า ตบปรับสรีระ ตบไหล่ ตบขา และปัจจุบันได้พัฒนาไปสู่การต่อยตูด ที่กำลังโด่งจนได้รับการยอมรับจากสื่อมวลชนทั้งในและต่างประเทศ รวมถึงพลิกฟื้นวิชานวดนม ซึ่งเป็นศาสตร์แรกที่เธอได้เรียนมาจากยายพลอย ขึ้นมาอีกครั้ง

วันนี้ชื่อของ กุ้ง เขมมิกา ดังไปทั่วโลก รายการทีวี เว็ปไซต์ และหนังสือพิมพ์ชื่อดังจากทั่วโลก มาทำข่าวอาชีพภูมิปัญญาที่ถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่น จนกุ้ง เขมมิกา ได้รับฉายาจาก สำนักข่าวรอยเตอร์ว่าเป็น “หนึ่งเดียวในไทย หนึ่งเดียวในโลก” “Madam breast slapper” สื่อจากประเทศอิสราเอลให้ฉายา “Angle Thailand” และ เวสนา นักร้องดังจากมอนเตรนิโกร ให้ฉายา “นางฟ้าแห่งศาสตร์การตบ”

กุ้ง เขมมิกา บอกว่า ในแต่ละวัน เธอจะรับโทรศัพท์จาก ล่ามซี่งประสานมาขอถ่ายทำรายการ ล่าสุด ก็มีทีมงานจาก รายการทีวีจากประเทศจีน ขนทีมงานกว่า 150 ชีวิต ขนาดเช่ารถสุขามาเอง เพื่อถ่ายทำรายการ และที่น่าทึ่งคือ ผู้ที่ปล่อยกระสวยอวกาศ ขององค์การนาซ่า ก็เดินทางมาแค่ขอดูหน้า และได้พูดคุยกับตน และบอกว่า กุ้ง เขมมิกา มีชื่อเสียงโด่งดังมาก ทั้งในยุโรป อเมริกา และเอเชีย ดารา นักร้อง นางแบบ พิธีกร เน็ตไอดอล เจ้าของรายการโทรทัศน์ ที่มีชื่อเสียง ก็ล้วนแต่เดินทางมาแล้วทั้งสิ้น ทั้งถ่ายทำรายการ และมาเป็นลูกค้าเพื่อใช้บริการ “ทุกครั้งที่จะเดินทางมาถ่ายรายการ ก็จะมีการประสานไปทาง กระทรวงการท่องเที่ยวฯ โดยทางกระทรวงฯ ก็จะส่งเจ้าหน้าที่มาดูแลสังเกตการณ์ตลอด ส่วนในประเทศไทย ดารา นักร้อง พิธีกร แม้แต่นักการเมือง ที่ต้องการ ปรับโหงวเฮ้ง ก็ยังเดินทางมาอย่างต่อเนื่อง” กุ้ง เขมมิกา กล่าวอย่างภูมิใจ

สำหรับรายการที่มาถ่ายทำอาชีพของเธอแล้วในรอบ 3 ปี นับร้อยรายการ ซึ่งบางรายการก็มาซ้ำเป็นครั้งที่สองที่สาม เช่น ทีวีฟูจิ NHK สำนักข่าวซินหัว TVB สำนักข่าวรอยเตอร์ เอพี เอเอฟพี ซีเอ็นเอ็น บีบีซี และได้นำเล่มวิจัยตบนม นวดนม ออกสื่อเป็นครั้งแรกกับทีวีรัสเซีย นอกจากนี้ กุ้ง เขมมิกา ยังได้แสดงมิวสิควีดีโอ เกี่ยวกับอาชีพของเธอให้กับนักร้องชื่อดังเวสนา จากประเทศ มอนเตรนิโกร ซี่งเดินทางมาหาเธอทุกปี

กุ้ง เขมมิกา บอกว่า อาชีพของเธอ มีคนพยายามลอกเลียนแบบ และใช้ชื่อไปในการทำมาหากิน แต่สุดท้ายก็อยู่ไม่ได้ คำว่าต้นตำรับ ที่จะเป็นตำนานนั้น จะต้องยึดมั่นในกฎหลายอย่าง ตนในฐานะที่เปิดสอนลูกศิษย์ไม่กี่คนและตั้งค่าเรียนไว้สูงลิ่ว เพื่อต้องการคัดคนที่ใช่จริง ๆ บางรายมีเงินมากองก็ไม่สามารถเรียนได้ เนื่องจากดูแล้วว่าไม่สามารถจะควบคุมให้อยู่ในกฎได้ “ทุกรายการที่มาถ่ายทำ กุ้งได้ถ่ายรูป ถ่ายคลิปเก็บไว้ทั้งหมด แต่บางรายไม่สามารถเผยแพร่ได้เนื่องจากติดลิขสิทธิ์” นักตบชื่อดัง กล่าว

1.ปรับโหมดปกติอย่างรวดเร็ว: หลังกลับจากท่องเที่ยว เมื่อถึงบ้านให้รีบนำข้าวของออกจากกระเป๋าทันที ปรับนาฬิกาข้อมือให้กลับมาอยู่ในเขตเวลาเดิม ออกไปซูเปอร์มาร์เก็ต ซื้อของกินของใช้ให้พร้อมเข้าสู่โหมดปกติ ยิ่งเรารู้สึกถึงความสะดวกสบายและความเป็นระเบียบเรียบร้อยในช่วงที่กลับถึงบ้านมากเท่าไหร่ ก็จะยิ่งทำให้การกลับสู่โหมดการใช้ชีวิตปกติเป็นเรื่องง่ายยิ่งขึ้นเท่านั้น

