นายสำราญ สาราบรรณ์ อธิบดีกรม ส่งเสริมการเกษตรกล่าวว่า การผสมปุ๋ยเคมีใช้เองตามค่าวิเคราะห์ดินเพื่อให้เกษตรกรใช้ปุ๋ยถูกต้องตามความอุดมสมบูรณ์ของดินและความต้องการของพืช เป็นการนำแม่ปุ๋ยชนิดต่างๆมาผสมกันจากแม่ปุ๋ยเคมีที่นิยมใช้ 3 ชนิด ได้แก่ แม่ปุ๋ยไนโตรเจน สูตร 46-0-0 แม่ปุ๋ยฟอสฟอรัส สูตร 18-46-0 และแม่ปุ๋ยโพแทสเซียม สูตร 0-0-60 โดยไม่ต้องใส่สารตัวเติม เช่น ดินขาว ยิบซัม ที่ใช้ผสมเพื่อให้น้ำหนักปุ๋ยครบ 100 กก. เกิดผลดีคือ เกษตรกรได้ปุ๋ยเคมีตามสูตรที่ต้องการเหมาะกับดินและพืชลดต้นทุนเพิ่มผลผลิต ได้ธาตุอาหารจากแม่ปุ๋ยเคมีล้วนๆ ทำให้ได้ใช้ปุ๋ยเคมีในราคาถูกตัดปัญหาปุ๋ยปลอมปุ๋ยไม่ได้มาตรฐาน เนื่องจากการผสมปุ๋ยเคมีใช้เอง ใช้แม่ปุ๋ยทำปลอมยาก

วิธีการผสมปุ๋ยทำไม่ยาก หลังทราบสัดส่วนแม่ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน เตรียมอุปกรณ์ผสมปุ๋ย จากนั้นชั่งน้ำหนักแม่ปุ๋ยแต่ละชนิดตามที่ต้องใช้ ต้องเลือกแม่ปุ๋ยที่ขนาดเม็ดใกล้เคียงกัน ป้องกันปัญหาแยกตัวของเม็ดปุ๋ย นำแม่ปุ๋ยเทลงบนพื้นที่ปูพลาสติกหรืออ่างผสม โดยเทแม่ปุ๋ยน้ำหนักมากที่สุดก่อน แล้วตามด้วยแม่ปุ๋ยที่มีน้ำหนักรองลงมา ผสมคลุกเคล้าให้เข้ากันดี กรณีเกษตรกรรวมกลุ่มกันและต้องการใช้ปุ๋ยผสมเองในปริมาณมากเพื่อบริการสมาชิกของกลุ่ม อาจใช้เครื่องผสมปุ๋ยหรืออุปกรณ์ที่ดัดแปลงมาใช้เพื่อความสะดวกและรวดเร็วยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตามเกษตรกรต้องได้รับการฝึกอบรมเพื่อให้เกิดความรู้และความเข้าใจในการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดินและการผสมปุ๋ยใช้เอง โดยเข้าร่วมเป็นสมาชิกศูนย์จัดการดินปุ๋ยชุมชนในพื้นที่ หรือสอบถามรายละเอียดที่สำนักงานเกษตรอำเภอใกล้บ้านเพื่อให้มีความรู้เรื่องดินและปุ๋ยเพิ่มขึ้นเมื่อผสมปุ๋ยแล้วควรใช้ให้หมดในคราวเดียว แต่หากจำเป็นต้องเก็บไว้ ต้องใช้ภายใน 15 วัน เพราะปุ๋ยที่ผสมแล้วจะชื้นง่าย ทั้งนี้ จากข้อมูลของสมาชิกเกษตรกรศูนย์จัดการดินปุ๋ยชุมชนที่กรมส่งเสริมการเกษตรจัดตั้งขึ้น 882 ศูนย์ สมาชิกที่ปลูกข้าวใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดินและผสมปุ๋ยใช้เองลดต้นทุนค่าปุ๋ยเคมีในนาข้าวได้ ตั้งแต่ร้อยละ 17-51 ขึ้นอยู่กับดิน พันธุ์ข้าว สภาพภูมิอากาศ และราคาแม่ปุ๋ย และผลผลิตเพิ่มขึ้น ร้อยละ 5 -15 ใน ขณะที่พืชอื่นๆ ลดต้นทุนและเพิ่มผลผลิตได้เช่นกันในอัตราที่แตกต่างกันไป

