คุยกัน 7 วันหน : ‘แมเดอลีน แม็คคาน’ คดีเด็กหายลึกลับสะท้านโลก

วันเสาร์ ที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2568, 06.00 น.

ข่าวการหายสาบสูญของ แมเดอลีน แม็คคาน เด็กหญิงชาวอังกฤษ วัย 3 ขวบ ยังคงอยู่ในความสนใจของสื่อและผู้คนจำนวนมากอย่างต่อเนื่อง แม้เหตุการณ์จะเกิดขึ้นมานานกว่า 18 ปีแล้วก็ตาม ถือเป็นข่าวเด็กหายที่โด่งดังระดับโลก จากความพิศวงอย่างยิ่งว่าเธอหายไปไหน หายไปได้อย่างไร และใครเป็นผู้ลงมือก่อเหตุ

ในสัปดาห์ที่ผ่านมา ข่าวการหายตัวไปอย่างลึกลับเป็นปริศนาของ แมเดอลีน แม็คคาน กลับมาได้รับความสนใจเพิ่มขึ้นอีกครั้ง หลังจากผู้ต้องสงสัยคนสำคัญในคดีนี้ ได้รับการปล่อยตัวจากเรือนจำในเยอรมนี

คริสเตียน บรุคเนอร์ ได้รับการปล่อยตัวจากเรือนจำในเมืองฮาโนเวอร์ ทางตอนเหนือของเยอรมนีเมื่อวันที่ 17 กันยายนที่ผ่านมาตามเวลาท้องถิ่น ท่ามกลางกองทัพสื่อที่มารอทำข่าวจำนวนมาก บรุคเนอร์ได้รับการปล่อยตัวหลังจากรับโทษจำคุกจากความผิดฐานล่วงละเมิดทางเพศหญิงชาวอเมริกันวัย 72 ปี ที่เมือง ไปรอา ดา ลุซ เมืองตากอากาศในภูมิภาคอัลการ์ฟ ทางภาคใต้ของโปรตุเกสเมื่อปี 2005 แม้จะได้รับอิสรภาพ แต่บรุคเนอร์ยังต้องติดอุปกรณ์ติดตามที่ข้อเท้า ห้ามเดินทางออกนอกประเทศ และต้องแจ้งเจ้าหน้าที่ทุกครั้งหากจะต้องเดินทางออกจากที่พัก

หลายฝ่ายเชื่อว่า บรุคเนอร์ ชาวเยอรมันวัย 48 ปีผู้นี้ เป็นผู้ต้องสงสัยคนสำคัญในคดีการหายตัวอย่างลึกลับเป็นปริศนาของแมเดอลีน ขณะที่เธอนอนหลับในอพาร์ตเมนต์ในเมือง ไปรอา ดา ลุซ เมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม 2007 เป็นช่วงที่ครอบครัวพาเธอไปท่องเที่ยวพักผ่อนหน้าร้อน ตอนที่แมเดอลีนหายตัวไปนั้น เจอร์รีและเคต พ่อและแมทิ้งให้เธอนอนหลับในห้องพัก แล้วออกไปรับประทานอาหารมื้อค่ำ ห่างจากที่พักแค่ 50 เมตร

เหตุการณ์นี้ ถือเป็นคดีเด็กสูญหายที่โด่งดังที่สุดคดีหนึ่งของโลกที่ยังไม่สามารถจับกุมผู้กระทำผิดได้ ส่วนหนึ่งมาจากพ่อแม่ของเธอเดินหน้าเรียกร้องความยุติธรรมให้กับลูกสาวอย่างต่อเนื่อง ไม่เคยยอมแพ้ ทำให้ชื่อและใบหน้าของแมเดอลีนยังปรากฎในข่าวมาจนถึงปัจจุบัน และจะกลับมาอยู่ในความสนใจของสาธารณชนทุกครั้งที่มีความคืบหน้าใหม่ๆ นอกจากนี้ แมเดอลีนยังเป็นเหยื่อในคดีเด็กหายที่ ‘สมบูรณ์แบบ’ คือเป็นเด็กหญิงผิวขาว ผมสีบลอนด์ น่ารัก ดูน่าทะนุถนอม และมาจากครอบครัวชนชั้นกลาง ทำให้คดีนี้ได้รับความสนใจจากสื่อและสาธารณชนต่อเนื่อง แตกต่างจากคดีเด็กหายอื่นๆ

ใครคือ คริสเตียน บรุคเนอร์?

สำหรับบรุคเนอร์ใช้ชีวิตอยู่ในภูมิภาคอัลการ์ฟ ของโปรตุเกสตั้งแต่ปี 1995 จนถึงปี 2007 แม้จะไม่มีงานทำ และใช้เวลาช่วงชีวิตส่วนใหญ่เป็นคนไร้บ้าน ลักเล็กขโมยน้อย มีประวัติอาชญากรรมโชกโชน รวมถึงเคยถูกตัดสินว่ามีความผิดฐานล่วงละเมิดทางเพศเด็กหลายคดีตั้งแต่ปี 1994

ชื่อของบรุคเนอร์เข้ามาเกี่ยวข้องในคดีการหายตัวไปของแมเดอลีน แมคคาน นี้ตั้งแต่ปี 2020 หลังจากเจ้าหน้าที่โปรตุเกสและอังกฤษ พบหลักฐานข้อมูลในโทรศัพท์มือถือที่ชี้ว่า เขาอยู่ในพื้นที่ใกล้เคียงช่วงที่เด็กหญิงหายตัวไป แต่เจ้าหน้าที่ขาดหลักฐานอื่นๆ ที่มีน้ำหนัก ทำให้ไม่สามารถแจ้งข้อหาหรือดำเนินคดีกับบรุคเนอร์ได้ ขณะที่เจ้าตัวก็ปฏิเสธความเกี่ยวข้องในคดีนี้ และที่ผ่านมา ก็ไม่เคยถูกจับกุมและขึ้นศาลในฐานะผู้ต้องสงสัยในคดีการหายตัวไปของแมเดอลีนอย่างเป็นทางการ

ขณะที่ในตอนแรก พ่อแม่ของแมเดอลีนตกเป็นผู้ต้องสงสัย เนื่องจากทีมพิสูจน์หลักฐานพบรอยเลือดอยู่ในรถยนต์ที่พวกเขาเช่ามาหลังจากที่แมเดอลีนหายตัวไปราว 25 วัน พวกเขาสันนิษฐานว่าหนูน้อยเสียชีวิตโดยอุบัติเหตุและพ่อแม่พยายามอำพรางคดี แต่สถานภาพผู้ต้องสงสัยของเคตและเจอร์รีก็โดนยกเลิกไปในปีถัดมา เมื่อไม่พบหลักฐานยืนยันข้อสันนิษฐานดังกล่าว

ในภาพยนตร์สารคดีเกี่ยวกับคดีของแมเดอลีน ที่หนังสือพิมพ์ The Sun ของอังกฤษเพิ่งเผยแพร่ออกมาเมื่อไม่นานมานี้ ระบุว่า เจ้าหน้าที่ที่ค้นโรงงานร้างของบรุคเนอร์ ที่เขาเคยซื้อไว้นานแล้วทางตะวันออกของเยอรมนี พบซากสุนัขตายของเขาและในหลุมที่ฝังสุนัขก็มีสิ่งของอื่นๆ ฝังร่วมด้วย เป็นกระเป๋าเงินที่ใส่อุปกรณ์เก็บข้อมูลแบบยูเอสบีพอร์ต 6 อันและเมโมรีการ์ด 2 อันเอาไว้ หลังจากเปิดดูข้อมูลข้างใน เจ้าหน้าที่พบว่ามีข้อมูลส่วนหนึ่งที่น่ากังวลอย่างยิ่ง ว่าจะเกี่ยวข้องกับอาชญากรรม

นอกจากนี้ พวกเขายังพบชุดว่ายน้ำเด็ก 75 ชุด และในฮาร์ดไดรฟ์คอมพิวเตอร์ของบรุคเนอร์ก็มีภาพถ่ายสถานที่ในบริเวณใกล้เคียงกับจุดที่แมเดอลีนหายตัวไป รวมถึงคำกล่าวอ้างว่า เมื่อปี 2551 บรูคเนอร์เคยสารภาพกับเพื่อนคนหนึ่งว่า เขาฆ่าเด็กหญิงคนหนึ่ง และแปลกใจที่เด็กหญิง ‘ไม่ร้องเลย’

ในเดือนมิถุนายนปีนี้ เจ้าหน้าที่โปรตุเกสและเยอรมนีได้ลงพื้นที่ค้นหาเบาะสถานที่ต่างๆ ที่ครอบครัวเด็กหญิงเคยใช้เวลาอยู่ในช่วงที่เด็กหญิงหายตัวไป รวมถึงสถานที่หลายแห่งที่เชื่อมโยงกับบรุคเนอร์ แต่ก็ไม่พบเบาะแสใดๆ เพิ่ม เช่นเดียวกับการค้นหาใกล้เขื่อนอาราด (Arade Dam) ห่างจากเมืองไปรยา ดา ลุซ เกือบ 50 กิโลเมตร เมื่อปี 2023 ซึ่งเป็นพื้นที่ที่บรุคเนอร์เคยถ่ายรูปและวิดีโอตัวเองไว้ในช่วงปี 2000-2017 แต่ไม่พบความคืบหน้าใด ๆ

ส่วนเจอร์รีและเคต พ่อและแม่ของแมเดอลีน ยังคงตามหาบุตรสาว ที่หากมีชีวิตอยู่ขณะนี้ จะมีอายุ 22 ปี และจะออกแถลงการณ์ทุกวันครบรอบที่เธอหายสาบสูญไป ขณะที่ปัจจุบัน แม้ทางการเยอรมันจะสงสัยว่าบรุกเนอร์อาจก่อเหตุฆาตกรรม แต่ตำรวจอังกฤษยังคงถือว่าคดีของแมเดลีนเป็นคดีบุคคลสูญหาย โดยการสืบสวนคดีนี้ภายใต้ปฏิบัติการที่มีชื่อว่า Operation Grange มีเจ้าหน้าที่อังกฤษ โปรตุเกส และเยอรมนีเข้าร่วม ได้รับเงินทุนสนับสนุนไปแล้วกว่า 13.2 ล้านปอนด์ (ประมาณ 608 ล้านบาท) ตั้งแต่ปี 2011 และเมื่อเดือนเมษายนที่ผ่านมา ยังได้รับเงินเพิ่มอีก 108,000 ปอนด์ (ประมาณ 5 ล้านบาท) จากรัฐบาลอังกฤษอีกด้วย

แม้บรุคเนอร์จะได้รับการปล่อยตัวจากเรือนจำ แต่เจ้าหน้าที่อังกฤษเชื่อว่า เขายังคงเป็นผู้ต้องสงสัยคนสำคัญที่สุดในคดีการหายตัวไปของแมดเดอลีน สื่ออังกฤษรายงานว่า เจ้าหน้าที่กำลังพิจารณาหาแนวทางในการส่งตัวบรุคเนอร์เป็นผู้ร้ายข้ามแดน เพื่อนำตัวมาขึ้นศาลในคดีนี้ต่อไป

ดาโน โทนาลี

คุยกัน 7 วันหน : ลอบสังหาร ‘ชาร์ลี เคิร์ก’ ตอกย้ำความรุนแรงทางการเมืองในสหรัฐฯ

วันอาทิตย์ ที่ 14 กันยายน พ.ศ. 2568, 07.15 น.

ชาร์ลี เคิร์ก นักเคลื่อนไหวสายอนุรักษ์นิยม วัย 31 ปี อินฟลูเอนเซอร์ชื่อดังที่มีความใกล้ชิดกับประธานาธิบดีโดนัลด์  ทรัมป์  ถูกมือปืนลอบยิงเสียชีวิต ขณะเข้าร่วมกิจกรรมถามตอบกับกลุ่มนักศึกษาที่มหาวิทยาลัยยูทาห์ วัลเลย์ ในเมืองโอเร็ม รัฐยูทาห์ ช่วงหลังเที่ยงของวันพุธที่ผ่านมาตามเวลาท้องถิ่น (10 ก.ย.)

เคิร์กเสียชีวิตระหว่างเปิดเวทีแลกเปลี่ยนทัศนะกับเหล่านักศึกษาภายในมหาวิทยาลัยยูทาห์ วัลเลย์ ภายใต้สโลแกน The American Comeback และ Prove Me Wrong ซึ่งเป็นเวทีที่เขาให้นักศึกษาและผู้เข้าร่วมกิจกรรมถามถึงประเด็นที่สนใจ และดีเบตกับเขา โดยในระหว่างที่กำลังถกกับนักศึกษาในประเด็นเรื่อง ‘ความรุนแรงจากอาวุธปืน’ จากฝีมือของมือปืนที่เป็นกลุ่มคนข้ามเพศ หรือทรานส์เจนเดอร์ ในเหตุกราดยิงและสังหารหมู่ที่ทำให้มีผู้เสียชีวิตจำนวนมากในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา ซึ่งเคิร์กบอกว่า เขารับรู้ แต่ในระหว่างที่เคิร์กถามกลับว่า นับรวมความรุนแรงจากแก๊งอาชญากรด้วยหรือไม่นั้น…มือปืนซึ่งซ่อนตัวอยู่บนหลังคาอาคารที่ห่างออกไปราว 180-200 หลา ได้ลั่นกระสุนจากอาวุธปืนไรเฟิลอัตโนมัติเข้าใส่ลำคอของเคิร์กอย่างแม่นยำ เลือดแดงฉานไหลทะลักขณะที่เจ้าตัวใช้มืดจับแผลถูกยิงก่อนล้มลงกับพื้น ท่ามกลางเสียงกรีดร้องด้วยความตกใจของผู้เห็นเหตุการณ์ที่วิ่งหนีแตกตื่น ก่อนที่เคิร์กจะไปเสียชีวิตที่โรงพยาบาล

คลิปเหตุลอบสังหารครั้งนี้ มีผู้สามารถบันทึกไว้ได้ชัดเจน ขณะที่จนถึงตอนที่กำลังเขียนต้นฉบับนี้ ตำรวจและเจ้าหน้าที่เอฟบีไอก็ยังไม่สามารถจับกุมผู้ต้องสงสัยได้

ชาร์ลี เคิร์ก คือใคร ?