2.ค่อยๆ เข้าโหมดการทำงาน: หลีกเลี่ยงการทำงานเป็นบ้าเป็นหลังทันทีที่กลับมาถึง แต่ให้ทำแบบค่อยเป็นค่อยไป โดยทำรายการสิ่งที่ต้องทำให้สมเหตุสมผลจนสามารถสะสางงานต่างๆ ได้ตามกำหนด นอกจากนี้ การเลือกกลับมาทำงานในช่วงกลางสัปดาห์ก็ฟังดูน่าสนใจไม่น้อย เพราะเท่ากับว่าวันหยุดสุดสัปดาห์อยู่ไม่ไกล

3.อย่าอุดอู้อยู่ในห้อง: หนึ่งในเหตุผลที่ทำให้การเดินทางนำไปสู่ความสุขใจนั้นเป็นเพราะเราได้ใช้เวลาท่ามกลางแสงแดดแทนที่จะอุดอู้อยู่แต่ในห้องทั้งวัน และแม้ว่าเราอาจไม่สามารถไปเดินเลียบชายหาดได้ แต่อย่างน้อยลองไปเดินเล่นเป็นระยะทางสั้นๆ แถวออฟฟิศวันละครั้งก็ยังดี

4.ดูว่ามีอะไรให้ตั้งตาคอยบ้าง: การจดบันทึกในไดอะรี่ถึงสิ่งดีๆ ที่กำลังจะเกิดขึ้น เป็นวิธีในการรับมือกับความซึมเซาหลังช่วงเทศกาลได้อย่างยอดเยี่ยม แม้สิ่งที่ตั้งตาคอยอาจจะไม่ใช่อะไรที่ยิ่งใหญ่หรือเลิศเลอ เช่น การไปพักผ่อน ดูหนัง หรือนัดกินข้าวกับเพื่อน

5.ติดต่อกับคนรอบข้าง: แม้ว่าการเก็บตัวอยู่คนเดียวจะฟังดูน่าสนใจ แต่แท้จริงแล้วการออกไปพบเจอครอบครัวและเพื่อนฝูงนั้นเป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่ง เพราะจะช่วยให้เราได้นึกถึงสิ่งที่ชอบเวลาอยู่บ้าน รวมทั้งยังช่วยให้เรากลับไปใช้ชีวิตตามปกติได้อย่างรวดเร็ว

6.อย่าลืมดูแลตัวเอง: พักผ่อนให้เต็มที่ กินอาหารที่มีประโยชน์ และกลับไปออกกำลังกายเป็นประจำตามเดิม ซึ่งสิ่งเหล่านี้คือสิ่งที่ผู้คนมักมองข้ามแต่กลับมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อสุขภาพองค์รวมของเรา

7.จดจำและระลึกถึงความทรงจำดีๆ: รักษาความทรงจำดีๆ ที่เกิดขึ้นในช่วงของการเดินทางให้คงอยู่ต่อไป โดยบอกเล่าเรื่องราวช่วงเวลาดังกล่าว เปิดดูรูป หรือนำรูปถ่ายไปใส่กรอบ

8.ทำอะไรใหม่ๆ: ตั้งเป้าหมายใหม่ เช่น หางานอดิเรกใหม่ๆ ทำ เรียนภาษา หรือทำสิ่งที่เราสนใจมาสักระยะหนึ่ง โดยไม่จำเป็นต้องลงทุนอะไรมากมายกับสิ่งเหล่านี้ แต่มันกลับทำให้รู้สึกดีได้อย่างเหลือเชื่อ

9.วางแผนวันหยุดครั้งต่อไป: หนึ่งในวิธีที่ดีที่สุดในการเอาชนะความซึมเซาหลังช่วงเทศกาล คือการวางแผนทริปถัดไป แม้จะเป็นทริปที่อีกนานกว่าจะออกเดินทางก็ตาม แต่การวางแผนทริปวันหยุดจะช่วยให้เรามีสิ่งที่ตั้งตาคอย ซึ่งผู้เดินทางเกือบ 8 ใน 10 มักมีความสุขกับการได้เปิดดูภาพถ่ายของจุดหมายต่างๆ และที่พักที่สวยงามในช่วงก่อนการเดินทางทริปนั้น

ถึงแม้ปัญหาฝุ่นละอองจิ๋ว PM2.5 เริ่มเบาบางลงแล้ว แต่อากาศในกรุงเทพฯ และเมืองใหญ่ในบ้านเราก็ยังมีมลพิษให้สูดดมกันทุกวัน แน่นอนว่าเราต่างได้รับผลกระทบนี้กันไปเต็มๆ หนึ่งในวิธีที่จะดูแลตัวเองให้มีสุขภาพดีได้ คือการกินอาหารที่มีประโยชน์ ช่วยเสริมภูมิร่างกายให้แข็งแรงเพื่อต้านมลพิษ มาดูกันเลยดีกว่าว่าอาหารที่ว่านี้มีอะไรบ้าง

ผักตระกูลกะหล่ำ ได้แก่ บร็อกโคลี่ กะหล่ำปลี กะหล่ำดอก คะน้า กวางตุ้ง ผักกาดขาว ล้วนอุดมด้วยสารอาหารและวิตามินหลายชนิด โดยเฉพาะสารซัลโฟราเฟนที่ช่วยขับสารพิษออกจากร่างกาย จึงลดความเสี่ยงในการเป็นมะเร็งปอดจากฝุ่นพิษ และยังช่วยเสริมระบบภูมิคุ้มกันให้แข็งแรงด้วย