นางสาวศิริพร บุญชู อธิบดีกรมหม่อนไหม เปิดเผยว่า กรมหม่อนไหมบูรณาการกับหน่วยงานต่างๆ ในการพัฒนาอาชีพและยกระดับคุณภาพชีวิตให้ก่ผู้ต้องขังในเรือนจำชั่วคราวเขาระกำ ตามโครงการกำลังใจในพระดำริพระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภา ด้วยกิจกรรมสนับสนุนงานด้านหม่อนไหม ในเรื่ององค์ความรู้การทำเกษตรหม่อนผลสดในระบบอินทรีย์ และการเเปรรูปผลิตภัณฑ์จากหม่อนไหม อาทิ สบู่โปรตีนไหม ครีมอาบน้ำแชมพู คุกกี้โปรตีนไหม สมูทตี้หม่อนผลสดท็อฟฟี่โปรตีนไหม โอ่งใส่ทิชชู่ผ้าไหม เป็นต้น และส่งเสริมการน้อมนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาปรับใช้ในชีวิตประจำวัน เพื่อให้ผู้ต้องขังในเรือนจำพึ่งพาตนเองได้เมื่อพ้นโทษไปแล้ว อีกทั้ง ผลิตภัณฑ์ดังกล่าวจัดจำหน่ายให้แก่นักท่องเที่ยวที่มาศึกษาดูงานด้านเกษตรพอเพียงในเรือนจำอีกด้วย

ทั้งนี้ กรมหม่อนไหมส่งเสริมอาชีพด้านหม่อนไหมภายใต้โครงการกำลังใจฯ ให้ผู้ต้องขังในเรือนจำ 6 แห่ง ผ่านกิจกรรมสนับสนุน 2 หลักสูตรได้เเก่ หลักสูตรการออกเเบบและทอผ้าไหม ที่ทัณฑสถานหญิง เชียงใหม่ และอีกหลักสูตรคือ การเเปรรูปผลิตภัณฑ์จากหม่อนไหม ที่เรือนจำชั่วคราว5 เเห่ง คือ เรือนจำชั่วคราวดอยรอง จ.เชียงราย,เรือนจำชั่วคราวแคน้อย จ.เพชรบูรณ์, เรือนจำชั่วคราวโคกตาบัน จ.สุรินทร์, เรือนจำชั่วคราวเขาพลอง จ.ชัยนาท, และเรือนจำชั่วคราวเขาระกำ จ.ตราด

นอกจากนี้ กรมหม่อนไหมยังสนับสนุนนายธาดา ทริดสังข์ (ถิก) ผู้พ้นโทษจากเรือนจำชั่วคราวเขาระกำ จ.ตราด ให้นำความรู้ด้านแปรรูปผลิตภัณฑ์หม่อนไหมมาประกอบอาชีพ ผลิตน้ำหม่อน แยมหม่อนจำหน่ายในตลาดนัดและเพจบ้านน้ำหม่อนเพื่อหารายได้เลี้ยงครอบครัวอีกด้วย

“กรมหม่อนไหมมอบต้นหม่อนผลสด 50 ต้น มาปลูกและช่วยเรื่องการตลาด พาไปเปิดตลาดด้วยถ้าไม่มีกรมหม่อนไหมวันนี้ ผมคงไม่ได้มายืนจุดนี้ กรมหม่อนไหมสร้างอาชีพ รายได้เเละสร้างอนาคตให้ผมกลับมายืนในสังคมอีกครั้ง ผมขอขอบคุณกรมหม่อนไหมและขอขอบคุณโครงการกำลังใจฯของพระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภาด้วยครับ” นายธาดา กล่าว

คำถาม ระบบวนเกษตร คืออะไร และมีลักษณะอย่างไรครับ ขอทราบความรู้ด้วยครับ

สืบบุญ สงวนสาธร

อ.หลังสวน จ.ชุมพร

คำตอบ

วนเกษตร เป็นเกษตรกรรมที่นำเอาหลักการความยั่งยืนถาวรของระบบป่าธรรมชาติ มาเป็นแนวทางในการทำการเกษตร ให้ความสำคัญกับการปลูกไม้ยืนต้น ไม้ผล และไม้ใช้สอย ให้เป็นองค์ประกอบหลักของไร่นา ผสมผสานกับการปลูกพืชชั้นล่าง ที่ไม่ต้องการแสงแดดมาก หรือได้อาศัยร่มเงา และความชื้นจากการที่มีพืชชั้นบนขึ้นปกคลุม รวมทั้งการจัดองค์ประกอบการผลิตทางการเกษตรให้มีความหลากหลายชนิดของพืชและสัตว์

หลักการของวนเกษตร

ระบบวนเกษตร เป็นการทำการเกษตรในพื้นที่ป่า ได้แก่ การปลูกพืชเกษตรแซมในพื้นที่ป่าธรรมชาติ การนำสัตว์ไปเลี้ยงในป่า การเก็บผลผลิตจากป่ามาใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน และการใช้พื้นที่ป่า ทำการเพาะปลูกสลับกับการปล่อยให้ฟื้นคืนสภาพกลับไปเป็นป่า รวมถึงการสร้างระบบเกษตรให้มีลักษณะเลียนแบบระบบนิเวศป่าธรรมชาติ มีไม้ยืนต้นหนาแน่นเป็นส่วนใหญ่ ทำให้ระบบมีร่มไม้ปกคลุม และมีความชุ่มชื่นสูง