ชื่อของ ชาร์ลี เคิร์ก อาจไม่คุ้นหูคนไทยส่วนใหญ่ แต่เขามีชื่อเสียงอย่างมากในสหรัฐฯ ในฐานะผู้ร่วมก่อตั้งองค์กรสายอนุรักษ์นิยมไม่แสวงหาผลกำไรที่ชื่อว่า Turning Point USA ซึ่งในช่วงก่อตั้ง เคิร์กมีอายุเพียง 18 ปีเท่านั้น และตั้งแต่นั้นมาเขาก็เริ่มมีบทบาทเป็นนักเคลื่อนไหวเยาวชนและเข้าสู่การเป็นหนึ่งในผู้เล่นหลักของเครือข่ายอินฟลูเอนเซอร์สนับสนุนประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ที่มีผู้ติดตามในแพลตฟอร์ม X มากถึง 5.5 ล้านคน และเขายังเป็นคนที่มักถูกอธิบายว่าเป็นหน้าเป็นตาของขบวนการ “Make America Great Again” ด้วย โดยที่ทรัมป์มักจะชื่นชมเคิร์ก ว่าเขาเป็นผู้ดึงโหวตเตอร์รุ่นใหม่ ๆ ให้หันมาสนับสนุนทรัมป์ในช่วงแคมเปญหาเสียงเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐฯ เมื่อปีที่แล้ว อีกทั้งยังเป็นพิธีกรรายการพอดแคสต์และรายการวิทยุชื่อดัง ชื่อ The Charlie Kirk Show  นอกจากนี้ ยังปรากฎตัวในฐานะแขกรับเชิญและพิธีร่วมทางช่องฟ็อกซ์นิวส์ เคิร์กยังเป็นเพื่อนสนิทลูกชายคนโตของประธานาธิบดีทรัมป์อีกด้วย

การปรากฏตัวของเคิร์กที่มหาวิทยาลัยในรัฐยูทาห์ ถือเป็นครั้งแรกในกิจกรรม American Comeback Tour ทั้งหมด 15 กิจกรรม ที่มีแผนจัดขึ้นตามมหาวิทยาลัยต่างๆ ทั่วประเทศ บ่อยครั้งที่เขาใช้กิจกรรมลักษณะนี้ ที่มักมีฝูงชนนักศึกษาเข้ารับฟังเป็นจำนวนมากเพื่อเชิญผู้รับฟังร่วมดีเบตกับเขา

ที่ผ่านมา เคิร์กมักแสดงความเห็นและจุดยืนในประเด็นต่างๆ ที่มีความอนุรักษ์นิยมแบบสุดโต่ง หลายครั้งทำให้สายเสรีนิยมไม่พอใจอย่างมาก ทั้งในเรื่องของการครอบครองอาวุธปืน ที่เจ้าตัวปฏิเสธข้อเรียกร้องเรื่องการควบคุมอาวุธปืน และย้ำถึงความจำเป็นในการปกป้องสิทธิ์การครอบครองอาวุธปืนตามรัฐธรรมนูญแก้ไขเพิ่มเติมครั้งที่ 2 ของสหรัฐฯ เขามักจะตอบสนองต่อเหตุกราดยิงด้วยการเบี่ยงไปที่ประเด็นเรื่องปัญหาสุขภาพจิต หรือการเสื่อมถอยทางวัฒนธรรในภาพรวม มากกว่าที่จะจำกัดการครอบครองปืน นอกจากนี้ เคิร์กยังต่อต้านการทำแท้งอย่างถึงที่สุด รวมถึงต่อต้านกลุ่ม LGBTQ+ อย่างชัดเจน คัดค้านสิทธิ์และนโยบายที่เกี่ยวข้องกับ LGBTQ+ อีกทั้งยังโจมตีสถานศึกษาที่สอนเนื้อหาครอบคลุมความหลากหลายทางเพศ

เราเรียนรู้อะไรบ้างจากเหตุลอบสังหาร ชาร์ลี เคิร์ก

เหตุลอบสังหาร ชาร์ลี เคิร์ก ที่รัฐยูทาห์ สะท้อนว่าสหรัฐฯ เข้าสู่ระยะอันตรายครั้งใหม่ของความรุนแรงทางการเมือง แม้ยังไม่ทราบแรงจูงใจ แต่หลายฝ่ายพุ่งเป้าไปประเด็นความขัดแย้งทางการเมือง ท่ามกลางเหตุลอบสังหารและโจมตีนักการเมืองอเมริกันที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งในช่วงที่ผ่านมา จนเรื่องนี้กลายเป็น ‘ความปกติใหม่’ หรือ New Normal ในสังคมอเมริกันไปแล้ว เพราะเมื่อปีที่แล้ว ทรัมป์ก็เพิ่งรอดตายจากความพยายามลอบสังหารถึง 2 ครั้ง หนึ่งในนั้นเป็นการลอบยิงระหว่างปราศรัยหาเสียงในรัฐเพนน์ซิลเวเนีย และกระสุนพุ่งเฉียดใบหูจนเลือดอาบ ขณะที่ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ก็มีนักการเมืองทั้งฝั่งรีพับลิกันและเดโมแครต ล้วนตกเป็นเป้าโจมตีและลอบทำร้ายหลายต่อหลายราย ชาวอเมริกันจำนวนไม่น้อยทั้งหวาดกลัวและหมดหวังกับเหตุการณ์รุนแรงที่เกิดขึ้นซ้ำๆ จนดูเหมือนการเมืองและสังคมอเมริกันกำลังถอยหลังลงคลอง ย้อนไปยุคทศวรรษ 1960-1970 ที่การสังหารบุคคลสำคัญทางการเมืองเกิดขึ้นเป็นว่าเล่น

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา การเมืองและสังคมอเมริกันเผชิญกับการแบ่งขั้วรุนแรง และการใช้วาทกรรมสาดโคลนโจมตีฝ่ายตรงข้าม จนแทบจะไม่เหลือพื้นที่สำหรับความเข้าใจร่วมกันได้ เห็นได้จากหลังเหตุลอบสังหารเคิร์ก แม้นักการเมืองทุกฝ่ายทั้งเดโมแครตและรีพับลิกัน จะออกมาประสานเสียงประณามเหตุการณ์นี้ และเรียกร้องให้ทุกฝ่ายร่วมกันลดอุณหภูมิความขัดแย้งทางการเมืองลง แต่ก็ยังแอบแฝงไปด้วยวาทกรรมของการกล่าวหาและโจมตีฝ่ายตรงข้าม ไม่ว่าจะเป็นทรัมป์ที่บอกว่า เหตุการณ์นี้เป็นผลมาจากฝ่ายซ้ายที่ทำให้เกิดความรุนแรง ส่วนนักการเมืองฝ่ายขวาจากรีพับลิกันหลายคน ถึงกับเรียกร้องให้มีการแก้แค้นและตอบโต้ สะท้อนว่าการลอบสังหาร ชาร์ลี เคิร์ก น่าจะยิ่งทำให้ความขัดแย้งและแบ่งฝักแบ่งฝ่ายเลวร้ายลง และอาจเกิดความรุนแรงตามมาอีก

ขณะเดียวกัน บางฝ่ายยังตั้งข้อสังเกตว่า ตัวตนและสิ่งที่เคิร์กแสดงออกมาโดยตลอด เป็นสาเหตุที่ทำให้เขาตกเป็นเป้าสังหาร จากการแสดงความเห็นเผ็ดร้อน ตรงไปตรงมาจนดูเหมือนก้าวร้าวในหลายประเด็นขัดแย้ง ทั้งเรื่องเชื้อชาติ ศาสนาอิสลาม ผู้อพยพ และความหลากหลายทางเพศ แม้จะไม่มีใครบอกว่าการลอบสังหารเขาเป็นเรื่องที่สมควรแล้ว แต่หลายคนชี้ว่า วาทกรรมของเคิร์กที่แสดงออกมามีส่วนทำให้ความขัดแย้งทางการเมืองและสังคมยิ่งคุกร่นมากขึ้น เข้าทำนองที่ว่า “พูดแบบนี้ก็สมควรโดนแล้ว”

การลอบสังหาร ชาร์ลี เคิร์ก จึงไม่ใช่เป็นเพียงคดีอาชญากรรมที่อุกอาจและเป็นโศกนาฏกรรมน่าเศร้าของการเมืองและสังคมอเมริกัน แต่ยังเป็นสัญญาณที่ชี้ให้เห็นชัดเจนถึงวิกฤตการเมืองในสหรัฐฯ ที่ความขัดแย้งและการแบ่งฝักแบ่งฝ่ายฝังรากหยั่งลึก เต็มไปด้วยวาทกรรมสาดโคลนให้ร้ายฝ่ายตรงข้าม อันจะมีแต่ยิ่งบ่มเพาะความรุนแรง เกิดการตอบโต้ และยิ่งทำให้วงจรการนองเลือดทางการเมืองเลวร้ายลง ในสังคมที่เริ่มยอมรับความจริงจากอีกฝ่ายไม่ได้ และไม่ว่าใครก็มีอาวุธปืนในมือทั้งสิ้น

ดาโน โทนาลี

คุยกัน 7 วันหน : รู้จัก ‘คิม จู แอ’ ตัวเต็งผู้นำหญิงคนแรกของเกาหลีเหนือ

วันอาทิตย์ ที่ 7 กันยายน พ.ศ. 2568, 07.14 น.

คิม จอง-อึน ผู้นำสูงสุดของเกาหลีเหนือ ร่วมพิธีสวนสนามเนื่องในวันแห่งชัยชนะของจีนที่กรุงปักกิ่งของจีนในสัปดาห์ที่ผ่านมา โดยพา คิม จู แอ บุตรสาวเดินทางไปด้วย นับเป็นครั้งแรกที่บุตรสาวสุดที่รักของผู้นำเกาหลีเหนือปรากฏตัวต่อสาธารณชนในการเดินทางไปต่างประเทศ โหมกระพือข่าวลือเรื่องเธอได้รับการวางตัวให้เป็นผู้นำหญิงคนแรกของเกาหลีเหนือ

ภาพที่ปรากฏต่อสาธารณะ คือ คิม จู แอ วัย 12-13 ปี เดินตามหลัง คิม จอง-อึน วัย 41-42 ปี ผู้เป็นบิดา ลงจากขบวนรถไฟกันกระสุนที่ใช้เดินทางข้ามคืนจากกรุงเปียงยางของเกาหลีเหนือ ถึงกรุงปักกิ่งของจีนเมื่อวันอังคารที่๋่ผ่านมา (2 ก.ย.) โดยมีเจ้าหน้าที่ฝ่ายจีนต้อนรับและนำเขาเดินไปบนพรมแดง ทางการเกาหลีเหนือไม่เคยเปิดเผยชื่อหรืออายุของเธอ ขณะที่เจ้าหน้าที่ข่าวกรองของเกาหลีใต้เชื่อว่า เธอคือบุตรสาวชื่อ จู แอ ตามที่ เดนนิส รอดแมน อดีตนักบาสเก็ตบอลชื่อดังชาวอเมริกัน เคยบอกกับหนังสือพิมพ์ เดอะการ์เดียน ว่า เคยอุ้มเธอตอนเป็นทารกในช่วงที่เขาไปเป็นแขกของผู้นำเกาหลีเหนือในปี 2556

ทว่า ขณะที่ คิม จอง-อึน เดินบนพรมแดงปูลาด ณ จัตุรัสเทียนอันเหมิน ก่อนพิธีสวนสนามจะเริ่มขึ้น ไม่มีใครเห็น คิม จู แอ แม้แต่เงา

ที่ผ่านมาสื่อ ทางการเกาหลีเหนือไม่เคยเปิดเผยเรื่องราวเกี่ยวกับทายาทของ คิม จอง-อึน จนกระทั่งมีการรายงานข่าว คิม จู แอ เป็นครั้งแรก เป็นภาพเธอจูงมือบิดาอย่างสนิทสนมขณะไปเปิดตัวขีปนาวุธทิ้งตัวข้ามทวีปในปี 2565 หลังจากนั้น เธอเริ่มออกงานใหญ่มากขึ้น ส่วนใหญ่เป็นงานเกี่ยวข้องกับกองทัพรวมถึง งานที่สถานทูตรัสเซียในกรุงเปียงยางเมื่อเดือนพฤษภาคมปีนี้ และงานเปิดตัวเมืองท่องเที่ยวริมชายทะเลเมื่อไม่กี่เดือนก่อน

ไมเคิล แมดเดน ผู้เชี่ยวชาญด้านเกาหลีเหนือของศูนย์สทิมสัน (Stimson Center) ในสหรัฐฯ มองว่า คิม จู แอ คือ ตัวเต็งผู้นำสูงสุดคนต่อไปของเกาหลีเหนือ จากการที่เธอได้ออกงานในต่างประเทศเคียงข้างบิดาที่เป็นผู้นำ ซึ่งเป็นโอกาสที่แม้แต่บิดาของเธอ หรืออาสาวอย่าง คิม โย-จอง ไม่เคยได้รับมาก่อน แต่ก็เป็นที่ทราบกันดีว่า คิม จอง-อิล นั้น ‘หวาดกลัวการนั่งเครื่องบิน’ อย่างไรก็ดี คิม จอง-อิล ซึ่งเป็นปู่ของ จู แอ เคยเดินทางไปต่างประเทศหลายครั้งในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1950 พร้อมกับ คิม อิล-ซุง ปู่ทวดผู้ก่อตั้งประเทศ ซึ่งเมื่อเขาถึงแก่อสัญกรรม ก็ได้มอบอำนาจให้ คิม จอง-อิล ในปี 2537 กระทั่งมาถึง คิม จอง-อึน ซึ่งเป็นลูกของ คิม จอง-อิล แมดแดนยังจับสังเกตการนำเสนอข่าวของสื่อเกาหลีเหนือในช่วงที่ผ่านมา ที่เรียกขาน จู แอ อย่างเคารพยกย่องเป็นพิเศษ โดยใช้คำว่า “ลูกสาวที่ ‘น่าเคารพ’ ซึ่งคำคุณศัพท์นี้ สงวนไว้สำหรับบุคคลที่เป็นที่รักและเคารพที่สุดของเกาหลีเหนือเท่านั้น