ผลไม้มากวิตามินซี นอกจากช่วยบำรุงผิวพรรณ ผลไม้ยังมีสารต้านอนุมูลอิสระสูง เสริมภูมิร่างกายให้แข็งแรง และยังช่วยขับสิ่งแปลกปลอมออกจากร่างกายที่อาจได้รับจากปัญหามลพิษ บรรเทาอาการภูมิแพ้และทำให้ปอดแข็งแรงขึ้น พบมากในผลไม้จำพวกฝรั่ง กีวี มะขามป้อม ส้มโอ มะละกอสุก มะนาว ผลไม้ตระกูลเบอร์รี่

ปลาและอาหารทะเล เป็นอาหารที่มีกรดไขมันโอเมก้า 3 สูง ช่วยเสริมสร้างผนังเซลล์ในร่างกายจึงอาจมีส่วนช่วยดูแลสุขภาพจากผลกระทบของฝุ่นพิษได้ พบได้ในปลาทะเลและปลาน้ำจืดบางชนิด เช่น ปลาแซลมอน ปลาซาร์ดีน ปลาทู ปลากะพงขาว ปลาดุก ปลาช่อน กุ้ง หอย รวมถึงน้ำมันปลา ซึ่งการกินปลาด้วยวิธีต้ม แกง หรือนึ่งจะได้ประโยชน์ที่สุดเพราะโอเมก้า 3 จะสูญสลายหากผ่านความร้อนสูงๆ เช่นการทอด

ผักผลไม้สีส้ม-เหลือง-แดง เต็มไปด้วยวิตามินเอและเบต้าแคโรทีนสูง ช่วยเสริมระบบทางเดินหายใจและระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายให้แข็งแรง โดยเฉพาะเสริมประสิทธิภาพการทำงานของปอดให้ดีขึ้น พบมากในกลุ่มผักผลไม้ที่มีสีส้ม สีเหลือง และสีแดง เช่น ฟักทอง มะเขือเทศ แครอท มันเทศ มันหวาน มะละกอ ข้าวโพด รวมถึงผักใบเขียวเข้มอย่างผักบุ้งและตำลึงก็ช่วยต้านฤทธิ์ฝุ่นจิ๋วได้

ธัญพืชต่างๆ เช่น ถั่ว งา เมล็ดทานตะวัน เมล็ดฟักทอง เม็ดแมงลัก เรื่อยไปถึงขนมปังโฮลวีต ซีเรียลชนิดโฮลเกรน ล้วนมีส่วนช่วยดูแลสุขภาพได้เช่นกันเพราะมีคุณค่าทางอาหารสูง บางชนิดนอกจากจะให้กรดโอเมก้า 3 เช่นเดียวกับเนื้อปลาแล้ว ยังมีวิตามินอีซึ่งเป็นสารต้านอนุมูลอิสระชั้นเยี่ยมที่ช่วยชะลอการเสื่อมสมรรถภาพของเซลล์และปกป้องปอดจากมลพิษได้

