นายประชา เกษลี ผู้อำนวยการโครงการชลประทานบึงกาฬ กรมชลประทานเปิดเผยว่า กรมชลประทานเตรียมดำเนินโครงการบรรเทาอุทกภัยอำเภอเมืองบึงกาฬ หลังคณะรัฐมนตรีเห็นชอบเมื่อปลายปี 2561 ที่ผ่านมา เพื่อลดความเสียหายจากอุทกภัยที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งบริเวณศูนย์ราชการจังหวัดบึงกาฬ เรือนจำจังหวัดบึงกาฬ สถาบันราชภัฏอุดรธานี วิทยาเขตบึงกาฬ และพื้นที่เกษตรกรรมรอบหนองกุดทิง ซึ่งโครงการดังกล่าวเป็นการแก้ปัญหาน้ำท่วม น้ำแล้งริมแม่น้ำโขงอย่างเป็นระบบ (Area Base) ตามนโยบายรัฐบาล โดยเฉพาะพื้นที่กลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1 ซึ่งประกอบด้วย จ.บึงกาฬ เลย หนองคาย หนองบัวลำภู และอุดรธานี

ทั้งนี้ จ.บึงกาฬ เป็นจังหวัดที่มีฝนตกมากที่สุดในภาคอีสานมีค่าเฉลี่ยรายปีสูงถึง 2,670 มิลลิเมตร สูงกว่าค่าเฉลี่ยปริมาณฝนรายปีของภาคอีสานอยู่ถึง 1,098 มิลลิเมตร เนื่องจากได้รับอิทธิพลจากลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้และพายุจรที่ทำให้เกิดฝนตกหนักติดต่อกัน นอกจากนี้ ด้วยลักษณะภูมิประเทศที่มีหนองกุดทิง ซึ่งเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำระดับนานาชาติตั้งอยู่ในตัวเมืองรับน้ำจากลุ่มน้ำห้วยกำแพง สาขาของแม่น้ำโขง จึงได้รับอิทธิพลจากระดับน้ำในแม่น้ำโขงโดยตรงเกิดปัญหาอุทกภัยเป็นประจำ จากสถิติข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมจาก GISTDA พบว่าเกิดปัญหาน้ำท่วม 10 ปี จากทั้งหมด 12 ปี เช่น ในฤดูฝนปีที่ผ่านมาก็เกิดปัญหาน้ำท่วมค่อนข้างรุนแรง

สำหรับโครงการบรรเทาอุทกภัย อ.เมืองบึงกาฬ ประกอบด้วยงานสำคัญคือ 1.สร้างประตูระบายน้ำห้วยกำแพงขนาดบานกว้าง 6 เมตร 6 ช่อง พร้อมระบบระบายน้ำ กั้นระหว่างลำห้วยกำแพงที่ปากห้วยกำแพงก่อนไหลลงแม่น้ำโขงเพื่อปิดกั้นไม่ให้น้ำจากแม่น้ำโขงไหลย้อนเข้ามาจะบรรเทาปัญหาน้ำท่วมดังกล่าวได้ และยังกักน้ำไว้ในหนองกุดทิงส่งเสริมการท่องเที่ยวได้ตลอดปี 2.ก่อสร้างคันกั้นน้ำรอบศูนย์ราชการป้องกันน้ำเข้าท่วมสถานที่สำคัญความยาว 3.15 กิโลเมตร พร้อมระบบระบายน้ำ 3.ปรับปรุงฝายน้ำล้นห้วยกำแพงที่มีอยู่เดิม 4.ปรับปรุงท่อลอดบริเวณหนองเบ็น ซึ่งอยู่ด้านบนของหนองกุดทิงให้เป็นประตูระบายน้ำเพิ่มประสิทธิภาพระบายน้ำ และ5.พัฒนาระบบชลประทานรอบหนองกุดทิง โดยขยายพื้นที่ ส่งน้ำของสถานีสูบน้ำด้วยไฟฟ้าบ้านท่าโพธิ์ 2 ซึ่งจะเพิ่มพื้นที่ส่งน้ำได้ 280 ไร่ พร้อมก่อสร้างสถานีสูบน้ำด้วยไฟฟ้าใหม่อีก 5 แห่ง เพิ่มพื้นที่ส่งน้ำได้ 6,320 ไร่

“นอกจากจะช่วยบรรเทาอุทกภัยในตัวเมืองบึงกาฬแล้ว น้ำที่กักจะเป็นน้ำต้นทุนให้พื้นที่เกษตรกรรมรอบหนองกุดทิงได้ตลอดทั้งปีรวม 10,670 ไร่ ทำให้ราษฎรมีความมั่นคงด้านน้ำเพื่อการอุปโภค-บริโภค 17 หมู่บ้านใน 3 ตำบล ทั้งนี้ โครงการบรรเทาอุทกภัยเมืองบึงกาฬคาดว่าจะแล้วเสร็จภายในปี 2565” ผู้อำนวยการโครงการชลประทานบึงกาฬ กล่าวย้ำในตอนท้าย

นางสาวเสริมสุข สลักเพ็ชร์ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร เปิดเผยว่า ช่วงปลายเดือนธันวาคม 2561 ได้รับรายงานผ่านสายด่วนเฝ้าระวังหนอนกระทู้ fall armyworm ว่า พบการระบาดของหนอนกระทู้ fall armyworm ในแปลงปลูกข้าวโพดจ.ตาก กำแพงเพชร อุทัยธานี พิษณุโลก และนครสวรรค์ โดยพบการระบาดของหนอนกระทู้หลายระยะการเจริญเติบโตในแปลงเดียวกัน และเริ่มพบตัวเต็มวัยที่เพิ่งออกจากดักแด้ โดยหนอนกระทู้ fall armyworm จะเข้าทำลายข้าวโพดตั้งแต่ระยะเพิ่งงอก ไปจนถึงข้าวโพดออกฝัก และถ้าเข้าทำลายข้าวโพดอายุ 1-15 วัน จะทำให้ต้นข้าวโพดตายทั้งแปลง ถ้าป้องกันกำจัดไม่ทัน เมื่อข้าวโพดอายุ 30 วันขึ้นไป หนอนที่เริ่มโตจะเข้าไปหลบอาศัยอยู่ในส่วนยอด จากนั้นจะย้ายเข้าไปอาศัยในดอกตัวผู้และฝัก ทำให้ยากต่อการป้องกันกำจัด หากพบระบาดรุนแรงจะทำให้ผลผลิตเสียหาย 73%