หลังเปิดตัวลูกสาวได้ไม่นาน เรดิโอ ฟรี เอเชีย รายงานเมื่อ ก.พ. 2023 ว่า รัฐบาลเกาหลีเหนือได้สั่งให้ประชาชนทุกคนในเกาหลีเหนือที่มีชื่อว่า คิม จู แอ ให้เปลี่ยนชื่อของตน โดยรัฐบาลเกาหลีเหนืออ้างว่านี่เป็นธรรมเนียมปฏิบัติพื้นฐานสำหรับตระกูลของผู้นำสูงสุด

แต่ผู้เชี่ยวชาญอีกหลายคนยังมีความเห็นแตกต่างออกไปในประเด็นนี้

เจนนี ทาวน์ ผู้อำนวยการโครงการเกาหลีของศูนย์สติมสัน ให้สัมภาษณ์กับ CNN เมื่อปี 2567 ว่า การปรากฏตัวของลูกสาวเคียงข้าง คิม จอง-อึน อาจเป็นการสร้างภาพลักษณ์ของผู้นำคิมในฐานะ ‘พ่อผู้รักครอบครัว’ (Family Man) ในสังคมที่ชายเป็นใหญ่อย่างฝังลึก และลูกสาวคนนี้น่าจะทำได้ดีกว่าลูกชาย ซึ่งยังไม่เป็นที่รู้จักกันมากเท่ากับเธอ รายงานของหน่วยข่าวกรองเกาหลีใต้ในปี 2017 ระบุว่า คิมและรี ซอล-จู ภรรยาของเขา มีลูกด้วยกัน 3 คน ได้แก่ ลูกชายที่เกิดในปี 2010 ลูกสาวที่เกิดในปี 2013 ซึ่งคาดว่าเป็น จู แอ และในปี 2017 ลูกที่ยังไม่ได้รับการยืนยันเพศ

ราเชล มินยอง อี นักวิจัยอีกคนของศูนย์สทิมสันตั้งข้อสังเกตว่า ในช่วงหลายปีมานี้ จู แอ ได้ขยายขอบเขตการปรากฏตัวต่อสาธารณะ จากที่ตั้งทางทหารไปยังงานทางการเมืองและทางเศรษฐกิจ แต่ยังเร็วเกินไปที่จะสรุปว่า การที่เธอไปเปิดตัวบนเวทีสากลที่จีนจะหมายความว่าเธอคือผู้สืบทอดอำนาจคนต่อไป วิธีการที่สื่อทางการเกาหลีเหนือรายงานข่าวของเธอในจีนอาจช่วยให้เห็นภาพได้ดีขึ้น

ขณะที่ ฮง มิน นักวิจัยอาวุโส สถาบันเกาหลีเพื่อการรวมชาติในเกาหลีใต้ มองต่างออกไปว่า หาก คิม จู แอ ได้รับการวางตัวให้เป็นผู้นำคนต่อไปจริง เกาหลีเหนือคงจะทำให้เป็นทางการผ่านกระบวนการอนุมัติภายในของพรรคแรงงานที่เป็นพรรครัฐบาล

ในปี 2024 หน่วยข่าวกรองของเกาหลีใต้รายงานว่า จู แอ กำลังเตรียมพร้อมที่จะขึ้นเป็นผู้นำ แม้ว่ายังไม่ชัดเจนว่าจะเกิดขึ้นได้อย่างไรและเมื่อใด เนื่องจากผู้นำในอนาคต รวมถึง คิม จอง-อึน มักจะทำงานอย่างหนักเพื่อก้าวผ่านโครงสร้างอำนาจของระบอบการปกครอง โดยจะดำรงตำแหน่งระดับสูงหลายตำแหน่งเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการเป็นผู้นำสูงสุดของรัฐ นอกจากนี้ ยังไม่ชัดเจนว่าชนชั้นนำในพรรครัฐบาลและกองทัพจะมีปฏิกิริยาอย่างไรต่อการแต่งตั้ง ‘ผู้หญิง’ ให้ดำรงตำแหน่งผู้นำสูงสุด เพราะต้องไม่ลืมว่า เกาหลีเหนือยึดถือวัฒนธรรมที่ผู้ชายและกองทัพเป็นใหญ่

ด้าน ฟีโอดอร์ เทอร์ทิตสกีย์ เชื่อว่า คิม จอง-อึน กำลัง “โยนหินถามทางกับสังคม รวมถึงความเห็นของชนชั้นนำ ว่าจะยอมรับว่าที่ผู้สืบทอดอำนาจคนนี้ได้หรือไม่” ด้วยการพา คิม จู-แอ ออกงานสาธารณะ เนื่องจากการพาตัวลูกสาวมาปรากฏตัวต่อสาธารณะบ่อย ๆ เช่นนี้ เป็นเรื่องที่เกิดขึ้นไม่บ่อยนักในภาวะที่ยังเคาะตัวว่าที่ผู้นำคนใหม่ไม่แล้วเสร็จ

อย่างไรก็ตาม เขาเห็นด้วยว่า ตอนนี้ยังเร็วไปที่จะพูดถึงเรื่องผู้สืบทอดต่อจาก คิม จอง-อึน เพราะหากเขาถึงแก่อสัญกรรมตอนอายุเดียวกับบิดา คือ 70 ปี นั่นก็คือปี 2054 และหากเรามองว่า รัฐเกาหลีเหนือจะอยู่รอดจนถึงวันนั้นในสภาวะแบบปัจจุบัน สังคมก็อาจไม่เหมือนเดิมอีกแล้ว

ดาโน โทนาลี

คุยกัน 7 วันหน : จีนเริ่มเดินเครื่อง ‘ห้องปฏิบัติการจูโน’ มุ่งค้นหา ‘อนุภาคผี’

วันอาทิตย์ ที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2568, 06.00 น.

จีนเริ่มเดินเครื่องห้องปฏิบัติการนิวทริโนใต้ดินเจียงเหมิน หรือห้องปฏิบัติการจูโน (JUNO) ซึ่งเป็นเครื่องตรวจจับทรงกลมแบบโปร่งใสขนาดใหญ่ที่สุดในโลก เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา (26 ส.ค.) ทำให้จูโนกลายเป็นศูนย์ทางวิทยาศาสตร์ขนาดใหญ่พิเศษแห่งแรกของโลกที่เน้นวิจัยนิวทริโนด้วยความแม่นยำสูง

รายงานระบุว่า หลังจากเติมวัสดุสารเรืองแสงเหลว (liquid scintillator) ปริมาณ 20,000 ตันเสร็จแล้ว จูโนซึ่งตั้งอยู่ใต้ดินลึก 700 เมตร ใกล้กับเมืองเจียงเหมิน มณฑลกวางตุ้ง ทางตอนใต้ของจีน ได้เริ่มลุยงานเก็บข้อมูลหลังจากเตรียมการและก่อสร้างมานานกว่าทศวรรษ

ใจกลางของจูโน คือเครื่องตรวจจับวัสดุสารเรืองแสงเหลวที่มีมวลมหาศาลถึง 20,000 ตัน ติดตั้งอยู่ใจกลางสระน้ำลึก 44 เมตร โครงถักสเตนเลสสตีลขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 41.1 เมตรทำหน้าที่รองรับวัตถุทรงกลมอะคริลิกขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 35.4 เมตร วัสดุสารเรืองแสงเหลว หลอดทวีคูณแสงกว่า 45,000 ชิ้น และส่วนประกอบสำคัญอื่นๆ อีกมากมาย เช่น สายเคเบิล ขดลวดป้องกันแม่เหล็ก และแผ่นกั้นแสง เหตุที่มีที่ตั้งอยู่ลึกลงไปใต้ดิน และประกอบด้วยชั้นกรองต่างๆ ก็เพื่อป้องกันสัญญาณรบกวนจากอนุภาคอื่น ๆ เช่น รังสีคอสมิก ถังขนาดใหญ่ที่บรรจุวัสดุสารเรืองแสงเหลวพิเศษเหล่านี้ เพื่อรอการมาถึงช่วงช่วงเวลาพิเศษ ที่จะมีนิวทริโนเพียงหนึ่งตัวในจำนวนมหาศาลที่พุ่งผ่านเข้ามา เกิดปฏิกิริยาและปล่อยแสงวูบวาบออกมาให้นักวิทยาศาสตร์ตรวจจับได้

ข้อมูลเบื้องต้นที่ได้ระหว่างดำเนินการทดลองแสดงให้เห็นว่า ตัวชี้วัดประสิทธิภาพหลักนั้นเป็นไปตามคาดหรือสูงกว่าที่ออกแบบไว้ ซึ่งความสำเร็จครั้งนี้ทำให้จูโนสามารถตอบโจทย์คำถามด้านฟิสิกส์อนุภาคที่สำคัญประการหนึ่งในทศวรรษนี้ได้ นั่นคือ การวัดลำดับมวลของนิวทริโน

หวังอี๋ฟาง โฆษกประจำห้องปฏิบัติการจูโนและนักวิจัยจากสถาบันฟิสิกส์พลังงานสูง สังกัดสถาบันบัณฑิตวิทยาศาสตร์จีน เผยว่า ความสำเร็จในการเติมวัสดุสารดังกล่าวในเครื่องตรวจจับและเริ่มเก็บข้อมูลถือเป็นหมุดหมายทางประวัติศาสตร์ และนับเป็นครั้งแรกที่มีการเปิดใช้เครื่องตรวจจับที่มีขนาดและความแม่นยำระดับนี้สำหรับนิวทริโนโดยเฉพาะ ซึ่งจูโนจะช่วยให้นักวิจัยสามารถตอบคำถามพื้นฐานเกี่ยวกับธรรมชาติของสสารและจักรวาลได้

ทั้งนี้ นิวทริโนแทบจะไม่มีปฏิสัมพันธ์กับสสารธรรมดา เป็นกลางทางไฟฟ้า ไม่ทำปฏิกิริยากับแรงแม่เหล็กไฟฟ้า ซึ่งเป็นแรงที่ส่งผลต่ออนุภาคส่วนใหญ่ อีกทั้งมีมวลน้อยมากจนเกือบเป็นศูนย์ ซึ่งนักวิทยาศาสตร์เพิ่งยืนยันได้ไม่นานมานี้ว่ามันมีมวลจริง ๆ แต่น้อยกว่าอิเล็กตรอนหลายล้านเท่า ทำให้พวกมันสามารถเคลื่อนตัวทะลุผ่านร่างกาย อาคาร หรือแม้แต่โลกทั้งใบได้อย่างง่ายดายในแทบจะทุกๆ วินาที โดยไม่รู้สึกถึงการมีอยู่ของมัน นิวทริโนจึงได้รับฉายาว่า ‘อนุภาคผี’ (ghost particles) และด้วยลักษณะที่ยากจะตรวจจับได้ของนิวทริโน ทำให้มันเป็นอนุภาคพื้นฐานที่เข้าใจได้ยากที่สุด โดยต้องใช้เครื่องตรวจจับขนาดใหญ่เพื่อตรวจจับร่องรอยที่หาได้ยากยิ่ง

เมื่อนิวทริโนผ่านเข้าเครื่องตรวจจับแล้ว มีโอกาสอยู่เล็กน้อยที่นิวทริโนจะชนเข้ากับนิวเคลียสของไฮโดรเจน (hydrogen nuclei) ในของเหลว และกระตุ้นให้เกิดแสงแฟลชเลือนราง ซึ่งสามารถตรวจจับได้ด้วยหลอดทวีคูณแสง (PMT) ที่อยู่โดยรอบ จากนั้นจึงค่อยแปลงเป็นสัญญาณไฟฟ้า

จูโนตรวจจับแอนตินิวทริโน (antineutrinos) ที่ผลิตโดยโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ไถซานและหยางเจียงที่ตั้งอยู่ห่างออกไป 53 กิโลเมตร และวัดสเปกตรัมพลังงานของโรงไฟฟ้าทั้งสองแห่งได้แม่นยำเป็นประวัติการณ์ โดยวิธีการวัดลำดับมวลนิวทริโนของจูโนนั้นแตกต่างจากวิธีการอื่นๆ ตรงที่ไม่ขึ้นอยู่กับอิทธิพลของสสารภายในโลก และสามารถวัดลำดับมวลได้ชัดเจนโดยไม่สับสนกับค่าของตัวชี้วัดอื่นๆ

สถาบันฟิสิกส์พลังงานสูงระบุว่า จูโนถูกออกแบบให้มีอายุการใช้งานทางวิทยาศาสตร์นานถึง 30 ปี โดยยังจะช่วยให้สามารถศึกษานิวทริโนจากดวงอาทิตย์ ซูเปอร์โนวา ชั้นบรรยากาศ และโลกได้อย่างล้ำสมัย และโครงการนี้จะเปิดโลกทัศน์ใหม่ให้กับการสำรวจฟิสิกส์ที่ยังไม่เป็นที่รู้จัก อาทิ การค้นหานิวทริโนหมัน (sterile neutrino) สสารมืด และการสลายตัวของโปรตอน (proton decay) นิวทริโนยังเป็นผลผลิตจากปฏิกิริยานิวเคลียร์ในดวงอาทิตย์และซุปเปอร์โนวา (supernova) การศึกษาอนุภาคเหล่านี้ จึงช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจกระบวนการต่างๆ ในอวกาศได้ดีขึ้น

อนึ่ง จูโนดำเนินการโดยสถาบันฟิสิกส์พลังงานสูง และมีนักวิจัยมากกว่า 700 คนจากสถาบัน 74 แห่งใน 17 ประเทศและภูมิภาคเข้าร่วม

ก่อนหน้านี้ เมื่อเดือนมีนาคม 2023 ทีมนักฟิสิกส์จากหน่วยควบคุมอุปกรณ์ FASERnu ของเครื่องชนอนุภาค LHC ที่ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ประกาศการค้นพบนิวทริโน ภายในเครื่องชนอนุภาคเป็นครั้งแรกของโลก หลังจากสามารถตรวจจับนิวทริโนได้ในการชนอนุภาคถึง 6 เหตุการณ์ด้วยกัน โดยใช้ท่อที่ประกอบไปด้วยแผ่นโลหะทังสเตนบาง 1 มิลลิเมตร เรียงสลับกับแผ่นฟิล์มอีมัลชัน (emulsion) เป็นจำนวนหลายร้อยชั้นด้วยกัน การค้นพบครั้งนี้ มีการประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูลไว้ในระดับสูงถึง 16 ซิกมา ซึ่งหมายความว่า แทบไม่มีโอกาสที่ผลการค้นพบนี้จะผิดพลาดหรือเป็นเพียงความบังเอิญไปได้เลย โดยค่าความน่าเชื่อถือที่ 5 ซิกมา ก็เพียงพอจะยืนยันการค้นพบทางฟิสิกส์อนุภาคได้แล้ว

ดาโน โทนาลี

คุยกัน 7 วันหน : ‘สม รังสี’ ใช้เหตุปะทะชายแดนเขย่าเก้าอี้ ‘ฮุน เซน’

วันอาทิตย์ ที่ 17 สิงหาคม พ.ศ. 2568, 06.00 น.

