23 ม.ค. 2568 12:34 น.
สื่อนอกวิเคราะห์ ทำไมไทยเป็นสวรรค์ของคู่รัก LGBTQ+
กฎหมายสมรสเท่าเทียมของไทย เริ่มมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 23 ม.ค. ขณะที่คำถามที่หลายคนได้ยินมาตลอดการต่อสู้ที่ยาวนานเพื่อกฎหมายสมรสเท่าเทียม ก็ถูกนำมาถามอีกครั้งว่า ทำไมประเทศไทยจึงสามารถทำได้
กฎหมายสมรสเท่าเทียมของไทย เริ่มมีผลบังคับใช้ในวันนี้ (23 ม.ค.) ทำให้ไทยเป็นชาติแรกในอาเซียน และเป็นประเทศที่ 3 ในเอเชียที่ผ่านกฎหมายสมรสเท่าเทียมซึ่งรับรองการแต่งงานของเพศเดียวกัน โดยเปลี่ยนจากคำว่า “สามี-ภริยา” เป็น “คู่สมรส” เพื่อให้เป็นไปตามหลักการในรัฐธรรมนูญที่ระบุว่าบุคคลย่อมเสมอกันในกฎหมาย
คำถามที่หลายคนได้ยินมาตลอดการต่อสู้ที่ยาวนานเพื่อกฎหมายสมรสเท่าเทียม ก็ถูกนำมาถามอีกครั้งว่า ทำไมประเทศไทยจึงสามารถทำได้ ทำไมไม่มีที่ไหนในเอเชีย นอกจากไต้หวันและเนปาล
บีบีซีกล่าวว่า หลายคนอาจรู้คำตอบอยู่แล้วว่าประเทศไทยมีชื่อเสียงในเรื่องการเปิดกว้างและยอมรับคนรักร่วมเพศ เกย์ ไบเซ็กชวล และคนข้ามเพศ ที่อยู่ในทุกสาขาอาชีพ คนไทยไม่ถือสาอะไรกับทุกเรื่อง วลีประจำชาติ “ไม่เป็นไร” รวมถึงความเชื่อทางพุทธศาสนา ขณะที่คนไทยมากกว่า 90% ไม่ได้ห้ามการใช้ชีวิตแบบ LGBTQ+
การเดินขบวนไพรด์ครั้งแรกในประเทศไทยเกิดขึ้นเมื่อ 25 ปีที่แล้ว แต่ในขณะนั้น การขออนุญาตจากตำรวจเป็นเรื่องยาก และการเดินขบวนก็เป็นงานที่วุ่นวายและไม่มีเป้าหมายที่ชัดเจน หลังจากปี 2006 มีการเดินขบวนเพียงสองครั้งจนถึงปี 2022 ในปี 2009 การเดินขบวนไพรด์ที่มีการวางแผนไว้ที่เชียงใหม่ต้องถูกยกเลิกเนื่องจากภัยคุกคามจากความรุนแรง
อรรณว์ ชุมาพร หรือ วาดดาว ประธานและผู้ก่อตั้งบริษัท นฤมิตไพรด์ จำกัด ในฐานะผู้จัดงานบางกอกไพรด์ ผู้เสนอแก้ไขกฎหมายสมรสเท่าเทียมภาคประชาชน ให้สัมภาษณ์กับบีบีซีว่า “พวกเราไม่ได้รับการยอมรับ ไม่ว่าจะเป็นจากครอบครัวของเราเองหรือจากสังคม” “มีบางครั้งที่เราไม่คิดว่าความเท่าเทียมกันในการสมรสจะเกิดขึ้นได้ แต่เราไม่เคยยอมแพ้” เธอกล่าวต่อว่า “เราไม่ได้ต่อสู้ แต่เราเจรจา”
แม้ว่าประเทศไทยจะยอมรับคนกลุ่ม LGBTQ+ โดยทั่วไป แต่การได้รับสิทธิที่เท่าเทียมกัน รวมถึงการสมรส จำเป็นต้องมีการรณรงค์อย่างมุ่งมั่นเพื่อเปลี่ยนทัศนคติในระบบราชการและสังคมไทย และทัศนคติเหล่านี้ก็เปลี่ยนไป