อย่างไรก็ตาม สถานการณ์การระบาดของหนอนกระทู้ fall armyworm ที่สำรวจพบสามารถควบคุมได้หากปฏิบัติตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร ซึ่งเกษตรกรที่พบการระบาดเกือบทั้งหมดที่ใช้วิธีกำจัดตามคำแนะนำสามารถควบคุมการระบาดได้ผลน่าพอใจ แต่ที่น่าเป็นห่วงคือ มีเกษตรกรที่ใช้สารฆ่าแมลงชนิดอื่นที่ไม่ได้แนะนำ รวมทั้งยังพ่นสารไม่ถูกช่วงเวลาที่หนอนออกจากที่หลบซ่อน ทำให้การกำจัดไม่ได้ผลและเป็นสาเหตุให้ระบาดเพิ่มขึ้น

อธิบดีกรมวิชาการเกษตร กล่าวว่า วิธีป้องกันกำจัดหนอนกระทู้ fall armyworm ที่ได้ผลตามหลักวิชาการคือ หากพบหนอนขนาดเล็กให้เก็บทำลายทิ้งและใช้ชีวภัณฑ์ ได้แก่ เชื้อ BT สายพันธุ์ไอซาไว หรือ สายพันธุ์เคอร์สตากี้ ชนิดผง อัตรา 40-80 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร พ่นทุก 4-7 วัน เมื่อพบการระบาด หากพบไข่ให้ทำลายโดยเก็บทำลายทิ้งและใช้แมลงหางหนีบ ส่วนตัวเต็มวัยให้ทำลายโดยใช้กับดักกาวเหนียวสีเหลือง 80 กับดัก/ไร่ สำหรับหนอนขนาดใหญ่ให้ทำลายโดยใช้แมลงตัวห้ำ ได้แก่ แมลงหางหนีบหรือมวนพิฆาต และกรณีที่ใช้เคมีให้ใช้สารเคมีตามคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร ชนิดใดชนิดหนึ่ง ได้แก่ 1.สารสไปนีโทแรม (spinetoram) 12% SC อัตรา 20 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร 2.สารคลอแรนทรานิลิโพรล (chlorantraniliprole) 5.17% SC อัตรา 20 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือ สารฟลูเบนไดอะไมด์ (flubendiamide) 20% WG อัตรา 6 กรัม ต่อน้ำ 20 ลิตร 3.สารคลอร์ฟีนาเพอร์ (chlorfenapyr) 10% SC อัตรา 30 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร 4.สารอินดอกซาคาร์บ(indoxacarb) 15% SC อัตรา 30 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร ทั้งนี้ ให้พ่นสารฆ่าแมลงทุก 7 วัน ติดต่อกัน 2-4 ครั้ง และต้องสลับกลุ่มสารทุก 30 วัน เพื่อลดความต้านทานสารป้องกันกำจัดศัตรูพืช ทั้งนี้ หากมีข้อสงสัยสอบถามได้ที่สายด่วนหนอนกระทู้ fall armyworm โทร. 06-1415-2517

คำถาม ผมใช้ปุ๋ยคอกเป็นประจำ บางครั้งก็ไม่ค่อยได้ผลดี แต่ทราบว่ามีการทำปุ๋ยคอกหมักใช้กันได้ผลดี ขอทราบวิธีทำด้วยครับ

แสงศร แดงสุวรรณ

อ.เมือง จ.นครพนม

คำตอบ

การทำปุ๋ยคอกหมัก ทำมาจากปุ๋ยกลุ่มของปุ๋ยธรรมชาติ ซึ่งเป็นปุ๋ยที่ได้จากมูลสัตว์ เช่น มูลวัว มูลไก่ มูลสุกร มูลค้างคาว มาเป็นสารหลักในการทำปุ๋ยคอกหมักที่สามารถใช้อย่างต่อเนื่อง ใช้ได้ทั้งพืชสวนและพืชไร่ โดยที่ไม่เป็นอันตรายต่อต้นไม้และพื้นดิน

ประโยชน์ของการทำปุ๋ยคอกหมักอาจจะทำไว้ใช้เองในครัวเรือน หรือทำในพื้นที่การเกษตรของตัวเอง ช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายอย่างมาก ยังช่วยเพิ่มผลิตและปรับระบบนิเวศในแปลงเกษตรให้มีคุณภาพมากขึ้นกว่าเดิมด้วย

วิธีการทำปุ๋ยคอกหมักมีดังนี้

1. ขั้นเตรียมส่วนผสม

1) ปุ๋ยคอก (มูลวัว มูลไก่ มูลสุกร มูลค้างคาว หรือมูลอื่นๆ) จำนวน 1 ส่วน ที่หาได้ในพื้นที่เกษตรของตัวเอง

