นายประพัฒน์ ปัญญาชาติรักษ์ ประธานสภาเกษตรกรแห่งชาติ เป็นประธานเปิดประชุมสัมมนา “โครงการรับฟังความคิดเห็นเตรียมความพร้อมเปิดเสรีสินค้าโคนม และโคเนื้อของไทย (FTA)” พร้อมกล่าวว่า จากความตกลงการค้าเสรี (FTA)ไทย-ออสเตรเลีย และไทย-นิวซีแลนด์ มีกำหนดต้องเปิดตลาดโดยลดภาษีเหลือ 0% ในสินค้าหางนมเวย์ เนย ไขมันเนย เนยแข็ง และโคเนื้อ ในวันที่ 1 มกราคม 2564 และสินค้านมและครีม เครื่องดื่มประเภทนมปรุงแต่งและนมผงขาดมันเนยวันที่ 1 มกราคม 2568 จากการพิจารณาข้อตกลงดังกล่าวพบว่า อุตสาหกรรมที่ส่งผลกระทบอย่างเห็นได้ชัดเจน ได้แก่ “อุตสาหกรรมโคนม-โคเนื้อ”ภาคการผลิตต้นน้ำของอุตสาหกรรมนมไทยจะได้รับผลกระทบจากการ เปิดเสรีอย่างมาก เนื่องจากอุตสาหกรรมโคนมของออสเตรเลีย เป็นอุตสาหกรรมขนาดใหญ่มีโคประมาณ 3 ล้านตัว ผลิตน้ำนมได้ 10,326 ล้านตัน มีประสิทธิภาพผลิตสูง ขณะที่ไทยมีโคนม 441,487 ตัว ผลิตน้ำนมได้ 726,963 ตัน มีราคาน้ำนมดิบในประเทศสูงไม่สามารถแข่งขันกับราคาผลิตภัณฑ์นมที่นำเข้า จากต่างประเทศ

ทั้งนี้ ในข้อตกลงออสเตรเลียขอให้ไทยเพิ่มการนำเข้านมผงเพิ่มขึ้นอีก 20% (70,000-80,000 ตันต่อปี) ส่งผลกับเกษตรกรทำให้ขายน้ำนมดิบยากขึ้น เพราะผู้ผลิตภายในประเทศจะหันไปใช้นมผงนำเข้าจากต่างประเทศมาใช้แทนน้ำนมดิบในประเทศพบกับภาวะล้นตลาดได้ในภาวะตลาดโลกโดยทั่วไปราคาน้ำนมดิบ 12.50 บาท และภายใต้สถานการปัจจุบันของระบบอุตสาหกรรมนมไทย ให้ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมมีแนวโน้มนำเข้านมผงจากต่างประเทศมากขึ้น เนื่องจากนมผงมีข้อดีของผู้แปรรูปทั้งในด้านคุณภาพและสะดวกสบาย จึงอาจทำให้การเปิดการค้าเสรีทำให้การนำเข้า “นม” มาแทนที่การผลิตน้ำนมดิบในประเทศ

“การเปิดเสรีการค้าโคเนื้อตามข้อตกลง FTA ไทย-ออสเตรเลีย ส่งผลให้เกษตรกรผู้เลี้ยงโคเนื้อของไทยต้องปรับตัวมาก เนื่องจากคุณภาพยังสู้ต่างประเทศไม่ได้ ขณะที่ต้นทุนการผลิตยังสูง การผลิต โคเนื้อคาดว่าจะได้รับผลกระทบด้านลดการผลิต เลิกการผลิต ดุลการค้าลดลง ราคาภายในประเทศลดลง มีการว่างงานเพิ่มขึ้น โดยสินค้าสำคัญที่ไทยนำเข้าคือ เนื้อโค กระบือ ไม่มีกระดูกแช่แข็ง เนื้อโค กระบือ ไม่มีกระดูกสดหรือแช่เย็น ซึ่งปัจจุบันไทยเก็บภาษี นำเข้าร้อยละ 50 หากลดภาษีเหลือ 0 จะทำให้สินค้าดังกล่าวราคาถูกลง นำเข้ามากขึ้นและจะมีเกษตรกรที่จะได้รับผลกระทบจำนวนประมาณ 1.4 ล้านครัวเรือน” ประธานสภาเกษตรกรฯ กล่าว