จักร์กริช วัฒนวีร์ หรือหมึก เริ่มคบหาดูใจกับแฟนหนุ่มในปี 2001 ทั้งคู่เป็นนักแสดงที่เล่นบทนำในละครทีวี ในเวลานั้น กระทรวงสาธารณสุขของไทยยังคงระบุอย่างเป็นทางการว่าการรักร่วมเพศเป็นอาการป่วยทางจิต
คุณจักร์กริชเล่าวว่า “ในตอนนั้น สังคมไม่สามารถยอมรับให้ชายรักร่วมเพศเล่นบทนำได้ มีข่าวซุบซิบเกี่ยวกับพวกเราในสื่อมากมาย ซึ่งส่วนใหญ่ไม่เป็นความจริง ซึ่งทำให้เราเครียดมาก” “ตอนนั้น เราตัดสินใจว่าถ้าจะคบหาดูใจกัน เราต้องออกจากวงการบันเทิง” พวกเขายังคงคบหาดูใจกัน แต่ไม่ได้ออกสื่อมานานกว่า 20 ปีแล้ว และบริหารบริษัทผลิตละครโทรทัศน์ที่ประสบความสำเร็จ
ติณณภพจ์ สินสมบูรณ์ทอง อาจารย์ประจำสาขาสังคมวิทยา คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กล่าวว่า การที่ตัวละคร LGBTQ+ ถูกนำเสนอในละครโทรทัศน์ของไทย ตั้งแต่ตัวละครตลกไปจนถึงตัวละครหลัก ทำให้เกิดความแตกต่างอย่างมาก
“ทุกวันนี้ พวกเขานำเสนอตัวละครเหล่านี้ในฐานะตัวละครปกติทั่วไป เช่นเดียวกับที่คุณเห็นในชีวิตจริง” คุณติณณภพจ์กล่าวว่า “เพื่อนร่วมงานที่เป็น LGBTQ+ ของคุณในออฟฟิศ หรือเพื่อนบ้านที่เป็น LGBTQ+ ของเรา ได้ช่วยเปลี่ยนการรับรู้และค่านิยมในทุกยุคทุกสมัย”
ละครที่เรียกว่า Boy Love ได้ช่วยนำพาส่วนที่เหลือของสังคมมาสู่แนวคิดที่ไม่ใช่แค่การยอมรับเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการยอมรับอย่างเต็มที่และสิทธิที่เท่าเทียมกันสำหรับชุมชน
ละครโทรทัศน์แนวโรแมนติกที่นำเสนอเรื่องราวความรักระหว่างชายหนุ่มได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างมากในช่วงหลายปีที่ผ่านมา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงที่มีการระบาดของโควิด ปัจจุบัน ละครเหล่านี้กลายเป็นสินค้าส่งออกทางวัฒนธรรมที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดรายการหนึ่งของประเทศไทย โดยมีผู้ชมจำนวนมากในสถานที่ต่าง ๆ เช่น ประเทศจีน ซีรีส์อย่าง My School President และ Love Sick มียอดชมหลายร้อยล้านครั้งบนเครือข่ายสตรีมมิ่ง
