26 ต.ค. 60  ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เมื่อเวลาประมาณ 23.20 น. ประชาชนที่ท้องสนามหลวงส่งเสียงร่ำไห้ระงม หลังจากมีควันไฟลอยขึ้นรายรอบพระเมรุมาศ

ทั้งนี้ประชาชนที่มณฑลพิธีท้องสนามหลวงต่างก้มลงกราบพร้อมน้ำตา บางส่วนนั่งสวดมนต์ บางส่วนนั่งสมาธิ ขณะที่มหรสพสมโภชทั้ง 3 เวทียังคงแสดง

ต่อมาเวลาประมาณ 23.44 น. ประชาชนเริ่มทยอยออกจากมณฑลพิธีท้องสนามหลวง

ผู้สื่อข่าวรายงานจากท้องสนามหลวงโซนทิศเหนือ ว่า ช่วงเวลาประมาณใกล้ 22.00 น. มหรสพสมโภชที่เล่นอยู่ทั้ง 3 เวที ได้มีการหยุดเล่นช่วงเวลาหนึ่งประมาณ 30 นาที ประชาชนจำนวนมากที่เข้าร่วมพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร อยู่ในอาการสงบนิ่ง บางคนนั่งสมาธิ บางคนยกมือประนมไหว้ ทำให้บรรยายกาศเงียบสงบทั่วทั้งบริเวณมณฑลพิธีท้องสนามหลวงฝั่งทิศเหนือ

ทั้งนี้ มีนก 9 ตัว บินวนรอบพระเมรุมาศก่อนบินลับหายไป และห่างไปอีกประมาณ 20 นาที บินวนมาอีกรอบ นอกจากนี้ ประชาชนจำนวนมากต่างพูดเป็นเสียงเดียวกันว่าเห็นเหมือนมีลำเส้นสีดำพุ่งขึ้นต่อจากยอดนพปฎลมหาเศวตฉัตร

26 ตุลาคม 2560  สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ให้จิตอาสาเฉพาะกิจงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช จำนวน 33 คน จากทั่วประเทศ ทุกภูมิภาค ทั่วโลก ทุกเพศทุกวัย เป็นตัวแทนประชาชนชาวไทย และคนไทยในต่างแดนเป็นผู้เชิญพานดอกไม้จันทน์ 33 พาน ของพสกนิกรชาวไทย และชาวไทยในต่างแดนมาทูลเกล้าฯ ถวายที่เบื้องหน้าพระบรมโกศพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ที่พระเมรุมาศท้องสนามหลวง

โดยทั้ง 33 คน เป็นตัวแทนจิตอาสาเฉพาะกิจฯ ที่สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระราชานุญาต ให้ตั้งขึ้นเพื่อเป็นการรวมพลังความรักอันมีค่า รวมพลังน้ำใจ ของปวงชนชาวไทยทุกหมู่เหล่าที่จะน้อมถวายแด่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวก่อนเสด็จสู่สวรรคาลัย โดยได้เปิดรับสมัครประชาชนทั่วประเทศและทั่วโลกไปเมื่อวันที่ 1 – 30 ก.ย. 60

โดยมีจำนวนทั้งสิ้น 4,006,825 คน ซึ่งจิตอาสาเฉพาะกิจทั้ง 33 คนนี้มีทุกเพศ ทุกวัย และจากทั่วทุกภูมิภาคของประเทศไทย จิตอาสาเฉพาะกิจฯ ที่อายุน้อยที่สุดคือ อายุ 1 ขวบ 6 เดือน และอายุมากที่สุด 93 ปี

นพ.สนธยา วัฒนโกศล อายุ 55 ปี จิตอาสาจากจังหวัดบุรีรัมย์ เปิดคลินิกบริการผู้ป่วยฟรีในวันที่ 28 ก.ค. และ 5 ธ.ค.ของทุกปี นับแต่ปี 2539 จนถึงปัจจุบัน เผยว่า เคยมีโอกาสออกหน่วยแพทย์อาสาสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี (พอ.สว.) เมื่อครั้งที่พระองค์ยังทรงมีพระชนม์ชีพอยู่ จึงตั้งใจสืบทอดพระปณิธาน โดยเริ่มให้การรักษาผู้ป่วยเมื่อปี 2539 ซึ่งตรงกับวันสวรรคตของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี และหลังจากนั้นก็ทำมาทุกปี ต่อมาเพิ่มการรักษาในวันที่ 5 ธ.ค.ทุกปี ซึ่งเป็นวันคล้ายวันพระบรมราชสมภพของในหลวงรัชกาลที่ 9