นายเฉลิมเกียรติ คงวิชียรวัฒน์ รองอธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยว่า กรมชลประทานพร้อมบูรณาการกับสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.)และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ในการดำเนินโครงการบริหารจัดการน้ำโขง เลย ชี มูล ให้เป็นจริง เพื่อแก้ปัญหาน้ำได้อย่างยั่งยืน โดยเฉพาะปัญหาขาดแคลนน้ำ ซึ่งในปัจจุบันภาคอีสานมีพื้นที่การเกษตร 63.85 ล้านไร่ แต่เป็นพื้นที่ชลประทานเพียง 8.69 ล้านไร่ หรือ คิดเป็นร้อยละ 13.61 ของพื้นที่การเกษตร ทำให้ผลผลิตงการเกษตรในพื้นที่นอกเขตชลประทานต่ำกว่าผลผลิตของพื้นที่ชลประทานถึง 1 ใน 3 นอกจากนี้ ยังประสบปัญหาดินเค็มถึง 10.48 ล้านไร่ จำเป็นต้องเร่งขยายพื้นที่ชลประทาน เพื่อสร้างความมั่นคงเรื่องน้ำ ทำให้รายได้ของคนอีสาน และคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นแน่นอน

สำหรับการดำเนินโครงการบริหารจัดการน้ำโขง เลย ชี มูล เพื่อจัดหาและบริหารจัดการน้ำแก้ปัญหาขาดแคลนน้ำ ในพื้นที่การเกษตรของภาคตะวันออกเฉียงเหนือโดยแรงโน้มถ่วง ขณะนี้สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ(สทนช.) กำลังศึกษาวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) โครงการระยะที่ 1

อย่างไรก็ตาม ก่อนหน้านี้กรมชลประทานศึกษาความเหมาะสมโครงการระยะที่ 1 เสร็จเรียบร้อยแล้วเมื่อปี 2560 เป้าหมายเพื่อส่งน้ำไปยังพื้นที่บางส่วนของโขงอีสานและชี และเติมน้ำลงเขื่อนอุบลรัตน์ หากดำเนินการได้จะเพิ่มพื้นที่ชลประทานได้ 1.69 ล้านไร่ ครอบคลุม 7 จังหวัด 27 อำเภอ ได้แก่ เลย หนองบัวลำภู ขอนแก่น อุดรธานี หนองคาย ชัยภูมิ และกาฬสินธุ์ มูลค่าลงทุนประมาณ 157,045 ล้านบาทระยะเตรียมการ 3 ปี ก่อสร้าง 6 ปี รวม 9 ปี

รองอธิบดีกรมชลประทานกล่าวต่อว่า โครงการบริหารจัดการน้ำโขง เลย ชี มูล จะแบ่งการดำเนินโครงการออกเป็น 5 ระยะถึงจะเต็มศักยภาพ ซึ่งจะมีการสร้างอุโมงค์ส่งน้ำ 17 แถว คลองส่งน้ำ สายหลัก 6 สาย ระยะทางรวม 2,273 กม. สามารถเพิ่มปริมาณน้ำในลุ่มน้ำโดยผันน้ำจากแม่น้ำโขงเข้ามาได้ถึง 29,881 ล้าน
ลบ.ม.ต่อปี จะทำให้มีพื้นที่รับประโยชน์ครอบคลุมถึง 20 จังหวัด 281 อำเภอ ส่งน้ำให้พื้นที่ชลประทานฤดูฝนได้ 33.57 ล้านไร่ โดยแบ่งเป็นพื้นที่ส่งน้ำด้วยแรงโน้มถ่วง 21.73 ล้านไร่ และพื้นที่ส่งน้ำด้วยระบบสูบน้ำอีก 11.84 ล้านไร่ นอกจากนี้ ยังส่งน้ำให้พื้นที่ชลประทานฤดูแล้งได้อีก 11.15 ล้านไร่ มีผู้ได้รับประโยชน์ในภาคการเกษตร 1.44 ล้านครัวเรือน หรือ 5.71 ล้านคน สร้างรายได้ภาคการเกษตรเพิ่มขึ้น 85,672 บาท/ครัวเรือน/ปี ลดความเสี่ยงจากฝนตกล่าช้าและฝนทิ้งช่วง ส่งน้ำให้พื้นที่วิกฤติแห้งแล้งและส่งน้ำยากได้อย่างทั่วถึง