ในช่วงที่ผ่านมา ฮุน เซน ประธานวุฒิสภากัมพูชา นอกจากจะเคลื่อนไหวตอบโต้เสียงวิจารณ์จากคนในประเทศไทยแล้ว ยังต้องปะทะคารมกับแกนนำฝ่ายค้านที่ลี้ภัยอยู่ในต่างแดน โดยเฉพาะ สม รังสี อดีตผู้ร่วมก่อตั้งพรรคกู้ชาติกัมพูชา (CNRP) พรรคการเมืองศัตรูหมายเลข 1 ของตระกูลฮุน ซึ่งถูกยุบไปแล้วเมื่อปี 2560 ในข้อหาร่วมมือกับต่างชาติวางแผนโค่นล้มรัฐบาล

หากย้อนดูความเคลื่อนไหวบนเฟซบุ๊กของ สม รังสี ในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา พบว่าผู้นำฝ่ายค้านกัมพูชาที่ลี้ภัยอยู่ในฝรั่งเศส ออกมาแสดงความคิดเห็นโจมตีรัฐบาลกัมพูชาในประเด็นความขัดแย้งกับไทยแทบจะรายวัน โดยเฉพาะเรื่องผลกระทบและความสูญเสียที่เกิดขึ้นจากเหตุปะทะชายแดน เมื่อปลายเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา

ที่เริ่มเป็นข่าว คือวันที่ 10 ส.ค. ที่ สม รังสี ได้ปราศรัยกับชาวกัมพูชาที่เมืองชอมเบรี (Chambéry) เกี่ยวกับการสู้รบระหว่างกองทัพไทยกับกองทัพกัมพูชา เนื้อหาการปราศรัยส่วนหนึ่ง สม รังสี กล่าวโจมตีกองทัพกัมพูชาและยกย่องทหารไทยช่วงการปะทะตามแนวชายแดน 5 วัน (24-28 กรกฎาคม) โดยได้เยาะเย้ยและวิพากษ์วิจารณ์กองทัพกัมพูชา ว่าพวกเขายิงจรวด BM-21 ไม่แม่นยำ กระสุนตกใส่พื้นที่พลเรือนของไทย ขณะเดียวกัน ก็ยกย่องกองกำลังไทยว่าใช้เครื่องบิน F-16 โจมตีเป้าหมายทางทหารได้อย่างแม่นยำ

เหตุการณ์นี้ทำเอา ฮุน เซน ฉุนจัด โพสต์เฟซบุ๊กจวกเป็นคนหรือสัตว์ เป็นผู้รักชาติหรือผู้ทรยศ เพราะยกย่องผู้รุกรานแต่ดูหมิ่นกัมพูชา ขณะที่ชาวเน็ตกัมพูชาจำนวนมากที่ติดตามเฟซบุ๊ก ฮุน gซน ต่างแสดงความไม่พอใจต่อคำพูดของ สม รังสี เช่นกัน ประณามว่าคำพูดดังกล่าวไม่รักชาติ ดูหมิ่นชาวกัมพูชา สร้างความเสียหายแก่ชาติ และเข้าข้างฝ่ายศัตรู หลายคนถึงกับกล่าวว่า สม รังสี ไม่สมควรถือสัญชาติกัมพูชาอีกต่อไป จ่อประเดิมเป็นชาวกัมพูชาคนแรกที่จะถูกเพิกถอนสัญชาติตามกฎหมายว่าด้วยการเพิกถอนสัญชาติของกัมพูชา

ส่วนที่กลายเป็นประเด็นฮืฮฮา คือเมื่อวันที่ 13 ส.ค. สม รังสี โพสต์เฟซบุ๊กกล่าวหาเรื่องรายได้ต่อปีของกลุ่มอาชญากรสแกมเมอร์ในกัมพูชา ว่ามีมูลค่าราว 19,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ราว 618,000 ล้านบาท) อีกทั้งยังได้เปรียบเทียบว่า ถ้านำรายได้สแกมเมอร์เหล่านี้ไปซื้อเครื่องบิน F-16 จะได้ทั้งหมด 292 ลำ นอกจากนี้ สม รังสี ยังได้โพสต์ในคอมเมนต์โดยระบุเพิ่มเติมว่า เมื่อวันที่ 18 พ.ค. ที่ผ่านมา สถานีวิทยุ ABC Australia เผยแพร่เรื่องอาชญากรรมออนไลน์ ในกัมพูชา มีเอกสาร 73 หน้า ที่วิจัยโดย Humanity Research Consultancy ในสหรัฐฯ มีชื่อตระกูลฮุนและพวกคุณหญิงคุณนายอีกหลายคน ที่ถูกกล่าวหาว่า เป็นผู้คุ้มครองเครือข่ายอาชญากรรมระหว่างประเทศ เพื่อรวบรวมเงินไปบำรุงอำนาจ โดยรวบรวมเงินจากแก๊งอาชญากรรมออนไลน์ประมาณปีละ 12,500-19,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ

ช่วงเวลาไล่เลี่ยกัน สม รังสี ยังโพสต์ภาพการ์ตูนล้อเลียน เป็นภาพตัวการ์ตูนหน้าตาคล้าย ฮุน เซน นอนสบายอยู่บนเตียงในห้องนอน แต่ถูกล้อมรอบด้วยตัวการ์ตูนลักษณะคล้ายซอมบี้หรือผีทหารกัมพูชาที่เสียชีวิตไปแล้วและร่างกายเริ่มเน่าเปื่อย มีทั้งแมลงและหนอนชอนไช โดยบางคนหันปลายกระบอกปืนเข้าใส่ ฮุน เซน พร้อมข้อความทั้งภาษากัมพูชา ‘ฮุนเซนชดใช้ชีวิตคืนให้ทหาร’ และภาษาอังกฤษ ‘Give me back my life’ สะท้อนให้เห็นถึงความรู้สึกของชาวกัมพูชาทั้งในประเทศและที่อยู่ในต่างแดน หลังจากเชื่อว่ามีทหารและพลเรือนเสียชีวิตจากเหตุรุนแรงเป็นจำนวนมาก แต่ทางการกัมพูชาเลือกที่จะไม่เปิดเผยข้อมูลใดๆ และแทบจะไม่สนับสนุนความช่วยเหลือใดๆ ด้วย

จนถึงขณะนี้ สื่อหลายสำนักรายงานว่า กัมพูชายอมรับว่ามีทหารเสียชีวิตจากการปะทะกันเพียง 6 นายเท่านั้น ขณะที่รายงานข่าวชิ้นเดียวกันยังตั้งข้อสังเกตด้วยว่า ในพิธีกรรมทางศาสนาที่จัดขึ้นในกรุงพนมเปญเพื่อรำลึกถึงวีรชนผู้พลีชีพของชาวเขมรในสหรัฐฯ และญี่ปุ่น มีการแห่รูปทหารเขมร ประมาณ 45 นาย จากทั้งหมดที่ยังไม่ได้เก็บร่างออกมาจากสมรภูมิอีกนับพันนาย งานศพทหารกล้า ที่มีการเผยแพร่ผ่านสื่อหลักอย่าง BTV Cambodia และ TVK จะเป็นข่าวระดับนายทหารเพียงไม่กี่นาย ที่มีการจัดพิธีเคารพศพนักรบอย่างสมเกียรติ และมอบเงินช่วยให้ศพละ 20 ล้านเรียล แต่เหล่าทหารเขมรที่เสียชีวิตในแนวหน้า ล้วนเป็นทหารจากครอบครัวคนยากจนตามชนบท ฮุน เซน จึงปล่อยให้ ศพทหารเหล่านั้นเป็นเหยื่อแร้งกากลางป่าเขา เพราะการนำศพกลับมาบำเพ็ญกุศลก็เป็นภาระของรัฐบาล

ปัจจุบัน สม รังสี พยายามกระตุ้นให้ชาวกัมพูชาในต่างแดนและในประเทศร่วมกันเคลื่อนไหวเรียกร้องความยุติธรรมให้กับทหารกัมพูชาที่รบในแนวหน้าซึ่งเสียสละชีวิตของตัวเอง ผ่านการติดแฮชแท็ก Truth Expose และ Revealing The Truth หรือแปลง่ายๆ คือ การรณรงค์ให้ทางการกัมพูชาเปิดเผยความจริง พร้อมทั้งแสดงความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันของผู้รักชาติ ขณะที่สภาต่อต้านแห่งชาติกัมพูชา (CNRC) เป็นองค์กรของชาวกัมพูชาในต่างแดน ก่อตั้งขึ้นโดยมีจุดประสงค์เพื่อฟื้นคืนประชาธิปไตยให้กับกัมพูชา และมี สม รังสี เป็นประธาน ได้ออกแถลงการณ์ขอให้รัฐบาลกัมพูชาเปิดเผยข้อมูล 4 ข้อ

ข้อแรกคือ การขอให้รัฐบาลเปิดเผยว่าทหารกัมพูชาควบคุมพื้นที่ใดบ้างตั้งแต่เวลา 24.00 น.ของวันที่ 28 ก.ค.ที่ผ่านมา ซึ่งเป็นเวลาของการหยุดยิง ข้อต่อมาคือตัวเลขทหารและพลเรือนที่เสียชีวิตและได้รับบาดเจ็บจากเหตุรุนแรงตามแนวชายแดน ซึ่งรัฐบาลกัมพูชาไม่เคยเปิดเผยข้อมูลดังกล่าว ส่วนตัวเลขผู้พลัดถิ่นและแรงงานที่กลับจากไทย รัฐบาลกัมพูชาไม่ได้ให้ข้อมูลทางการชัดเจนนัก ทั้งที่ตัวเลขดังกล่าวมีความจำเป็นในการประเมินผลกระทบและออกมาตรการช่วยเหลือ ซึ่งสอดคล้องกับการเคลื่อนไหวของ CNRC ก่อนหน้านี้ที่ร้องขอให้รัฐบาลช่วยเหลือประชาชนเร่งด่วนในด้านเศรษฐกิจ

ความเดือดร้อนของประชาชนและความสูญเสียในฝั่งทหาร ถือเป็นแรงกดดันอย่างหนักไปยังรัฐบาลกัมพูชาในขณะนี้ ซึ่งกระแสความไม่พอใจนี้อาจถูกโหมกระพือให้รุนแรงมากขึ้นได้ และอาจเป็นปมหนึ่งที่ทำให้ ฮุน เซน ไม่พอใจและตอบโต้อย่างแข็งกร้าวในช่วงที่ผ่านมา

ล่าสุด เมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา (14 ส.ค.) สม รังสี ออกแถลงการณ์เรียกร้องประชาชนไทยโปรดอย่าเลือกปฏิบัติและทำร้ายคนงานชาวกัมพูชาในไทย เพราะพวกเขาไม่ใช่ผู้สนับสนุน ฮุน เซน แต่เป็นเหยื่อของ ฮุน เซน ย้ำประชาชนสองประเทศอยู่ร่วมกันมาหลายศตวรรษแล้ว อย่าปล่อยให้คำโกหกและเล่ห์เหลี่ยมของคนคนเดียวมาแบ่งแยกทั้งสองประเทศ เพราะ ฮุน เซน อยู่แล้วก็ไป แต่ความเป็นพี่น้องระหว่างประชาชนทั้งสองประเทศนั้นคงอยู่ชั่วนิรันดร์

สม รังสี กระทุ้งฮุน เซน มาต่อเนื่อง

ย้อนกลับไปเมื่อเดือน ม.ค. ที่ผ่านมา  สม รังสี ออกมาระบุว่า ฮุน เซน อยู่เบื้องหลังการสังหาร ลิม กึมยา นักการเมืองคนสำคัญของพรรคสงเคราะห์ชาติ พรรคฝ่ายค้านของกัมพูชา ที่ถูกมือปืนลอบสังหารในกรุงเทพฯ ในช่วงเวลาดังกล่าว

ขณะที่เมื่อเดือน มิ.ย.  โพสต์ข้อความเปิดโปงพฤติกรรม ฮุน เซน ว่าการออกมาโวยวายใส่ไทยไม่ใช่เรื่องรักชาติ แต่เป็นเพราะกลัวระบบอำนาจที่พึ่งพาเงินจากอาชญากรรมข้ามชาติพังทลาย หลังรัฐบาลไทยเดินหน้าไล่จัดการแก๊งสแกมเมอร์ที่แฝงตัวอยู่ชายแดนกัมพูชา ซึ่งกลุ่มเหล่านี้ถูกมองว่าเป็นท่อน้ำเลี้ยงสำคัญ ที่ค้ำบัลลังก์ให้ระบอบของ ฮุน เซน ยืนอยู่ได้ การไล่ปราบของรัฐบาลไทยเป็นการกระทบเส้นทางการเงินของระบอบ ฮุน เซน โดยตรง ฮุน เซน จึงพยายามใช้วาทกรรม ชาตินิยมเบี่ยงเบนความสนใจ และปลุกกระแสเกลียดไทยเพื่อสร้างฐานสนับสนุน ย้อนให้เห็นเหตุการณ์ในปี 2546 ที่ ฮุน เซน เคยใช้เรื่องนักแสดงไทยจุดชนวนจนเกิดจลาจลในพนมเปญ และปี 2554 ที่ใช้ข้อพิพาทปราสาทพระวิหารเพื่อกลบปัญหาในประเทศ

แกนนำฝ่ายค้านกัมพูชาเคลื่อนไหวในต่างประเทศมาตลอด แต่ในช่วงนี้ ประเด็นผลกระทบจากเหตุรุนแรงตามแนวชายแดน เป็นโจทย์ใหญ่ที่รัฐบาลตระกูลฮุนไม่ยอมแก้ไขอย่างจริงจัง กลายเป็นจุดอ่อนของรัฐบาลกัมพูชาที่โจมตีได้ง่ายที่สุดและเห็นผลชัดเจน

โดย ดาโน โทนาลี

คุยกัน 7 วันหน : หลากเรื่องน่าหนักใจของสวนสัตว์ต่างแดน

วันอาทิตย์ ที่ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2568, 06.00 น.