2) แกลบดำหรือแกลบเผา 1 ส่วน

3) รำ อย่างละเอียด 1 ส่วน

4) น้ำ EM ปริมาณ 1 ลิตรต่อปุ๋ยคอก 1 ส่วน

5) กากน้ำตาล 1 ลิตรต่อปุ๋ยคอก 1 ส่วน

6) น้ำสะอาด 25 ลิตรต่อปุ๋ยคอก 1 ส่วน

2. ขั้นตอนการทำปุ๋ยคอกหมัก

1) นำปุ๋ยคอกหรือมูลสัตว์ไปตากแดดให้แห้งสนิทโดยใช้ผ้ากระสอบปูกับพื้นราบกลางแจ้ง เทปุ๋ยคอกที่เตรียมไว้ลงไป เกลี่ยให้กระจายออกจากกัน ถ้าก้อนใหญ่ต้องทุบ ไม่ให้เป็นก้อน ตากทิ้งเอาไว้กลางแดด 2 วัน

2) เมื่อปุ๋ยคอกแห้งสนิทดีแล้ว ให้เอามาคัดแยกสิ่งแปลกปลอมออกไปให้หมด เช่น ใบไม้กิ่งไม้ พลาสติก เชือก เศษผงต่างๆ เป็นต้น

3) นำปุ๋ยคอกมาคลุกเคล้าให้เข้ากันดีกับรำและแกลบ โดยใช้จอบเกลี่ยไปมาทีละน้อย ต้องคลุกให้เข้ากันเป็นเนื้อเดียวส่วนผสมเป็นสิ่งสำคัญมากและมีผลต่อคุณภาพของปุ๋ยคอกหมักที่ได้ด้วย

4) นำปุ๋ยคอกมาผสมกับน้ำ EM กากน้ำตาลและน้ำสะอาด ให้เข้าด้วยกัน ให้ผสมลงในถังขนาดใหญ่ แล้วใช้ฝักบัวรดน้ำตักขึ้นมาทีละน้อย ราดลงบนส่วนผสมแห้งที่คลุกเคล้าเอาไว้ เมื่อเทส่วนผสมของน้ำไปรอบหนึ่งแล้ว ให้ใช้จอบคลุกเคล้ารอบหนึ่ง ทำแบบนี้ไปเรื่อยๆ จนกว่าจะได้ส่วนผสมที่มีความชื้นแบบหมาดๆ อย่างทั่วถึง

5) ถ้าหมักในกระสอบ ให้นำส่วนผสมตักใส่ในกระสอบ ตั้งไว้ในที่ที่มีอากาศถ่ายเทได้สะดวก ถ้าหากต้องการหมักในบ่อดิน ก็ต้องขุดบ่อสี่เหลี่ยมเตรียมเอาไว้ก่อน แล้วใส่ส่วนผสมทั้งหมดลงบ่อปิดทับด้วยผ้าใบหรือหญ้าฟางอีกทีหนึ่ง

3. ขั้นตอนการนำปุ๋ยคอกหมักไปใช้งาน

ปุ๋ยคอกหมักที่ได้นี้ จะต้องหมักบ่มไว้เวลาประมาณ 2 สัปดาห์ จึงจะนำไปใช้งานได้ โดยสังเกตและตรวจสอบทันทีเมื่อครบเวลา 2 สัปดาห์ หากปุ๋ยที่ได้ มีสีน้ำตาลเข้มไปจนถึงดำ มีเนื้อปุ๋ยเป็นแบบร่วนซุยไม่เกาะกันเป็นก้อน ระดับความร้อนของปุ๋ยใกล้เคียงกันทั้งหมด ไม่มีส่วนไหนร้อนหรือเย็นไปมากกว่ากัน และมีกลิ่นฉุนมากขึ้น ก็หมายความว่า ได้เกิดการย่อยสลายเกิดขึ้นภายในแล้ว สามารถนำไปใช้ได้ตามต้องการ

คุณภาพของปุ๋ยคอกหมักที่ได้นั้น ขึ้นอยู่กับประเภทของปุ๋ยคอกที่นำมาใช้ ความพิถีพิถันในขั้นตอนการทำ และสภาพแวดล้อมระหว่างการหมักบ่ม และที่สำคัญจะต้องหมั่นสังเกตลักษณะของปุ๋ยคอกหมักที่ทำทุกขั้นตอนด้วยนะครับ

นาย รัตวิ

นายฉันทานนท์ วรรณเขจร รองเลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.)เปิดเผยถึงการหารือแนวพัฒนาการสำรวจผลผลิตพืชด้วยดาวเทียม หรือ Crop Production Survey by Satellite ที่ มหาวิทยาลัยเจ้อเจียง และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์หนานจิง ที่สาธารณรัฐประชาชนจีน ซึ่ง สศก.เข้าร่วมโครงการความร่วมมือไทย-จีน (Sino – Thai) ด้านวิชาการระหว่างกระทรวงเกษตรฯของจีนและประเทศไทย

จากการหารือพบว่า ขณะนี้จีนใช้ดาวเทียมที่มีอยู่ในภารกิจด้านการเกษตรและด้านอื่น โดยดาวเทียมหลัก ได้แก่ HJA/B , GF-1, GF-2 , GF-6 , Sentinel-2 และ CBERS ซึ่งมีรายละเอียดภาพระดับสูง ร่วมกับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่มีอยู่ โดยเชื่อมโยงหรือส่งข้อมูลถึงกันได้ด้วยอินเตอร์เนต (Internet of Things : IoT) เชื่อมโยงเซ็นเซอร์ที่กระจายอยู่มากกว่า 2,000 จุดทั่วประเทศ รวมทั้งใช้อากาศยานไร้คนขับ (Unmanned Aerial Vehicle : UAV) ตรวจสอบค่าความผิดพลาด จากการวัดค่าการเปลี่ยนแปลงของตัวแปรต่างๆ อาทิ อุณหภูมิ ความชื้น และกระแสลม ตลอดจนใช้กล้องวงจรปิดติดตามการเจริญเติบโตของต้นพืชและการเปลี่ยนแปลงอันเนื่องมาจากแมลงศัตรูพืชอีกด้วย

