เมื่อเวลา 20.30 น.วันที่ 18 ธันวาคม 2562 นายอลงกรณ์ พลบุตร ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ รับมอบหมายจาก นายจุรินทร์ ลักษณวิศิษฏ์ รองนายกรัฐมนตรี และนายเฉลิมชัย ศรีอ่อน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ให้เป็นตัวแทนชี้แจงผลการประชุมของคณะกรรมการนโยบายการประมงแห่งชาติต่อข้อเรียกร้องของชาวประมงพาณิชย์ 22 จังหวัด ที่ชุมนุมกันอยู่หน้ากระทรวงเกษตรฯ ว่า ที่ประชุมได้สนองตอบข้อเรียกร้องของชาวประมงตามที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรฯ ได้ตกลงร่วมกันกับแกนนำชาวประมงทุกข้อ โดยมีบางส่วนที่สามารถดำเนินการได้ทันที ได้แก่การยกเลิก Fleet card การยกเลิกคำสั่งกรมเรื่อง vms รุ่น 2 พร้อมจะเจราจาลดค่าบริการในปีหน้าและไม่มีนโยบายการติด VMS กับเรือต่ำกว่า 30 ตันกรอส การเพิ่มวันทำการประมงปีนี้และปีหน้า มีบางส่วนที่จะต้องนำเข้า ครม.เพื่อดำเนินการตามขั้นตอนโดยเร็ว ได้แก่สินเชื่อเสริมสภาพคล่อง 10,300 ล้านบาท การนำเรือออกนอกระบบระยะที่2วงเงิน 7,100 ล้านบาท กรณีแก้ปัญหาแรงงาน โดยใช้ ม.83 ทางคณะกรรมการนโยบายการบริหารจัดการการทำงานของคนงานต่างด้าวซึ่งรมต.กระทรวงแรงงาน จะจัดประชุมเห็นชอบในวันที่ 25 ธ.ค.

เรื่องกฏหมายนั้นเราเคารพในข้อตกลงระหว่างประเทศและมาตรฐานไอยูยูแต่ถ้าบทลงโทษที่ผิดหลักมนุษยธรรมจะต้องแก้ไข โดยตนได้รับมอบหมายจาก รมว.เกษตรฯ ให้ไปเจรจากับ EU โดยตรง ที่กรุงบรัสเซล พร้อมตัวแทนชาวประมงในเดือนหน้า ส่วนเรื่องสัตว์น้ำนำเข้านั้นกระทรวงพาณิชย์จะเข้ามาตรวจสอบอย่างเข้มงวดร่วมกับมาตรการของกระทรวงเกษตรฯ เรื่องใบอนุญาตและการตรวจสุขภาพพืชสัตว์ รวมทั้งจะตรวจตามห้องเย็นต่างๆ อย่างเต็มที่

หลังจากเสียงไชโยดีใจอันกึกก้องของผู้ชุมนุม นายอลงกรณ์ ก็ได้อวยพรเดินทางกลับโดยสวัสดิภาพ โดยแกนนำผู้ชุมนุมได้กล่าวขอบคุณรัฐบาล นายจุรินทร์ และนายเฉลิมชัย ที่ใส่ใจและช่วยแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของชาวประมงตลอด 4 – 5 ปีที่ผ่านมา

เปิดเจรจา “ชาวประมง-รมว.เกษตรฯ” ราบรื่นภาครัฐขยายจำนวนวันออกทะเลจับปลาตามคำร้องขอ ทั้งรับปากเร่งซื้อเรือที่จะออกนอกระบบหลังงบประมาณปี’63 มีผลบังคับใช้ ทั้งยังเล็งจะปล่อยเงินกู้ใช้หมุนเวียนในการทำธุรกิจด้วยที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เมื่อบ่ายวันที่ 18 ธันวาคม นายเฉลิมชัย ศรีอ่อน รมว.เกษตรประชุมร่วม สมาคมประมงแห่งประเทศไทยและสมาคมประมง 22 จังหวัดชายทะเล ที่มาปักหลักชุมนุมหน้ากระทรวงเกษตรฯเพื่อเรียกร้องให้รัฐบาลช่วยเหลือในหลายประเด็น

หลังแล้วเสร็จการประชุม รมว.เกษตร เผยว่า สามารถหาข้อสรุปได้ในหลายประเด็นได้แก่ การจ่ายค่าชดเชยการนำเรือประมงออกนอกระบบทั้งเรือประมงขาว-แดงและเรือของชาวประมงที่ประสงค์จะประกอบอาชีพอื่นซึ่งชี้แจงว่า รัฐบาลตั้งงบประมาณปี 2563 ขณะนี้รอให้ร่างพ.ร.บ. งบประมาณ พ.ศ. 2563 ผ่านก่อนจึงจะจ่ายค่าชดเชยได้

ส่วนการเพิ่มวันทำการประมงนั้น กรมประมงกำลังรวบรวมวันที่เหลือจากเรือที่ไม่ได้ออกทำประมงระหว่างปีมาออกมาหาค่าเฉลี่ยเพื่อเพิ่มวันทำประมงให้ เบื้องต้นเรื่ออวนลากจะได้เพิ่ม 30 วัน ส่วนเรือทั่วไปจะไม่จำกัดวันทำการประมง การติด VMS ในเรือที่มีอัตราต่ำกว่า 30 ตันกรอสนั้น กรมประมงยืนยันว่า ยังไม่มีนโยบายให้ติด VMS สำหรับเรือที่ติด VMS รุ่นเดิมแล้วให้สามารถใช้ต่อได้เพื่อไม่ให้มีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น ขณะนี้นำเสนอโครงการเงินกู้เป็นทุนหมุนเวียนแก่ชาวประมงไปยังเลขาธิการครม. แล้วเพื่อนำเข้าสู่ที่ประชุมครม. พิจารณาต่อไป