สัปดาห์นี้ มีเรื่องราวน่าสนใจของสวนสัตว์ในต่างประเทศ 2 แห่งมาเล่าสู่กันฟัง

เริ่มที่สวนสัตว์เมืองอัลบอร์ก (Aalborg) ทางตอนเหนือของประเทศเดนมาร์ก ซึ่งสัปดาห์ที่ผ่านมา มีรายงานจากสำนักข่าวต่างประเทศที่อาจทำให้หลายคนที่ได้อ่านต้องแปลกใจ เนื่องจากเมื่อไม่กี่วันก่อน ทางสวนสัตว์ได้โพสต์ข้อความบนเฟซบุ๊ก Aalborg Zoo ขอให้ประชาชนบริจาคสัตว์เลี้ยง เช่น กระต่าย ไก่ หนูตะเภา และแม้แต่ม้าขนาดเล็ก ที่พวกเขารู้สึกว่าไม่ชอบใจหรือไม่ได้ประโยชน์แล้ว ให้กับสวนสัตว์ เพื่อที่จะใช้เป็นอาหารสำหรับสัตว์นักล่าในสวนสัตว์ เช่น สิงโตเอเชีย เสือสุมาตรา และแมวป่าลิงซ์ยุโรป

สวนสัตว์เมืองอัลบอร์กอธิบายว่า แนวคิดนี้มีเป้าหมายเพื่อเลียนแบบห่วงโซ่อาหารตามธรรมชาติของสัตว์ป่า การให้อาหารสัตว์นักล่าด้วยสัตว์ทั้งตัว เช่น กระต่าย ไก่ หรือหนูตะเภา ช่วยให้สัตว์นักล่าได้รับสารอาหารที่ทั้งช่วยเสริมสุขภาพ และส่งเสริมพฤติกรรมตามธรรมชาติเหมือนในป่า สวนสัตว์ระบุว่า สัตว์เลี้ยงเหล่านี้เป็นส่วนสำคัญในอาหารของสัตว์นักล่า โดยเฉพาะแมวป่าลิงซ์ยุโรปที่ต้องการเหยื่อทั้งตัวคล้ายที่พบในป่า สัตว์ที่ได้รับบริจาค จะถูก “การุณยฆาตอย่างนุ่มนวล” โดยพนักงานที่ผ่านการฝึกอบรม เพื่อให้มั่นใจว่าไม่มีสิ่งใดสูญเปล่า ผู้ที่สนใจสามารถนำสัตว์มาบริจาคได้ที่สวนสัตว์ในเวลาทำการ สูงสุดคราวละ 4 ตัว และไม่จำเป็นนอกนัดหมายล่วงหน้า

นอกจากนี้ ทางสวนสัตว์เมืองอัลบอร์ก ยังขอรับบริจาค ‘ม้า’ ตัวเป็นๆ ด้วย ต้องเป็นม้าที่สุขภาพแข็งแรง ไม่เจ็บป่วย ผู้บริจาคม้าสามารถขอรับการลดหย่อนภาษีตามมูลค่าน้ำหนักของม้าได้ พร้อมกับเน้นย้ำว่า ภารกิจหลักของสวนสัตว์ ซึ่งเปิดตั้งแต่ปี 2478 และมีผู้เยี่ยมชมปีละกว่า 500,000 คน คือการอนุรักษ์ธรรมชาติ และการให้อาหารตามธรรมชาติเป็นส่วนหนึ่งของความรับผิดชอบนี้

ตามรายงานของสถานีโทรทัศน์ TV2 Nord ในปีนี้ สวนสัตว์เมืองอัลบอร์ก ได้รับบริจาคสัตว์กว่า 140 ตัว ทั้งกระต่าย ไก่บ้าน หนูตะเภา ปลาค็อด และม้า

เรื่องราวที่เกิดขึ้น ทำให้สวนสัตว์เมืองอัลบอร์กได้รับเสียงตอบรับที่หลากหลายในโลกออนไลน์ บางคนวิจารณ์ว่าแนวคิดนี้โหดร้ายและไม่เหมาะสม โดยเฉพาะการใช้สัตว์เลี้ยงที่เคยเป็นส่วนหนึ่งของครอบครัวมาเป็นอาหารสัตว์ป่า ผู้ใช้เฟซบุ๊กรายหนึ่งระบุว่า การเอาสัตว์เลี้ยงมาเป็นอาหารสัตว์ป่าเป็น “สิ่งที่ยอมรับไม่ได้” ขณะที่อีกคนเรียกแนวคิดนี้ว่า “แนวโน้มที่น่าสยดสยองของความเฉยเมยต่อสัตว์ในเดนมาร์ก” อย่างไรก็ดี หลายคนเห็นด้วยกับแนวคิดนี้ ชาวเดนมาร์กคนหนึ่งที่เคยไปเที่ยวสวนสัตว์นี้มา 40 ปี เผยว่า เธอต้องการบริจาคม้าที่ป่วยหนักของเธอให้สวนสัตว์เพื่อใช้เป็นอาหาร แต่เนื่องจากม้าของเธอหนักกว่า 2,000 ปอนด์ ซึ่งเกินขนาดที่สวนสัตว์รับได้ เธอจึงบริจาคให้องค์กรอื่นเพื่อใช้ผลิตเชื้อเพลิงชีวภาพหรือปุ๋ยแทน

เพีย นีลเซน รองผู้อำนวยการสวนสัตว์เมืองอัลบอร์ก กล่าวกับสื่อ The Guardian ของอังกฤษว่า การให้อาหารสัตว์นักล่าด้วยสัตว์เลี้ยงขนาดเล็ก เช่น กระต่าย ไก่ หรือม้า เป็นแนวปฏิบัติที่สวนสัตว์ทำมานานหลายปี และเป็นเรื่องปกติในเดนมาร์ก เมื่อสวนสัตว์เลี้ยงสัตว์นักล่า ก็จำเป็นต้องให้อาหารที่มีขน กระดูก และส่วนอื่น ๆ เพื่อให้ได้อาหารที่ใกล้เคียงธรรมชาติมากที่สุด การให้สัตว์ที่ต้องถูกการุณยฆาตด้วยเหตุผลต่าง ๆ มาใช้ประโยชน์เช่นนี้จึงสมเหตุสมผล และย้ำว่า ผู้เยี่ยมชมและพันธมิตรหลายรายของสวนสัตว์ล้วนชื่นชมและเห็นด้วยกับแนวทางนี้ของสวนสัตว์

ที่ผ่านมา มีข้อถกเถียงเกี่ยวกับนโยบายของสวนสัตว์เดนมาร์กเรื่องการจัดการสัตว์ ในปี 2014 สวนสัตว์โคเปนเฮเกนถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก หลังการุณยฆาตยีราฟหนุ่มวัย 2 ปี ชื่อ “มาริอัส” ซึ่งมีสุขภาพดี แต่ถูกฆ่าเพื่อป้องกันการผสมพันธุ์เลือดชิดในฝูงยีราฟ ร่างของมาริอัสถูกใช้บางส่วนเพื่อการวิจัยและบางส่วนเป็นอาหารให้สิงโต เสือ และเสือดาวในสวนสัตว์

ไม่กี่สัปดาห์ต่อมา สวนสัตว์แห่งนี้ถูกวิจารณ์อีกครั้งเมื่อการุณยฆาตสิงโต 4 ตัว เพื่อเปิดทางให้สิงโตตัวผู้ใหม่เข้าฝูง เพื่อหลีกเลี่ยงการผสมพันธุ์แบบเลือดชิดเช่นกัน สะท้อนถึงแนวทางของสวนสัตว์ในยุโรป ที่มักปล่อยให้สัตว์ผสมพันธุ์ตามธรรมชาติและการุณยฆาตสัตว์ส่วนเกิน แทนการใช้ยาคุมกำเนิดเหมือนในสหรัฐฯ

อย่างไรก็ดี แนวทางปฏิบัติดังกล่าวอาจใช้เพื่อลดความแออัดของสัตว์ในสวนสัตว์ ซึ่งบางกรณีก็นำมาซึ่งเสียงวิพากษ์วิจารณ์

สวนสัตว์เทียร์การ์เทน เนิร์นแบร์ก (Tiergarten Nürnberg) ในเมืองเนิร์นแบร์ก เยอรมนี ได้ทำการฆ่าลิงบาบูนสายพันธุ์กินี (Guinea baboons) จำนวน 12 ตัว แม้จะเผชิญการประท้วงอย่างหนักจากกลุ่มพิทักษ์สัตว์ ทางสวนสัตว์ให้เหตุผลว่าประชากรบาบูนที่เพิ่มขึ้นถึง 43 ตัว เกินกว่าความจุของสถานที่พักที่รองรับเพียง 25 ตัวและลูก ๆ ลิงทำให้เกิดความขัดแย้งภายในฝูง

สวนสัตว์ระบุด้วยว่า ที่ผ่านมาได้พยายามแก้ไขปัญหาความแออัดมานาน โดยตั้งแต่ปี 2011 มีบาบูน 16 ตัวถูกย้ายไปยังสวนสัตว์ในกรุงปารีสของฝรั่งเศส ประเทศจีน และสเปน แต่สวนสัตว์เหล่านี้ก็ถึงขีดจำกัดความจุแล้วเช่นกัน นอกจากนี้ การทดลองใช้การคุมกำเนิดเมื่อหลายปีก่อนไม่ประสบผลสำเร็จ จึงถูกยกเลิก สวนสัตว์ยังพิจารณาข้อเสนอรับบาบูนจากหน่วยงานอื่น แต่ไม่สามารถดำเนินการได้ ส่งผลให้ตัดสินใจฆ่าบาบูน 12 ตัว โดยเลือกตัวที่ไม่ใช่ตัวเมียตั้งท้องหรือเกี่ยวข้องกับงานวิจัย และใช้วิธีการยิง

แผนการฆ่าบาบูน ถูกประกาศครั้งแรกในเดือน ก.พ. 2024 ได้จุดกระแสวิพากษ์วิจารณ์จากกลุ่มสิทธิสัตว์ เช่น Animal Rebellion และนำไปสู่การประท้วงหน้าสวนสัตว์เมื่อปลายเดือน ก.ค. ที่ผ่านมา จนสวนสัตว์ประกาศปิดให้บริการโดยอ้าง “เหตุผลด้านการปฏิบัติงาน” แต่ก็ยังมีนักกิจกรรม 7 คนบุกเข้าไปในสวนสัตว์ โดยหญิง 1 คนใช้กาวติดมือกับพื้นเพื่อประท้วง ทั้งหมดจะถูกควบคุมตัวเพียงไม่กี่เมตรจากทางเข้า

กลุ่มพิทักษ์สัตว์ เช่น สมาคมพิทักษ์สัตว์แห่งเยอรมนี ประกาศจะยื่นฟ้องร้องทางอาญาต่อสวนสัตว์ โดยมองว่าการฆ่าบาบูนที่มีสุขภาพดีเป็นการละเมิดกฎหมายคุ้มครองสัตว์ การการุณยฆาตสัตว์ในสวนสัตว์ยุโรปเป็นเรื่องปกติด้วยเหตุผลต่าง ๆ เช่น ความแออัดหรือปัญหาสุขภาพ แต่กรณีนี้ถูกเปรียบเทียบกับเหตุการณ์ในปี 2557 ที่สวนสัตว์เมืองอัลบอร์กในเดนมาร์กฆ่ายีราฟวัย 2 ปีที่มีสุขภาพดีและชำแหละต่อหน้าสาธารณะ ซึ่งสร้างความไม่พอใจอย่างมาก

ทั้งนี้ สวนสัตว์เมืองเนิร์นแบร์ก กำลังเผชิญความท้าทายจากพื้นที่จำกัด ซึ่งเป็นปัญหาที่พบในสวนสัตว์หลายแห่งในยุโรป การเพิ่มจำนวนประชากรสัตว์ที่ควบคุมไม่ได้ ทำให้เกิดความขัดแย้งในฝูง และสวนสัตว์อ้างว่าไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากการการุณยฆาต อย่างไรก็ตาม การตัดสินใจนี้จุดกระแสวิจารณ์ถึงจริยธรรมในการจัดการสัตว์ในสวนสัตว์ และเรียกร้องให้มีการทบทวนแนวปฏิบัติในอนาคต

ดาโน โทนาลี

คุยกัน 7 วันหน : อาชญากรสงครามชื่อ ‘ฮุน เซน’

วันอาทิตย์ ที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2568, 06.00 น.