“ผลประโยชน์ที่ได้จากการพัฒนาตามโครงการนี้ จะทำให้ภาคอีสานมีคลองชลประทานขนาดใหญ่เพิ่มอีกหกสายวางตัวอยู่บนขอบเนินที่สูง มีน้ำไหลตลอดปี เป็นการฟื้นชีวิตลำน้ำธรรมชาติเกือบทุกสายในภาคอีสาน โดยเฉพาะลุ่มน้ำมูล ลุ่มน้ำชี และพื้นที่ลุ่มน้ำเลยจุดเริ่มต้นของโครงการ นอกจากนี้ ยังจะแก้ปัญหาภัยแล้งปัจจุบันได้อย่างยั่งยืน มีประสิทธิภาพด้วย” รองอธิบดีกรมชลประทานกล่าว

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ด้วยสภาพอากาศกลางวันร้อน แดดแรง กลางคืนอากาศเย็นอุณหภูมิลดต่ำลงช่วงนี้ กรมวิชาการเกษตร แนะเกษตรกรผู้ปลูกพริกให้เฝ้าระวังหนอนกระทู้หอม ที่พบได้ในระยะพัฒนาทางลำต้นจนถึงระยะเก็บเกี่ยวผลผลิตพริก มักพบตัวหนอนฟักออกจากไข่กัดกินผิวใบส่วนต่างๆ ของพริกเป็นกลุ่ม หากหนอนโตขึ้นจะไปกัดกินทุกส่วนของพืช กรณีหนอนมีปริมาณมากขึ้นผลผลิตพริกเสียหาย และคุณภาพผลผลิตไม่เป็นที่ต้องการของตลาด

เกษตรกรควรใช้วิธีป้องกันกำจัดแบบผสมผสานคือ วิธีเขตกรรม วิธีกล ชีววิธี และใช้สารเคมี สำหรับวิธีเขตกรรม ให้เกษตรกรไถตากดินและเก็บเศษซากพืชอาหาร เพื่อฆ่าดักแด้เป็นการลดแหล่งสะสมและขยายพันธุ์ วิธีกล ให้เกษตรกรเก็บกลุ่มไข่และหนอนไปทำลาย จะช่วยลดการระบาดลงได้ ส่วนการใช้ชีววิธี ให้เกษตรกรใช้ระยะที่ตัวหนอนมีขนาดเล็กและพบการระบาดน้อย โดยให้ใช้สารจุลินทรีย์ เช่น เชื้อไวรัสหนอนกระทู้หอม (นิวคลีโอโพลิฮีโดรไวรัส)อาทิ DOA BIO V1 (กรมวิชาการเกษตร) หรือช่วงเย็นให้เกษตรกรพ่นด้วยเชื้อแบคทีเรีย Bacillus thuringiensis subsp.aizawai หรือ Bacillus thuringiensis subsp.kurstaki

หากพบการระบาดมาก ให้เกษตรกรใช้สารเคมีกำจัด โดยใช้สารฆ่าแมลงคลอแรนทรานิลิโพรล5.17%เอสซี อัตรา 30 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารคลอร์ฟีนาเพอร์
10% เอสซี อัตรา 40 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตรหรือสารอินดอกซาคาร์บ 15% เอสซีอัตรา 20 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารอีมาเมกตินเบนโซเอต 1.92% อีซี อัตรา 30มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารสไปนีโทแรม 12%เอสซี อัตรา 20 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารเมทอกซีฟีโนไซด์ 24%เอสซี อัตรา 30 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารลูเฟนนูรอน 5% อีซี อัตรา 40 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร โดยพ่นซ้ำตามการระบาด และควรพ่นระยะที่หนอนมีขนาดเล็ก หลีกเลี่ยง การพ่นสารฆ่าแมลงชนิดเดียวติดต่อกันหลายครั้ง และควรใช้สารฆ่าแมลงสลับกลุ่ม ป้องกันการสร้างความต้านทานต่อสารฆ่าแมลงชนิดนั้นได้

เมื่อ 2-3 วันก่อนเข้าไปในเว็บไซต์ของกรมวิชาการเกษตร บังเอิญคลิกเข้าไปในเมนู รับฟังความคิดเห็น จึงพบว่ามีการเปิดรับฟังความคิดเห็นอยู่เรื่องหนึ่งซึ่งมีความสำคัญ สำหรับผู้ผลิต และจำหน่ายวัตถุอันตรายทางการเกษตร นั่นคือ ร่างประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่อง “หลักเกณฑ์และวิธีการในการผลิต การนำเข้า การส่งออก และการมีไว้ในครอบครองซึ่งวัตถุอันตรายที่กรมวิชาการเกษตรเป็นผู้รับผิดชอบ (ฉบับที่ 3) พ.ศ…….” ซึ่งเป็นการรับฟังความคิดเห็นที่เงียบมาก