วนเกษตร มีทางเลือกในการปฏิบัติทางการเกษตรแตกต่างกันไปในแต่ละท้องถิ่น และสภาพพื้นที่ โดยนักวิชาการได้จัดแบ่งเป็นกลุ่มใหญ่ๆ 5 ประเภท ดังนี้

1.วนเกษตรแบบบ้านสวน มีต้นไม้และพืชผลหลายชั้นความสูง โดยปลูกไม้ผล ไม้ยืนต้น สมุนไพร และพืชผักสวนครัวในบริเวณบ้าน

2.วนเกษตรที่มีต้นไม้แทรกในไร่นา หรือทุ่งหญ้า เหมาะกับพื้นที่ซึ่งมีลักษณะสูงๆ ต่ำๆ โดยปลูกต้นไม้เสริมในที่ที่ไม่เหมาะสมกับพืชผล เช่น ที่เนิน หรือที่ลุ่มน้ำขัง และปลูกพืชในที่ราบ หรือที่ไม่สม่ำเสมอ

3.วนเกษตรที่มีต้นไม้ล้อมไร่นา เหมาะกับพื้นที่ไร่นา ซึ่งมีลมแรงพืชผลได้รับความเสียหายจากลมพายุอยู่เสมอ จึงต้องปลูกต้นไม้เพิ่มความชุ่มชื้น บังแดดบังลมให้กับพืชที่ต้องการร่มเงาและความชื้น

4.วนเกษตรที่มีแถบต้นไม้และพืชผลสลับกัน เหมาะกับพื้นที่ที่มีความลาดชันเป็นแนวยาวน้ำไหลเซาะหน้าดินมาก แถบต้นไม้ซึ่งปลูกไว้สองถึงสามแถวสลับกับพืชผลเป็นช่วงๆ ปลูกขวางความลาดชัน จะช่วยรักษาหน้าดิน และในระยะยาวจะทำให้เกิดขั้นบันไดดินแบบธรรมชาติให้กับพื้นที่ สำหรับแถบพืช อาจมีความกว้าง 5-20 เมตร ตามความเหมาะสมของพื้นที่

5.วนเกษตรที่ใช้พื้นที่หมุนเวียนปลูกไม้ยืนต้น พืชผล และเลี้ยงสัตว์ เหมาะกับพื้นที่ที่มีขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ ซึ่งมีพื้นที่พอที่จะปลูกพืชผลเป็นแปลงหมุนเวียน โดยมีแปลงไม้ยืนต้นร่วมกับการเลี้ยงสัตว์แบบหมุนเวียนเพื่อฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์ให้กับดิน

การเกษตรรูปแบบวนเกษตรนี้ เหมาะสำหรับชุมชนที่อยู่ใกล้ชิดกับพื้นที่ป่าธรรมชาติ เกษตรกรสามารถผลิตพืชผลโดยไม่ไปกระทบต่อพื้นที่ป่าเดิม วนเกษตรอาศัยความหลากหลายทางชีวภาพ และสามารถฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์จากพื้นดินรกร้างและเสื่อมโทรม เป็นการสร้างแนวกันชนทางกายภาพ จากการลดลงของป่าไม้ที่เหลืออยู่ ทั้งยังเพิ่มศักยภาพของดินในการบำรุงดิน และเกิดความมั่นคงในการผลผลิต

นาย รัตวิ

นายกฤษฎา บุญราช รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยหลังเป็นประธานพิธีเปิดประชุมวิชาการนานาชาติทางสัตวแพทย์และการเลี้ยงสัตว์ ครั้งที่ 43 “The International Conference on Veterinary Science 2019 (ICVS 2019)” ภายใต้แนวคิด “70 ปี สัตวแพทยสมาคมแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ : การเฉลิมฉลองแห่งความสำเร็จ”ว่า ปัจจุบันสัตวแพทย์ไทยก้าวหน้าและเป็นผู้นำด้านสัตวแพทย์ในระดับภูมิภาค จึงเป็นที่น่ายินดีที่วงการสัตวแพทย์ไทยเสริมสร้างความเข้มแข็งของสัตวแพทย์ โดยความร่วมมือทางวิชาการและงานวิจัยที่ทันสมัยระดับนานาชาติ

ทั้งนี้ ช่วงที่ผ่านมาบทบาทของวิชาชีพสัตวแพทย์มีความสำคัญต่อสังคมไทยชัดเจน เช่น การควบคุมโรคระบาดสัตว์ไม่ให้เกิดความสูญเสีย
ชีวิตมนุษย์และสัตว์ และส่งกระทบต่อระบบสาธารณสุขและอุตสาหกรรมปศุสัตว์ของประเทศ อีกทั้ง ยังมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาระบบการผลิตปศุสัตว์ให้มีมาตรฐานสู่อาหารปลอดภัยในระดับโลก จนทำให้ไทยเป็นประเทศผู้ส่งออกผลิตภัณฑ์ปศุสัตว์ที่สำคัญในภูมิภาค ทั้งนี้ โลกมีความต้องการอาหารโปรตีนจากสัตว์เพิ่มขึ้น จึงเป็นสิ่งที่ท้าทายต่อบทบาทของสัตวแพทย์ในการควบคุมระบบการผลิตให้เป็นที่ยอมรับของตลาดโลก ซึ่งปัจจุบันสินค้าปศุสัตว์ไทยสร้างมูลค่าจากการส่งออกปีละกว่า 240,000 ล้านบาท สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นผลงานของบุคลากรในวิชาชีพสัตวแพทย์ พร้อมกันนี้ ได้มอบรางวัลสัตวแพทย์ตัวอย่าง ประจำปี 2561 จำนวน 5 ราย มอบโล่ประกาศเกียรติคุณแก่ผู้สนับสนุนการจัดประชุมวิชาการฯ 19 ราย และมอบทุนการศึกษาแก่นิสิต นักศึกษาคณะสัตวแพทยศาสตร์ 9 สถาบัน 9 ราย