จากเหตุการณ์ที่กองกัมพูชาเปิดฉากโจมตีไทยก่อน ปฏิบัติการทางทหารหลายครั้งเป็นที่ชัดเจนว่า เข้าข่ายอาชญากรรมสงคราม เพราะมีหลักฐานปรากฎชัดเจนว่าการโจมตีส่งผลทำให้มีพลเรือนในฝั่งไทยเสียชีวิตและบาดเจ็บจำนวนมาก รวมทั้งมีสถานที่ของพลเรือนหรือแม้กระทั่งโรงพยาบาลได้รับความเสียหาย ทำให้มีเสียงเรียกร้องให้ดำเนินคดีกับผู้บงการย่อมในฐานะ ‘อาชญากรสงคราม’ ซึ่งถือเป็นการละเมิดกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ เป็นกฎหมายที่กำหนดกฎเกณฑ์การสู้รบระหว่างรัฐกับรัฐ หรือรัฐกับกลุ่มติดอาวุธ โดยจะบอกว่าใครหรือสิ่งไหนจะต้องไม่ตกเป็นเป้าการโจมตีบ้าง และการโจมตีรูปแบบไหนที่ทำไม่ได้ เพื่อจำกัดผลกระทบ

จากอดีตที่อาชญากรสงครามในสงครามโลกครั้งที่สอง ถูกนำขั้นสู่การพิจารณาคดี พวกเขาคือผู้ละเมิดกฎการทำสงคราม ซึ่งประมวลอยู่ในอนุสัญญาเจนีวา ที่ตั้งอยู่บนหลักกฎหมายมนุษยธรรม    

ผู้กระทำความผิดฐานอาชญากรสงคราม เป็น 1 ใน 4 ฐานความผิดอาญาร้ายแรงสูงสุด ตามธรรมนูญกรุงโรม ที่เริ่มมีผลบังคับใช้เมื่อปี 2545 โดยศาลอาญาระหว่างประเทศ หรือ ICC ณ กรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ มีเขตอำนาจดำเนินคดีกับอาชญากรสงคราม 

กรณีไทย-กัมพูชา เข้าข่ายอาชญากรรมสงครามหรือไม่ จึงต้องพิจารณาตามธรรมนูญกรุงโรม ที่กำหนดขอบเขตว่า ในสถานการณ์การขัดกันทางอาวุธ ได้เกิดสถานการณ์ที่การจงใจยิงทหารที่อยู่ในสภาพไม่พร้อมรบ เช่น ยิงทหารที่ยอมจำนน บาดเจ็บหรือถูกจับเป็นเชลย การตั้งใจโจมตีพลเรือนที่ไม่ใช่ผู้ทำการรบ การตั้งใจยิงเป้าหมายทางทหารแต่สร้างความเสียหายเกินสมควรให้กับพลเรือน จนเกินหลักความได้สัดส่วนตามหลักกฎหมายมนุษยธรรม การใช้วิธีการที่เกินธรรมเนียมการทำสงคราม  เช่น การใช้อาวุธมีพิษ หรือการใช้อาวุธที่ไม่เลือกเป้าหมาย รวมไปถึงการการใช้โล่มนุษย์ คือการนำพลเรือนมาเป็นเกราะกำบังตัวเองก็เข้าข่ายอาชญากรรมสงครามด้วยเช่นกัน

กัมพูชาเปิดฉากโจมตีไทยก่อนเมื่อช่วงเช้าวันที่ 25 ก.ค. ด้วยการยิงจรวดหลายลูกเข้าใส่เป้าหมายพลเรือนไทย ได้เกิดเหตุการณ์ที่เข้าข่ายอาชญากรรมสงครามมากมาย ไม่ว่าจะเป็น การใช้อาวุธยิงระยะไกลโจมตีเป้าหมายพลเรือนอย่างต่อเนื่อง ตั้ง ชุมชนเมือง โรงเรียน และร้านค้า การละเมิดกติการสงครามร้ายแรงมาก คือการโจมตีสถานพยาบาล ที่ได้รับผลกระทบเกือบ 20 แห่ง แล้วยังพบด้วยว่า ฝ่ายกัมพูชาใช้ประชาชนและสถานที่พลเรือนเป็นโล่กำบังตั้งอาวุธยิง

โดยภายใต้กฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ โรงพยาบาลมีสถานะที่จะต้องได้รับการปกป้องเป็นพิเศษ ต้องไม่ถูกโจมตีและต้องได้รับการเคารพ แต่อาจจะสูญเสียสถานะการถูกปกป้องได้ หากโรงพยาบาลดังกล่าวถูกใช้ด้วยจุดประสงค์ที่เกินขอบเขตมนุษยธรรม หรือใช้เป็นสถานที่โจมตีฝ่ายศัตรู

ข้อมูลจากระบบติดตามการโจมตีสถานพยาบาลขององค์การอนามัยโลก ชี้ว่า นับตั้งแต่ต้น 2568 จนถึงปัจจุบัน เกิดเหตุโจมตีสถานพยาบาลไปแล้วมากกว่า 700 ครั้งใน 15 ประเทศและดินแดน โดยเฉพาะในยูเครน ซีเรีย กาซาและซูดาน โดยในช่วงเวลาไม่ถึง 7 เดือนเต็มของปี 2568 มีผู้เสียชีวิตจากเหตุโจมตีสถานพยาบาลทั่วโลกแล้วมากกว่า 1,100 คน ซึ่งเป็นตัวเลขที่สูงกว่ายอดผู้เสียชีวิตเมื่อปี 2567 ทั้งปี ขณะที่มีผู้ได้รับบาดเจ็บอีกหลายร้อยคน

พล.ต.วิทัย ลายถมยา โฆษกกองบัญชาการกองทัพไทย เปิดเผยว่า จากหลักฐานที่มีเชื่อได้ว่ารัฐบาลกัมพูชา โดย ฮุน เซน อยู่เบื้องหลังการโจมตี ซึ่งไม่เพียงแต่เป็นการละเมิดกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศอย่างร้ายแรง แต่ยังแสดงให้เห็นถึงการขาดความเคารพต่อชีวิตมนุษย์และการไม่แยแสต่อสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชน แสดงให้เห็นว่า นอกจากทหารผู้ทำผิดอาชญากรรมสงครามโดยตรง หัวหน้าผู้สั่งการก็สามารถเอาผิดได้เช่นกัน

เมื่อจะดำเนินคดีอาชญากรสงคราม ก็ต้องพิจารณาขอบเขตอำนาจศาล ในที่นี้ กัมพูชาเป็นรัฐภาคีของธรรมนูญกรุงโรม ที่ก่อตั้งศาลอาญาระหว่างประเทศอยู่แล้ว ส่วนไทยไม่ได้ให้สัตยาบัน จึงไม่ใช่ภาคี แต่ก็สามารถแสดงเจตนายอมรับอำนาจศาลอาญาระหว่างประเทศเฉพาะคดีได้ และศาลก็จะมีเขตอำนาจเหนือความผิดอาชญากรรมสงครามที่เกิดขึ้นในดินแดนไทย

จากนั้นแล้วกระบวนการต่างๆ จะดำเนินไปเมื่อไทยในฐานะผู้เสียหายจากผลของการก่ออาชญากรรมสงครามสามารถ ยื่นเรื่องต่อสำนักงานอัยการศาลอาญาระหว่างประเทศ ตามมาตรา 15 เพื่อร้องขอให้เริ่มกระบวนการตรวจสอบเบื้องต้น โดยปกติจะเริ่มด้วย

 1. การสืบสวน โดยอัยการศาล มีหน้าที่สืบสวนจากข้อมูลที่ได้รับ

2. หากมีหลักฐานเพียงพอ อัยการจะยื่นคำร้องเพื่อขออนุมัติการออกหมายจับ หากศาลเห็นชอบก็ส่งหมายจับไปยังรัฐภาคี เช่นในกรณีของประธานาธิบดี วลาดิเมียร์ ปูติน ผู้นำรัสเซีย และนายกรัฐมนตรี เบนจามิน เนทันยาฮู ของอิสราเอล ที่กำลังถูกออกหมายจับโดย ICC

3. เมื่อผู้ต้องหาขึ้นศาล ก็สามารถเริ่มการพิจารณาคดี รวมถึงการสืบพยานหลักฐาน การไต่สวน การแถลงการณ์

4. นำไปสู่การตัดสินของศาลกำหนดบทลงโทษ ซึ่งอาจเป็นการจำคุก การชดใช้ค่าเสียหาย หรือการลงโทษอื่นๆ ตามที่กฎหมายกำหนด

ในอดีต มีชาวกัมพูชาถูกตัดสินลงโทษในหลายความผิด รวมถึงอาชญากรรมสงคราม 3 คน คือ นวล เจีย, เขียว สัมพัน และ คัง เก็ก เอียว หรือสหายดุช  แกนนำของระบอบเขมรแดง ที่มีเหยื่อเป็นชาวกัมพูชาราวสองล้านคน ส่วน พอล พต ผู้นำเขมรแดง เสียชีวิตก่อนดำเนินคดีการปะทะกันระหว่างไทยกับกัมพชาครั้งนี้ เป็นการก่ออาชญากรรมสงครามโดยฝีมือของชาวกัมพูชาอีกครั้ง โดยที่เหยื่อเป็นพลเรือนเลือดเนื้อไทย

หลังจากนี้ คงต้องมาจับตาดูว่า ทางการไทยโดยกระทรวงการต่างประเทศ จะยื่นฟ้องเรื่องนี้ต่อ ICC เมื่อใด เนื่องจากความผิดฐานเป็น ‘อาชญากรสงคราม’ ไม่ได้ขึ้นกับแค่ว่าชนะหรือแพ้ แต่ขึ้นอยู่กับ พฤติกรรมในช่วงสงครามว่าได้ละเมิดหลักมนุษยธรรมอย่างร้ายแรงหรือไม่ ผู้ที่ถูกตัดสินเป็นอาชญากรสงคราม จะต้องรับผิดเป็นรายบุคคล ไม่ว่าจะเป็นผู้นำสูงสุดหรือระดับปฏิบัติการ อาชญากรรมสงครามไม่หมดอายุความ แม้จะผ่านไปหลายสิบปีก็ยังถูกดำเนินคดีได้ แม้อยู่ในตำแหน่งผู้นำประเทศก็ไม่รอด หากมีหลักฐานเอาผิดเพียงพอ

ดาโน โทนาลี

คุยกัน 7 วันหน : ‘อาเซียน’ รับศึกภาษีทรัมป์ จับตาหาวิธีแก้เกม-เจรจาสหรัฐฯ

วันอาทิตย์ ที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2568, 06.00 น.

การประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียน ครั้งที่ 58 ในกรุงกัวลาลัมเปอร์ ประเทศมาเลเซีย ในสัปดาห์ที่ผ่านมา จัดขึ้นท่ามกลางการจับตามองว่ากำแพงภาษีสหรัฐฯ เป็นหนึ่งในประเด็นร้อนของการประชุมในรอบนี้ หลังจากในสัปดาห์นี้ มี 6 ชาติสมาชิกอาเซียน คือ ไทย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย กัมพูชา และ บรูไนดารุสซาลาม ได้รับหนังสือแจ้งอัตราภาษีจากโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐฯ ที่ต้องเผชิญกับภาษีตั้งแต่ร้อยละ 20 ถึง 40

ก่อนหน้านี้ มาเลเซียในฐานะประธานอาเซียนปีนี้ พยายามผลักดันให้ 10 ชาติสมาชิกจับมือและเดินเกมเจรจาการค้ากับสหรัฐฯ ไปในทิศทางเดียวกัน ตั้งแต่ในวันแรกๆ ที่ทรัมป์เริ่มทำสงครามภาษีกับทั้งโลก แต่ความพยายามนี้ไม่คืบหน้า ขณะที่การใช้ไม้แข็งของสหรัฐฯ เพื่อให้คู่ค้าเร่งเจรจา จะทำให้ประเทศต่างๆ เปลี่ยนท่าทีได้หรือไม่

ขณะที่นายกรัฐนตรี อันวาร์ อิวบราฮิม ของมาเลเซีย กล่าวสุนทรพจน์เปิดการประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียน พูดถึงภาษีศุลกากร ข้อจำกัดในการส่งออก และอุปสรรคต่อการลงทุนว่า เป็นเครื่องมือสำคัญในการแข่งขันทางภูมิรัฐศาสตร์ แต่ไม่ได้เอ่ยถึงสหรัฐฯ ที่ประกาศจะเก็บภาษีนำเข้าจาก 6 ชาติอาเซียนในอัตราระหว่างร้อยละ 20-40 แม้ว่าสมาชิกอาเซียนบางประเทศพยายามยื่นข้อเสนอที่ยอมอ่อนข้อให้แก่สหรัฐฯ อย่างกว้างขวาง และเจรจาขอลดอัตราภาษี

คาดว่า ร่างแถลงการณ์ร่วมจากการประชุมจะระบุถึงความกังวลของอาเซียนที่มีต่อการค้าโลกที่ตึงเครียดมากขึ้น และความไม่แน่นอนในเศรษฐกิจระหว่างประเทศ อันเป็นผลสืบเนื่องมาจากการตั้งกำแพงภาษีแต่เพียงฝ่ายเดียวของสหรัฐฯ นอกจากนี้ ร่างแถลงการณ์ยังระบุด้วยว่า มาตรการดังกล่าวจะเพิ่มความเสี่ยงที่จะทำให้เศรษฐกิจโลกแตกออกเป็นเสี่ยงๆ รวมทั้งยังท้าทายต่อเสถียรภาพและการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของอาเซียนอีกด้วย

จนถึงขณะนี้ มีเวียดนามเพียงชาติเดียวในอาเซียนที่บรรลุข้อตกลงกับสหรัฐฯ ไปแล้ว โดยได้ลดหย่อนการเรียกเก็บภาษีจากร้อยละ 46 ลงมาเหลือที่ร้อยละ 20 ส่วนชาติอื่นๆ ในอาเซียน มีทั้งกลุ่มที่ได้รับแจ้งอัตราภาษีลดลงจากเดิม ได้แก่ กัมพูชา ลดลงมากที่สุดเหลือร้อยละ 36 ส่วน สปป.ลาวลดลงร้อยละ 8 เหลืออัตราภาษีที่ร้อยละ 40 เท่ากับเมียนมา