1. ทาผิวด้วยว่านหางจระเข้ จากงานวิจัยพบว่าเนื้อวุ้นใสในว่านหางจระเข้ช่วยรักษาโรคสะเก็ดเงิน โรคผิวหนังอักเสบ ผิวแห้งแตก ผิวถลอก และช่วยบรรเทาอาการผิวไหม้แดดที่ไม่รุนแรงมากได้ โดยใช้เนื้อว่านหางจระเข้ หรือเจลที่มีส่วนผสมของว่านหางจระเข้ 100 เปอร์เซ็นต์ ทาลงบนผิวไหม้แดดเพื่อลดอาการอักเสบจากการถูกแดดเผา
2. บำรุงผิวให้ชุ่มชื้น ควรใช้ผลิตภัณฑ์บำรุงผิวที่ให้ความชุ่มชื้นเพื่อป้องกันไม่ให้ผิวลอก โดยเลือกใช้ผลิตภัณฑ์สำหรับผิวแพ้ง่ายทาลงบนผิวบริเวณที่ไหม้หลังอาบน้ำ ซึ่งครีมบำรุงผิวจะช่วยกักเก็บความชุ่มชื้น ลดอาการระคายเคือง และฟื้นฟูให้ผิวไหม้แดดหายเร็วขึ้น
3. ประคบผิวด้วยชาดอกคาโมมายล์ นอกจากจะช่วยให้รู้สึกผ่อนคลายแล้ว ชาดอกคาโมมายล์ยังมีสรรพคุณช่วยบรรเทาผิวไหม้แดดได้อีกด้วย โดยแช่ผงชาในน้ำร้อนแล้วทิ้งไว้ให้เย็น จากนั้นใช้ผ้าขนหนูสะอาดจุ่มลงในน้ำชา นำผ้านั้นมาประคบผิวบริเวณที่ไหม้ แต่ผู้ที่แพ้เกสรดอกไม้ไม่ควรรักษาด้วยวิธีนี้ เพราะอาจทำให้ผิวเกิดอาการแพ้ได้
4. แช่น้ำเย็น การใช้น้ำเย็นช่วยลดอาการอักเสบจากการสัมผัสแดดเป็นเวลานานได้ โดยอาจลองแช่ตัวในน้ำทะเลขณะพักผ่อนริมชายหาด แช่ตัวในอ่างอาบน้ำ หรือแช่ตัวในสระว่ายน้ำเพื่อบรรเทาอาการผิวไหม้แดด แต่ควรหลีกเลี่ยงสระว่ายน้ำที่มีสารคลอรีน เพราะอาจทำให้ผิวระคายเคืองและเกิดการอักเสบมากกว่าเดิมได้ นอกจากนี้ ควรหลีกเลี่ยงการใช้น้ำแข็งประคบลงบนผิวบริเวณที่ไหม้แดด เนื่องจากความเย็นของน้ำแข็งจะทำลายผิวจนทำให้ผิวเสียมากขึ้น
5. แช่ตัวในน้ำที่ผสมสารบำรุงผิว การแช่ตัวในอ่างอาบน้ำที่ผสมด้วยเบกกิ้งโซดา 2-3 ช้อนโต๊ะ หรือข้าวโอ๊ต 1 ถ้วย เป็นเวลา 15-20 นาที จะช่วยบรรเทาและฟื้นฟูผิวไหม้แดดได้ หลังขึ้นจากน้ำควรซับผิวให้แห้งเบา ๆ ด้วยผ้าขนหนูสะอาด และไม่ควรใช้เบกกิ้งโซดาหรือข้าวโอ๊ตขัดผิวโดยตรง เพราะอาจทำให้ผิวอักเสบและมีอาการแย่ลงได้ นอกจากนี้ มีงานวิจัยที่พบว่าการเจือจางน้ำส้มสายชูในอ่างอาบน้ำช่วยบรรเทาอาการแสบจากผิวไหม้แดดได้ แต่อีกงานวิจัยหนึ่งกลับระบุว่า น้ำส้มสายชูอาจทำให้อาการผิวไหม้แดดแย่ลงได้เนื่องจากน้ำส้มสายชูมีฤทธิ์เป็นกรด ดังนั้น หากไม่เคยใช้น้ำส้มสายชูกับแผลที่มีขนาดเล็กและไม่รุนแรงมาก่อน ควรหลีกเลี่ยงการรักษาผิวไหม้แดดที่มีขนาดใหญ่และมีความรุนแรงมากด้วยวิธีนี้
6. ดื่มน้ำมากๆ ผิวต้องการความชุ่มชื้นเพื่อซ่อมแซมและฟื้นฟูตนเอง ดังนั้น ควรดื่มน้ำอย่างน้อยวันละ 8 แก้ว เพื่อให้เพียงพอต่อการทำงานของร่างกายและการฟื้นฟูสภาพผิว นอกจากนี้ ควรหลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มบางประเภท เช่น โซดา กาแฟ และเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของแอลกอฮอล์ เพราะเครื่องดื่มเหล่านี้อาจทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำได้
7. สวมเสื้อผ้าหลวมๆ ขณะที่เซลล์ผิวกำลังซ่อมแซมตัวเองหลังไหม้แดด ควรใส่เสื้อผ้าหลวม ๆ ที่ไม่รัดติดผิวมากเกินไป เพื่อให้ผิวหนังได้ฟื้นฟูสภาพผิวเต็มที่และไม่เกิดการระคายเคืองจากการเสียดสี ซึ่งวัสดุจากเส้นใยธรรมชาติ เช่น เส้นใยฝ้ายหรือใยไผ่ จะช่วยป้องกันการระคายเคืองของผิวหนังบริเวณที่ไหม้แดดได้
8. ห้ามเจาะตุ่มน้ำบนผิว ตุ่มน้ำที่เกิดขึ้นจากผิวไหม้แดดจะทำหน้าที่คล้ายพลาสเตอร์ยา โดยจะช่วยป้องกันผิวด้านล่างไม่ให้เกิดการระคายเคือง ดังนั้น ควรปล่อยให้ตุ่มน้ำแตกออกเองตามธรรมชาติ หากผิวหนังที่พองออกนั้นฉีกขาด ให้ใช้ปิโตรเลียมเจลลี่ทาลงบนผิวบริเวณนั้น 2-3 ครั้ง/วัน เพื่อเพิ่มความชุ่มชื้น แล้วปิดผิวด้วยพลาสเตอร์ อย่างไรก็ตาม ตุ่มน้ำจากผิวไหม้แดดอาจเพิ่มความเสี่ยงการเกิดมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา ซึ่งเกิดจากความผิดปกติของเซลล์เม็ดสีเมลานิน ดังนั้น ควรแจ้งให้แพทย์ผิวหนังทราบหากเคยมีตุ่มน้ำพองขึ้นหลังการออกแดด และควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจหามะเร็งผิวหนังเป็นประจำทุกปี
9. หลีกเลี่ยงการออกแดดจนกว่าผิวจะหายดี เนื่องจากผิวไหม้แดดจะไวต่อแสง ซึ่งทำให้ผิวบอบบางและเกิดการระคายเคืองได้ง่าย ดังนั้น ควรหลีกเลี่ยงการออกแดกขณะมีผิวไหม้แดด หากจำเป็นต้องออกไปกลางแจ้งควรทาครีมกันแดดก่อนออกแดดเสมอ และสวมใส่เสื้อผ้าที่สามารถป้องกันแสงแดดได้ดี

1.ลมแดด (ฮีทสโตรก)