โดยมีหมอหลายท่านจากหลายจังหวัดมาร่วมด้วย นอกจากนี้ยังตั้งโรงทาน ให้บริการทั้งตัดผม แจกจ่ายอาหาร เพนท์เล็บ นวดแผนไทย และวาดภาพให้คนไข้ ในช่วงแรกๆ มีหมอเพียง 3 ท่าน ตรวจคนไข้ได้ 300 คนต่อวัน แต่ล่าสุดเมื่อวันที่ 5 ธ.ค. 2559 ได้เปิดให้บริการ 11 ชม. มีคนไข้จำนวน 2,009 ราย ตลอดระยะเวลา 22 ปีที่ผ่านมา ได้ให้บริการคนไข้แล้ว 19,553 ราย

“ผมดีใจมากที่ได้เป็นตัวแทนจิตอาสาจังหวัดบุรีรัมย์ เป็นตัวแทนชาวไทยที่ร่วมทำดีเพื่อพ่อและตั้งใจทำความดีจนกว่าจะสิ้นลมหายใจ ต่อจากนี้ไปจะทำสิ่งดีถวายในหลวงรัชกาลที่ 10 สมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินีนาถ และพระบรมวงศานุวงศ์ จะสานต่อสิ่งที่ในหลวง ร.9 ทรงสอนให้ทำดี และตั้งปณิธานทำตัวให้เป็นประโยชน์ ให้ประเทศชาติก้าวหน้าต่อไป” ตัวแทนจิตอาสาฯ กล่าว

26 ต.ค. 60  เมื่อเวลา 20.22 น. ที่ มณฑลพิธีท้องสนามหลวงด้านทิศใต้ บริเวณด้านหน้าพระที่นั่งทรงธรรม สำนักการสังคีต กรมศิลปากร จัดแสดงมหรสพสมโภช เนื่องในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร หน้าพระที่นั่งทรงธรรม หรือพระเมรุมาศ หรือ “โขนหน้าไฟ” เรื่องรามเกียรติ์ ชุดพระรามข้ามสมุทร ยกรบ รำลึกในพระมหากรุณาธิคุณ แสงอาทิตย์ และศรพรหมมาศจัดแสดง ใช้ผู้แสดง จากนาฏศิลปิน สำนักการสังคีต นักเรียน นักศึกษา วิทยาลัยนาฏศิลปทั่วประเทศ 12 แห่ง และสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์รวมกว่า 400 คน

จากนั้นบริเวณท้องสนามหลวงด้านทิศเหนือ การแสดงมหรสพสมโภชเวทีที่ 3 มีประชาชนจำนวนมาก ต่างเข้ามาจับจองพื้นที่เพื่อรอร่วมพิธีถวายเพลิงจริงเวลา 22.00 น.

ด้าน ณัฐฤ์ธิดา จิรบุญภาคย์ ประชาชนจากจังหวัดชลบุรี บอกว่า เดินทางมาตั้งแต่วันที่ 24 ตุลาคม และผ่านจุดคัดกรองช่วงเที่ยงคืนวันที่ 25 ตุลาคม และได้มานั่งบริเวณจุดคัดกรอง มธ.ถนนกลาง ได้เห็นริ้วขบวนพระบรมราชอิสริยยศ ถึงจะเห็นไม่ชัดก็ไม่เป็นไร แต่อยากมาอยู่ใกล้พระองค์ และตั้งใจจะอยู่ถึงเวลา 22.00 น. ช่วงถวายพระเพลิงจริง

น.ส.วาสนา อ่องเอิบ และนางอภิญญา เกศวงศ์ ประชาชนจากจังหวัดนนทบุรี กล่าวว่า พวกตนเดินทางจากจังหวัดนนทบุรี ตั้งแต่ 20.00 น. ของวานนี้ โดยได้เข้ามาจุดคัดกรองสะพานสมเด็จพระปิ่นเกล้า และมาปักหลักรอร่วมพระราชพิธีฯ บริเวณหน้ามหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ตอนที่ได้มีโอกาสเห็นริ้วขบวนพระบรมราชอิสริยยศ รู้สึกปลาบปลื้มเป็นครั้งหนึ่งในชีวิตที่ได้ร่วมมาส่งพระองค์ ทุกครั้งที่ยิงปืนใหญ่ให้สัญญาณเห็นควันลอยมาทางพระเมรุมาศ น้ำตาก็ไหล ยิ่งช่วงที่พระมหาพิชัยราชรถอัญเชิญพระบรมโกศ ยิ่งเสียใจ ตอกย้ำว่าพระองค์ท่านไม่อยู่แล้ว จึงตั้งใจว่าช่วง 22.00 น. วันนี้ จะร่วมในพระราชพิธีฯ จนเสร็จสิ้น