นายสัตวแพทย์สรวิศ ธานีโต อธิบดีกรมปศุสัตว์ ในฐานะที่ปรึกษาสัตวแพทยสมาคมแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ กล่าวเพิ่มเติมว่า ที่ผ่านมาสัตวแพทยสมาคมแห่งประเทศไทยฯ และกรมปศุสัตว์ ร่วมพัฒนางานด้านสัตวแพทย์และวิชาชีพสัตวแพทย์ด้วยดี ไม่ว่าจะเป็นงานวิชาการและการทำกิจกรรมต่างๆ ร่วมกัน โดยสัตวแพทยสมาคมแห่งประเทศไทยฯ เป็นสมาคมวิชาชีพทางสัตวแพทย์แห่งแรกในประเทศไทย ที่ดำเนินกิจกรรมต่างๆ ในการส่งเสริมสามัคคีธรรมและจริยธรรม ยกระดับมาตรฐานการประกอบวิชาชีพสัตวแพทย์ เผยแพร่ความรู้ทางวิชาการให้สมาชิกและสังคม ส่งเสริมการสงเคราะห์สัตว์และช่วยเหลืองานสาธารณกุศล อาทิ จัดกิจกรรมทำหมันสุนัข แมวเพื่อลดประชากรสุนัข แมว และฉีดวัคซีนป้องกันโรคพิษสุนัขบ้าให้สุนัขแมว มีผลให้โรคพิษสุนัขบ้าในประเทศไทยลดลง

นายสัตวแพทย์สมชวน รัตนมังคลานนท์ นายกสัตวแพทยสมาคมแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ กล่าวว่า วัตถุประสงค์การจัดงาน เพื่อเป็นช่องทางนำเสนอความก้าวหน้าด้านวิชาการของสัตวแพทย์ไทย ต่อสมาชิกสัตวแพทย์ทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ ซึ่งปีนี้จัดขึ้นภายใต้แนวคิด “ 70 ปี สัตวแพทยสมาคมแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ :การเฉลิมฉลองแห่งความสำเร็จ” มีการนำเสนอผลงานรวม 85 เรื่อง หัวข้อสัมมนา 3 เรื่อง ได้รับเกียรติจากวิทยากรรับเชิญ ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศจากองค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ (FAO) และองค์การโรคระบาดสัตว์ระหว่างประเทศ (OIE)

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ระยะนี้ต้นมะม่วงเริ่มเข้าสู่ช่วงที่มีใบอ่อนและแทงช่อดอก กรมวิชาการเกษตร แนะเกษตรกรชาวสวนมะม่วงเฝ้าระวังช่วงที่มีสภาพอากาศร้อน และมีอุณหภูมิสูงขึ้น ให้สังเกตการเข้าทำลายของเพลี้ยไฟพริก มักพบตัวอ่อนและตัวเต็มวัยใช้ปากเขี่ยเนื้อเยื่อ และดูดกินน้ำเลี้ยงจากเซลล์พืชบริเวณใบอ่อน ยอดอ่อน ตุ่มตาใบ ตุ่มตาดอก และช่อดอกมะม่วง