สำหรับข้อกังวลของชาวประมงเกี่ยวกับการแก้ไข พ.ร.ก. ประมงนั้นจะตั้งคณะกรรมการร่วมกันระหว่างภาครัฐและผู้แทนชาวประมงเพื่อศึกษาว่า มีข้อใดเป็นอุปสรรคในการประกอบอาชีพและจำเป็นต้องแก้ไข แต่ทั้งนี้ต้องเป็นไปตามกรอบของการทำประมงที่ปราศจากการกระทำผิดกฎหมาย ขาดการรายงาน และไร้การควบคุม (IUU) ยืนยันว่า ขณะนี้กระทรวงเกษตรฯ และกรมประมงออกกฎหมายที่ผ่อนคลายให้การทำประมงนั้นสะดวกขึ้นซึ่งจะเป็นประโยชน์ทั้งต่อประมงพื้นบ้านและประมงพาณิชย์ โดยคณะกรรมการศึกษาจะศึกษาผลกระทบจากกฎหมายปัจจุบันและวางแนวทางแก้ไขให้เสร็จสิ้นใน 45 วัน

นายเฉลิมชัยกล่าวต่อว่า โครงการจำหน่ายน้ำมันดีเซลสำหรับชาวประมงในเขตต่อเนื่องของราชอาณาจักรซึ่งกรมสรรพสามิตจะให้บริษัทจำหน่ายน้ำมันบังคับให้ชาวประมง ต้องจ่ายเงินผ่านบัตรฟรีทการ์ด (Fleet Card) ซึ่งจะทำให้สร้างความเดือดร้อนให้ชาวประมงเพิ่มขึ้น ได้ประสานงานกับอธิบดีกรมสรรพสามิตแล้วซึ่งได้รับการชี้แจงว่า เป็นเพียงแนวคิด ยังไม่มีการดำเนินการใดๆ ทั้งสิ้น ส่วนการการจ่ายเงินแก่แรงงานประมงผ่านบัญชีธนาคารและปัญหาการขาดแคลนแรงงานนั้น ทางกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานรับไปพิจารณา โดยวันนี้คณะอนุกรรมการแรงงานจะพิจารณา มาตรา 83 จากนั้นจะนำเสนอต่อที่ประชุมคณะกรรมการแรงงานชุดใหญ่ซึ่งมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานเป็นประธานในวันที่ 25 ธันวาคมนี้

“การหาเป็นไปด้วยความราบรื่น ขอยืนยันว่า กระทรวงเกษตรฯ ดำเนินการโดยไม่ละเมิดกรอง IUU Fishing ทั้งนี้นายกรัฐมนตรีห่วงใยปัญหาชาวประมงอย่างยิ่งจึงสั่งการด่วนที่สุดให้ประชุมคณะกรรมการนโยบายประมงแห่งชาติในเวลา 18.00 น. มอบหมายรมว. เกษตรฯ เป็นประธาน โดยย้ำให้พิจารณาผ่อนคลายกฎหมาย ประกาศ และระเบียบที่เป็นอุปสรรคต่อการทำประมงเพื่อให้ชาวประมงสามารถประกอบอาชีพต่อไปได้” นายเฉลิมชัย กล่าวย้ำ

ขณะที่ นายมงคล สุขเจริญคณา ประธานสมาคมการประมงแห่งประเทศไทยกล่าวว่า พึงพอใจในการหารือร่วมกับรมว. เกษตรฯ จากนี้จะได้แจ้งแก่ชาวประมงว่า ปัญหาต่างๆ นั้น จะได้รับการแก้ปัญหาในเร็ววัน มีกรอบเวลาดำเนินการชัดเจน โดยรมว. เกษตรฯ รับปากว่า จะไม่มีกฎหมายลูกที่เป็นอุปสรรคต่อการทำประมงหรือมีโทษรุนแรงเกินกว่าที่สหภาพยุโรป (EU) กำหนด ทั้งนี้กฎหมายที่ไม่มีความจำเป็นต้องยกเลิกหรือแก้ไขให้อัตราโทษไม่ให้รุนแรงกว่าสากล ซึ่งมีทั้งกฎหมายของกรมเจ้าท่าและกฎหมายกรมสวัสดิการแรงงานและสังคม

ทั้งนี้ ชาวประมงทั้งประเทศ ยืนยันว่า พร้อมจะร่วมมือกับรัฐบาลในการแก้ปัญหา IUU เนื่องจากหากดำรงความสมบูรณ์ของทรัพยากรสัตว์น้ำไว้ได้จะทำให้อาชีพประมงยั่งยืน ส่วนปัญหาราคาสัตว์น้ำตกต่ำนั้น รมว. เกษตรฯ แจ้งว่า จะหารือกับกับกระทรวงพาณิชย์โดยเร็วที่สุด