“ส่วนที่จัดมหรสพสมโภช รู้สึกดีใจมากที่ทุกภาคส่วนมาร่วมจัดการแสดงให้ประชาชนผ่อนคลาย แต่ก็ไม่ได้ช่วยลดความโศกเศร้าในใจได้ แม้จากนี้พระองค์จะไม่อยู่แล้วจะนำคำสอนมาเป็นหลักดำเนินชีวิต ซึ่งพระองค์จะเป็นพระมหากษัตริย์ในใจของพวกตนและของคนไทยตลอดไป” น.ส.วาสนา กล่าว

ขณะที่ น.ส.ศุภมาส หอมตระกูล ประชาชนที่เดินทางมาชมริ้วขบวนพระบรมราชอิสริยศ ตั้งแต่ช่วงเที่ยงคืน วันที่ 25 ต.ค. เพื่อร่วมส่งเสด็จพระองค์ท่านแต่ไม่สามารถเข้ามาในพื้นที่ได้ เพราะมีประชาชนจำนวนมาก แต่ก็ตัดสินใจอยู่ต่อแถวแยกคอกวัว อย่างน้อยได้เห็นไกลๆ ก็ยังดี เพราะเป็นโอกาสสุดท้าย โดยประชาชนส่วนใหญ่ที่นั่งตรงนั้น แม้ไม่เห็นริ้วขบวนก็ยังปักหลักนั่งอยู่ และสัมผัสได้ถึงความโศกเศร้าของทุกคน พอฝนหยุดตกก็ผ่านจุดคัดกรองบริเวณสะพานสมเด็จพระปิ่นเกล้า เข้ามาในพื้นที่และเข้ามาอยู่ฝั่งเวทีมหรสพ เพราะอยากเข้าใกล้พระองค์มากที่สุด การได้มานั่งจุดนี้ทำให้รู้สึกผ่อนคลายมากขึ้น แม้จะอยู่ในบรรยากาศแห่งความเศร้าโศก และจะอยู่จนถึงเวลา 22.00 น. ช่วงเวลาถวายพระเพลิงจริง

บริเวณหน้าเวที เพื่อรอชมการแสดงมหรสพใน 3 เวที โดยมีผู้แสดงรวมกว่า 3,000 คน ดังนี้ เวทีที่ 1 ประกอบด้วยหนังใหญ่ 2 ชุด คือ หนังใหญ่เบิกหน้าพระ ชุดพากย์สามตระ (หนังพระฤาษี หนังพระอิศวร หนังพระรามแผลงศร) ชุดต่อมาหนังใหญ่เบิกโรง ชุดจับลิงหัวค่า มีเนื้อหาเน้นย้ำเรื่องการทำดีเพื่อประเทศชาติ และการแสดง โขน เรื่องรามเกียรติ์ ชุด พระรามข้ามสมุทร ศึกทศกัณฐ์ (ทัพสิบขุน-สิบรถ) ท้าวมาลีวราชว่าความ – มณโฑหุงนาทิพย์และ ศึกทศกัณฐ์ สีดาลุยไฟ-พระรามคืนนคร

เวทีที่ 2  ประกอบด้วยการแสดงหุ่นหลวง ตอนหนุมานเข้าห้องนางวานรินทร์ การแสดงหุ่นกระบอก เรื่องพระอภัยมณี ตอนสุดสาครจับม้านิลมังกร การแสดงละครเรื่องพระมหาชนก ดำเนินเรื่องตามบทพระ ราชนิพนธ์ของในหลวงรัชกาลที่ 9 ซึ่งทรงเน้นย้ำเรื่องของความเพียร และความมีสติในการใช้ชีวิต การแสดงละคร เรื่อง อิเหนา ตอนบุษบาชมศาล – อิเหนาตัดดอกไม้ – ฉายกริช – ท้าวดาหาบวงสรวงและการแสดงละคร เรื่อง มโนราห์