ส่วนการเข้าทำลายในระยะติดดอก จะทำให้ช่อดอกหงิกงอ ดอกร่วงไม่ติดผล หรือทำให้ติดผลน้อย การเข้าทำลายบนยอดอ่อน จะทำให้ใบที่แตกใหม่แคระแกร็น ขอบใบและปลายใบไหม้ ใบอาจร่วงตั้งแต่ยังเล็ก สำหรับใบที่มีขนาดโตแล้ว มักพบการเข้าทำลายตามขอบใบ ทำให้ใบม้วนงอและปลายใบไหม้ การเข้าทำลายที่ยอด จะมีความรุนแรงจนทำให้ยอดแห้ง ไม่แทงช่อใบหรือช่อดอก หากพบการระบาดไม่มาก ให้เกษตรกรตัดส่วนที่เพลี้ยระบาดนำไปเผาทำลายทิ้งนอกแปลงปลูก เพราะ เพลี้ยไฟพริก จะอยู่รวมกันเป็นกลุ่มบริเวณส่วนยอดอ่อนของพืช กรณีระบาดรุนแรง ให้พ่นด้วยสารฆ่าแมลง สไปนีโทแรม 12% เอสซี อัตรา 20 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารอะบาเมกติน 1.8% อีซี อัตรา 50 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารไซแอนทรานิลิโพรล 10% โอดี อัตรา 40 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร เพื่อช่วยให้การพ่นสารฆ่าแมลงมีประสิทธิภาพดียิ่งขึ้น เกษตรกรควรพ่นในระยะที่ต้นมะม่วงติดดอกอย่างน้อย 2 ครั้ง คือ ระยะเริ่มแทงช่อดอก และระยะเริ่มติดผลขนาดมะเขือพวง (ประมาณ 0.5-1.0 เซนติเมตร) หากพบเพลี้ยไฟพริกระบาดรุนแรงให้พ่นซ้ำก่อนระยะดอกบาน หลีกเลี่ยงการพ่นสารฆ่าแมลงในระยะดอกบาน เพราะอาจเป็นอันตรายต่อแมลงผสมเกสร

44 ปี ส.ป.ก. ตั้งเป้าพัฒนาคุณภาพชีวิตเกษตรกรในพื้นที่ปฏิรูปที่ดินให้มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น เน้นส่งเสริมการสร้างอาชีพให้เข้มแข็ง มีรายได้เพียงพอเลี้ยงครอบครัว ตามนโยบายของรัฐบาล ภายใต้แนวคิด “น้อมนำศาสตร์พระราชา พัฒนาสู่เกษตรกร 4.0” เพื่อเทิดพระเกียรติ ในหลวงรัชกาลที่ 9 และเฉลิมฉลองในหลวงรัชกาลที่ 10 ในการสร้างความเข้มแข็งให้กับเกษตรกรและคุ้มครองพื้นที่เกษตรกรรมภายใต้บริบทเปลี่ยนแปลงยุค 4.0 เพื่อสร้างความกินดีอยู่ดีและสร้างความเข้มแข็งให้เกษตรกร ในเขตปฏิรูปที่ดินทั่วประเทศ

นายกฤษฎา บุญราช รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) เป็นองค์กรหลักของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ในการจัดหาและดูแลที่ดินเกษตรกรรมสำหรับผู้ไร้ที่ดินทำกินหรือมีที่ทำกินไม่เพียงพอ พร้อมทั้งส่งเสริมและพัฒนาทักษะอาชีพให้ผู้ที่ได้รับที่ดิน มีคุณภาพชีวิตดีขึ้น มีรายได้ที่เพียงพอ และมีความยั่งยืนในการประกอบอาชีพ โดยเฉพาะการพัฒนาพื้นที่โครงการ จัดที่ดินทำกินให้ชุมชนตามนโยบายรัฐบาล (คทช.) ที่มีขนาด 800-1,000 ไร่ขึ้นไป ได้เร่งรัดให้ ส.ป.ก. เข้าไปส่งเสริมระบบการเกษตรแบบแปลงใหญ่และส่งเสริมให้ทำการผลิตแบบลดการใช้สารเคมี เช่น การทำเกษตรปลอดภัย หรือการทำเกษตรอินทรีย์ พร้อมสนับสนุนให้กลุ่มเกษตรกรหรือสหกรณ์สามารถบริหารจัดการการผลิตและการตลาดได้เองตลอดห่วงโซ่ เพื่อให้เกษตรกรที่ได้รับที่ คทช. ไปแล้วต้องอยู่และตั้งตัวได้ภายใน 3-5 ปีต่อจากนี้ไป

ด้าน ดร.วิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข เลขาธิการสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม เปิดเผยว่า ในโอกาสครบรอบ 44 ปี ส.ป.ก. ยังคงพร้อมที่จะให้การช่วยเหลือและสนับสนุนพี่น้องเกษตรกรในเขตปฏิรูปที่ดินให้มีคุณภาพชีวิตความเป็นอยู่ที่ดียิ่งขึ้น โดยจะเร่งขับเคลื่อนการพัฒนาใน 6 ประเด็น คือ 1. การแก้ไขกฎหมายเกี่ยวกับการปฏิรูปที่ดินให้มีความเหมาะสมและทันสมัยต่อสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปในปัจจุบัน 2. การแต่งตั้งผู้ดูแลพื้นที่ ส.ป.ก. (Area Manager) ในทุกจังหวัดเพื่อทำหน้าที่บูรณาการการพัฒนาพื้นที่ทั้งในเรื่องของน้ำ ดิน ไฟฟ้าที่อยู่อาศัย เส้นทางคมนาคม การนำตลาดเข้าหาเกษตรกร และการสร้างเครือข่ายกับภาครัฐ สถานศึกษา และภาคเอกชน 3.การจำแนกพื้นที่การใช้ประโยชน์ที่ดินในเขตปฏิรูปที่ดินจากการขยายตัวของเขตเมืองและพาณิชยกรรมเพื่อหาแนวทางแก้ไขและป้องกันปัญหาการใช้ที่ดินผิดวัตถุประสงค์ 4.การขยายบริการ Mobile Unit หรือศูนย์บริการประชาชนเคลื่อนที่เพื่ออำนวยความสะดวกแก่พี่น้องเกษตรกรให้ครอบคลุมทุกพื้นที่พร้อมเพิ่มจำนวนรอบการให้บริการให้มากขึ้น 5.การปรับปรุงและขยายศูนย์บริการประชาชน ณ สำนักงานปฏิรูปที่ดินจังหวัดให้มีความกว้างขวางมากขึ้น มีนั่งพักคอยเพียงพอ และมีน้ำดื่มสะอาดบริการ เพื่อความสะดวกสบายของพี่น้องเกษตรกรในการมาติดต่อใช้บริการ 6. การจัดซื้อเครื่องหาพิกัดด้วยสัญญาณดาวเทียม (GNSS ชนิด Rover) จำนวน 88 ชุด เพื่อเพิ่มความรวดเร็วในการสำรวจรังวัดและจัดทำแผนที่รูปแปลงที่ดินเกษตรกร