“แม้ผลการหารือเป็นที่น่าพอใจในระดับหนี่ง แต่ยังไม่ได้ข้อยุติ ชาวประมงที่มาชุมนุมสาธารณะจึงจะยังไม่สลายการชุมนุม โดยจะรอผลการประชุมคณะกรรมการนโยบายประมงแห่งชาติที่ รมว. เกษตรฯ เป็นประธานในเวลา 18.00 น. วันนี้ หากได้ข้อสรุปที่ชัดเจนคาดว่า จะเดินทางกลับภูมิลำเนาในเวลาประมาณ 20.00 น.” นายมงคลกล่าว

รายงานข่าวจากกระทรวงเกษตร แจ้งว่า จากการสอบถามแกนนำบางคนยืนยันว่าจะเดินทางกลับภูมิลำเนาในเวลา21.00นทั้งหมดภายในวันนี้อย่างแน่นอนแม้จะไม่ได้ตามข้อเรียกร้องทั้งหมดแต่ก็ถือว่ารัฐบาลจริงใจในกาคแก้ปัญหา

โครงการอุโมงค์ผันน้ำลำพะยังภูมิพัฒน์ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลสงเปลือย อำเภอเขาวง จังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นอีก “ศาสตร์พระราชา” ที่กรมชลประทานได้สืบสาน ต่อยอด และขยายผลใช้แก้ปัญหาขาดแคลนน้ำในพื้นที่ต่างๆของประเทศ

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 เมื่อครั้งเสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมราษฎรที่อำเภอเขาวง จังหวัดกาฬสินธุ์ เมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2535 ได้ทอดพระเนตรสภาพภูมิประเทศลำพะยัง ที่บ้านกุดตอแก่น รวมถึงสภาพความยากลำบากของราษฎรและการขาดแคลนน้ำเนื่องจากขาดระบบชลประทาน จึงพระราชทานแนวพระราชดำริให้กรมชลประทานพิจารณาดำเนินการพัฒนาลุ่มน้ำลำพะยังตอนบน

กรมชลประทานได้น้อมนำแนวพระราชดำริดังกล่าวมาดำเนิน โครงการพัฒนาลุ่มน้ำลำพะยังตอนบน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ โดยดำเนินงานหลักๆ 2 ส่วน คือ ส่วนแรก เป็นการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำลำพะยังตอนบน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ บ้านนาวี ตำบลสงเปลือย อำเภอเขาวง จังหวัดกาฬสินธุ์ เริ่มก่อสร้างปี 2537 แล้วเสร็จในปี 2538 ซึ่งเดิมสามารถกักเก็บน้ำมีความจุ 3.50 ล้านลูกบาศก์เมตร(ลบ.ม.) ก่อนจะปรับปรุงขยายเพิ่มเป็น 4.00 ล้าน ลบ.ม.ในปี 2543 มีพื้นที่เกษตรกรรมได้รับประโยชน์ประมาณ 4,600 ไร่ และส่วนที่ 2 เป็นการก่อสร้าง อุโมงค์ผันน้ำลำพะยังภูมิพัฒน์ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ครอบคลุมพื้นที่ 2 จังหวัด คือ จังหวัดกาฬสินธุ์และมุกดาหาร โดยเริ่มก่อสร้างในปี 2546 แล้วเสร็จในปี 2549

ดร.ทองเปลว กองจันทร์ อธิบดีกรมชลประทาน กล่าวว่า โครงการอุโมงค์ผันน้ำลำพะยังภูมิพัฒน์ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ เป็นศาสตร์บริหารจัดการน้ำโดยผันน้ำจากอ่างเก็บน้ำห้วยไผ่ อำเภอดงหลวง จังหวัดมุกดาหาร ซึ่งมีปริมาณน้ำมาก มายังอ่างเก็บน้ำลำพะยังตอนบน อำเภอเขาวง จังหวัดกาฬสินธุ์ ซึ่งมีปริมาณน้ำน้อย จากนั้นก็กระจายน้ำให้พื้นที่การเกษตรของลุ่มน้ำลำพะยังตอนบน สร้างประโยชน์ครอบคลุมพื้นที่ในเขตอำเภอเขาวงมากถึงประมาณ 12,000 ไร่ และยังทำให้ข้าวมีผลผลิตเพิ่มมากขึ้นถึง 2-3 เท่า นับเป็นความสำเร็จจากอุโมงค์ผันน้ำที่มาจากพระอัจฉริยภาพของในหลวง รัชกาลที่ 9 ในด้านบริหารจัดการน้ำ อันสอดรับกับคำว่า “ลำพะยังภูมิพัฒน์” ซึ่งหมายถึง “อุโมงค์ผันน้ำที่นำความเจริญมาสู่แผ่นดินลุ่มน้ำลำพะยัง”