พยายามค้นหาข่าวว่ามีการประชาสัมพันธ์เรื่องนี้บ้างไหม ก็พบอยู่เพียงสื่อเดียว เมื่อวันที่ 28 มกราคม 2563แม้ในเว็บไซต์ของกรมวิชาการเกษตรเองก็ไม่ได้ทำเครื่องหมายอะไรให้รู้ว่าเป็นเรื่องใหม่ หรือมีความสำคัญ ในเมนูรับฟังความคิดเห็นถ้าไม่คลิกเข้าไปดูก็จะไม่ทราบว่าเป็นการรับฟังความคิดเห็นเรื่องใด

เข้าไปในเว็บไซต์ของสำนักควบคุมพืชและวัสดุการเกษตร จึงได้พบว่ามีการรับฟังความคิดเห็นเรื่องนี้อยู่ โดยใช้ตัวอักษรขนาดใหญ่อยู่ในหน้าแรกของเว็บไซต์ ลงเผยแพร่เมื่อวันที่ 28 มกราคม เช่นเดียวกัน ตามปกติการรับฟังความคิดเห็นจะต้องใช้วิธีการจัดประชุม จึงจะได้ความคิดเห็นที่ชัดเจนตรวจสอบได้ เพราะจะเห็นหน้าค่าตาคนที่ร่วมประชุมกันอยู่ อาจจะมีข้อขัดแย้งบ้าง ไรบ้าง แต่ความเห็นที่ได้รับจากการประชุมค่อนข้างจะชัดเจน

การรับฟังความคิดเห็นออนไลน์ เพิ่งมีมาในระยะหลัง ไม่แน่ใจว่าจะมีคนเข้าไปให้ความเห็นสักกี่คน ยิ่งถ้าไม่มีการประชาสัมพันธ์อย่างกว้างขวาง คนที่เข้าไปแสดงความคิดเห็นก็คงจะไม่ค่อยมีการอาศัยปากต่อปากบอกต่อๆ กัน ก็อาจจะพอได้บ้าง ในความเห็นส่วนตัวมองว่าการประมวลผลการรับฟังความคิดเห็นผ่านทางออนไลน์อาจจะมีการเบี่ยงเบนเพื่อให้ได้ตามเป้าหมายที่อยากให้เป็น..

แต่ในสถานการณ์ที่กรมวิชาการเกษตร ถูกตัดงบประมาณลงอย่างมากมายเช่นนี้ การรับฟังความคิดเห็นผ่านทางออนไลน์ ก็พอยอมรับได้เพื่อประหยัดงบประมาณ แต่ระยะเวลาการเปิดรับฟังความคิดเห็นเพียง 16 วัน (28 มกราคม -12 กุมภาพันธ์ 2563) อาจจะน้อยเกินไป

ถึงวันนี้ ปิดรับฟังความคิดเห็นไปเรียบร้อยแล้ว ผลการรับฟังความคิดเห็นเป็นเช่นไรยังไม่ทราบ…

อย่างไรก็ตาม ขอกล่าวถึงสาระสำคัญของ ร่างประกาศกระทรวงเกษตรฯ ฉบับนี้พอสังเขป….ร่างประกาศกระทรวงเกษตรฯ ฉบับนี้ ให้ยกเลิกความในหมวด 2 ของประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เรื่อง “หลักเกณฑ์และวิธีการในการผลิต การนำเข้า การส่งออก และการมีไว้ในครอบครองซึ่งวัตถุอันตรายที่กรมวิชาการเกษตรเป็นผู้รับผิดชอบ พ.ศ.2547”

หมวดที่ 2 ว่าด้วย “หลักเกณฑ์เกี่ยวกับสถานที่ผลิตและเก็บรักษา” ฉบับเดิม ระบุเฉพาะ “วัตถุอันตรายชนิดที่ 2 หรือชนิดที่ 3” แต่ร่างประกาศฉบับใหม่ ใช้คำว่า “วัตถุอันตราย” เฉยๆ