สัปดาห์ที่ผ่านมา เป็นวันครบรอบ 44 ปี ของการจัดตั้งสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) ซึ่งตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา ส.ป.ก.ได้ยึดมั่นพระบรมราโชบายของในหลวงรัชกาลที่ 9 เป็นหลักแนวทางดำเนินงาน โดยการผสมผสานแนวคิดของการจัดที่ดิน พัฒนาที่ดิน พัฒนาอาชีพ และสร้างความเข้มแข็งให้กับเกษตรกรในรูปแบบสหกรณ์ เพื่อสร้างความกินดีอยู่ดีและสร้างความเข้มแข็งให้กับเกษตรกร รวมถึงการคุ้มครองที่ดินเกษตรกรรมให้เป็นของเกษตรกรตลอดไป และในโอกาสที่ ส.ป.ก. ก้าวสู่ปีที่ 44ดร.วิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข เลขาธิการ ส.ป.ก. บอกว่า ต่อจากนี้ไป ส.ป.ก.จะต้องปรับเปลี่ยนบทบาทของตัวเองจากนักจัดที่ดินมาเป็นนักพัฒนาในเชิงพื้นที่ให้มากขึ้น และจะต้องสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับพื้นที่ ส.ป.ก. ให้สูงขึ้นกว่าที่ผ่านมา จึงได้สั่งการให้ปฏิรูปที่ดินจังหวัดทุกจังหวัด แต่งตั้งเจ้าหน้าที่ท่านใดท่านหนึ่งเป็น ผู้จัดการพื้นที่เพื่อดูแลพื้นที่ ส.ป.ก. แต่ละพื้นที่หรือแปลง ขึ้นอยู่กับความเหมาะสมของพื้นที่ ซึ่งผู้จัดการพื้นที่จะต้องรู้ทุกอย่างทุกมิติที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่และเกษตรกร เช่น สภาพพื้นที่ การใช้ประโยชน์ในพื้นที่ โครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็นในพื้นที่ วิถีชีวิตความเป็นอยู่ของเกษตรกร และแนวทางการบูรณาการเพื่อการพัฒนาในองค์รวม รวมถึงรูปแบบและแนวทางการพัฒนาพื้นที่เกษตรกรรมในรูปแบบต่าง ๆ ทั้งการน้อมนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงและทฤษฎีใหม่ของในหลวงรัชกาลที่ 9 แนวทางเกษตรวิชญาของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร การทำเกษตรแบบปลอดภัย (GAP) เกษตรอินทรีย์ เกษตรผสมผสานวนเกษตร การส่งเสริมการแปรรูป การวางแผนการผลิตและการตลาดมาใช้ให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม อีกทั้ง การทำงานของ ส.ป.ก. ต่อจากนี้จะเปรียบเสมือนเป็นหน่วย social enterprise มี ปทจ. เป็นผู้จัดการพื้นที่ และมีผู้บริหาร ส.ป.ก. ทั้ง 4 ท่านเป็น supervisor และมีหน่วยงานส่วนกลางเป็น backbones ที่จะสนับสนุนการทำงานให้เป็นทีมเดียวกัน และมีทิศทางที่จะขับเคลื่อนไปสู่เป้าหมายเดียวกัน คือ “การที่เกษตรกรในพื้นที่ ส.ป.ก. อยู่ได้ อยู่ดี อยู่อย่างยั่งยืน” มีรายได้ที่เพียงพอและมีความสุขในครอบครัว การทำงานของ ส.ป.ก. ต่อจากนี้ไป จะถูกขับเคลื่อนด้วยค่านิยม “ALRO ALERT” ที่จะปลุกให้คน ส.ป.ก. ได้ตื่นตัว ตื่นรู้ ตื่นรุก และมุ่งตอบสนองการทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ถูกต้อง และรวดเร็ว เพื่อให้ที่ดิน ส.ป.ก. เป็นพื้นที่เกษตรกรรมผืนสุดท้ายของประเทศ ที่จะสร้างความมั่นคงด้านอาหารให้กับคนไทย ตลอดไป…