ในเวลาเดียวกัน นักเคลื่อนไหวก็ให้ความสนใจและแสดงความร่วมมือกันมากขึ้นในความพยายามเพื่อเปลี่ยนแปลงกฎหมาย กลุ่ม LGBTQ+ ต่างๆ มารวมตัวกันในแคมเปญที่มีชื่อว่า Change 1448 ซึ่ง 1448 เป็นข้อความในประมวลกฎหมายแพ่งของไทยที่ครอบคลุมถึงคำจำกัดความของการแต่งงาน และต่อมาภายใต้กลุ่มภาคีสีรุ้งเพื่อการสมรสเท่าเทียม ซึ่งร่วมมือกับกลุ่มอื่นๆ ที่ต่อสู้เพื่อสิทธิและเสรีภาพในประเทศไทย และพวกเขาเรียนรู้ที่จะทำงานร่วมกับพรรคการเมืองในรัฐสภาเพื่อโน้มน้าวให้เปลี่ยนจุดยืนเกี่ยวกับกฎหมาย
การเดินขบวน Pride ที่กลับมาอีกครั้งในปี 2022 และการทำให้รัฐบาลรับรู้และส่งเสริมเสน่ห์ของประเทศไทยในฐานะจุดหมายปลายทางที่น่าดึงดูดสำหรับนักเดินทาง LGBTQ+ ยังช่วยเปลี่ยนทัศนคติของสาธารณชนอีกด้วย
คุณติณณภพจ์กล่าวว่า “เรารู้ว่าเราต้องพูดคุยกับสังคมไทย และเราค่อยๆ เปลี่ยนทัศนคติทีละน้อย”
ช่วงเวลาทางการเมืองที่เหมาะสม
การผลักดันกฎหมายการแต่งงานที่เท่าเทียมกันผ่านรัฐสภายังได้รับความช่วยเหลือจากการพัฒนาทางการเมืองของประเทศไทยด้วย
เป็นเวลา 5 ปีหลังจากการรัฐประหารในปี 2557 ประเทศนี้ถูกปกครองโดยรัฐบาลทหาร ซึ่งต้องการพิจารณาเฉพาะการให้การรับรองการจดทะเบียนคู่ชีวิตสำหรับคู่รัก LGBTQ+ โดยไม่มีสิทธิครบถ้วน เช่น การสืบทอดมรดก เท่านั้น
แต่ในการเลือกตั้งปี 2019 ซึ่งทำให้ประเทศไทยกลับมาอยู่ภายใต้การปกครองของพลเรือน พรรคอนาคตใหม่ ซึ่งสนับสนุนการแต่งงานที่เท่าเทียมกันอย่างเต็มที่ กลับทำผลงานได้อย่างไม่คาดฝัน ด้วยการคว้าที่นั่งมากเป็นอันดับสาม เผยให้เห็นถึงความกระหายในการเปลี่ยนแปลงที่เพิ่มมากขึ้นในประเทศไทย และในการเลือกตั้งปี 2023 พรรคอนาคตใหม่ซึ่งเรียกตัวเองว่าพรรคก้าวไกล สามารถทำผลงานได้ดีกว่าปี 2019 โดยชนะที่นั่งมากกว่าพรรคการเมืองอื่น ที่ชี้ให้เห็นว่าประชาชนชาวไทยทุกวัยต่างปรารถนาความเปลี่ยนแปลง พรรคก้าวไกลถูกขัดขวางไม่ให้จัดตั้งรัฐบาลโดยกลุ่มอนุรักษ์นิยมที่คัดค้านการเรียกร้องการปฏิรูปการเมืองโดยรวม
แต่ในเวลานี้ การสมรสเท่าเทียมเป็นเรื่องที่ถกเถียงกันน้อยลง มีเพียงไม่กี่คนที่คัดค้าน และการผ่านกฎหมายทำให้รัฐบาลผสมซึ่งก่อตั้งขึ้นโดยไม่มีพรรคก้าวไกล ซึ่งปัจจุบันคือพรรคประชาชน ประสบความสำเร็จอย่างรวดเร็ว ซึ่งช่วยทำให้คนส่วนใหญ่ในประเทศพอใจ
อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยถือเป็นประเทศในเอเชียที่ “แหกคอก” และ ประเทศอื่นๆ ในภูมิภาคนี้ไม่น่าจะทำตาม โดยอิทธิพลของศาสนาอิสลามในมาเลเซีย อินโดนีเซีย และบรูไน ทำให้แนวคิดเรื่องการสมรสเท่าเทียมเป็นเรื่องที่ไม่เกิดขึ้น ชุมชน LGBTQ+ ที่นั่นเผชิญกับการเลือกปฏิบัติและการดำเนินคดี ในบรูไน การมีเพศสัมพันธ์ระหว่างผู้ชายมีโทษประหารชีวิต