ประกาศฉบับเดิม กำหนดให้ผู้ผลิตวัตถุอันตราย จะต้องปฏิบัติตามประกาศกระทรวง ในส่วนที่เกี่ยวข้อง กับเครื่องมือ เครื่องใช้ อุปกรณ์และระบบ ที่มีความปลอดภัยต่อผู้ผลิตผู้ใช้วัตถุอันตราย และสภาพแวดล้อม ต้องจัดให้มีมาตรการและอุปกรณ์เพื่อความปลอดภัยสำหรับผู้ปฏิบัติงานในสถานที่ผลิต หรือเก็บรักษาวัตถุอันตราย จัดให้มีผู้ควบคุมการผลิต จัดให้มีการบันทึกการผลิตวัตถุอันตรายแต่ละครั้งของการผลิต ผู้ผลิตต้องตรวจสอบสารสำคัญและส่วนประกอบของวัตถุอันตราย ภาชนะบรรจุ ฉลากที่ปิดบนภาชนะบรรจุ ต้องมีเอกสารแสดงกรรมวิธีผลิต และต้องรายงานเกี่ยวกับภาชนะบรรจุที่ใช้แล้ว รวมทั้งต้องมีมาตรการเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมและการกำจัดน้ำเสีย

ร่างประกาศฉบับใหม่ กำหนดให้ผู้ผลิตวัตถุอันตรายจะต้องปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และมาตรฐานสถานที่ผลิตวัตถุอันตราย ซึ่งประกอบด้วย สถานที่ผลิตวัตถุอันตรายต้องเป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด สถานที่ต้องได้รับการรับรองระบบมาตรฐานบริหารคุณภาพ ISO 9001 ได้รับการรับรองระบบมาตรฐานจัดการสิ่งแวดล้อม ISO140001 และมีห้องปฏิบัติการที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน ISO/IEC 17025

อาคารผลิตและเก็บรักษาวัตถุอันตรายต้องมีลักษณะตรงตามที่กำหนด เช่น ต้องมีบันไดหนีไฟ ผนังเพดาน และหลังคาต้องเป็นวัสดุที่ไม่ก่อให้เกิดการลุกลามเมื่อเกิดไฟไหม้ มีการระบายอากาศที่เหมาะสม มีแสงสว่างเพียงพอ ต้องติดป้าย “วัตถุอันตราย” อักษรสีแดงบนพื้นขาว บริเวณทางเข้าอาคาร ในสถานที่เก็บรักษาวัตถุอันตราย ต้องติดป้ายแสดงชื่อวัตถุอันตราย และป้ายคำเตือนสำหรับผู้ปฎิบัติงาน

อุปกรณ์การผลิต การผสมปรุงแต่งวัตถุอันตรายชนิดที่เป็นของเหลว ชนิดผง และชนิดเม็ด ต้องมีอุปกรณ์ตามที่กำหนดในประกาศ การแบ่งบรรจุวัตถุอันตรายทั้งชนิดเหลว ชนิดผงและชนิดเม็ดต้องปฏิบัติตามที่กำหนดในประกาศ ให้แยกเครื่องมือ เครื่องจักรและอุปกรณ์ที่ใช้ในการผลิตสารกำจัดวัชพืชโดยเฉพาะ ห้ามใช้ผลิตสารกำจัดศัตรูพืชชนิดอื่น

มีการกำหนดวิธีการจัดการวัตถุดิบและลักษณะของภาชนะบรรจุขนาดใหญ่ ผู้ผลิตวัตถุอันตรายชนิดจำกัดการใช้ต้องแจ้งข้อมูลเกี่ยวกับการผลิตให้พนักงานเจ้าหน้าที่ทราบ นอกจากนี้การผลิตวัตถุอันตรายทุกชนิดต้องมีเอกสารแสดงกรรมวิธีการผลิตด้วย ข้อปฎิบัติที่สำคัญอีกประการหนึ่ง คือผู้ผลิตต้องมีมาตรการเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมการจัดการน้ำเสีย และการจัดการข้อร้องเรียน