คือภาวะวิกฤตที่ร่างกายไม่สามารถปรับตัวหรือควบคุมระดับความร้อนในร่างกายได้ ซึ่งเกิดจากมีความร้อนในสิ่งแวดล้อมสูงจนร่างกายไม่สามารถระบายความร้อนได้ตามปกติ พบได้บ่อยในผู้ที่ทำงานกลางแจ้งเป็นเวลานาน นักกีฬา หรือทหาร โดยจะรู้สึกอ่อนเพลีย หน้ามืด หากมีอาการรุนแรงจะตัวร้อนจัด เหงื่อไม่ออก คลื่นไส้ อาเจียน ปวดศีรษะ เป็นลม อาจถึงแก่ชีวิตได้

2.เพลียแดด

มีอาการคล้ายลมแดด แต่อาจจะยังไม่ถึงขั้นมีอาการชักหรือเป็นลมล้มพับ อาการเพลียแดดสามารถเป็นได้ตั้งแต่ปวดศีรษะ มึนหัว บ้านหมุน หน้ามืด อ่อนเพลีย หมดแรง คลื่นไส้ ถึงจะยังไม่หมดสติแต่การขาดสติสัมปชัญญะไปบางส่วนอาจเกิดอันตรายระหว่างทำงานหรือทำกิจกรรมในชีวิตประจำวัน เช่น เพลียแดดระหว่างทำงานกับเครื่องจักรกลหรือระหว่างขับรถ

3.ผิวหนังไหม้เกรียมแดด

บางครั้งงานหรือกิจกรรมความสนุกอาจทำให้เราลืมดูแลผิว และไม่ได้ทาครีมกันแดด ซึ่งต่อมาก็จะเป็นสาเหตุของผิวหนังไหม้เกรียมแดด ผิวลอก แสบ นอกจากเจลเย็นๆ แก้ผิวไหม้ที่มีขายแล้ว ว่านหางจระเข้ก็ช่วยทำให้ผิวดีขึ้นได้ แต่ดีที่สุดคือการป้องกันด้วยเสื้อผ้า หมวก หรือแว่นตา

4.ตะคริวแดด

สำหรับนักวิ่งหรือคนที่ชอบวิ่งออกกำลังกาย ลักษณะอาการเหมือนกับตะคริวธรรมดา กล้ามเนื้อกระตุก เกร็งและรู้สึกปวด เจ็บในบริเวณที่เป็นตะคริวมากจนวิ่งต่อไปไม่ไหว อาการตะคริวที่พบมักเป็นช่วงขา แขน และหลัง หากมีอาการตะคริวแดดให้หยุดวิ่ง อยู่นิ่งๆ แล้วค่อยๆ ดื่มน้ำ หรือดื่มน้ำผลไม้ เพื่อลดอุณหภูมิร่างกาย ชดเชยน้ำและเกลือแร่ที่เสียไป

คงจะเตรียมนับถอยหลังให้กับวันหยุดยาวแล้วแน่ๆ เลยใช่ไหมล่ะ เพราะในอีกไม่กี่ช่วงโมงก็จะเข้าสู่เทศกาลสงกรานต์ หรือวันปีใหม่ไทยบ้านเราแล้ว สำหรับคนที่ทำงานหนักมาตั้งแต่ช่วงต้นปี ก็คงจะใช้โอกาสนี้เดินทางกลับบ้านเกิด รวมถึงไปเที่ยวพักผ่อนเพื่อชาร์ตพลังกับครอบครัวและคนที่คุณรัก แบบนี้ก็คงต้องทิ้งบ้านไว้หลายวันน่ะสิ งั้นก่อนจะออกจากบ้านลองเช็กลิตส์สิ่งสำคัญที่จำเป็นต้องทำก่อนจะไปเที่ยวกันดีกว่า

ค่าบิลต้องห้ามลืม ก่อนจะออกเดินทาง ควรตรวจสอบบิลค่าใช่จ่ายต่างๆ ก่อน ทั้ง ค่าน้ำ ค่าไฟ ค่าโทรศัพท์ ค่ารถ ค่าบ้าน ฯลฯ ว่าแต่จะบิลมีกำหนดการชำระอยู่ในช่วงเวลาที่เราต้องเดินทางหรือไม่ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาให้กังวลใจในช่วงที่เรากำลังพักผ่อนอยู่นั้นเอง

รีบเคลียร์เรื่องความสะอาด เพราะต้องออกจากบ้านไปหลายวัน เรื่องความสะอาดจึงเป็นอีกหนึ่งเรื่องสำคัญที่ไม่ควรละเลย ไม่ว่าจะของสดหรือของเสียในตู้เย็นต้องรีบเคลียร์ให้สะอาด ซักเสื้อผ้าที่ใส่แล้ว เช็ดทำความสะอาดบ้านให้เรียบร้อย รวมถึงฉีดยากำจัดแมลงเพื่อไม่ให้มีขบวนพาเหรดแมลงมาสร้างความวุ่นวายในช่วงที่คุณไม่อยู่บ้าน

ฝากสัตว์เลี้ยงก่อนเดินทาง คงเป็นเรื่องที่น่ากังวลใจอยู่ไม่น้อยสำหรับคนเลี้ยงสัตว์แต่กลับไม่สามารถนำไปเที่ยวด้วยได้ เนื่องจากไม่สะดวกในการดูแล การใช้บริการสถานที่รับฝากเลี้ยงจึงเป็นทางออกที่ดีสำหรับคุณ แต่เมื่อกลับมาแล้วก็อย่าลืมไปรับเขากลับมาด้วยล่ะ