เวทีที่ 3 เป็นการบรรเลงวงดุริยางค์สากล “ธ คือ ดวงใจไทยทั่วหล้า” ประกอบด้วย การบรรเลงและขับร้องเพลงพระราชนิพนธ์ ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บทเพลงเทิดพระเกียรติ บทเพลงที่ประพันธ์ขึ้นเพื่อถวายความอาลัย ซึ่งมีทั้งหมด 7 องก์ คือ องก์ที่ 1 ดุจหยาดทิพย์ชโลมหล้า โดยวงดุริยางค์สากล กรมศิลปากร องก์ที่ 2 ใต้ฟ้าร่มเย็น เพราะพระบารมี โดยกรมดุริยางค์ทหารบก องก์ที่ 3 ทวยราษฎร์น้อมสดุดี โดยกองดุริยางค์ทหารเรือ องก์ที่ 4 ถวายภักดีองค์ราชัน โดยกองดุริยางค์ทหารอากาศ องก์ที่ 5 สถิตนิรันดร์ในใจราษฎร์ โดยฝ่ายดนตรี กองสวัสดิการ ดุริยางค์ตำรวจ องก์ที่ 6 ปวงข้าบาทบังคมถวาย โดยวงดนตรีกรมประชาสัมพันธ์ และองก์ที่ 7 ธ สู่สวรรคาลัยในทิพย์วิมาน โดยวงดนตรีสากล สโมสรนิสิตจุฬาลงกรณ์

นอกจากนี้ยังมีการแสดงบัลเลต์ เรื่อง มโนห์รา (KINARI SUITE) เป็นการแสดงประกอบบทเพลงพระราชนิพนธ์ ที่ถูกบรรจุอยู่ในการแสดงองก์ที่ 1 ของการบรรเลงดนตรีสากล “ธ คือ ดวงใจไทยทั่วหล้า” โดยบัลเลต์เรื่องมโนราห์ เป็นหนึ่งในการแสดงมหรสพ เพื่อรำลึกถึงพระอัจฉริยภาพของในหลวงรัชกาลที่ 9 การแสดงทุกเวทีพร้อมกันจนถึงเวลา 06.00 น. ของวันที่ 27 ตุลาคม ทั้งนี้ การแสดงของทุกเวทีจะหยุดการแสดงเมื่อมีพระราชพิธีในพระเมรุมาศ

นายแพทย์โอภาส การย์กวินพงศ์ รองปลัดกระทรวงสาธารณสุขและโฆษกกระทรวงสาธารณสุข ให้สัมภาษณ์ว่า กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ได้จัดส่งทีมแพทย์จากโรงพยาบาลในสังกัดทุกแห่ง ทำงานร่วมกับทีมแพทย์หลวง ทีมแพทย์จากทุกสังกัด รวมทั้งภาคีเครือข่ายสุขภาพ ในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร โดยในวันนี้ (26 ตุลาคม 2560) ได้เพิ่มจำนวนบุคลากร เพื่อดูแลประชาชนในบริเวณท้องสนามหลวงและโดยรอบ เพื่อให้การดูแลประชาชนครอบคลุม

ข้อมูล ณ เวลา 12.00 น. วันนี้ (26 ต.ค.) หน่วยแพทย์/ปฐมพยาบาล งานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ในส่วนกลาง มีผู้มารับบริการ 100,000 กว่าคน ส่วนใหญ่มีอาการอ่อนเพลีย เวียนศีรษะ เป็นลม ตะคริว ได้ให้การปฐมพยาบาลด้วยยาดมแอมโมเนีย จ่ายยา นอกจากนี้ยังมีผู้มารับบริการตรวจโรคและรักษา 1,800 กว่าคน และนำส่งโรงพยาบาล 71 คน

สำหรับในส่วนภูมิภาค ข้อมูล ณ 15.00 น. มีผู้เข้ารับบริการเกือบ 10,000 คน ส่วนใหญ่เจ็บป่วยเล็กน้อย เวียนศีรษะ เป็นลม ให้การปฐมพยาบาลอาการดีขึ้นทุกคน

ขอแนะนำประชาชนที่มาร่วมงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร หากมีอาการเหนื่อยอ่อนเพลีย คล้ายจะเป็นลม เป็นตะคริว ขอให้ญาติหรือผู้พบเห็น แจ้งทีมแพทย์เดินเท้าหรือทีมจิตอาสาเฉพาะกิจด้านการแพทย์ทันที โดยให้สังเกตที่ปลอกแขนสีขาวมีกากบาทสีเขียว หรือรีบพาไปพบแพทย์ตามจุดให้บริการที่มี 21 จุด รอบบริเวณท้องสนามหลวง หรือโทรสายด่วน 1669 และสายด่วนสุขภาพจิต 1323

        เมื่อวันที่ 26 ต.ค. ในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช.บรมนาถบพิตรโดยสมเด็จพระราชาธิบดีจิกมีเคเซอร์ นัมเกล วังชุก และ สมเด็จพระราชินี เจต ซุน เพมา วังชุก ทรงร่วมในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ที่พระเมรุมาศ ท้องสนามหลวง ซึ่งภาพจากการถ่ายทอดสดของโทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจได้เผยให้เห็นสมเด็จพระราชธิบดีจิก..มีทรงติดเข็มกลัดรูปเลขเก้าไทย แนบพระอุระด้านซ้าย