ดร.ทองเปลว กองจันทร์

จากศาสตร์พระราชาด้วยการสร้างอุโมงค์ผันน้ำดังกล่าว กรมนำมาต่อยอดขยายผลแก้ปัญหาขาดแคลนน้ำในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่และพื้นที่ใกล้เคียง โดยดำเนิน “โครงการเพิ่มปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่กวงอุดมธารา” จ.เชียงใหม่ ซึ่งอยู่ระหว่างก่อสร้าง ซึ่งโครงการนี้ เป็นการพัฒนาลุ่มน้ำปิงตอนบนซึ่งมีลุ่มน้ำสาขาสำคัญๆ 3 ลุ่มน้ำคือ ลุ่มน้ำแม่กวง ลุ่มน้ำแม่งัดและลุ่มน้ำแม่แตง ด้วยการเจาะอุโมงค์ส่งน้ำเพื่อส่งน้ำจากลำน้ำแม่แตง ในส่วนที่เกินความต้องการช่วงฤดูฝนระหว่างเดือนกรกฎาคมถึงพฤศจิกายน ประมาณ 113 ล้านลบ.ม.ต่อปี ไปยังอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชลและผันน้ำส่วนเกินของอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชล ประมาณ 47 ล้านลบ.ม.ต่อปี ผ่านอุโมงค์ส่งน้ำไปยังอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่กวงอุดมธารา รวมปริมาณน้ำที่ผันประมาณ 160 ล้านลบ.ม.ต่อปี ซึ่งจะเพียงพอกับความต้องการ นอกจากนี้ กรมชลประทานยังจะดำเนินโครงการส่งน้ำจากอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชล กลับไปยังระบบส่งน้ำของโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาแม่แตง เพื่อสนับสนุนให้พื้นที่การเกษตรในลุ่มน้ำแม่แตงในฤดูแล้งประมาณ 25 ล้านลบ.ม. ต่อปีทำให้ประชาชนที่อยู่ทั้ง 3 ลุ่มน้ำย่อยของลุ่มน้ำปิง ได้รับประโยชน์จากโครงการนี้

ลุ่มน้ำเจ้าพระยาเป็นอีกลุ่มน้ำหนึ่งที่กรมชลประทานมีแผนที่จะนำศาสตร์พระราชาดังกล่าวมาแก้ปัญหาขาดแคลนน้ำ โดยดำเนิน “โครงการเพิ่มปริมาณน้ำต้นทุนให้เขื่อนภูมิพล” เพื่อแก้ไขและบรรเทาปัญหาขาดแคลนน้ำในลุ่มน้ำเจ้าพระยา ขณะนี้อยู่ระหว่างศึกษาประเมินผลกระทบสิ่งแวล้อม(EIA) ซึ่งเขื่อนภูมิพล จังหวัดตาก เป็นแหล่งน้ำต้นทุนของลุ่มเจ้าพระยา มีความจุ 13,462 ล้าน ลบ.ม. แต่จากสภาพอากาศแปรปรวนทำให้ฝนตกท้ายเขื่อน น้ำไม่ไหลลงเขื่อน ทำให้เขื่อนภูมิพลยังเหลือช่องว่างเก็บน้ำได้อีกไม่น้อยกว่า 4,000 ล้านลบ.ม. ดังนั้น กรมเริ่มศึกษาโครงการเพิ่มปริมาณน้ำต้นทุนให้เขื่อนภูมิพลดังกล่าว ซึ่งแนวทางเป็นไปได้มากที่สุดคือ การผันน้ำจากแม่น้ำยวม จ.แม่ฮ่องสอน มากักเก็บไว้ที่เขื่อนภูมิพล โดยสร้างอุโมงค์ผันน้ำความยาวประมาณ 60-68 กิโลเมตร จากแม่น้ำยวม มาลงแม่น้ำปิง บริเวณ บ้านแม่งูด อ.ฮอด จ.เชียงใหม่ จากนั้นให้ไหลตามแรงโน้มถ่วงโลกลงสู่เขื่อนภูมิพล

“โครงการดังกล่าวหากทำสำเร็จจะสร้างความมั่นคงในเรื่องน้ำให้ลุ่มเจ้าพระยา แม้จะใช้เงินลงทุนสูงประมาณ 60,000-70,000 ล้านบาท แต่คุ้มค่าและมีผลกระทบน้อย โดยจะสร้างความมั่นคงให้น้ำเพื่ออุปโภคบริโภคอีกปีละ 300 ล้านลบ.ม. คิดเป็นมูลค่า 3,270 ล้านต่อปี ทำให้เปิดพื้นที่นาในเขตลุ่มเจ้าพระยาได้อีก 1.6 ล้านไร่ สนับสนุนน้ำการเกษตรในฤดูแล้งเพิ่มขึ้น 160,000 ไร่ คิดเป็นมูลค่าประมาณ 845 ล้านบาทต่อปี สิ่งสำคัญอีกส่วนหนึ่ง คือ ช่วยเพิ่มกำลังผลิตกระแสไฟฟ้าให้โรงไฟฟ้าท้ายเขื่อนภูมิพล อีกประมาณ 417 ล้านหน่วยต่อปี คิดเป็นมูลค่า 1,147 ล้านบาทต่อปี” ดร.ทองเปลว กล่าว

อีกโครงการหนึ่งที่นำศาสตร์พระราชาในการสร้างอุโมงค์ผันน้ำฯไปปรับใช้คือ โครงการผันน้ำจากเขื่อนศรีนครินทร์ เพื่อบรรเทาปัญหาแล้งใน 5 อำเภอ ของจ.กาญจบุรี ได้แก่ บ่อพลอย
ห้วยกระเจา เลาขวัญ หนองปรือและพนมทวน เป็นพื้นที่ประสบปัญหาภัยแล้งซ้ำซาก ถ้าผันน้ำจากเขื่อนศรีนครินทร์ ซึ่งมีปริมาณน้ำแต่ละปีค่อนข้างมากมาช่วยพื้นที่ดังกล่าวจะแก้ปัญหาภัยแล้งได้อย่างยั่งยืน อย่างไรก็ตาม โครงการอยู่ระหว่างการศึกษาความเหมาะสมและประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) โดยสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ(สทนช.)

“เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา” ปัญหาน้ำที่เกิดขึ้นก็สามารถแก้ไขได้อย่างยั่งยืนด้วย “ศาสตร์พระราชา”

เมื่อต้นเดือนที่แล้ว ผมได้รับเชิญจากกระทรวงกสิกรรมและป่าไม้ สปป.ลาว ให้ไปร่วมพิธีส่งมอบข้าวและแจกจ่ายแก่ประชาชนผู้ประสบภัยพายุไต้ฝุ่นโพดุล ในแถบตอนใต้ของประเทศสปป.ลาว ท่านผู้อ่านคงจำได้นะครับว่าพายุลูกนี้ เป็นลูกเดียวกันกับที่ถล่มประเทศไทยเราจนน้ำท่วมหนักในพื้นที่จังหวัดอุบลราชธานีและจังหวัดใกล้เคียง ที่มีคนบอกว่าในรอบห้าสิบปีเพิ่งเคยเจอ จนมีดาราดังออกมาระดมเงินบริจาคช่วยเหลือประชาชนนั่นแหละ ที่ สปป.ลาวก็ประสบกับปัญหาน้ำท่วมหนัก เนื่องจากเป็นเส้นทางพายุลูกเดียวกัน และแขวงที่ผมไปร่วมงานนั้นก็คือ แขวงสาละวัน ซึ่งตั้งอยู่ติดกับแขวงจำปาสัก และแขวงอัตตะปือ ดังนั้น การเดินทางไปร่วมงานของผมก็ใช้วิธีไปทางลัด กล่าวคือ แทนที่จะขึ้นไปเวียงจันทน์และลงมาใต้ ก็ใช้วิธีเหมือนที่เคยไปอัตตะปือครั้งก่อน คือ ขึ้นเครื่องบินไปลงอุบลราชธานี แล้วต่อรถแท็กซี่ไปด่านช่องเม็ก ชายแดนไทยลาว จากนั้น ทางกระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคมของ สปป.ลาวก็ส่งรถตู้มารับเดินทางต่อไปครับ

ตอนแรกผมเข้าใจว่าเราจะต้องเดินทางไปเมืองหลวงของแขวงสาละวัน ซึ่งดูในแผนที่แล้วระยะทางจากเมืองปากเซเดินทางเข้าไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือลึกเข้าไปไม่ต่างจากเมืองอัตตะปือที่เคยไป นั่นหมายถึงต้องใช้เวลาเดินทาง 3-4 ชั่วโมง เพราะเป็นทางวกวนไปตามภูเขา แต่เอาเข้าจริง เมืองที่เขาจัดพิธีการส่งมอบข้าว กลับเป็นเพียงอำเภอหนึ่งของแขวงสาละวัน ที่ภาษาลาวเรียกว่า “เมือง” คือ เมืองโขงเซโดน ซึ่งตั้งอยู่บนถนนหลักหมายเลข 13 ที่เป็นถนนเส้นเดียวเชื่อมนครหลวงเวียงจันทน์เลียบแม่น้ำโขงลงมาทางใต้ของประเทศ นั่นหมายถึงเขตพื้นที่แขวงสาละวันก็อยู่ติดชิดชายแดนไทยโดยมีแม่น้ำโขงเป็นเขตกั้น และถ้าเดินทางข้ามภูเขาจากเมืองโขงเซโดน มาทางทิศตะวันตกหรือชายแดนไทยจุดตรงข้ามเขตแดนแม่น้ำโขงก็คือแถวๆ ผาแต้ม อำเภอโขงเจียมนั่นเองครับ ตอนกินข้าวกลางวันหลังพิธีการเสร็จ ท่านนายอำเภอ (หรือเจ้าเมือง) ยังพูดให้ผมฟังว่าถ้ามีเวลาอยากจะพานั่งรถไปเที่ยวชายโขงฝั่งลาว ซึ่งสวยมาก แต่ก็ไม่ได้ไปจริง เพราะไม่มีเวลา