ผลไม้ภาคตะวันออกกำลังทยอยออกสู่ตลาด กรมส่งเสริมการเกษตร ได้เตรียมรับมือวางแผนบริหารจัดการผลไม้แบบเบ็ดเสร็จ โดยเฉพาะทุเรียนเน้นรณรงค์พิเศษสั่งจับตาเพื่อควบคุมและป้องกันทุเรียนอ่อนไม่ให้ออกนอกแหล่งผลิต ซึ่งจากการคาดการณ์ปริมาณผลผลิตผลไม้ในภาคตะวันออกปี 2562 จะมีผลผลิตรวม ทั้ง 4 ชนิด ประกอบด้วย ทุเรียน มังคุด เงาะ และลองกอง ประมาณ 911,434 ต้นโดยผลผลิตจะออกมากช่วงกลางเดือนเมษายน ต่อเนื่องถึงกลางเดือนพฤษภาคม 2562 ซึ่งผลผลิตภาพรวมของทั้ง 4 ชนิดจะเพิ่มขึ้นจากปีที่ผ่านมาทุกชนิด คือ ทุเรียน จำนวน 511,872 ตัน เพิ่มขึ้นจากปี 2561 ที่มีจำนวน 403,906 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 26.73 เงาะ จำนวน 194,513 ตัน เพิ่มขึ้นจากปี 2561 ที่มีจำนวน 173,224 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 12.29 มังคุด จำนวน 181,390 ตัน เพิ่มขึ้นจากปี 2561 ที่มีจำนวน 73,576 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 146.53 และลองกอง จำนวน 23,659 ตัน เพิ่มขึ้นจากปี 2561 จำนวน 16,319 ตัน เพิ่มขึ้นร้อยละ 44.98 โดยประชุมคณะกรรมการพัฒนาและบริหารจัดการผลไม้ (Fruit Board) ได้เห็นชอบแผนบริหารจัดการผลไม้ภาคตะวันออก (ทุเรียน เงาะ มังคุด ลองกอง) ให้เป็นไปตามกลไกของตลาดปกติ เน้นการบริหารจัดการเชิงคุณภาพ 3 ระยะ ตั้งแต่ระยะก่อนเก็บเกี่ยว โดยส่งเสริมการผลิตให้ได้คุณภาพตามมาตรฐาน GAP รวมกลุ่มแปลงใหญ่ และเชื่อมโยงตลาดล่วงหน้า ระยะเก็บเกี่ยว แนะนำเก็บเกี่ยวระยะเหมาะสม ป้องปรามผลผลิตด้อยคุณภาพออกสู่ตลาด ส่งเสริมการจำหน่ายผลไม้คุณภาพ ระยะหลังเก็บเกี่ยว ให้คำแนะนำการเตรียมความพร้อมของต้นสำหรับฤดูต่อไป ส่วนการจัดการเชิงปริมาณ ก่อนเก็บเกี่ยว ให้สำรวจและจัดทำข้อมูลประมาณการผลผลิต ระยะเก็บเกี่ยว ส่งเสริมการประชาสัมพันธ์และบริโภคผลไม้ตามฤดูกาล หลังเก็บเกี่ยว ส่งเสริมการแปรรูปเพิ่มมูลค่าผลไม้ พร้อมติดตามสถานการณ์ ประเมินผล เพื่อปรับปรุงแนวทางการบริหารจัดการผลไม้ปีต่อไป โดยในช่วงที่ผลผลิตออกมาก (peak) เกษตรกรต้องสามารถจำหน่ายผลผลิตได้ในราคาไม่ต่ำกว่าต้นทุนการผลิต และราคาเฉลี่ยของผลผลิตตลอดฤดูกาลมีราคาสูงกว่าต้นทุนการผลิตไม่ต่ำกว่าร้อยละ 30

สำหรับทุเรียนซึ่งเป็นผลไม้ยอดนิยมของตลาดและผู้บริโภคได้กำหนดมาตรการระยะสั้นเพื่อควบคุมและป้องกันทุเรียนอ่อนไม่ให้ออกนอกแหล่งผลิต ด้วยการจัดตั้งชุดเฉพาะกิจเพื่อช่วยกันสกัดกั้นทุเรียนอ่อนในจังหวัดที่เป็นแหล่งผลิตที่สำคัญ โดยใช้บทลงโทษทางกฎหมาย พร้อมทั้งรณรงค์แก้ไขปัญหาทุเรียนด้อยคุณภาพ ด้วยการส่งเสริมให้เกษตรกรทำผลผลิตให้ได้มาตรฐาน GAP ส่งเสริมการบริโภคผลไม้โดยตรงกับผู้บริโภค การใช้สติ๊กเกอร์ติดขั้วทุเรียนเพื่อรับรองคุณภาพสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้…