ประมุขแห่งราชอาณาจักรภูฏานได้เคยเสด็จพระราชดำเนินมาประเทศไทยหลายครั้ง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ได้ทรงพระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ ให้โครงการหลวงใช้เป็นทุนรอนในการช่วยเหลือพัฒนาภูฎานมาแล้วหลายปี

        ภูฏานเป็นประเทศที่มีทรัพยากรธรรมชาติสมบูรณ์ ดี แต่รายได้ของประชากรไม่มาก และมีปัญหาภูมิประเทศพื้นที่ซึ่งเป็นภูเขาสูง แนวทางร่วมมือเพื่อการพัฒนาบนพื้นที่สูงของทั้ง 2 ประเทศจึงเริ่มต้นจากนักวิชาการ นักการทูต รัฐมนตรีด้านการเกษตรของภูฏาน เดินทางมาศึกษาและเรียนรู้งานที่จังหวัดเชียงใหม่คือ สถานีเกษตรหลวงอ่างขาง อ.ฝาง จ.เชียงใหม่

      ปัจจุบัน นักวิชาการโครงการหลวงจากประเทศไทย ได้เดินทางไปแนะแนวทางการปลูกไม้ผลเมืองหนาวแก่ชาวภูฏาน ซึ่งไม่ว่าจะเป็นทางตอนล่างของประเทศที่เริ่มปลูกมะม่วง หรือทางตอนเหนือที่สนใจการปลูกพืชเมืองหนาว ขณะที่แต่ละปีนักวิชาการจากภูฏานก็จะเดินทางมาฝึกงานที่สถานีเกษตรหลวงอ่างขางมิได้ขาด

     สมเด็จพระราชาธิบดีจิกมี เคยเสด็จพระราชดำเนินมาทรงเรียนรู้งานด้วยพระองค์เอง กลางเดือนมีนาคม 2546 และทรงประทับแรมอยู่ที่อ่างขางนี้ 1 คืนด้วย ครั้งนั้นสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ยังทรงพระราชทานพระราชวโรกาสให้เข้าเฝ้าที่พระตำหนักภูพิงค์ราชนิเวศน์ และในปีเดียวกันนั้น สมเด็จพระราชินีแห่งภูฏาน พระราชมารดาของ สมเด็จพระราชาธิบดีจิกมี และพระขนิษฐา ก็เสด็จพระราชดำเนินเยือนสถานีเกษตรหลวงอ่างขางอีกถึง 2 ครั้ง

      สมเด็จพระราชาธิบดีจิกมี  ทรงชื่นชมพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ว่าพระองค์ท่านทรงเป็นสุดยอดพระมหากษัตริย์  พระองค์ทรงงานอย่างหนัก พระทัยดี ทรงมีความยุติธรรม ทรงเป็นบุคคลที่มีความพยายาม มุ่งมั่น ทำเพื่อประเทศชาติ ข้าพเจ้าอยากจะให้เยาวชนไทยและคนไทย ยึดพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเป็นแรงบันดาลใจในการปฏิบัติตน เพื่อดำรงชีวิตตามที่พระองค์ปฏิบัติ ..”

        พระราชาจิกมี ทรงติดเข็มกลัดเลข ๙ ไทย แนบพระอุระซ้าย ขณะร่วมพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระ     ปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร รับรู้ว่าได้ว่าพระองค์ทรงนับถือ ในหลวง ร.9 ของเราเพียงใด.

ในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ตามปกติพราหมณ์จะมวยผมไว้เรียบร้อย และมีความเชื่อว่า การสยายผมเป็นอัปมงคล หรือเพื่อแสดงความเศร้าโศกอย่างถึงที่สุด หรือแสดงเหตุหายนะ

การสยายผมเป็นธรรมเนียมของอินเดียโบราณ แต่เดิมคนโบราณทั้งในสุวรรณภูมิและชมพูทวีปต่างรวบผมเป็นมวย เมื่อผู้ที่รักสิ้นชีวิตไป จะปลดมวยสยายผมลงมาดูกระเซอะกระเซิงแสดงความเศร้าเสียใจ และบอกกับผู้คนว่าอยู่ในเวลาไว้ทุกข์ ดังในคัมภีร์ภควัทคีตากล่าวว่า “วีรบุรุษไม่ทำร้ายผู้สยายผม” หมายความว่า ห้ามทำร้ายผู้คนในช่วงไว้ทุกข์ เพราะกำลังอยู่ในช่วงกำสรดสุดแสน