นอกจากนั้น จีนยังใช้ดาวเทียมรายละเอียดสูง ประเมินเนื้อที่และผลผลิตด้านการเกษตรของประเทศอื่นรวมทั้งไทย ในการบริหารนโยบายด้านการเกษตรของประเทศตนเอง หากผลผลิตประเทศอื่นมีปริมาณมาก จีนจะรับซื้อจากต่างประเทศ กลับกันหากปริมาณการผลิตในประเทศอื่นมีปริมาณน้อย จีนจะผลิตสินค้าดังกล่าวในประเทศเพิ่มขึ้น

สำหรับประเทศไทย ขณะนี้สศก.ใช้เทคโนโลยีจากดาวเทียมเพื่อสำรวจผลผลิตทางการเกษตร จากภาพถ่ายดาวเทียม LANDSAT8 ทางเว็บไซต์ https://earthexplorer.usgs.gov/ ร่วมกับแผนที่รายละเอียดสูงจาก Google มาใช้แปลและวิเคราะห์จำแนกเนื้อที่เพาะปลูก และเนื้อที่ยืนต้นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญ ได้แก่ ข้าวนาปี ข้าวนาปรัง มันสำปะหลัง สับปะรดโรงงาน ยางพารา และปาล์มน้ำมัน คาดว่าระยะต่อไป สศก.จะเริ่มใช้ดาวเทียมธีออส 2 (THEOS 2)สำรวจแทน ซึ่งตอบโจทย์การใช้ประโยชน์โดยรวมหลายด้าน ทั้งการเกษตร การจัดการน้ำแบบองค์รวม การจัดการด้านภัยพิบัติ ด้านภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ รวมทั้งความมั่นคงด้านสังคมและเศรษฐกิจ

จากการหารือดังกล่าวเป็นแนวทางพัฒนารูปแบบจัดทำข้อมูลสารสนเทศการเกษตรของประเทศไทยด้วยนวัตกรรมที่ทันสมัย ซึ่งการใช้ภาพถ่ายดาวเทียมรายละเอียดสูง เครื่องมือที่ใช้อินเตอร์เนต IoT และ UAV ถือเป็นแนวทางประยุกต์เพื่อประโยชน์ต่อการบริหารจัดการสินค้าเกษตรของไทยให้แม่นยำ ถูกต้องตอบสนองความต้องการใช้ข้อมูลของผู้ใช้แต่ละระดับต่อไปในอนาคต

รศ.ดร.นันทศักดิ์ ปิ่นแก้ว ภาควิชากีฏวิทยา คณะเกษตร กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน พบผีเสื้อกลางคืนสกุลใหม่ของโลก และตั้งชื่อว่า “Kasetsarta” ผีเสื้อกลางคืน “สกุลเกษตรศาสตร์ (genus Kasetsartra)” ที่พบนี้เป็นผีเสื้อกลางคืนสกุลใหม่ของโลกซึ่งได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสาร ZOOTAXA 4532(1): 95-103 ในวันที่ 17 ธันวาคม 2561 โดยตั้งชื่อสกุลเพื่อเป็นเกียรติให้มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ผีเสื้อสกุลใหม่ของโลกนี้เป็นผลจากการวิจัยในปี 2553 จากโครงการศึกษาความหลากหลายของผีเสื้อหนอนม้วนใบในอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ พบการแพร่กระจายเฉพาะในป่าเต็งรังของอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ได้ตัวอย่างผีเสื้อสกุลนี้ทั้งสิ้น 149 ตัวอย่าง เป็นเพศผู้ 90 ตัวอย่าง และเพศเมีย 59 ตัวอย่าง ตัวอย่างต้นแบบ (Holotype) เก็บรักษาไว้ที่ห้องพิพิธภัณฑ์แมลงสุธรรม อารีกุล ภาควิชากีฏวิทยา คณะเกษตร กำแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม

ผีเสื้อสกุลใหม่นี้เป็นผีเสื้อกลางคืนขนาดเล็ก จัดอยู่ในวงศ์ผีเสื้อหนอนม้วนใบ (Family Tortricidae) วงศ์ย่อย Olethreutinae เผ่า Enarmoniini ปีกแผ่กว้างเพียง 1.3 – 1.5 เซนติเมตร ปีกคู่หน้ามีพื้นปีกสีเหลืองปนน้ำตาลอ่อน และมีแถบสีเหลืองทองสะท้อนแสงพาดตามขวางปีกทั้งสองข้าง 6 แถบ ขอบปีกด้านบนมีขีดเล็กๆ สีน้ำตาลอ่อนจำนวนมากเรียงกันเป็นระเบียบ ปีกคู่หลังมีสีขาว บริเวณมุมปลายปีกเป็นสีเหลืองอ่อน เพศผู้และเพศเมียมีลักษณะคล้ายคลึงกันมากแตกต่างกันอย่างชัดเจนที่ลักษณะของอวัยวะสืบพันธุ์ ในงานวิจัยนี้ยังรายงานผีเสื้อชนิดใหม่ของโลกในสกุล Kasetsartra 1 ชนิด คือ Kasetsartra fasciaura โดยเฉพาะชื่อชนิด fasciaura นั้นมาจากรากศัพท์ภาษาลาติน 2 คำคือ fascia แปลว่า “แถบ” และ aura แปลว่า “สีทอง” ซึ่งเป็นลักษณะเด่นของแถบสีทองสะท้อนแสงที่ปรากฏในปีกคู่หน้าข้างละ 3 แถบนั่นเอง