มาเลเซียเป็นอาเซียนเพียงชาติเดียวที่สหรัฐฯ ประกาศขึ้นภาษีจากร้อยละ 24 เป็นร้อยละ 25 ขณะที่อินโดนีเซียและไทย ได้รับหนังสือแจ้งอัตราภาษีคงเดิมเท่ากับเมื่อเดือน เม.ย. ที่ร้อยละ 32 และร้อยละ 36 ตามลำดับ ทั้งที่มีความพยายามเจรจาการค้าไปแล้วก่อนหน้านี้ จึงอาจตีความได้หรือไม่ว่า การพูดคุยที่ผ่านมายังไม่มีอะไรที่ถูกใจสหรัฐฯ มากนัก หรือยังมีข้อเสนอที่ไม่โดนใจ ส่วนบรูไนเจออัตราภาษีร้อยละ 25 และฟิลิปปินส์เบาสุด ที่ร้อยละ 20 เท่ากับที่เวียดนามเจรจาได้

โจทย์ใหญ่ในขณะนี้คือ แต่ละประเทศต้องเร่งเจรจาปิดดีลให้ได้ก่อนวันที่ 1 ส.ค.นี้ แต่จะต้องยอมแลกด้วยอะไรบ้าง เพราะอาเซียนแต่ละประเทศไม่ได้มีไพ่เด็ดในมือที่จะใช้ต่อรองกับสหรัฐฯ ได้ ขณะเดียวกันต้องยอมรับว่า การผนึกกำลังระหว่างสมาชิกอาเซียนยังทำได้ยาก เนื่องจากหลายประเทศมีสินค้าส่งออกคล้ายๆ กัน แต่โดนภาษีไม่เท่ากันและอ่อนไหวต่อแรงกดดันจากสหรัฐฯ แตกต่างกันไป

ยกตัวอย่าง การนำเข้าสินค้าจากประเทศต่างๆ ในอาเซียนของสหรัฐฯ เมื่อปี 2024 พบว่ามีมูลค่าตั้งแต่หลักแสนล้านดอลลาร์ สำหรับเวียดนาม ไล่ลงมาจนถึงบรูไน ซึ่งสหรัฐฯ นำเข้าสินค้าเป็นมูลค่าไม่ถึง 300 ล้านดอลลาร์ ขณะที่แต่ละประเทศมีสัดส่วนการส่งออกไปยังสหรัฐฯ แตกต่างกัน

วงประชุมสุดยอดอาเซียนเมื่อเดือน พ.ค. ผู้นำอาเซียนออกแถลงการณ์แสดงความกังวลอย่างมากต่อมาตรการกีดกันทางการค้าของสหรัฐฯ แต่ผ่านมาแล้ว 1 เดือนเศษ จนทรัมป์ประกาศสงครามภาษีรอบใหม่ อาเซียนก็ยังไม่ได้ขยับตัวทำอะไรให้เห็นเป็นรูปธรรม และวลาที่เหลืออยู่อีกไม่ถึง 1 เดือนนับจากนี้ การเปลี่ยนแปลงสถานการณ์อาจทำได้ยากและอาจจบลงที่ต่างคนต่างเจรจา

ในส่วนของไทย มีการวิเคราะห์จากหลายฝ่ายถึงกรณีประธานาธิบดีทรัมป์ เรียกเก็บของไทยอยู่ที่ร้อยละ 36%ว่า หากไม่นับประเทศ สปป.ลาว เมียนมา กัมพูชา ทำไมประเทศไทยจึงถูกสหรัฐฯ เรียกเก็บอัตราภาษีสูงกว่าประเทศอื่น ขณะที่ภาคการส่งออกและโซ่อุปทานที่เกี่ยวข้องมีบทบาทสำคัญต่อการจ้างงาน มีการประมาณการเบื้องต้นว่ามีแรงงานที่เกี่ยวข้องประมาณ 18 – 20 ล้านคน

แน่นอนว่า หากอัตราภาษีนำเข้าไปตลาดสหรัฐฯ ที่ไทยถูกเรียกเก็บสูงกว่าประเทศคู่แข่งสูงกว่าเวียดนามและอินโดนีเซีย จะมีผลอย่างมากต่อการลดลงทั้งเชิงปริมาณและมูลค่า ผลที่ตามมาคือการลดกำลังการผลิตซึ่งจะมีผลต่อแรงงานส่วนเกินทั้งทางตรงและทางอ้อมที่อาจต้องสูญเสียตำแหน่งงาน ผลกระทบขึ้นอยู่กับว่าแรงงานเหล่านั้นทำงานอยู่ในอุตสาหกรรมหรือภาคบริการที่ต้องพึ่งพิงตลาดสหรัฐฯ เป็นสัดส่วนเท่าใด ยิ่งสัดส่วนมากผลกระทบก็ยิ่งสูง

ตัวอย่างภาคส่วนที่อาจได้รับผลกระทบจากมาตรการภาษีทรัมป์ เช่น เครื่องคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์และส่วนประกอบ ผลิตภัณฑ์ยาง อัญมณีและเครื่องประดับ เครื่องปรับอากาศและส่วนประกอบ เครื่องใช้ไฟฟ้า เครื่องจักรกลและส่วนประกอบ ยานยนต์ อุปกรณ์และส่วนประกอบ อุปกรณ์กึ่งตัวนำ-ทรานซิสเตอร์ เหล็กและผลิตภัณฑ์จากเหล็กผลิตภัณฑ์พลาสติก อาหารสัตว์ อาหารทะเล/ผลไม้กระป๋องและแปรรูป

ขณะเดียวกัน ผู้บริโภคที่มีขนาดใหญ่มากที่สุดของประเทศส่งผลต่อการจับจ่ายใช้สอยที่จะลดลงกระทบเป็นลูกโซ่ไปถึงภาคค้าส่ง-ค้าปลีกและการซื้อสินค้าประเภทถาวร เช่น เครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้าน ยานพาหนะหรืออสังหาริมทรัพย์ซึ่งจะได้รับผลกระทบตามมาอย่างแน่นอน ยอดขายที่หดตัวนำมาซึ่งปัญหาสภาพคล่องในภาคธุรกิจ การเลิกจ้างต่อยอดไปถึงหนี้เสียหรือ NPL ของสถาบันการเงิน

ตอนนี้ คงทำอะไรไม่ได้มาก นอกจากขอเอาใจช่วย ทีมเจรจา หรือ Thailand Team ซึ่งเชื่อว่า ต้องมีงานหนักในช่วงเวลาที่เหลือไม่มากนี้

คุยกัน 7 วันหน : ‘กัมพูชา’ ศูนย์ลวงออนไลน์ สะท้อนล้มเหลวปราบสแกมเมอร์?

วันอาทิตย์ ที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2568, 06.00 น.

รายงานขององค์การระหว่างประเทศหลายชิ้นชี้ตรงกันว่า ขณะนี้ “กัมพูชา” กลายเป็นศูนย์กลางอุตสาหกรรมหลอกลวงออนไลน์ สร้างเม็ดเงินผิดกฎหมายให้กับประเทศปีละมากกว่า 12,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ จุดนี้อาจสะท้อนได้ว่าทางการกัมพูชาล้มเหลวในการจัดการกับปัญหานี้

ช่วงหลายปีที่ผ่านมา สื่อหลายสำนัก รวมถึงองค์การระหว่างประเทศ รายงานข้อมูลเกี่ยวกับปัญหาอุตสาหกรรมหลอกหลวงออนไลน์ในกัมพูชา แต่รายงานของ แอมเนสตี อินเตอร์แนชนัล (Amnesty International) ซึ่งมีสำนักงานใหญ่อยู่ในกรุงลอนดอนของอังกฤษ เมื่อวันที่ 26 มิ.ย.ที่ผ่านมา ชี้ว่า ความล้มเหลวของรัฐบาลกัมพูชาในการจัดการปัญหานี้ ไม่ต่างอะไรกับการรู้เห็นเป็นใจให้เกิดการละเมิดสิทธิมนุษยชนขึ้น

รายงานความยาวกว่า 240 หน้าฉบับนี้มีชื่อว่า I was Someone Else’s Property หรือ “ฉันคือทรัพย์สินของคนอื่น” ซึ่งแอมเนสตีสัมภาษณ์ผู้ที่ตกเป็นเหยื่อ 58 คน จากศูนย์หลอกลวงออนไลน์ 31 แห่งใน 16 เมืองทั่วกัมพูชา ระหว่างเดือน ก.ย.2023 ถึงเดือน พ.ค.2025 พบว่า การค้ามนุษย์ การบังคับใช้แรงงาน การใช้แรงงานเด็ก การทรมานและการปฏิบัติที่ไม่ดีอื่นๆ ไปจนถึงการพรากเสรีภาพและการเป็นทาส เกิดขึ้นเป็นจำนวนมากภายในศูนย์หลอกลวงออนไลน์ที่เปิดกระจายในหลายๆ จุดของประเทศ

แอมเนสตีฯ เก็บข้อมูลและระบุตำแหน่งของศูนย์หลอกลวงออนไลน์อย่างน้อย 53 แห่งในหลายจังหวัดทั่วกัมพูชา ซึ่งพบมากที่สุดอยู่ในสีหนุวิลล์ ถึง 22 แห่ง ตามมาด้วยในบาเวต 6 แห่ง และปอยเปต 5 แห่ง โดยส่วนใหญ่จะพบตามเมืองตะเข็บชายแดน

ศูนย์ฉ้อโกงออนไลน์เหล่านี้มีลักษณะคล้ายกับเรือนจำ มีกำแพงสูงและลวดหนามล้อมรอบ มีชายติดอาวุธคอยเฝ้า ด้านในมีเหยื่อค้ามนุษย์ที่ถูกบังคับให้ทำงานหลอกลวงผู้คนทั่วโลก หากทำงานไม่ได้ตามเป้าก็จะถูกทรมานด้วยวิธีการต่างๆ นานา ทั้งการช็อตด้วยกระบองไฟฟ้า การขังในห้องมืด และถูกทุบตี

แอมแนสตีฯ กล่าวในรายงานว่า สิ่งที่พบเหล่านี้เผยให้เห็น ‘รูปแบบของรัฐที่ล้มเหลว’ ที่ปล่อยให้ธุรกิจผิดกฎหมายมูลค่ามหาศาลนี้เติบโตได้อย่างต่อเนื่อง  ซึ่งรวมถึงความล้มเหลวในการสืบสวนการละเมิดสิทธิมนุษยชนและการช่วยเหลือเหยื่อ ตลอดจนการกำกับดูแลบริษัทรักษาความปลอดภัยและเครื่องมือในการทรมานเหยื่อ ทั้งที่ตระหนักดีถึงปัญหาที่เกิดขึ้น

รายงานของแอมเนสตีฯ ระบุต่อไปว่า เวลานี้ กัมพูชากลายเป็นศูนย์กลางของอุตสาหกรรมหลอกลวงระดับโลก เนื่องจากกลุ่มอาชญากรซึ่งนำโดยชาวจีนส่วนใหญ่ได้นำเอาบ่อนกาสิโนและโรงแรมที่ไม่ได้ใช้งานแล้วมาใช้เป็นศูนย์หลอกลวง ข้อมูลของสหประชาชาติระบุว่า ตามศูนย์เหล่านี้มีคนอยู่นับแสนคน มีลักษณะคล้ายกับศูนย์สแกมเมอร์ในฝั่งเมียนมาและ สปป.ลาว

ขณะที่ข้อมูลจากสถาบันสันติภาพสหรัฐฯ ระบุว่า ปัจจุบันอุตสาหกรรมฉ้อโกงในกัมพูชาสร้างรายได้มากกว่า 12,500 ล้านดอลลาร์ต่อปี (กว่า 400,500 ล้านบาท) ซึ่งคิดเป็นครึ่งหนึ่งของ GDP ของกัมพูชา

แต่จุดที่น่าสนใจและเป็นข้อมูลที่ตรงกับรายงานของสำนักงานว่าด้วยยาเสพติดและอาชญากรรมแห่งสหประชาชาติ (UNODC) ก่อนหน้านี้ คือ ขณะนี้พบว่าศูนย์หลอกลวงออนไลน์ขยายตัวเข้าไปอยู่ในเมืองใหญ่ๆ ที่อยู่ไกลจากพรมแดน อย่างในกรุงพนมเปญ โดยจากรายงานของแอมเนสตีฯ พบถึง 4 แห่ง รวมทั้งยังพบสถานที่ต้องสงสัยที่เข้าข่ายเป็นศูนย์หลอกลวงออนไลน์อีก 45 แห่ง กระจายอยู่ทั่วประเทศอีกด้วย

เมื่อประมาณเกือบ 10 ปีที่แล้ว กิจกรรมการพนันออนไลน์ในกัมพูชาเพิ่มจำนวนขึ้นอย่างก้าวกระโดด หลักๆ เป็นผลมาจากการขยายตัวของภาคการท่องเที่ยวและการลงทุนจากจีน โดยในช่วงนั้นธุรกิจกาสิโน โรงแรมและรีสอร์ท ผุดขึ้นราวดอกเห็ดในหลายเมืองของประเทศ เช่น ที่สีหนุวิลล์ ซึ่งตามด้วยการไหลทะลักของเครือข่ายอาชญากรรมจีนที่เข้ามาโลดแล่นในอุตสาหกรรมการพนัน แต่ด้วยการกดดันจากจีน ทำให้กัมพูชาตัดสินใจสั่งห้ามการพนันออนไลน์ในปี 2019

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวทำให้ขบวนการอาชญากรรมต้องเปลี่ยนรูปแบบช่องทางการหาเงิน ด้วยการหันไปทำธุรกิจหลอกลวงออนไลน์แทน เปลี่ยนโรงแรมและกาสิโนให้กลายเป็นศูนย์ปฏิบัติการหลอกลวงออนไลน์ ข้อมูลจาก UNODC ชี้ว่า นับตั้งแต่ปี 2000 เป็นต้นมา ธุรกิจดังกล่าวในกัมพูชาเติบโตขึ้นอย่างต่อเนื่อง เนื่องจากการบังคับใช้กฎหมายที่หละหลวม การขาดการตรวจสอบทางการเงิน ปัญหาการไร้ธรรมาภิบาลและการทุจริต