         ภาพพราหมณ์สยายผมในริ้วขบวนพระบรมราชอิสริยยศ เชิญพระบรมโกศ พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล (ภาพจาก University of Wisconsin-Milwaukee Libraries)

ในพระไตรปิฎกเอ่ยถึงกิริยาแบบนี้หลายครั้ง การสยายผมแต่ละครั้งจะเกิดขึ้นในเหตุอันยังความเศร้าเสียใจต่อผู้คนอย่างสุดซึ้ง เช่นเมื่อคราวพระพุทธเจ้าเสด็จปรินิพพาน พวกเทวดา “สยายผมประคองแขนทั้งสองคร่ำครวญอยู่ ล้มลงกลิ้งเกลือกไป” หรือเมื่อคราวจะเกิดหายนะขึ้นในจักรวาล โลกพยุหเทวดาจะนุ่งแดงห่มแดง สยายผมเดินร้องไห้ไปพลางป่าวประกาศจุดจบของโลก

ในงานพระบรมศพพระเจ้าแผ่นดิน มีพรามหณ์เดินก้มหน้าสยายผม ให้ความรู้สึกประหนึ่งเทพยดาประกาศจุดจบของโลกเสียเหลือเกิน

พราหมณ์สยายผม ในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ในหลวง ร.9

ทั้งนี้ ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ในหลวง ร.9 พราหมณ์ เดินตามขบวนพระบรมโกฐ ได้เริ่มต้นสยายผมเมื่อเริ่มต้นการเดินริ้วขบวนที่ 1 ซึ่งเป็นภาพพระราชพิธีตามธรรมเนียมโบราณ

     เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 60 ผศ.ดร.ปริญญา เทวานฤมิตรกุล รองอธิการบดีฝ่ายบริหาร มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) เปิดเผยว่า ตลอดช่วงงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ระหว่างวันที่ 25 – 29 ตุลาคม 2560 มธ.จะอำนวยความสะดวกให้แก่ประชาชนที่เดินทางเข้ามาร่วมในพระราชพิธีฯ โดยจะเปิดประตูสนามหลวงตลอด 24 ชั่วโมง ให้บริการน้ำดื่ม อาหาร หน่วยแพทย์ และห้องน้ำ

ผศ.ดร.ปริญญา เทวานฤมิตรกุล

“เนื่องจากมีประชาชนเดินทางมาร่วมในพระราชพิธีฯจำนวนมาก โดยขณะนี้สิ่งที่เป็นปัญหามากที่สุด คือ ห้องน้ำไม่เพียงพอ และหากเป็นไปได้อยากให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จัดส่งรถสุขาเคลื่อนที่เข้ามาเพิ่มในพื้นที่ในบริเวณใกล้เคียงกับพื้นที่ มธ.เพื่อบริการประชาชน แต่เบื้องต้นได้แก้ปัญหาให้ประชาชนไปเข้าห้องน้ำภายในอาคารแทน แต่ให้มีจิตอาสาพาไป เพราะขณะนี้พื้นที่โซนด้านในที่เป็นอาคารสูงประตูถนนพระอาทิตย์ และประตูถนนพระจันทร์ ทางกองอำนวยการร่วมพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร (กอร.พระราชพิธีฯ) ได้กำหนดให้เป็นพื้นที่รักษาความปลอดภัย และให้ใช้เป็นพื้นที่จอดรถของทูตประเทศต่างๆ และบุคคลสำคัญตั้งแต่วันที่ 25-26 ตุลาคมนี้ และจะเปิดประตูถนนพระจันทร์และถนนพระอาทิตย์ได้ตามปกติ ในวันที่ 27 ตุลาคมนี้”รองอธิการบดี มธ.กล่าว

อย่างไรก็ตาม ในวันที่ 26 ตุลาคม ถ้าหากประชาชนเข้ามาในพื้นที่สนามหลวงเป็นจำนวนมาก มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์จะได้หารือกับ กอร.พระราชพิธีฯ เพื่อเปิดพื้นที่อำนวยความสะดวกให้แก่ประชาชนให้มากขึ้นต่อไป

ผศ.ดร.ปริญญา กล่าวต่อไปว่า นอกจากนี้ มธ.ได้เปิดพื้นที่หอประชุมใหญ่ให้กรมประชาสัมพันธ์ใช้เป็นศูนย์สื่อมวลชน (Main Press Center) และเพื่ออำนวยความสะดวกให้กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ แก่สื่อมวลชนทั้งไทยและต่างประเทศ และฝ่ายประชาสัมพันธ์ของพระราชพิธี และเปิดห้องประชุม โรงยิม และห้องเรียนในคณะต่างๆ ให้เจ้าหน้าที่ทั้งเจ้าหน้าที่ทหาร เจ้าหน้าที่ตำรวจ หน่วยแพทย์ จิตอาสา และสื่อมวลชนส่วนหนึ่ง นอนพักรวมจำนวนทั้งหมดถึง 2,500 คน