วันแรกหลังจากที่พวกเราขึ้นรถตู้จากช่องเม็ก เดินทางผ่านปากเซ เมืองใหญ่ ก็ต่อเลยไปยังเมืองโขงเซโดนทันที และใช้เวลาไม่นาน เพราะไม่ได้เดินทางลึกเข้าไปดังที่ได้กล่าวแล้ว เมืองโขงเซโดนเป็นอำเภอเล็กๆ มีบ้านสลับร้านค้าสองฟากถนนหลักแบบหลวมๆ ตึกแถวใหญ่ไม่มี พวกเรารวมทั้งเจ้าหน้าที่ลาว 6-7 คน ที่มารับก็พักกันที่โรงแรมเล็กๆ ระหว่างทาง ราคาระดับ 500-600 บาท ไม่มีอาหารเช้า ข้าราชการผู้ใหญ่ลาวก็คงพักกันในโรงแรมขนาดเดียวกันในที่อื่นกระจายกันไป ตกเย็นเขาก็นัดไปรับประทานอาหารเย็น ซึ่งตอนนี้ก็ได้พบกับท่านรองอธิบดีกรมแผนการและการเงิน ที่ผมคุ้นเคยมาร่วมรับประทานอาหารด้วย เจ้าภาพอาหารมื้อเย็นนี้ก็คือท่านหัวหน้าแผนกแรงงานและสวัสดิการสังคม ของแขวงสาละวัน ความจริงการไปงานลักษณะเช่นนี้ เวลารับประทานอาหาร ทุกครั้งผมเองก็เกรงใจเขาที่ต้องมารับรอง ก็พยายามถามไถ่ถามเขาว่าจะขอแชร์ด้วย แต่ส่วนมากเขาไม่ยอม แต่สำหรับอาหารเย็นวันนั้น ดูช่างกระจุ๋มกระจิ๋มและแสนง่าย จนต้องชมในความพอเพียงของเขาจริงๆ ครับ เพราะข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ของเขาไปนั่งร้านขายไก่ย่างข้างทาง ซึ่งมีอยู่หลายร้าน แล้วก็สั่งไก่ย่างที่เสียบไม้เป็นตัวสับมาเป็นจานๆ หลายชุด และอีกอย่างคือตำถั่วฝักยาว (เหมือนส้มตำมะละกอ) กินกับข้าวเหนียวที่ใส่มาในกระติ๊บ เสริมด้วยปลาหลดย่างอีก 2-3 ไม้เท่านั้นแหละครับ ใช้มือแกะกินกันอย่างเอร็ดอร่อย จนอิ่มกันถ้วนทั่ว ใช้เวลาเพียงประมาณชั่วโมงเดียวก็แยกย้ายกันกลับโรงแรม ไม่มีเหล้า เบียร์ใดๆ มีแต่ขวดน้ำเปล่า พอถึงโรงแรมผมก็ขึ้นไปพักผ่อน จนกระทั่งเช้าจึงมารู้ว่าความจริงคือ การกินอาหารเย็นมื้อนั้น ถือเป็นการกินแบบออร์เดิร์ฟเป็นรอบลองไฟเท่านั้นรอบจริงของเขา ซึ่งเขาไม่เรียกผมไปด้วยทราบภายหลังว่าเขาเกรงใจ คือเขานัดแนะไปต่อกันแบบลูกทุ่งแท้ หมายถึงไปนั่งต่อกันร้านขายเหล้า เบียร์ในอำเภอนั้นแหละกินเบียร์ “เขยลาว” กัน แต่สำหรับกับแกล้มได้ยินว่าใครคนหนึ่งไปได้ปลาไหลมาจากไหนไม่ทราบ ต้มได้หม้อใหญ่ แล้วปรุงกันเองในครัวของร้านนั้นเอง เล่นเบียร์กันเสียดึกดื่นจนคนแอปเตอร์ของผมที่ไปด้วยกันและถูกเชิญไปต่อด้วย บอกต้องขอตัวหยุดพักกันเลยทีเดียว โฮ่!ข้าราชการลาวเขาใช้เวลาพักผ่อนกันได้ม่วนชื่นกันแบบนี้ละครับ

ชาญพิทยา ฉิมพาลี

chanpithya@apterr.org

ปิดจ๊อบม็อบประมง!‘เฉลิมชัย’เจรจาชื่นมื่น จ่อสลายชุมนุมกลับบ้านคืนนี้

18 ธันวาคม 2562 นายเฉลิมชัย ศรีอ่อน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวถึงการหารือร่วมกับสมาคมประมงแห่งประเทศไทยและสมาคมประมง 22 จังหวัดชายทะเล ว่า สามารถหาข้อสรุปได้ในหลายประเด็น ได้แก่ การจ่ายค่าชดเชยการนำเรือประมงออกนอกระบบทั้งเรือประมงขาว-แดง และเรือของชาวประมงที่ประสงค์จะประกอบอาชีพอื่น ซึ่งชี้แจงว่า รัฐบาลตั้งงบประมาณปี 2563 ขณะนี้รอให้ร่างพ.ร.บ.งบประมาณ พ.ศ.2563 ผ่านก่อน จึงจะจ่ายค่าชดเชยได้

การเพิ่มวันทำการประมงนั้น กรมประมงกำลังรวบรวมวันที่เหลือจากเรือที่ไม่ได้ออกทำประมงระหว่างปีมาออกมาหาค่าเฉลี่ยเพื่อเพิ่มวันทำประมงให้ เบื้องต้นเรื่ออวนลากจะได้เพิ่ม 30 วัน ส่วนเรือทั่วไปจะไม่จำกัดวันทำการประมง , การติด VMS ในเรือที่มีอัตราต่ำกว่า 30 ตันกรอสนั้น กรมประมงยืนยันว่ายังไม่มีนโยบายให้ติด VMS สำหรับเรือที่ติด VMS รุ่นเดิมแล้วให้สามารถใช้ต่อได้เพื่อไม่ให้มีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น ขณะนี้นำเสนอโครงการเงินกู้เป็นทุนหมุนเวียนแก่ชาวประมงไปยังเลขาธิการคณะรัฐมนตรี(ครม.) แล้ว เพื่อนำเข้าสู่ที่ประชุมครม.พิจารณาต่อไป