จากศูนย์หลอกลวงออนไลน์ทั้งหมด 53 แห่ง ตามรายงานของแอมเนสตีฯ พบว่าในจำนวนนี้ 20 แห่งเป็นศูนย์หลอกลวงออนไลน์ที่ยังดำเนินการต่อ ทั้งที่เคยถูกตำรวจหรือทหารเข้าไปจัดการหรือดำเนินการแล้ว ไม่ว่าจะเป็นการเข้าไปช่วยเหลือเหยื่อ เจ้าหน้าที่เข้าไปสอบสวนหรือบุกจับกุมผู้เกี่ยวข้อง โดย 9 แห่งเกิดเหตุการณ์ในลักษณะนี้ตั้งแต่ 2 ครั้งขึ้นไป

ขณะที่ศูนย์หลอกลวงออนไลน์ 18 แห่งอยู่ระหว่างการสอบสวนของทางการกัมพูชา ส่วนอีก 13 แห่งพบว่าเจ้าหน้าที่เคยเข้าดำเนินการหรือเคยเข้าไปสอบสวนแล้ว แต่แอมเนสตีไม่สามารถยืนยันได้ว่าศูนย์เหล่านี้ยังคงเปิดดำเนินการอยู่อีกหรือไม่ และที่น่าตกใจคือ มีเพียงแค่ 2 แห่งเท่านั้นที่ปิดดำเนินการหลังถูกเจ้าหน้าที่รัฐจัดการ

มอนต์เซ เฟอร์เรอร์ รองผู้อำนวยการฝ่ายวิจัย ประจำภูมิภาคเอเชียตะวันออก เอเชียตะวันออกเฉียงใต้และแปซิฟิกของ แอมเนสตี อินเตอร์แนชนัล ระบุว่า แม้จะมีการบุกทลายเครือข่ายคอลเซนเตอร์ของเจ้าหน้าที่ แต่ศูนย์หลอกลวงออนไลน์ในกัมพูชากลับเพิ่มจำนวนมากขึ้น ซึ่งเธอมองว่ารัฐบาลกัมพูชาคือตัวแปรสำคัญที่เปิดทางให้ธุรกิจเหล่านี้เฟื่องฟู

โฆษกรัฐบาลกัมพูชา ระบุว่า กัมพูชาตระหนักดีว่าตนเองเป็นเหยื่อของอาชญากรที่มาใช้ประเทศนี้ก่ออาชญากรรมหลอกลวงออนไลน์ แต่กัมพูชาก็ดำเนินมาตรการแข็งกร้าวในการจัดการกับปัญหานี้เช่นกัน ขณะที่รายงานวิจัยหลายฉบับชี้ว่า รัฐบาลกัมพูชาอาจยังทำได้ไม่มีประสิทธิภาพมากพอที่จะหยุดยั้งกลุ่มมิจฉาชีพเหล่านี้

โดย ดาโน โทนาลี

คุยกัน 7 วันหน : Scambodia ประเทศศูนย์กลางเครือข่ายค้ามนุษย์

วันอาทิตย์ ที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2568, 06.30 น.

นอกจากปมความขัดแย้งระหว่างไทยกับกัมพูชาจะไม่จบลงโดยง่ายแล้ว กัมพูชายังเป็น  1  ใน 36 ประเทศที่สหรัฐฯ จ่อแบนพลเมืองเดนทางเข้าประเทศโดย ให้เหตุผลว่ารัฐบาลของประเทศนั้น ไม่ให้ความร่วมมือกับรัฐบาลสหรัฐฯ และมีเหตุสงสัยเรื่องความปลอดภัย

ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ กำลังพิจารณาห้ามพลเมืองจาก 36 ประเทศ เดินทางเข้าสหรัฐฯ โดยเอกสารภายในของกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ที่ลงนามโดย มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีกระทรวงต่างประเทศสหรัฐฯ ระบุรายชื่อของประเทศดังกล่าว ได้แก่ แองโกลา, แอนติกาและบาร์บูดา, เบนิน, ภูฏาน, บูร์กินาฟาโซ, เคปเวิร์ด, กัมพูชา, แคเมอรูน, โกตดิวัวร์, สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก, จิบูตี, โดมินิกา, เอธิโอเปีย, อียิปต์, กาบอง, แกมเบีย, กานา, คีร์กีซสถาน, ไลบีเรีย, มาลาวี, มอริเตเนีย, ไนเจอร์, ไนจีเรีย, เซนต์คิตส์และเนวิส, เซนต์ลูเซีย, เซาตูเมและปรินซิปี, เซเนกัล, ซูดานใต้, ซีเรีย, แทนซาเนีย, ตองกา, ตูวาลู, ยูกันดา, วานูอาตู, แซมเบีย และ ซิมบับเว

เอกสารระบุว่า อาจจะมีการระงับการเข้าประเทศของพลเมืองของ 36 ประเทศหรือบางส่วน หากไม่สามารถปฏิบัติตามเกณฑ์และข้อกำหนดที่กำหนดไว้ภายใน 60 วัน ซึ่งรัฐบาลของประเทศนั้นๆ ไม่ให้ความร่วมมือกับรัฐบาลในการแสดงเอกสารที่น่าเชื่อถือ อีกทั้ง หนังสือเดินทางของประเทศดังกล่าวยังเป็นที่น่าสงสัยในเรื่องความปลอดภัยด้วย

นอกจากนั้น ในเอกสารระบุว่ารัฐบาลจากบางประเทศไม่ให้ความร่วมมือกับสหรัฐฯ ในการอำนวยความสะดวกเพื่อส่งตัวพลเมืองกลับประเทศต้นทาง พลเมืองของบางประเทศอยู่ในสหรัฐฯ เกินเวลาได้รับอนุญาตในวีซ่า อีกทั้งพลเมืองของประเทศนั้นๆ มีส่วนเกี่ยวข้องกับการก่อการร้ายในสหรัฐฯ การต่อต้านชาวยิว ไปจนถึงต่อต้านกิจการของสหรัฐฯ ด้วย

ขณะเดียวกัน รัฐบาลสหรัฐฯ ยังขึ้นบัญชีดำ Hurons Group รวมถึงบริษัทในเครือของตระกูลฮุนเซน โดยระบุว่ากัมพูชาได้กลายเป็นพันธมิตรของทุนจีนสีเทา และเป็นแหล่งฟอกเงินระดับโลก สะท้อนถึงการที่สหรัฐฯ มองกัมพูชาเป็นภัยคุกคามเชิงยุทธศาสตร์มากกว่าพันธมิตรในอดีต

การเคลื่อนไหวของสหรัฐฯ ครั้งนี้เกิดขึ้นท่ามกลางความผิดหวังต่อพฤติกรรมของผู้นำกัมพูชา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ฮุน มาเนต นายกรัฐมนตรีคนปัจจุบัน นอกจากนั้น ยังมีรายงานว่า มีการฟอกเงินผ่านสถาบันการเงินหลักของประเทศ เช่น ABA Bank และ Bank of Cambodia

ล่าสุด ยังมีข้อมูลจากสหประชาขาติ หรือ UN ออกมาตอกย้ำว่า กัมพูชาเป็นแหล่งเครือข่ายการค้ามนุษย์ข้ามชาติบังคับเหยื่อทำงานในศูนย์หลอกลวงไซเบอร์ คนหนุ่มสาวเอเชียถูกหลอกไปทำงาน กลับต้องเป็นทาสยุคใหม่ในศูนย์หลอกลวงออนไลน์ ธุรกิจมืดสร้างรายได้หลายพันล้าน จากเครือข่ายการค้ามนุษย์ระดับอุตสาหกรรมที่บังคับให้คนทำงานเป็นเครื่องมือหลอกลวงออนไลน์ สหประชาชาติระบุว่า ปัญหานี้ไม่ใช่แค่เรื่องเล็กๆ แต่เป็นธุรกิจมืดขนาดใหญ่ที่กำลังขยายตัวอย่างน่ากลัวการหลอกลวงเริ่มต้นง่ายๆ แค่เปิด Facebook, Instagram, TikTok หรือแม้แต่ LinkedIn ก็เจอโฆษณาหางานที่ดูดีโดยเสนอเงินเดือนหลักหมื่น โบนัสทุกเดือน บวกที่พักและอาหารฟรี สำหรับงาน “ออนไลน์” ที่ไม่ต้องใช้ทักษะพิเศษอะไร

ผู้รายงานพิเศษของสหประชาชาติ พบว่า คนที่ตกเป็นเหยื่อจะมาจากทั่วเอเชีย โดยเฉพาะ อินโดนีเซีย เวียดนาม ฟิลิปปินส์ เมียนมา ไทย มาเลเซีย สิงคโปร์ ลาว จีน ฮ่องกง ไต้หวัน ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ อินเดีย บังกลาเทศ และอีกหลายประเทศ เหยื่อส่วนใหญ่เป็นหนุ่มสาววัยทำงาน มีการศึกษาดี รู้จักใช้เทคโนโลยี บางคนเป็นมืออาชีพที่มีประสบการณ์ บางคนจบใหม่ที่กำลังหางานทำ และบางคนเป็นคนวัยกลางคนที่อยากเปลี่ยนอาชีพเมื่อเหยื่อเดินทางถึงแล้ว สิ่งที่รอพวกเขาไม่ใช่งานในออฟฟิศหรูหรา แต่เป็นอาคารที่ดูเหมือนโรงงาน มีกำแพงสูง มีเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยติดปืนคอยเฝ้า

สิ่งแรกที่เกิดขึ้นคือ การริบหนังสือเดินทางและโทรศัพท์ ตัดการติดต่อกับโลกภายนอกทันทีเลย จากนั้นพวกเขาจะถูกแจ้งว่า ต้องทำงานหาเงิน “ตามที่ตกลงกัน” แต่งานที่ว่านั้นไม่ใช่งานธรรมดา พวกเขาต้องนั่งหน้าคอมพิวเตอร์ ทำงานวันละ 12-15 ชั่วโมง บางคนถูกล่ามโซ่ไว้กับโต๊ะทำงาน ไม่ให้ไปไหนได้ แม้แต่ห้องน้ำก็ต้องขออนุญาต งานของพวกเขาคือ หลอกคนอื่นๆ บนอินเทอร์เน็ต โดยเหยื่อเหล่านี้ถูกบังคับให้ทำการฉ้อโกงออนไลน์หลายรูปแบบ เช่น การหลอกลวงความรัก แกล้งทำเป็นหนุ่มสาวหล่อสวย สร้างความสัมพันธ์ทางอินเทอร์เน็ตกับเหยื่อ แล้วค่อยๆ ขอเงิน อ้างว่าเจอปัญหาเร่งด่วน หรือไม่ก็เป็นการลงทุนปลอม ชักชวนให้คนลงทุนในสกุลเงินดิจิทัล หุ้น หรือโครงการต่างๆ ที่เป็นกับดัก แล้วเอาเงินหาย อีกทั้งกาสิโนออนไลน์เก๊ ล่อให้คนเล่นการพนันในเว็บไซต์ปลอม ที่จริงแล้วเงินที่เสียไปตกเป็นของกลุ่มนี้

รายงานของสหประชาชาติระบุด้วยว่า หากเหยื่อไม่สามารถหาเงินได้ตามเป้าที่กำหนด ไม่ว่าจะเป็นในแต่ละวันหรือแต่ละเดือน พวกเขาจะถูกทำร้ายร่างกายและทรมานมีเหยื่อหลายคนถึงกับเสียชีวิตจากการทรมาน หรือเพราะไม่ได้รับการรักษาพยาบาลเมื่อเจ็บป่วย

ที่น่าเศร้าคือ กัมพูชาที่เคยเป็นจุดหมายท่องเที่ยวที่สวยงาม กลับกลายเป็นจุดศูนย์กลางของธุรกิจมืดนี้ โดยเฉพาะตั้งแต่ปี 2021 เป็นต้นมา สหประชาชาติพบว่า เมื่อศูนย์หลอกลวงในเมียนมาถูกปราบปราม พวกเขาก็ย้ายมาตั้งฐานในกัมพูชาแทน ปัจจุบัน มีศูนย์หลอกลวงกระจายอยู่ในพื้นที่ต่างๆ ของกัมพูชา อย่างน้อย 17 แห่ง ได้แก่ สีหนุวิลล์, ไปลิน, อันลองเวง โอสมาจ, พนมเปญ, กัณฑาล, ปุรซัต, เกาะกง, บาเวต, เจรย์ธม, กำปอต, เปรียะสีหนุก, อุทารมีนเจย์, ปอยเปต, สวายเรียง, จังหวัดบันเตียเมนจย์, เขตเศรษฐกิจพิเศษดาราสกอร์ และเขตเศรษฐกิจพิเศษเฮงเท็มมอร์ดา

สิ่งที่น่าตกใจที่สุดคือ ธุรกิจมืดนี้ได้พัฒนาไปสู่ระดับอุตสาหกรรมจริงๆ ไม่ใช่แค่กลุ่มเล็กๆ ที่ทำกันในซอกมุม แต่เป็นเครือข่ายใหญ่ที่มีการลงทุนสร้างอาคาร จ้างเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยติดอาวุธ มีระบบการจัดการที่เป็นมืออาชีพ กลุ่มอาชญากรเหล่านี้สร้างรายได้หลายพันล้านบาทต่อปี จากการหลอกลวงคนทั่วโลก ส่วนหนึ่งจากรายได้นี้ถูกใช้ในการซื้อเจ้าหน้าที่รัฐ นักการเมือง และผู้มีอิทธิพลท้องถิ่น เพื่อให้สามารถดำเนินธุรกิจต่อไปได้

อย่างไรก็ตาม สหประชาชาติไม่ได้ส่งจดหมายให้แค่กัมพูชาประเทศเดียว แต่ยังส่งไปยัง กองทัพเมียนมา, อาเซียน, จีน, ลาว, มาเลเซีย, ฟิลิปปินส์, ไทย และเวียดนาม แสดงให้เห็นว่า ปัญหานี้ไม่ใช่เรื่องของประเทศใดประเทศหนึ่ง แต่เป็นวิกฤตระดับภูมิภาคที่ต้องการการแก้ไขร่วมกัน

โดย ดาโน โทนาลี