นายสำราญ สาราบรรณ์ อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตรเปิดเผยว่า ผลจากพายุ“ปาบึก”ที่เคลื่อนเข้าประเทศไทยเมื่อต้นเดือนมกราคม 2562 ส่งผลให้พื้นที่ภาคใต้ประสบอุทกภัย จากการลงสำรวจพื้นที่ของเจ้าหน้าที่กรม คาดว่าจะมีพื้นที่การเกษตรเสียหาย 192,485 ไร่ แยกเป็น พื้นที่เพาะปลูกข้าว 34,567 ไร่ พืชไร่ 3,884 ไร่ รวมถึงพืชสวนและอื่นๆ 154,034 ไร่ พื้นที่การเกษตรที่ได้รับผลกระทบส่วนใหญ่อยู่ใน 9 จังหวัด ได้แก่ ชุมพร สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช กระบี่ ตรัง พัทลุง สงขลา ปัตตานี และนราธิวาส ส่วนประจวบคีรีขันธ์และยะลา มีพื้นที่การเกษตรได้รับผลกระทบเพียงเล็กน้อย

กรมส่งเสริมการเกษตรมีนโยบายเร่งผลิตเชื้อราไตรโคเดอร์มาช่วยเหลือเกษตรกร ผู้ประสบอุทกภัย เพื่อควบคุมศัตรูพืชที่อาจเกิดขึ้นและเข้าทำลายต้นพืชหลังน้ำลด โดยให้สำนักงานเกษตรจังหวัดในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบ ศูนย์ส่งเสริมเทคโนโลยีการเกษตรด้านอารักขาพืช (ศทอ.สุราษฎร์ธานีและสงขลา) และศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชน (ศจช.)ในพื้นที่ ร่วมกันผลิตขยายเชื้อราไตรโคเดอร์มา เป้าหมายรวม 100,000 กิโลกรัม สำหรับใช้ในพื้นที่ที่เข้าร่วมโครงการฟื้นฟูจำนวน 100,000 ไร่

การแจกจ่ายเชื้อราไตรโคเดอร์มาให้เกษตรกรเริ่มวันที่ 19 มกราคม 2561 ให้เกษตรกรสมาชิกแปลงใหญ่ ณ แปลงเรียนรู้เพิ่มประสิทธิภาพการผลิตผลไม้ (ส้มโอทับทิมสยาม) จ.นครศรีธรรมราช หมู่ที่ 16 ต.คลองน้อย อ.ปากพนัง จ.นครศรีธรรมราช โดยมีเจ้าหน้าที่จาก ศทอ.สงขลา ให้คำแนะนำวิธีการใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มาแก่เกษตรกรในพื้นที่ ทั้งนี้ กรมฯจะเร่งแจกจ่ายเชื้อราไตรโคเดอร์มาให้เกษตรกรที่ได้รับผลกระทบในพื้นที่อื่นต่อไป โดยมาตรการการช่วยเหลือจากอุทกภัยครั้งนี้ กรมตั้งศูนย์อำนวยการและฟื้นฟูด้านการเกษตรส่วนกลางและภูมิภาค เพื่อติดตามสถานการณ์ ช่วยเหลือและฟื้นฟู ประกอบกับลงพื้นที่ให้คำแนะนำเกษตรกรดูแลพืชผลการเกษตรหลังได้รับผลกระทบ ถ้าเกษตรกรต้องการปรึกษาเพิ่มเติม ติดต่อได้ที่สำนักงานเกษตรอำเภอในพื้นที่

นายสุพิท จิตรภักดี ผอ.ส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรที่ 5 จังหวัดสงขลา กล่าวว่า การใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มาควบคุมโรคพืชหลังน้ำลด โดยเฉพาะโรครากเน่าโคนเน่า ซึ่งในไม้ผล (ส้มและทุเรียน) ต้นพืชจะแสดงอาการใบสลด ใบเริ่มเหลืองและร่วง หากขุดจะพบอาการรากเน่า และบางครั้งพบอาการเน่าบริเวณโคนลำต้น โดยมีน้ำเยิ้มสีน้ำตาลแดงไหลซึมออกมา หากอาการลุกลามรอบลำต้น ต้นจะตาย ให้ใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มา 1 กิโลกรัมผสมรำข้าว 4 กิโลกรัม ปุ๋ยหมักหรือปุ๋ยคอกเก่า 100 กิโลกรัม คลุกเคล้าให้เข้ากัน โรยรอบโคนต้นประมาณ 5 กิโลกรัมต่อต้น หรือใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มา 1 กิโลกรัม ผสมน้ำ 200 ลิตร ล้างให้สปอร์ออกมา แล้วกรองเอาน้ำที่มีสปอร์ไปพ่น รด หรือราด บริเวณโคนต้น ส่วนโรครากเน่า-โคนเน่าในพืชผักใช้ส่วนผสมของเชื้อ 1 กำมือ (ประมาณ 30 กรัม) โรยรอบโคนต้น

ดร.ทองเปลว กองจันทร์ อธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยถึงสถานการณ์น้ำช่วงฤดูแล้งว่า กรมชลประทานเก็บกักไว้ใช้ช่วงฤดูแล้งซึ่งจะเริ่มตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2561 ที่ผ่านมาจำนวน 39,570 ล้านลูกบาศก์เมตร (ลบ.ม.)โดยเก็บกักไว้ในอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ 35 แห่ง 34,151 ล้านลบ.ม. อ่างเก็บน้ำขนาดกลาง 412 แห่ง 3,274 ล้านลบ.ม. และแหล่งน้ำจากหน้าฝายทดน้ำ แก้มลิงต่างๆ ก 2,145 ล้านลบ.ม. พร้อมทั้งได้ทำการวางแผนจัดสรรไว้ใช้ในกิจกรรมการใช้น้ำในด้านต่างๆ 23,100 ล้านลบ.ม. หรือร้อยละ 58 ของน้ำที่ใช้การได้ แบ่งเป็นการจัดสรรน้ำเพื่อเกษตรกรรม 13,953 ล้านลบ.ม. เพื่อรักษาระบบนิเวศ 6,440 ล้านลบ.ม. เพื่อการอุปโภค-บริโภค 2,404 ล้านลบ.ม. เพื่อการอุตสาหกรรม 303 ล้านลบ.ม. และน้ำที่เหลืออีก 16,470 ล้านลบ.ม. (ร้อยละ 42 ของน้ำที่ใช้การได้) เก็บเป็นน้ำสำรองไว้ต้นฤดูฝน กรณีฝนมาล่าช้า หรือฝนทิ้งช่วย