แทบจะเรียกได้ว่าร่างประกาศบับใหม่นี้ เป็นเรื่องใหม่เกือบทั้งหมด…ผู้ผลิต…ไหวไหม…

แว่นขยาย

นายเฉลิมชัย ศรีอ่อน รมว.เกษตรและสหกรณ์กล่าวว่า ตามที่สถานการณ์ภัยแล้งปี 2563 มีแนวโน้มรุนแรงกว่าทุกปีและคาดว่าจะเกิดขึ้นเป็นเวลานาน ส่งผลเกิดขาดแคลนน้ำอุปโภคบริโภค น้ำทำเกษตร รวมถึงเขื่อนและอ่างเก็บน้ำที่มีปริมาณน้ำน้อยขณะนี้ กระทรวงเกษตรฯมอบให้กรมฝนหลวงและการบินเกษตร เร่งปฏิบัติการฝนหลวงแก้ปัญหาภัยแล้งให้รวดเร็วขึ้นจากปกติเริ่มปฏิบัติการฝนหลวงวันที่ 1 มีนาคมของทุกปี มาเป็นวันที่ 17 กุมภาพันธ์ โดยน้อมนำศาสตร์ตำราฝนหลวงพระราชทานของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เป็นแนวทางแก้ปัญหาภัยแล้งให้เกษตรกรและผู้ใช้น้ำทั่วประเทศ รวมถึงเพิ่มปริมาณน้ำต้นทุนให้ระบบบริหารจัดการน้ำของประเทศด้วย

ด้านนายสุรสีห์ กิตติมณฑล อธิบดีกรมฝนหลวงและการบินเกษตร กล่าวเพิ่มเติมว่า สำหรับปี 2563 มีแผนปฏิบัติการประจำปีตั้งแต่วันที่ 17 กุมภาพันธ์- 31 ตุลาคม 2563ตั้งศูนย์ปฏิบัติการฝนหลวงประจำ 5 ภูมิภาค7 ศูนย์ ประกอบด้วย หน่วยปฏิบัติการฝนหลวง 11 หน่วยปฏิบัติการทั่วประเทศ โดยมีฐานเติมสารฝนหลวง 5 ฐาน เพื่อปฏิบัติการฝนหลวงช่วยเหลือครอบคลุม 25 ลุ่มน้ำหลักในพื้นที่ 77 จังหวัด ตามแผนการดัดแปรสภาพอากาศดังนี้ 1) ตั้งหน่วยปฏิบัติการฝนหลวงเคลื่อนที่เร็ว ปฏิบัติการฝนหลวงช่วยเหลือพื้นที่การเกษตรที่มีการร้องขอ และบรรเทาปัญหาฝุ่นละอองในอากาศ PM2.5 ใช้อากาศยานของกรมฝนหลวงฯ 6 ลำ 2) ตั้งหน่วยปฏิบัติการฝนหลวงระหว่างวันที่ 3 – 16 กุมภาพันธ์ ปฏิบัติการฝนหลวงช่วยเหลือพื้นที่การเกษตรที่มีการร้องขอ และบรรเทาปัญหาฝุ่น PM2.5 ใช้อากาศยานรวม 12 ลำ ได้แก่ อากาศยานของกรมฝนหลวงและการบินเกษตร 8 ลำ และอากาศยานของกองทัพอากาศ 4 ลำ และ 3) ตั้งหน่วยปฏิบัติการฝนหลวงตั้งแต่วันที่ 17 กุมภาพันธ์ 2563 เป็นต้นไป รวม 11 หน่วยปฏิบัติการที่ จ.เชียงใหม่ พิษณุโลก นครสวรรค์ กาญจนบุรี ขอนแก่น อุดรธานี บุรีรัมย์ อุบลราชธานีระยอง ประจวบคีรีขันธ์ (หัวหิน) และสุราษฎร์ธานี ใช้อากาศยานอากาศยานทั้งหมด 29 ลำ โดยเปิดฐานเติมสารฝนหลวง 5 ฐานที่ จ.ตาก ลพบุรี สกลนคร จันทบุรี และสงขลา (หาดใหญ่)

นายระพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ เลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.)เปิดเผยว่า จากสถานการณ์ไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ 2019 หรือ COVID-19 ส่งผลกระทบระยะสั้นต่อการส่งออกสินค้าเกษตรไทยไปจีนลดลง โดยเฉพาะผักผลไม้ อาทิ กล้วยหอม ทุเรียน มังคุด ลำไย ลิ้นจี่ ถ้าสถานการณ์การระบาดเพิ่มระดับความรุนแรงและยาวนาน อาจยิ่งส่งผลกระทบมากขึ้นต่อการส่งออก เนื่องจากไทยส่งผลไม้ไปจีนมากถึงร้อยละ 80 ดร.เฉลิมชัย ศรีอ่อน รมว.เกษตรและสหกรณ์ จึงขอเชิญชวนและรณรงค์ส่งเสริมการบริโภคสินค้าเกษตร ตามนโยบายเกษตร/อาหารไทยยืนหนึ่ง (Eat Thai First) รวมทั้งส่งเสริมการใช้กล้วยไม้ในประเทศเพื่อร่วมกันอุดหนุนสินค้าเกษตรไทย ซึ่งนอกจากเป็นการช่วยเหลือเกษตรกรไม่ให้ผลผลิตล้นตลาดและราคาตกต่ำช่วงสถานการณ์ระบาดไวรัสโควิด-19แล้ว ยังส่งเสริมสินค้าเกษตรไทยด้วยความร่วมมือทุกภาคส่วน สนับสนุนผัก ผลไม้ไทย บริการตามสถานที่ต่างๆ อาทิ เสิร์ฟให้ผู้ป่วยโรงพยาบาล อาหารสำหรับเด็กในโรงเรียน จำหน่ายในร้านอาหาร รีสอร์ท โรงแรม และเสิร์ฟบริการในหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน หรือซื้อเป็นของฝาก ขณะนี้ขอความร่วมมือทุกหน่วยงานในสังกัดกระทรวงเกษตรฯบริการผลไม้ไทยในงานประชุม อบรมและสัมมนา ทั้งนี้ ปัจจุบันสินค้าผัก ผลไม้ไทยมีให้เลือกหลากหลายทั้งสินค้า GAP เกษตรอินทรีย์ สินค้าเกษตรอัตลักษณ์ ซึ่งราคาไม่แพงและอุดมไปด้วยคุณประโยชน์ สร้างภูมิคุ้มกันให้สุขภาพร่างกายเป็นอย่างดี และนอกจากกลุ่มผัก ผลไม้แล้ว ไทยยังเป็นครัวของโลกด้านเนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์จากสัตว์ ด้วยมาตรฐานผลิตสินค้าปศุสัตว์ที่มีคุณภาพรับรองภายใต้ตราสัญลักษณ์ “ปศุสัตว์ OK” ทั้งเนื้อไก่ เนื้อสุกร เนื้อโค เนื้อเป็ด และไข่สด และสินค้า ผลิตภัณฑ์ประมงที่ได้คุณภาพ โอกาสนี้ กระทรวงเกษตรฯขอเชิญชวนประชาชนร่วมกันอุดหนุนสินค้าเกษตรไทย เพื่อก้าวสู่อาหารไทยยืนหนึ่ง หรือEat Thai First ไปด้วยกัน

ดร.ทองเปลว กองจันทร์ อธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยว่า กรมชลประทานวางแผนบริหารจัดการต้นทุนที่มีอยู่ให้พอใช้สำหรับอุปโภคบริโภค ไปจนถึงเดือนกรกฎาคม แต่ประชาชนต้องร่วมมือใช้น้ำอย่างประหยัด ล่าสุดสถานการณ์ในเขื่อนขนาดใหญ่และขนาดกลางทั่วประเทศ ณ วันที่ 17 กุมภาพันธ์ มีปริมาณน้ำทั้งสิ้น 42,773 ล้าน ลบ.ม.คิดเป็นร้อยละ 56 เป็นปริมาณน้ำใช้การได้19,003 ล้าน ลบ.ม. คิดเป็นร้อยละ 36 ส่วนลุ่มเจ้าพระยาปริมาณน้ำต้นทุนใน 4 เขื่อนหลัก คือ เขื่อนภูมิพล เขื่อนสิริกิติ์ เขื่อนแควน้อยบำรุงแดน และเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ มีปริมาณน้ำรวมกัน 10,131 ล้านลบ.ม. คิดเป็นร้อยละ 41 ของปริมาณการกักเก็บ โดยเหลือปริมาณน้ำที่ใช้งานได้ 3,435 ล้านลบ.ม. คิดเป็นร้อยละ 19 เท่านั้น แต่ก็ยังเป็นไปตามแผนที่กรมชลประทานกำหนดไว้