ในฟิลิปปินส์ คู่รัก LGBTQ+ ที่อาศัยอยู่ร่วมกันอย่างเปิดเผยเริ่มยอมรับกันมากขึ้น แต่คริสตจักรโรมันคาธอลิกคัดค้านการแต่งงานของเพศเดียวกันอย่างรุนแรง
ในเวียดนาม แม้จะไม่มีอุปสรรคทางศาสนาหรืออุดมการณ์ใดๆ เช่นเดียวกับประเทศไทย แต่การรณรงค์เพื่อเปลี่ยนแปลงกฎหมายอย่างที่เกิดขึ้นในประเทศไทยนั้นทำได้ยากภายใต้ระบอบการปกครองปัจจุบัน เช่นเดียวกับในประเทศจีน จนกว่าพรรคคอมมิวนิสต์ที่ปกครองประเทศจะรับรองการแต่งงานแบบเท่าเทียมกัน ซึ่งพรรคคอมมิวนิสต์ก็ไม่แสดงท่าทีว่าจะทำ การแต่งงานแบบเท่าเทียมกันก็ไม่สามารถเกิดขึ้นได้
แม้แต่ในระบอบประชาธิปไตยอย่างญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ ซึ่งพรรคการเมืองส่วนใหญ่มีแนวคิดอนุรักษ์นิยมและมีผู้ชายสูงอายุเป็นแกนนำ โอกาสต่างๆ ก็ดูริบหรี่ นายแช-ยุน ฮัน กรรมการบริหารมูลนิธิ Beyond the Rainbow ในเกาหลีใต้กล่าวว่า “ชาวคริสเตียนส่วนใหญ่มีแนวคิดอนุรักษ์นิยมที่ขัดขวางเรื่องนี้” เขากล่าวว่า “นักการเมืองส่วนใหญ่ในพรรคอนุรักษ์นิยมของประธานาธิบดียุน ซอกยอล เป็นคริสเตียนที่เคร่งศาสนา และพวกเขาได้กำหนดกรอบความเสมอภาคในการสมรสให้เป็น ‘วาระฝ่ายซ้าย’ ซึ่งอาจเปิดสังคมให้ ‘ฝ่ายซ้ายคอมมิวนิสต์เข้าครอบงำ’ ได้”
อินเดียดูเหมือนจะเข้าใกล้การทำให้การแต่งงานของเพศเดียวกันถูกกฎหมายในปี 2023 เมื่อคำตัดสินตกไปอยู่ในมือของศาลฎีกา แต่ผู้พิพากษาปฏิเสธ โดยระบุว่าขึ้นอยู่กับรัฐสภา
ประเทศไทยจึงหวังว่าจะได้รับประโยชน์จากการเป็นผู้บุกเบิกกฎหมาย ขณะที่การท่องเที่ยวเป็นหนึ่งในไม่กี่รูปแบบของเศรษฐกิจไทยที่ฟื้นตัวได้ดีหลังการระบาดใหญ่ และไทยถือเป็นจุดหมายปลายทางที่ปลอดภัยและเป็นมิตรสำหรับนักท่องเที่ยว LGBTQ+
คู่รักเพศเดียวกันจากประเทศอื่นๆ ในเอเชียจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ เลือกที่จะอาศัยอยู่ในไทยในตอนนี้ การรับรองทางกฎหมายที่พวกเขาได้รับสำหรับการแต่งงาน จะทำให้พวกเขาสามารถเลี้ยงดูลูกและแก่ไปด้วยกันพร้อมกับสิทธิและการคุ้มครองเกือบทั้งหมดที่คู่รักต่างเพศได้รับ.
ที่มา BBC
อ่านข่าวเพิ่มเติม https://www.thairath.co.th/news/foreign