เช็กประตูหน้าต่างทุกบานอย่างละเอียด เพื่อความปลอดภัยก็ควรเช็คประตูหน้าต่างให้ละเอียด หากมีจุดไหนที่ชำรุดก็ควรซ่อมแซมก่อนออกเดินทาง และก่อนจะออกเดินทางก็ควรตรวจสอบดูอีกครั้งว่า ล็อคประตูและหน้าต่างครบทุกบานหรือไม่ เพื่อป้องกันความเสี่ยง อะไรๆ ก็เกิดขึ้นได้ กันเอาไว้ก่อนจะดีกว่านะ

เช็กปลั๊กไฟและแก๊สหุงต้ม เป็นอีกหนึ่งสิ่งที่ต้องเช็กให้ละเอียด ทั้งก่อนวันเดินทางและก่อนที่จะออกเดินทาง เนื่องจากเป็นเรื่องที่มักจะถูกลืมบ่อยๆ อย่างเรื่องลืมถอดปลั๊ก เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดไฟฟ้าลัดวงจรที่อาจจะทำให้เกิดเพลิงไหม้ขึ้นได้ในช่วงที่คุณไม่อยู่ เป็นเรื่องเล็กๆ ที่ทำให้เกิดปัญหาใหญ่ตามมาได้เลยล่ะ

เพื่อความปลอดภัยระบบไฟต้องตัด สำหรับใครที่รู้สึกว่าแค่การถอดปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้ายังไม่พอ ดังนั้นหลังจากที่เคลียร์ตู้เย็นและตรวจตราดูปลั๊กไฟแล้วก่อนจะออกจากบ้านก็สับสวิตซ์ลงเพื่อจะได้อุ่นว่าว่าจะไม่เกิดปัญหาไฟฟ้ารั่วหรือลัดวงจรให้กังวลใจ

ใช้กุญแจดีมีคุณภาพ ถึงแม้จะไม่ได้ช่วยป้องกันอย่างร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่อย่างน้อยก็สามารถช่วยถ่วงเวลาให้เข้าโจรเข้ามาให้บ้านของคุณได้ช้าลง ดีกว่าที่จะไม่มีอะไป้องกันเลยนะ ดีไม่ดีอาจจะมีคนมาก่อนที่โจรจะเข้าบ้านคุณซะอีก

สงกรานต์ประเพณีดีงามของไทยกำลังถูกจับตามองจากชาวโลก ล่าสุดได้รับการเสนอให้เป็นเทศกาลเด่นของอาเซียนที่ชาวโลกควรมาสัมผัส นอกจากกิจกรรมดสาดน้ำแล้วยังมีอีกหลายประเพณีที่ดีงาม

นางสาวมงคลทิพย์ รุ่งงามฤกษ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านเครือข่ายและชุมชน กรมส่งเสริมวัฒนธรรม เปิดเผยภายในงานแถลงข่าว ภาครัฐ ภาคเอกชน หน่วยธุรกิจต่างๆ ริมแม่น้ำเจ้าพระยา ร่วมใจจัดงาน Water Festival 2019 เทศกาลวิถีน้ำ วิถีไทย ครั้งที่ 5 วันที่ 13-15 เม.ย.นี้ ณ ท่าน้ำริมเจ้าพระยา 9 ท่า แนวคิด อยู่เย็น เป็นสุข เชิญชวนแห่งนักท่องเที่ยวได้สัมผัสกับมนต์เสน่ห์แห่งวัฒนธรรม และคนไทยร่วมรักษาประเพณีอันดีงามให้กลายเป็นมรดกทางวัฒนธรรมในสายตาชาวโลก

“ใกล้เทศกาลสาดน้ำ แต่งตัวโป๊ แล้วก็ทะเลาะกัน!!!” นี่เป็นภาพความทรงจำของเด็กๆ เยาวชน หลังเครือข่าย #RESPECTSONGKARN จัดทำคลิปรณรงค์เพื่อรักษาประเพณีอันดีงามของเทศกาลสงกรานต์ไทย ที่นับวัน มนต์เสน่ห์แห่งวัฒนธรรมจะค่อยๆ เลือนหาย ทั้งที่เทศกาลสงกรานต์ถูกบรรจุให้เป็นการท่องเที่ยวเชิงศิลปวัฒนธรรมที่บอกเล่าความเป็นไทยไปทั่วโลก ดังนั้น เพื่อสืบสานประเพณีสงกรานต์เอาไว้ ไม่อยากให้เสน่ห์ดีงามหลายๆ อย่างหายไป ก่อนสงกรานต์ สิ่งควรทำคืออะไร ??? เป็นหลักการและเหตุผลให้ทุกฝ่ายร่วมมือกันจัดงานสงกรานต์วิถีน้ำ วิถีไทยขึ้น ภายในงานยังจัดพิธีรดน้ำดำหัว ขอพรผู้ใหญ่, เสริมสิริมงคล ทำบุญไหว้พระ, กิจกรรมจิตอาสา ทำความสะอาดบ้านและวัด ฯลฯ”

ด้าน นายกมลนัย ชัยเฉนียน ผู้ช่วยกรรมการผู้อำนวยการใหญ่ บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด (มหาชน) ในฐานะแกนนำจัดงานเผยว่า