“เมื่อเริ่มเข้าสู่ปีใหม่ 256 เราใช้น้ำไปแล้ว 7,750 ล้านลบ.ม. และทำนาปรังแล้ว 4.78 ล้านไร่จากแผน 8.03 ล้านไร่ แต่เมื่อตรวจสอบปริมาณน้ำทั้งหมดพบว่ามีน้ำเหลืออยู่ถึง 34,970 ล้านลบ.ม. แสดงว่ามีมวลน้ำไหลเพิ่มขึ้น 3,150 ล้านลบ.ม. ซึ่งเป็นผลจากน้ำฝนที่เติมเข้าเขื่อนช่วงเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคมที่ผ่านมา ทำให้เรามีน้ำสำรองก่อนที่ฝนปีนี้จะมามากขึ้น เสถียรภาพความมั่นคงในเรื่องน้ำจึงมากขึ้นด้วย อย่างไรก็ดี กรมชลประทานยังคงส่งน้ำตามแผนเดิม จากนี้ต่อไปยังเหลือน้ำที่ต้องจัดสรรน้ำให้กิจกรรมการการใช้น้ำในด้านต่างๆอีก 15,350 ล้านลบ.ม. กรมชลประทานขอยืนยันว่าจากตอนนี้ต่อเนื่องไปจนถึงเดือนกรกฎาคม ประชาชนและเกษตรกรจะมีน้ำใช้อย่างเพียงพอทุกกิจกรรมในเขตชลประทานอย่างแน่นอน” ดร.ทองเปลวกล่าว

อธิบดีกรมชลประทานกล่าวต่อว่า ฤดูแล้งปี 2561 / 2562 ไม่มีพื้นที่เสี่ยงขาดแคลนน้ำ แต่มีอ่างเก็บน้ำบางแห่งที่มีปริมาณน้ำต้นทุนน้อยเมื่อสิ้นสุดฤดูฝน 2561 จึงจำเป็นต้องบริหารจัดการน้ำอย่างเคร่งครัด 6 แห่ง ได้แก่ อ่างเก็บน้ำอุบลรัตน์ จ.ขอนแก่น และอ่างเก็บน้ำแม่มอกจ.สุโขทัย จะไม่มีการจัดสรรน้ำสนับสนุนการเพาะปลูกพืชฤดูแล้งปี 2561/ 62 อ่างเก็บน้ำลำนางรอง จ.บุรีรัมย์ อ่างเก็บน้ำทับเสลา จ.อุทัยธานี อ่างเก็บน้ำกระเสียว จ.สุพรรณบุรี และ อ่างเก็บน้ำลำพระเพลิง จ.นครราชสีมา จะจัดสรรน้ำสนับสนุนเฉพาะการเพาะปลูกพืชไร่ พืชผัก พืชใช้น้ำน้อย อย่างไรก็ตาม ทุกพื้นที่มีน้ำเพียงพอต่อการอุปโภคบริโภค และรักษาระบบนิเวศน์จนถึงเดือนกรกฎาคม 2562

สำหรับการบริหารจัดการน้ำในอ่างเก็บน้ำทั้ง 6 แห่งดังกล่าวมีคณะกรรมการ Joint Management Committee (JMC) วางแผนใช้น้ำให้เหมาะสมกับน้ำต้นทุน ดังนั้นสิ่งที่หลายคนกังวลว่าน้ำน้อยแล้วจะเกิดปัญหาแย่งชิงน้ำ จึงไม่เกิดขึ้นเลย เพราะจากการติดตามตรวจสอบไม่พบผู้ใดฝ่าฝืนกติกาหรือมติคณะกรรมการ JMC ด้านเกษตรกรสามารถปรับเปลี่ยนการปลูกพืชให้เหมาะสมกับดินและน้ำ โดยใช้ Agri Map ซึ่งจะช่วยประหยัดน้ำ ประหยัดต้นทุน ผลผลิตไม่เสียหายได้อย่างมีประสิทธิภาพ

จากสถานการณ์มลพิษฝุ่นละอองในพื้นที่กรุงเทพมหานคร และปริมณฑล เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง และกรมควบคุมมลพิษมีรายงานค่าฝุ่นละออง PM 2.5 เพิ่มสูงขึ้นเกินมาตรฐาน 50 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ซึ่งส่งผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชนเป็นอย่างมาก กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยนายกฤษฎา บุญราช รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีความห่วงใยพี่น้องประชาชนทั่วกรุงเทพมหานคร จึงสั่งการให้กรมฝนหลวงและการบินเกษตร เร่งดำเนินการแก้ไขปัญหาโดยด่วน โดยได้ตั้งหน่วยปฏิบัติการเคลื่อนที่เร็ว จำนวน 1 หน่วย คือหน่วยปฏิบัติการฝนหลวงเคลื่อนที่เร็วจังหวัดระยอง เตรียมความพร้อมปฏิบัติการในวันที่มีสภาพอากาศเอื้ออำนวยในการทำฝน เพื่อช่วยลดปริมาณฝุ่นละอองในอากาศในพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล มีแผนปฏิบัติการระหว่างวันที่ 15-18 มกราคม 2562 โดยใช้เครื่องบิน CASA จำนวน 2 ลำ ซึ่งจากการปฏิบัติการฝนหลวง แม้จะได้ผลปฏิบัติการที่ไม่ได้ผล 100% ด้วยปัญหาสภาพอากาศไม่เอื้ออำนวย แต่ก็ช่วยให้มีฝนตกลงมาบรรเทาช่วยลดปริมาณฝุ่นละอองในอากาศได้ระดับหนึ่ง และท่านอธิบดีสุรสีห์ กิตติมณฑล อธิบดีกรมฝนหลวงและการบินเกษตร ก็สั่งการให้คณะทำงานคงเตรียมความพร้อมและวางแผนการปฏิบัติการอย่างต่อเนื่องเพื่อนำข้อมูลทั้งหมดมาวิเคราะห์ถึงความเป็นไปได้และวางแผนปฏิบัติการฝนหลวงต่อไป งานนี้ ถือว่ากรมฝนหลวงและการบินเกษตร ได้น้อมนำตำราฝนหลวงพระราชทานของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร มาใช้เป็นแนวทางยึดถือปฏิบัติและใช้เป็นเครื่องมือในการแก้ไขสถานการณ์ภัยพิบัติทางธรรมชาติต่างๆ ให้สอดรับกับความต้องการของประชาชนอย่างแท้จริง ท่านอธิบดีสุรสีห์ เน้นย้ำขอให้ประชาชนมั่นใจในความพร้อมของกรมฝนหลวงฯ ที่จะช่วยบรรเทาปัญหาภัยพิบัติทางธรรมชาติต่างๆ หากมีการเปลี่ยนแปลงหรือมีความคือหน้าของการปฏิบัติการฝนหลวงอย่างไรนั้น พี่น้องประชาชนทุกท่านสามารถติดตามสถานการณ์และข้อมูลข่าวสารได้ทางเว็บไซต์/เพจ Facebook กรมฝนหลวงและการบินเกษตร…