ตามที่สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระราชประสงค์ให้ประชาชนที่เดินทางมาร่วมพระราชพีธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมาหภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ได้เข้าพื้นที่ที่เตรียมไว้ให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าหน้าที่เพิ่มพื้นที่เข้าร่วมพระราชพิธี หนึ่งในนั้นคือบาทวิถีถนนมหาราช ฝั่งพระบรมมหาราชวัง

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า บรรยากาศก่อนริ้วขบวนพระบรมราชอิสริยยศเคลื่อน บริเวณถนนมหาราชตั้งแต่ประตูเทวาภิรมย์เรื่อยไปถึงแยกท่าเตียน ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ริ้วขบวนพระบรมราชอิสริยยศที่ 1 เคลื่อนผ่าน โดยเป็นการเชิญพระโกศทองใหญ่โดยพระยานมาศสามลำคาน จากพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท ผ่านทางประตูเทวาภิรมย์

จากนั้นใช้เส้นทางถนนมหาราช เลี้ยวเข้าสู่ถนนท้ายวัง มุ่งไปยังถนนสนามไชย เชิญพระโกศทองใหญ่ขึ้นประดิษฐานในบุษบกพระมหาพิชัยราชรถ บริเวณหน้าวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ประชาชนจำนวนมากเฝ้าเข้าร่วมพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพทั้งริมบาทวิถีฝั่งพระบรมมหาราชวัง และฝั่งตรงข้าม

ประชาชนส่วนใหญ่เข้าจุดคัดกรองจากที่ท่าช้างและท่าเตียน ก่อนเดินเข้ามาจับจองพื้นที่ตั้งแต่ช่วงเช้าของวันที่ 25 ตุลาคม 2560 และพักค้างคืนที่บริเวณนี้ โดยในยามค่ำคืนต่างล้มตัวลงนอนพักผ่อน ก่อนจะค่อยๆทยอยตื่นนอนตั้งแต่เวลาประมาณ 1 นาฬิกา กระทั่งเวลา 3 นาฬิกามาเสียงดนตรีดังขึ้น

ทุกคนจึงตื่นทั้งหมด แม้ยามที่พระอาทิตย์ค่อยโผล่พ้นขอบกำแพงพระบรมมหาราชวังและสาดแสงแรงขึ้นเรื่อยๆ จนทำให้ประชาชนที่นั่งอยู่ฝั่งตรงข้าม ต้องแหงนหน้าสู้แดดเปรี้ยง แต่ต่างพูดเป็นเสียงเดียวกันว่า ไม่เป็นไร ทนได้ ไหว ในหลวงรัชกาลที่9 ทรงเหนื่อยเพื่อคนไทยมากกว่านี้มาก และตั้งใจเข้าร่วมพรัราชพิธีที่บริเวณนี้ เนื่องจากเป็นจุดแรกที่ริ้วขบวนเคลื่อนผ่านเมื่อพ้นกำแพงพระบรมมหาราชวัง

ทั้งนี้ตลอดถนนมหาราชมีเจ้าหน้าที่ทางการแพทย์ยืนคอยดูแลสุขภาพประชาชนระยะห่างทุก 10 เมตร

เมื่อวันที่ 26 ต.ค.2560 ที่บริเวณพระบรมมหาราชวัง หน้าศาลหลักเมือง ในบริเวณข้างมณฑลพิธีท้องสนามหลวง ประชาชนจำนวนมาก จับจองพื้นที่ตั้งแต่บริเวณถนนหลักเมือง ถนนราชดำเนินในยาวต่อเนื่องเพื่อร่วมชมริ้วขบวนพระบรมราชอิสริยยศ ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร

นายวรกร ศิริสรณ์   หรือกั้งเดอะสตาร์ กล่าวว่า ได้มาเป็นจิตอาสาทำดอกไม้ประดับพระบรมฉายาลักษณ์พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ในโครงการร้อยรักส่งพ่อหลวงของศาลหลักเมือง ในช่วงเช้าของวันที่ 25 ต.ค.ที่ผ่านมา และได้นอนบริเวณศาลหลักเมืองก่อนจะได้มานั่งรอชมมาริ้วขบวนพระบรมราชอิสริยยศ