“ประเพณีสงกรานต์มีคุณค่าสำคัญหลายด้าน อาทิ คุณค่าต่อชุมชน สร้างความ สมานสามัคคี ร่วมกันทำบุญ ให้ทาน สาดน้ำด้วยไมตรีจิต คุณค่าต่อสังคม เอื้ออาทรสิ่งแวดล้อม ทำความสะอาดบ้านเรือน วัดวาอาราม คุณค่าต่อศาสนา ทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา เลี้ยงพระ ฟังธรรม สรงน้ำ และ คุณค่าต่อเศรษฐกิจ จึงกลายเป็นประเพณีที่โดดเด่นมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักในระดับนานาชาติ จึงอยากให้รักษา มีความร่วมมือของภาครัฐ ภาคเอกชน และหน่วยธุรกิจต่างๆ ริมแม่น้ำเจ้าพระยา ร่วมกันต้อนรับปีใหม่และอนุรักษ์ประเพณีสงกรานต์ที่ดีงามให้ลูกหลานได้เห็น

ไฮไลท์ที่ไม่อยากให้ทุกครอบครัวพลาดในเทศกาลสงกรานต์เชิงอนุรักษ์ วิถีน้ำ วิถีไทย กิจกรรม เที่ยว ๓ วัน ๙ ท่าน้ำวิถีไทย โดยมี เรือด่วนรับส่งฟรีที่เอเชียทีค สำหรับโปรแกรมที่น่าสนใจแต่ละแห่ง ดังนี้ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ราชวรมหาวิหาร (วัดโพธิ์) วัดอรุณราชวราราม ราชวรมหาวิหาร (วัดอรุณ) วัดกัลยาณมิตร วรมหาวิหาร (วัดกัลยา) วัดประยูรวงศาวาสวรวิหาร (วัดประยูร) ท่ามหาราช ยอดพิมาน ริเวอร์ วอล์ค ล้ง 1919 สุขสยาม ณ ไอคอนสยาม และ เอเชียทีค เดอะ ริเวอร์ฟรอนท์ โดยทุกสถานที่ ทุกท่าน้ำ พร้อมใจกันจัด กิจกรรมมงคลรับปีใหม่ไทย สรงน้ำพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์, ซุ้มรดน้ำดำหัว, ถวายสังฆทาน ผ้าไตร-จีวร, การแสดงทางศิลปวัฒนธรรม มาร่วมฉลองปีใหม่และสร้างความทรงจำที่ดีๆ ในเทศกาลของไทย”

ทั้งนี้หาข้อมูล เที่ยว ๓ วัน ๙ ท่าน้ำวิถีไทย โดยมี เรือด่วนรับส่งฟรี และโปรแกรมที่น่าสนใจแต่ละท่าน้ำได้ที่ http://www.waterfestivalthailand.com และ Facebook: Water Festival Thailand

ฉะนั้น …. อย่าเป็นคนไม่เข้าท่านะจ๊ะ

ปัจจุบันคงไม่มีใครไม่รู้จักฝุ่นขนาดจิ๋ว ที่เรียกว่า PM 2.5 ซึ่งมีขนาดเล็กกว่าเส้นผมประมาณ 20-30 เท่า ฝุ่น PM2.5 นี้ไม่ใช่เป็นมลพิษทางอากาศชนิดเดียวที่ทำให้เกิดอันตรายต่อสุขภาพ แต่ยังมีก๊าซพิษอีกหลายอย่าง อาทิเช่น คาร์บอนมอนอกไซด์ (CO), ซัลเฟอร์ไดออกไซด์ (SO2), โอโซน (O3), ไนโตรเจนไดออกไซด์ (NO2) รวมทั้งยังพบว่ามีโลหะหนักปนเปื้อนอยู่ในอากาศที่เราหายใจอีกด้วย

มากกว่า 90% ของประชากรทั่วโลกได้รับมลพิษทางอากาศเกินค่ามาตรฐาน ซึ่งปัญหาของมลพิษทางอากาศนี้ไม่ได้มีเฉพาะในเมืองไทยเท่านั้น แต่ยังพบตามเมืองใหญ่ๆ ทั่วโลก ทำให้เกิดปัญหาทางสุขภาพกระจายเป็นวงกว้าง ข้อมูลจากองค์การอนามัยโลกหรือ WHO พบว่า ในทุกปีมีประชากรถึง 7 ล้านคนเสียชีวิตก่อนวัยอันควร เนื่องจากการได้รับมลพิษทางอากาศ ซึ่งส่งผลให้เกิดโรคมะเร็งปอด โรคถุงลมโป่งพอง โรคหัวใจ และโรคสมอง (World Health Organization)

อันตรายจาก PM 2.5

ข้อมูลโดย เรืออากาศโท นพ.กีรติกร ว่องไววาณิชย์ อายุรแพทย์สมองและระบบประสาท โรงพยาบาลกรุงเทพ ระบุว่า มลพิษที่เราหายใจเข้าไปไม่ได้ทำให้เกิดปัญหาเฉพาะที่ปอดหรือระบบทางเดินหายใจเท่านั้น แต่ฝุ่น PM 2.5 ยังสามารถซึมผ่านเข้าสู่เส้นเลือด รวมทั้งผ่านเข้าทางเส้นประสาทการรับกลิ่นที่อยู่ในโพรงจมูก และผ่านเข้าไปยังสมองโดยตรง หลังจากที่ฝุ่นจิ๋วเข้าไปยังสมองจะทำให้เกิดกระบวนการอักเสบในสมอง มีการหลั่งสารอักเสบชนิดต่างๆ ทำให้เซลล์สมองได้รับบาดเจ็บ เกิดภาวะสมองเสื่อมเร็วกว่าปกติ รวมทั้งยังพบว่าทำให้เกิดการก่อตัวของก้อนโปรตีนที่ผิดปกติในสมอง (β-amyloid, α-synuclein, tau protein) ที่มีลักษณะคล้ายกับคนที่เป็นโรคอัลไซเมอร์หรือโรคพาร์กินสัน (Calderón-Garcidueñas, 2015) (Calderón-Garcidueñas L., 2016) รวมทั้งยังทำให้สมองส่วนเนื้อขาว (White Matter) มีการฝ่อเหี่ยวมากกว่าคนปกติอีกด้วย (Chen J.-C., 2015)