สำหรับการแก้ปัญหาขาดแคลนน้ำอย่างยั่งยืนนั้น จำเป็นต้องพัฒนาแหล่งกักเก็บน้ำเพิ่มขึ้นทุกลุ่มน้ำ โดยเฉพาะลุ่มน้ำเจ้าพระยากรมชลประทานดำเนินโครงการพัฒนาแหล่งน้ำในลุ่มน้ำสาขาของลุ่มเจ้าพระยาต่อเนื่อง โดยเฉพาะลุ่มน้ำยมซึ่งไม่มีโครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดใหญ่นั้น ได้ศึกษาโครงการพัฒนาลุ่มน้ำยมทุกด้าน ทั้งนี้ แผนปรับปรุงประสิทธิภาพชลประทานและจัดการน้ำหลาก ปัจจุบันกรมดำเนินการหลายโครงการ ไม่ว่าจะเป็นโครงการปรับปรุงก่อสร้างระบบชลประทานเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพบริหารจัดการน้ำแก้ปัญหาขาดแคลนน้ำฤดูแล้ง และน้ำท่วมช่วงฤดูน้ำหลากในจ.สุโขทัย เช่น โครงการบางระกำโมเดล รวมทั้งยังปรับปรุงคลองหกบาท ซึ่งคลองระบายน้ำเดิมทางด้าน
ฝั่งซ้ายของแม่น้ำยมและคลองยม-น่านที่รับน้ำต่อจากคลองหกบาท พร้อมก่อสร้างประตูระบายน้ำ 2 แห่ง คาดว่าจะแล้วเสร็จในปี 2567 ผลประโยชน์ที่ได้รับไม่เพียงช่วยเพิ่มประสิทธิภาพบริหารจัดการน้ำบรรเทาปัญหาน้ำท่วมช่วงฤดูน้ำหลากเท่านั้นแต่ยังกักน้ำไว้ใช้ฤดูแล้งที่ประสบปัญหาขาดแคลนน้ำเกือบทุกปี เป็นน้ำต้นทุนให้ราษฎรในเขตพื้นที่โครงการชลประทานและใกล้เคียง มีน้ำไว้ใช้ด้านเกษตรช่วงฤดูแล้งได้ประมาณ 7,300 ไร่ คิดเป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจรวมมากกว่า 3,000 ล้านบาท

ส่วนแผนพัฒนาโครงการแหล่งน้ำขนาดกลางนั้น กรมน้อมนำพระราชดำริของ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 ที่พระราชทานไว้เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2525 ความตอนหนึ่งว่า “…..ควรพิจารณาวางโครงการและก่อสร้างอ่างเก็บน้ำตามลำน้ำสาขาต่างๆ ของแม่น้ำยม เพื่อจัดหาน้ำให้ราษฎรหมู่บ้านต่างๆ ในเขตอำเภอสอง และอำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ สามารถมีน้ำทำการเพาะปลูกได้ทั้งในฤดูฝน-ฤดูแล้ง และมีน้ำใช้เพื่อการอุปโภคตลอดทั้งปี…..”

ที่ผ่านมากรมชลประทานนำแนวพระราชดำริดังกล่าวมาศึกษาสร้างอ่างเก็บน้ำในลุ่มน้ำสาขาแม่น้ำยมพบว่าลุ่มน้ำยมมีจุดที่เหมาะสมมีศักยภาพที่จะสร้างอ่างเก็บน้ำได้ 22 แห่ง ความจุระดับกักเก็บน้ำรวมกัน 380 ล้าน ลบ.ม. ล่าสุดกรมชลประทานดำเนินโครงการอ่างเก็บน้ำน้ำปี้อันเนื่องมาจากพระราชดำริที่บ้านปิน ต.เชียงม่วน อ.เชียงม่วน จ.พะเยา มีความจุที่ระดับเก็บกัก 90.50 ล้านลบ.ม. ซึ่งคณะอนุกรรมการติดตามและขับเคลื่อนโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริพื้นที่ภาคเหนือ ที่มีนายพลากร สุวรรณรัฐ องคมนตรี เป็นประธานฯติดตามขับเคลื่อน เร่งบูรณาการดำเนินโครงการเป็นไปตามเป้าหมายที่กำหนดแล้วเสร็จในปี 2564

“เมื่อแล้วเสร็จสามารถส่งน้ำให้พื้นที่การเกษตรเขตชลประทานได้ถึง 28,000 ไร่ มีราษฎรได้ประโยชน์ 7,520 ครัวเรือน และยังส่งน้ำเพื่อสนับสนุนพื้นที่การเกษตรที่รับน้ำจากฝายแม่ยม จ.แพร่ ช่วงฤดูแล้งได้อีกกว่า 35,000 ไร่ ราษฎรได้รับการช่วยเหลืออีกกว่า 1,500 ครัวเรือน นอกจากนี้ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ยังติดตั้งเครื่องกังหันน้ำผลิตไฟฟ้าได้อีก 6.34 ล้านหน่วย/ปี”อธิบดีกรมชลประทานกล่าว