โดยตั้งแต่ในหลวงรัชกาลที่9เสด็จสวรรคต ก็ได้ร่วมเป็นจิตอาสาของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เพราะมีความตั้งใจจะทำความดี ตอบแทนพ่อหลวง และในช่วงวันถวายพระเพลิงพระบรมศพ อยากเป็นจิตอาสามากแต่ติดงาน ซึ่งโอกาสนี้ถือเป็นจิตอาสาอีกครั้งที่ได้ทำงานถวายพระองค์ท่าน

“แม้ว่าจะผ่านมา1ปีแล้ว แต่ความรู้สึกโศกเศร้าเสียใจยังไม่เคยจางหาย เพราะเพียง ได้มองพระบรมฉายาลักษณ์ของพระองค์น้ำตาก็จะไหลแล้ว แต่ช่วงเวลาที่ผ่านมาเป็นเสมือนช่วงทำใจที่ทำให้ทุกคนเข้าใจธรรมชาติของโลก มีความเข้มแข็งมากยิ่งขึ้น จึงอยากให้ทุกคนผ่านความรู้สึกนี้ไปให้ได้พร้อมกัน ด้วยการยึดหลักคำสอนของพระองค์ในการดำเนินชีวิต”นายวรกร กล่าว

อย่างไรก็ตามเด็กยุค90 ซึ่งอาจไม่ได้สัมผัสพระราชกรณียกิจของพระองค์โดยตรง นอกจากติดตามข่าวพระราชสำนัก แต่ด้วยความที่เป็นลูกข้าราชการ จึงได้รับคำสอนให้ทำหน้าที่ของตนเองได้ดีที่สุด ซึ่งตอนเด็กๆอาจไม่เข้าใจว่าจะทำอย่างไร แต่เพียงการทำหน้าที่ของตนเอง เป็นลูกที่ดีของครอบครัว ตั้งใจเรียนนั่นก็เป็นหน้าที่ของเด็ก และเมื่อเข้าวงการบันเทิงได้ทำหน้าที่ของตนอย่างเต็มที่ โดยไม่ละทิ้งการเรียน และเมื่อได้เป็นบุคคลสาธารณะเป็นกระบอกเสียง และเป็นแบบอย่างที่ดีให้เยาวชน หากทำในสิ่งที่ไม่เหมาะสมเด็กอาจนำไปเป็นแบบอย่างได้

นางสายชล รัตนมณี ประชาชนที่เดินทางจากจังหวัดนครศรีธรรมราชเพื่อมาร่วมพิธีถวายพระบรมศพ และชมริ้วขบวนพระราชอิสริยศ บริเวณมณฑลสนามหลวง ว่านั่งรถตู้มาจากจ.นครศรีธรรมราช ตั้งแต่วันที่23ต.ค.ที่ผ่านมา โดยได้ร่วมกลุ่มกับญาติๆ อีก13 คน ใช้เวลา 10 กว่าชั่วโมงมาถึงกทม.และเดินทางเข้าสู่สนามหลวง ไม่ได้จองที่พักจึงได้นอนกันบริเวณริมฟุตบอลตั้งแต่วันที่23ต.ค.2560 จนถึงวันที่25ต.ค.2560 เมื่อทางเจ้าหน้าที่ได้เปิดให้เข้ามาในพื้นที่ก็ได้ต่อคิวตามระเบียบ แต่คนจำนวนเยอะมาก

“ถือเป็นครั้งสุดท้ายที่ได้ร่วมส่งเสด็จพ่อหลวง ร.9 ซึ่งตลอดระยะเวลา3คืนที่นอนอยู่แถวราชดำเนิน เหนื่อยและอ่อนเพลียมาก เพราะแต่ละคืนไม่ได้นอนสะดวกสบาย แต่เราทุกคนก็อยากมาร่วมพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระองค์ท่าน สิ่งที่พระองค์ทำเพื่อคนไทยไม่มีคำว่าเหนื่อยหรือท้อ เราไม่ได้นอนเพียงไม่กี่คืนก็ต้องทนให้ได้ ทั้งที่ไม่รู้ว่าจะได้เข้าพื้นที่หรือไม่ ตอนแรกที่มีการเข้าแถวเพื่อเข้ามาข้างในคิดว่าคงไม่ได้เข้ามาแล้ว ได้ขอภาวนาในใจ ยกมือไหว้พ่อหลวง ขอให้ได้เข้ามาพื้นที่ข้างใน และถือว่าโชคดีมากๆ ที่เปิดพื้นที่และพวกเราได้เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งที่จะได้ร่วมส่งเสด็จพระองค์ท่าน พ่อหลวงของปวงชนชาวไทยทุกคน”นางสายชล กล่าว