จากเหตุการณ์พายุ “ปาบึก” เคลื่อนตัวเข้าสู่ประเทศไทยเมื่อต้นเดือนมกราคม 2562 ส่งผลให้พื้นที่ภาคใต้ประสบอุทกภัย และจากการลงสำรวจพื้นที่ล่าสุดของเจ้าหน้าที่กรมส่งเสริมการเกษตร คาดว่าจะมีพื้นที่การเกษตรเสียหาย จำนวน 192,485 ไร่ แยกเป็น พื้นที่เพาะปลูกข้าว 34,567 ไร่ พืชไร่ 3,884 ไร่ รวมถึงพืชสวนและอื่นๆ 154,034 ไร่ พื้นที่การเกษตรที่ได้รับผลกระทบส่วนใหญ่อยู่ใน 9 จังหวัด ได้แก่ ชุมพร สุราษฎร์ธานี นครศรีธรรมราช กระบี่ ตรัง พัทลุง สงขลา ปัตตานี และนราธิวาส ส่วนประจวบคีรีขันธ์ และยะลา มีพื้นที่การเกษตรได้รับผลกระทบเพียงเล็กน้อย ซึ่งกรมส่งเสริมการเกษตรมีนโยบายเร่งผลิตเชื้อราไตรโคเดอร์มาช่วยเหลือเกษตรกร ผู้ประสบอุทกภัย เพื่อควบคุมศัตรูพืชที่อาจจะเกิดขึ้นและเข้าทำลายต้นพืชหลังน้ำลด โดยนายสำราญ สาราบรรณ์ อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร มอบหมายให้สำนักงานเกษตรจังหวัดในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบ ศูนย์ส่งเสริมเทคโนโลยีการเกษตรด้านอารักขาพืช (ศทอ.สุราษฎร์ธานีและสงขลา) และศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชน (ศจช.) ในพื้นที่ ร่วมกันดำเนินการผลิตขยายเชื้อราไตรโคเดอร์มา เป้าหมายรวม 100,000 กิโลกรัม สำหรับใช้ในพื้นที่ที่เข้าร่วมโครงการฟื้นฟูจำนวน 100,000 ไร่ โดยการแจกจ่ายเชื้อราไตรโคเดอร์มาให้แก่เกษตรกร จะเริ่มในวันที่ 19 มกราคม 2561 ให้แก่เกษตรกรสมาชิกแปลงใหญ่ ณ แปลงเรียนรู้เพิ่มประสิทธิภาพการผลิตผลไม้ (ส้มโอทับทิมสยาม) จ.นครศรีธรรมราช หมู่ที่ 16 ต.คลองน้อยอ.ปากพนัง จ.นครศรีธรรมราช โดยมีเจ้าหน้าที่จาก ศทอ.สงขลา ให้คำแนะนำวิธีการใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มาแก่เกษตรกรในพื้นที่ อธิบดีสำราญ ยังบอกอีกว่า กรมส่งเสริมการเกษตร จะเร่งดำเนินการแจกจ่ายเชื้อราไตรโคเดอร์มาให้แก่เกษตรกรที่ได้รับผลกระทบในพื้นที่อื่นต่อไป โดยมาตรการการช่วยเหลือจากอุทกภัยครั้งนี้ กรมส่งเสริมการเกษตรจัดตั้งศูนย์อำนวยการและฟื้นฟูด้านการเกษตรส่วนกลางและภูมิภาค เพื่อติดตามสถานการณ์ ช่วยเหลือและฟื้นฟู ทั้งระยะเร่งด่วน ระยะสั้นและระยะยาว ประกอบกับลงพื้นที่ให้คำแนะนำแก่เกษตรกรในการดูแลพืชผลทางการเกษตรหลังได้รับผลกระทบ ซึ่งหากเกษตรกรต้องการปรึกษาเพิ่มเติม สามารถติดต่อได้ที่สำนักงานเกษตรอำเภอในพื้นที่…