ขุนเกษตรา

ดร.ทองเปลว กองจันทร์ อธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยว่า กรมชลประทานได้รับมอบหมายจากนายกฤษฎา บุญราช รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ให้เป็นหน่วยงานหลักในการบริหารจัดการน้ำ ตลอดแนวทางวางแผนและแก้ปัญหาภัยแล้งที่อาจเกิดขึ้นได้ร่วมกับหน่วยอื่นที่เกี่ยวข้อง พร้อมสั่งการให้โครงการชลประทานจังหวัดทุกจังหวัดจัดทำข้อมูลสำรวจและวางแผนบริหารจัดการน้ำในแหล่งน้ำต้นทุนที่กรมชลประทานรับผิดชอบดูแล รวมไปถึงแหล่งน้ำธรรมชาติในเขตชลประทาน ตลอดจนประเมินด้วยว่าในพื้นที่ดังกล่าวมีปริมาณน้ำเพียงพอหรือไม่ และพื้นที่ใดเสี่ยงต่อปัญหาการขาดแคลนน้ำ

ส่วนพื้นที่นอกเขตชลประทาน ให้บูรณาการทำงานร่วมกับกรมพัฒนาที่ดินและเกษตรจังหวัด ในการดำเนินการสำรวจแหล่งน้ำในพื้นที่ว่ามีอะไรบ้าง เพียงพอต่อความต้องการหรือไม่ ถ้าประเมินแล้วไม่เพียงพอให้พิจารณาว่าอยู่ใกล้แหล่งน้ำหรืออ่างเก็บน้ำอะไรบ้าง ขุดชักน้ำมาใช้ได้หรือไม่ หรือสำรวจดูว่ามีบ่อน้ำบาดาลในบริเวณใกล้เคียงหรือไม่ หากไม่มีให้คำนึงถึงความจำเป็นที่ต้องขนส่งน้ำไปให้ประชาชนในพื้นที่นั้นๆ ด้วย พร้อมทั้งให้รวบรวมข้อมูลสถานการณ์น้ำ จัดทำเป็นรายงานสรุปนำเรียนผู้ว่าราชการจังหวัดให้รับทราบสถานการณ์น้ำในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง เพื่อวางแผนบริหารจัดการน้ำในพื้นที่จังหวัดนั้นๆ ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน นอกจากนี้ กรมชลประทานยังเตรียมเครื่องจักร-เครื่องมือรวม 4,850 หน่วย กระจายในพื้นที่ชลประทานและพื้นที่เสี่ยงภัยแล้งทั่วประเทศ ซึ่งพร้อมเข้าสนับสนุนภารกิจช่วยเหลือพื้นที่ประสบภัยแล้งได้ทันทีที่ได้รับการร้องขอ

ส่วนแผนใช้น้ำช่วงฤดูแล้ง ขณะนี้การจัดสรรน้ำเป็นไปตามแผนที่วางไว้ ปริมาณน้ำใช้การได้คงเหลือประมาณ 27,492 ล้านลบ.ม. มีการจัดสรรน้ำในฤดูแล้งไปแล้วประมาณ 15,639 ล้านลบ.ม. หรือคิดเป็นร้อยละ 68 ของแผนฯทั้งประเทศ เพียงพอที่จะสนับสนุนการใช้น้ำ เพื่ออุปโภค-บริโภค รักษาระบบนิเวศน์ การเกษตร และอุตสาหกรรม ในเขตชลประทาน ส่วนพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยานั้น ใช้น้ำไปแล้วประมาณ 6,183 ล้านลบ.ม. หรือคิดเป็นร้อยละ 77 ของแผน คงเหลือปริมาณน้ำที่ใช้การได้ตามแผนฯประมาณ 1,817 ล้านลบ.ม.

สำหรับผลการเพาะปลูกพืชฤดูแล้งปี 61/62 ทั้งประเทศ เพาะปลูกไปแล้ว 8.59 ล้านไร่ คิดเป็นร้อยละ 82 ของแผนฯ เก็บเกี่ยวผลผลิตไปแล้ว 0.87 ล้านไร่ อย่างไรก็ตาม ในส่วนลุ่มน้ำเจ้าพระยามีการเพาะปลูกข้าวนาปรังไปแล้วประมาณ 5.85 ล้านไร่ เกินแผนไปแล้วร้อยละ 10 หรือประมาณ 550,000 ไร่ เก็บเกี่ยวผลผลิตไปแล้ว 0.52 ล้านไร่ ขอให้เกษตรกรงดทำนาปรังต่อเนื่อง (นารอบที่ 3) เพื่อให้มีปริมาณน้ำสำรองไว้ใช้ในอนาคตเพียงพอ เนื่องจากกรมอุตุนิยมวิทยาคาดการณ์ว่าฤดูแล้งปีนี้มีท่าทีว่าจะเกิดขึ้นหลายพื้นที่และระยะเวลายาวนานมากขึ้น จึงขอให้ทุกคนช่วยกันรณรงค์เรื่องการประหยัดน้ำด้วย