สำหรับข้อกังวลของชาวประมงเกี่ยวกับการแก้ไข พ.ร.ก.ประมงนั้น จะตั้งคณะกรรมการร่วมกันระหว่างภาครัฐและผู้แทนชาวประมง เพื่อศึกษาว่ามีข้อใดเป็นอุปสรรคในการประกอบอาชีพและจำเป็นต้องแก้ไข แต่ทั้งนี้ต้องเป็นไปตามกรอบของการทำประมงที่ปราศจากการกระทำผิดกฎหมาย ขาดการรายงาน และไร้การควบคุม (IUU) ยืนยันว่า ขณะนี้กระทรวงเกษตรฯ และกรมประมงออกกฎหมายที่ผ่อนคลายให้การทำประมงนั้นสะดวกขึ้นซึ่งจะเป็นประโยชน์ทั้งต่อประมงพื้นบ้านและประมงพาณิชย์ โดยคณะกรรมการศึกษาจะศึกษาผลกระทบจากกฎหมายปัจจุบันและวางแนวทางแก้ไขให้เสร็จสิ้นใน 45 วัน

โครงการจำหน่ายน้ำมันดีเซลสำหรับชาวประมงในเขตต่อเนื่องของราชอาณาจักรซึ่งกรมสรรพสามิตจะให้บริษัทจำหน่ายน้ำมันบังคับให้ชาวประมง ตองจ่ายเงินผ่านบัตรฟรีทการ์ด (Fleet Card) ซึ่งจะทำให้สร้างความเดือดร้อนให้ชาวประมงเพิ่มขึ้น ได้ประสานงานกับอธิบดีกรมสรรพสามิตแล้วซึ่งได้รับการชี้แจงว่า เป็นเพียงแนวคิด ยังไม่มีการดำเนินการใดๆทั้งสิ้น

ส่วนการการจ่ายเงินแก่แรงงานประมงผ่านบัญชีธนาคารและปัญหาการขาดแคลนแรงงานนั้น ทางกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานรับไปพิจารณา โดยวันนี้คณะอนุกรรมการแรงงานจะพิจารณา มาตรา 83 จากนั้นจะนำเสนอต่อที่ประชุมคณะกรรมการแรงงานชุดใหญ่ซึ่งมีรัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงานเป็นประธานในวันที่ 25 ธันวาคม นี้

“การหารือในวันนี้เป็นไปด้วยความราบรื่น ขอยืนยันว่ากระทรวงเกษตรฯดำเนินการโดยไม่ละเมิดกฏ IUU Fishing นายกรัฐมนตรีห่วงใยปัญหาชาวประมงอย่างยิ่งจึงสั่งการด่วนที่สุดให้ประชุมคณะกรรมการนโยบายประมงแห่งชาติในเวลา 18.00 น.วันนี้(18 ธันวาคม 2562) โดยมอบหมาย รมว.เกษตรฯ เป็นประธาน โดยย้ำให้พิจารณาผ่อนคลายกฎหมาย ประกาศ และระเบียบที่เป็นอุปสรรคต่อการทำประมงเพื่อให้ชาวประมงสามารถประกอบอาชีพต่อไปได้” นายเฉลิมชัย กล่าว

ด้านนายมงคล สุขเจริญคณา ประธานสมาคมการประมงแห่งประเทศไทย กล่าวว่า พึงพอใจในการหารือร่วมกับ รมว. เกษตรฯ จากนี้จะได้แจ้งแก่ชาวประมงว่าปัญหาต่างๆนั้น จะได้รับการแก้ปัญหาในเร็ววัน มีกรอบเวลาดำเนินการชัดเจน โดย รมว. เกษตรฯ รับปากว่า จะไม่มีกฎหมายลูกที่เป็นอุปสรรคต่อการทำประมงหรือมีโทษรุนแรงเกินกว่าที่สหภาพยุโรป (EU) กำหนด ทั้งนี้กฎหมายที่ไม่มีความจำเป็นต้องยกเลิกหรือแก้ไขให้อัตราโทษไม่ให้รุนแรงกว่าสากลซึ่งมีทั้งกฎหมายของกรมเจ้าท่าและกฎหมายกรมสวัสดิการแรงงานและสังคม

ทั้งนี้ชาวประมงทั้งประเทศยืนยันว่าพร้อมจะร่วมมือกับรัฐบาลในการแก้ปัญหา IUU เนื่องจากหากดำรงความสมบูรณ์ของทรัพยากรสัตว์น้ำไว้ได้จะทำให้อาชีพประมงยั่งยืน ส่วนปัญหาราคาสัตว์น้ำตกต่ำนั้น รมว. เกษตรฯ แจ้งว่า จะหารือกับกับกระทรวงพาณิชย์โดยเร็วที่สุด

“แม้ผลการหารือเป็นที่น่าพอใจในระดับหนึ่ง แต่ยังไม่ได้ข้อยุติ ชาวประมงที่มาชุมนุมสาธารณะจึงจะยังไม่สลายการชุมนุม โดยจะรอผลการประชุมคณะกรรมการนโยบายประมงแห่งชาติที่ รมว. เกษตรฯ เป็นประธานในเวลา 18.00 น.วันนี้ หากได้ข้อสรุปที่ชัดเจนคาดว่าจะเดินทางกลับภูมิลำเนาในเวลาประมาณ 20.00 น.” นายมงคล กล่าว

รายงานข่าวจากกระทรวงเกษตรฯ แจ้งว่า จากการสอบถามแกนนำบางคนยืนยันว่าจะเดินทางกลับภูมิลำเนาในเวลา 21.00 น.ทั้งหมดภายในวันนี้อย่างแน่นอน แม้จะไม่ได้ตามข้อเรียกร้องทั้งหมด แต่ถือว่ารัฐบาลจริงใจในการแก้ไขปัญหา