สำนักงานส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรที่ 1 จังหวัดชัยนาถ กรมส่งเสริมการเกษตร ได้เคลื่อนนโยบายการตลาดนำการผลิตเชิงรุกโดยเตรียมเปิดตลาดผลิตภัณฑ์เด่นจากทุกกลุ่มเกษตรกรภายใต้ชื่อ “สินค้าดี วิถีเกษตรไทย” ณ ตลาด อ.ต.ก. ระหว่างวันที่ 24-28 มกราคม 2562 เพื่อประชาสัมพันธ์ผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพและมาตรฐานของกลุ่มแม่บ้านให้เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง เพิ่มช่องทางการตลาด หรือมีสถานที่จำหน่ายผลผลิตสินค้าเกษตร เปิดโอกาสให้เกษตรกร ได้พบปะกับผู้บริโภคโดยตรง แลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกัน ซึ่งจะทำให้กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการผลิตสินค้าให้มีคุณลักษณะและปริมาณสอดคล้องกับความต้องการของผู้บริโภค ในขณะที่ผู้บริโภคเกิดความมั่นใจในคุณภาพ และความปลอดภัยของสินค้า ส่งผลให้กลุ่มแม่บ้านเกษตรกร สามารถช่วยเหลือตนเองได้แบบค่อยเป็นค่อยไป เป็นวิถีดำเนินการ ที่เสริมสร้างความเข้มแข็งให้แก่กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรในการผลิตและแปรรูปสินค้าเกษตรที่ดี และกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรสามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน…เชิญไปอุดหนุนสินค้าคุณภาพจากเกษตรกรได้นะครับ

ขุนเกษตรา

ปัจจุบันภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีการเพาะปลูกกาแฟใน 4 จังหวัด ได้แก่ นครราชสีมา เลย อุดรธานี และชัยภูมิ  โดยผลพยากรณ์ปี 2562 (ปีเพาะปลูก 2561/62) ข้อมูล ณ เดือนธันวาคม 2561 คาดว่า ภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีเนื้อที่ให้ผล จำนวน 1,846 ไร่ ผลผลิต 116 ตัน ผลผลิตเฉลี่ย 63 กิโลกรัม/ไร่ โดยจังหวัดนครราชสีมามีเนื้อที่ให้ผลมากที่สุดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รวม 825 ไร่ (ร้อยละ 45) ให้ผลผลิต 56 ตัน ผลผลิตเฉลี่ย68 กิโลกรัม/ไร่

นางสาวทัศนีย์  เมืองแก้ว รองเลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า จากการสำรวจของสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 5 จังหวัดนครราชสีมา (สศท.5) พบว่า แหล่งปลูกกาแฟที่สำคัญของจังหวัดนครราชสีมา อยู่ในอำเภอวังน้ำเขียว และอำเภอสูงเนินนิยมปลูกกาแฟพันธุ์อาราบิก้า ซึ่งพื้นที่อำเภอวังน้ำเขียวจะเป็นการผลิตแบบเกษตรกรรายใหญ่ในรูปแบบบริษัทเอกชน ในขณะที่อำเภอสูงเนิน นิยมปลูกในพื้นที่หมู่บ้านดงมะไฟ ต.มะเกลือเก่า เป็นการดำเนินการในรูปของวิสาหกิจชุมชนดงมะไฟ ซึ่งริเริ่มปลูกกาแฟเมื่อปี 2545 และดำเนินการมาอย่างจริงจังจนกระทั่งเป็นที่รู้จักภายใต้ชื่อ “กาแฟดงมะไฟ” ซึ่งเป็นที่ยอมรับในด้านการปลูกที่มีการเก็บเกี่ยวอย่างมีคุณภาพและบรรจุภัณฑ์ที่ได้มาตรฐาน

ด้านภูมิศาสตร์ พบว่า พื้นที่กาแฟที่ปลูกในจังหวัดนครราชสีมา จะอยู่ที่ระดับความสูง 400-700 เมตร จากระดับน้ำทะเล แหล่งต้นน้ำลำธาร ทำให้กาแฟดงมะไฟ มีอัตลักษณ์ รสชาติกลมกล่อม กลิ่นหอม และที่สำคัญ มีระดับสารคาเฟอีน 1% (มีความเข้มข้นของคาเฟอีนระดับต่ำ ซึ่งดีต่อผู้ที่ชื่นชอบดื่มกาแฟเป็นประจำ) และการนำกาแฟมาปลูกในพื้นที่นี้สามารถสร้างป่าต้นน้ำลำธารที่ดี สร้างงาน สร้างรายได้ สร้างแหล่งเรียนรู้และสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชนได้ นอกจากนี้ สถานที่ปลูกกาแฟดงมะไฟ ยังมีเอกลักษณ์เฉพาะ คือ พิธีรับขวัญแม่กาแฟที่จัดเป็นประจำทุกปีในช่วงเดือนพฤศจิกายน  เพื่อสร้างขวัญกำลังใจให้กับชุมชนอีกทั้งเป็นแหล่งท่องเที่ยวแบบยั่งยืนให้กับชุมชนอีกด้วย

กาแฟดงมะไฟ ได้รับการจดขึ้นทะเบียนผลิตภัณฑ์สินค้าสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (Geographical Indications: GI) เมื่อวันที่ 31 มีนาคม 2559  และในปี 2561 กาแฟดงมะไฟได้รับรางวัลมาตรฐาน SME Start up ในโครงการพัฒนาสู่สุดยอด SME จังหวัด (SME Provincial Champions)

ทั้งนี้ กาแฟ สามารถให้ผลผลิตตลอดทั้งปี โดยให้ผลผลิตในปีที่ 3 เป็นต้นไป และผลผลิตจะออกมากสุดในเดือนกุมภาพันธ์ – มีนาคม สำหรับเกษตรกร หรือท่านที่สนใจข้อมูลเพิ่มเติมด้านการผลิตและการตลาดสินค้ากาแฟ หรือพืชเศรษฐกิจอื่นที่สำคัญในจังหวัด สามารถขอข้อมูลได้ที่ สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 5 โทรศัพท์ 0-4446-5120 หรือ อีเมล zone5@oae.go.th