การศึกษาในประเทศแถบยุโรปจำนวน 13 ประเทศ ติดตามประชากรจำนวนมากกว่า 3 แสนคนเป็นระยะเวลาเฉลี่ยประมาณ 14 ปี (ESCAPE Project) พบว่า ในกลุ่มคนที่ได้รับ PM 2.5 มากกว่า 15 μg/m³ จะมีอัตราการตายเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ อยู่ที่ประมาณ 7% ต่อ PM 2.5 ที่เพิ่มขึ้นทุก 5 μg/m³ (Beelen, 2013)

PM 2.5 กับสมอง

ในเด็กมีหลายงานวิจัยที่ยืนยันถึงความสัมพันธ์ของระดับ PM 2.5 ต่อความผิดปกติทางด้านพัฒนาการทางสติปัญญา อาทิ มีสติปัญญาด้อยลง (Global Intelligence Quotient; IQ), การพัฒนาการช้าลง (ทั้ง Cognitive และ Psychomotor Development), มีปัญหาการได้ยินและการพูด รวมทั้งยังมีผลทำให้เกิดภาวะสมาธิสั้น (Attention Deficit) และภาวะออทิซึม (Autism) เพิ่มมากขึ้นถึง 68% (Suades-González, 2015) (Fu, 2019)

ในผู้ใหญ่พบว่า การได้รับฝุ่น PM 2.5 ทำให้เกิดโรคอัลไซเมอร์เพิ่มมากขึ้นถึง 3 เท่า และทำให้เกิดโรคพาร์กินสันเพิ่มได้ถึง 34% (Fu, 2019) รวมทั้งยังทำให้เกิดความเสี่ยงของโรคเส้นเลือดสมอง (Stroke) เพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน โดยทุก ๆ 10 μg/m3 ของระดับ PM2.5 ที่เพิ่มขึ้น จะเพิ่มความเสี่ยงของโรคเส้นเลือดสมองประมาณ 13% ถ้าได้รับฝุ่นจิ๋วในระดับความเข้มข้นที่เพิ่มมากขึ้น ความเสี่ยงก็จะเพิ่มมากขึ้น โดยในกลุ่มคนที่เป็นโรคเส้นเลือดสมองอยู่แล้ว การได้รับ PM 2.5 ยังเป็นการเพิ่มอัตราการตายในคนกลุ่มนี้อีกด้วย (Lin, 2017)

คนที่ออกกำลังกายในสถานที่ที่มีฝุ่น PM2.5 จำนวนมาก จะทำให้เกิดผลเสียต่อสุขภาพสมอง และเพิ่มอัตราการเกิดโรคเส้นเลือดสมอง การรับประทานผักและผลไม้ (มากกว่า 3.5 serving ต่อวัน) จะช่วยลดผลกระทบของฝุ่นจิ๋วต่อร่างกายได้ เนื่องจากผลของสารต้านอนุมูลอิสระที่มีในผักและผลไม้ (Lin, 2017) (Runhua, 2018)

ในกลุ่มคนที่เป็นโรคปวดศีรษะไมเกรน ซึ่งสมองจะมีความไวต่อสิ่งกระตุ้นมากกว่าคนปกติ ฝุ่น PM2.5 รวมทั้งมลพิษในอากาศชนิดอื่น ๆ สามารถเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดอาการปวดศีรษะอย่างรุนแรงขึ้นมาได้ โดยพบว่าในช่วงเวลาที่มีฝุ่นขนาดจิ๋วอยู่ในระดับสูง เช่น ฤดูหนาว จะพบคนที่เป็นไมเกรนเกิดอาการปวดศีรษะรุนแรง จนต้องไปพบแพทย์เพื่อฉีดยาที่ห้องฉุกเฉินเพิ่มขึ้นมากกว่าช่วงปกติประมาณ 4-13% (Chen C.-C., 2015)

จากข้อมูลทางการแพทย์ข้างต้นจะพบว่าฝุ่น PM 2.5 รวมทั้งมลภาวะในอากาศชนิดอื่นๆ มีผลกระทบต่อร่างกายในหลายระบบ การหลีกเลี่ยงเข้าไปในสถานที่ที่มีฝุ่นขนาดจิ๋วในปริมาณสูง การใช้เครื่องป้องกันอย่างเหมาะสม การรับประทานผักและผลไม้ที่มีสารต้านอนุมูลอิสระในจำนวนที่เพียงพอ รวมถึงความตระหนักในการช่วยลดมลภาวะในอากาศมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อสุขภาพของตัวเราเองและคนที่เรารัก

ข้อมูล : เรืออากาศโท นพ.กีรติกร ว่องไววาณิชย์ อายุรแพทย์สมองและระบบประสาท โรงพยาบาลกรุงเทพ

ภาพ : shutterstock, โรงพยาบาลกรุงเทพ