‘ม็อบประมง’ฮึ่ม!ไม่เคลียร์ยกระดับชุมนุม ‘เฉลิมชัย’พร้อมถก11ข้อเรียกร้อง

18 ธันวาคม 2562 นายมงคล สุขเจริญคณา ประธานสมาคมการประมงแห่งประเทศไทย กล่าวว่า ชาวประมงที่มาร่วมชุมนุมเกือบหมื่นคน มีมติร่วมกันว่าจะให้กรรมการสมาคมฯเจรจากับนายเฉลิมชัย ศรีอ่อน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์เท่านั้น (อ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง : มาตามนัด!‘ม็อบประมง’ปักหลักหน้าก.เกษตรฯ ขีดเส้น3วันไม่เคลียร์ ยกระดับชุมนุมใหญ่)

ทั้งนี้ รัฐบาลรับจะแก้ปัญหาให้ภาคการประมงมาตั้งแต่สหภาพยุโรป(EU) ให้ใบเหลืองไทยกรณีทำประมงผิดกฎหมาย ขาดการรายงาน และไร้การควบคุม(IUU) ซึ่งมีการออกกฎหมาย ระเบียบ และมาตรการรัฐที่เกิดผลกระทบรุนแรงต่อผู้ประกอบการประมง ขณะนี้ยืดเยื้อมาถึง 3 รัฐมนตรีเกษตรฯแล้ว จึงหวังว่านายเฉลิมชัย ซึ่งเป็นรัฐมนตรีเกษตรฯ จากรัฐบาลเลือกตั้งจะทำได้สำเร็จ

ก่อนหน้านี้​นายมีศักดิ์ ภักดีคง อธิบดีกรมประมง และนายอลงกรณ์ พลบุตร ที่ปรึกษารมว.เกษตรฯ ได้ขึ้นเวทีของกลุ่มผู้ชุมนุมเพื่อรับหนังสือข้อเสนอของชาวประมง แต่แกนนำชาวประมงยืนยันจะเจรจากับรมว. เกษตรฯ เท่านั้น เนื่องจากเป็นผู้มีอำนาจตัดสินใจ อีกทั้งที่ผ่านมาจากการมอบหมายให้นายอลงกรณ์ทำหน้าที่แทน แม้จะมีการเชิญผู้แทนภาคประมงมาประชุมเกือบทุกสัปดาห์ แต่ไม่มีข้อสรุปใดๆ ที่เป็นรูปธรรมเลย

นายมงคล กล่าวอีกว่า กรรมการสมาคมฯ เห็นร่วมกันว่าหากนายเฉลิมชัย สามารถกำหนดแนวทางแก้ปัญหาในส่วนที่กระทรวงเกษตรฯรับผิดชอบได้ชัดเจน รวมทั้งรับที่จะประสานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ กระทรวงแรงงาน กระทรวงพาณิชย์ และกระทรวงคมนาคม เพื่อแก้ไขตามข้อเสนอทั้ง 11 ข้ออย่างเป็นที่น่าพอใจ จะสลายการชุมนุม แต่หากดำเนินการไม่ได้กลุ่มผู้ชุมนุมจะยกระดับการเคลื่อนไหว

ด้านนายเฉลิมชัย ศรีอ่อน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า พร้อมจะหารือกับกลุ่มชาวประมง 22 จังหวัดชายทะเล เพื่อยืนยันว่ากระทรวงเกษตรฯ ดำเนินการตามข้อเรียกร้องบางส่วนไปแล้ว เช่น ประสานสถาบันการเงินเพื่อสนับสนุนด้านเงินทุนหมุนเวียนในการประกอบอาชีพ การเพิ่มวันทำการประมง การซื้อคืนเรือประมงขาว-แดงที่ต้องหยุดประกอบอาชีพจากนโยบายจำกัดจำนวนเรือของรัฐ โดยส่งเรื่องไปยังสำนักงบประมาณแล้วเพื่อให้คณะรัฐมนตรีอนุมัติต่อไป การออกข้อกฎหมาย ประกาศ และระเบียบที่อำนวยความสะดวกในการทำประมงมากขึ้น

สำหรับข้อเรียกร้องที่เป็นความรับผิดชอบของกระทรวงอื่นๆ ได้แก่ การขอให้หยุดนำเข้าสินค้าสัตว์น้ำจากต่างประเทศที่ไม่ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ตามพระราชกำหนดประมง พ.ศ. 2558 มาตรา 92 เนื่องจากเกิดจากประมง IUU และไม่ถูกสุขอนามัย แล้วสินค้าประมงจากต่างประเทศเข้ามาถล่มตลาดสินค้าสัตว์น้ำของชาวประมงไทยที่ทาตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด ทาให้ต้นทุนสูงกว่า ราคาจึงตกต่ำ การขาดแคลนแรงงาน ปัญหากฎหมายแรงงาน การกำหนดให้คณะกรรมการกำกับดูแลโครงการจำหน่ายน้ามันดีเซลสาหรับชาวประมงในเขตต่อเนื่องของราชอาณาจักรทบทวนแนวทางบังคับให้ชาวประมงต้องจ่ายเงินแก่บริษัทน้ำมันผ่านบัตรฟรีทการ์ด(Fleet Card) ซึ่งระบุว่าสร้างความเดือดร้อนให้ชาวประมงนั้น จะหยิบยกขึ้นมาพิจารณาแก้ไขร่วมกันทุกข้อ