นายธนิตย์ เอนกวิทย์ รองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ร่วมกับ มหาวิทยาลัย
เกษตรศาสตร์ เตรียมจัดงานวันเกษตรแห่งชาติภายใต้แนวคิด “ศาสตร์พระราชา พัฒนาเกษตรไทย 4.0” ระหว่างวันที่ 26 มกราคม-3 กุมภาพันธ์ ที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน เพื่อน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ในหลวง รัชกาลที่ 9และเป็นช่องทางให้หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน สถาบันการศึกษา นักวิชาการ นักวิจัย และกลุ่มเกษตรกร นำเสนอผลงานด้านวิชาการ องค์ความรู้ นวัตกรรม เทคโนโลยี และงานประดิษฐ์ด้านการเกษตร อีกทั้งเพื่อให้เกษตรกรเห็นความสำคัญของการทำเกษตรแบบยั่งยืน สนับสนุนการส่งเสริมอาชีพและธุรกิจด้านการเกษตร เพื่อให้เกษตรกรในประเทศสามารถแข่งขันกับสินค้านำเข้าในเชิงคุณภาพได้ และนำนวัตกรรมที่ได้รับไปพัฒนาต่อยอด เพื่อสร้างความสำเร็จให้กับภาคการเกษตรและอุตสาหกรรมการเกษตรของประเทศต่อไป

นายวราวุธ ชูธรรมธัช รองอธิบดีกรมวิชาการเกษตร กล่าวว่า ภายในงานวันเกษตรแห่งชาตินั้น หน่วยงานในสังกัด
กระทรวงเกษตรฯทั้ง 22 หน่วยงาน ได้นำผลงานที่น้อมนำศาสตร์พระราชาที่เกี่ยวข้องกับงานด้านการเกษตรมาจัดแสดงและให้ความรู้ โดยมีไฮไลท์ที่สำคัญ คือ การจัดแสดงนิทรรศการศาสตร์พระราชา 4 โซน ประกอบด้วย 1.โซนศาสตร์พระราชาด้านพืช อาทิ การจัดแสดงธัญโอสถทางเลือกสำหรับผู้รักสุขภาพ นวัตกรรมข้าวไทย โดรนเพื่อเกษตรอินทรีย์ และเห็ดภูฏานลูกผสมสายพันธุ์ใหม่ 2.ด้านดิน อาทิ พระอัจฉริยภาพด้านการบริหารจัดการพื้นที่เกษตรน้ำน้อย นวัตกรรมย้อนกลับ การแกล้งดิน 3.ด้านน้ำ อาทิ ศาสตร์พระราชาปูม้า 4.0 ธนาคารปูไข่โซลาร์เซลล์ ฝายน้ำพับได้ Version 4.0 และ 4.ด้านการส่งเสริมอาชีพ อาทิ การจัดแสดงกี่ทอผ้าไหมแบบไม่ลอกกาว ศาสตร์พระราชาพัฒนาปศุสัตว์ 4.0 จัดแสดงการเรียนรู้พระเกียรติคุณและพระอัจฉริยภาพกษัตริย์เกษตร ผ่านภาพยนตร์ 2 มิติ นอกจากนี้ ยังมีการจำหน่ายสินค้าข้าวจากกลุ่มชาวนา และ Young Smart Farmer Farm shop ให้เลือกซื้อผลิตภัณฑ์การเกษตรจากผู้ผลิตได้โดยตรงด้วย

ทั้งนี้ การจัดงานวันเกษตรแห่งชาติจะสามารถทำให้เกษตรกร และผู้เข้าชมงานสามารถมองเห็นแนวทางการพัฒนาเกษตรไทยให้ก้าวไปสู่ 4.0 ได้ชัดเจนยิ่งขึ้น จึงขอเชิญชวนให้ผู้สนใจร่วมเป็นส่วนหนึ่งในงานครั้งนี้ ระหว่างวันที่ 26 มกราคม-3 กุมภาพันธ์ 2561 ณ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน

ตามติดการทำงานของรัฐมนตรีเกษตรฯภายใต้ร่มผ้าของรัฐมนตรีว่าการเกษตรฯ ที่ชื่อนายกฤษฎา บุญราช ที่ว่ากันว่า เป็นถึงอดีตปลัดกระทรวงมหาดไทย ที่เป็นสายบู๊ และยังมีบุ๋น แถมยังมีตัวช่วย ที่เป็น รมช. มาอีก2 คือ นายวิวัฒน์ ศัลยกำธร ที่ว่ากันว่า เข้าถึงพวกสายกินผัก รักธรรมชาติ และตามด้วยผู้ช่วยอีกคน ที่มาจากสายคลังรากหญ้า เพราะท่านทำงานร่วมกับเกษตรฯ อันเนื่องมาจากท่านเป็นผู้บริหารใหญ่ ของธนาคารเพื่อการเกษตรฯมาก่อน  นั่นคือ ท่าน “ลักษณ์ วจนานวัช”

มาถึงวันนี้ เกือบกว่า 2 เดือน ที่ทำงานมาก็ให้ความเป็นมาเป็นไปเด่นชัดมากขึ้น ตามสไตล์บู๊ของ ท่าน “กฤษฎา” ที่ทำงานตามสไตล์มหาดไทย ที่มีการมอบหมาย และจี้งานแบบวันต่อวัน ซึ่งต้องมีอะไร คืบหน้าให้เห็นเด่นชัด ตามภาระหน้าที่ที่มอบหมายไปซึ่งงานนี้หลังจากที่มีการปรับ ครม. “ประยุทธ์ 5”พี่ใหญ่ “กฤษฎา” ก็มาพร้อมกับใบสั่งให้เร่งสางปัญหาภาคการเกษตรฯ ให้เห็นเด่นชัดใน 3 เดือน เรื่องราคาสินค้าเกษตร เช่น ยางพารา รวมทั้งเรื่องการส่งเสริมการเลี้ยงโคเนื้อ ในส่วนของโครงการโคบาลบูรพาที่ว่ากันว่าจะหนุนนำการลดการนำเข้าเนื้อโคจากต่างประเทศ ที่ไทยเรายังนำเข้าจากต่างประเทศ ยังมีเรื่องราวของปัญหาราคาตามมาทุกอย่าง จากปากของรัฐมนตรี “กฤษฎา” ลั่นวาจาว่า 3 เดือน ทุกสินค้าต้องมีราคาดีขึ้น ต้องไม่ต่ำกว่าต้นทุนการผลิตจริงๆและจะเป็นของขวัญปี 2561 ให้กับคนไทย ที่เป็นเกษตรกร

แต่มาวันนี้  มีความชัดเจนว่า ท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรฯ ออกอาการเครียดลงกระเพาะ จนเพื่อนพ้องน้องพี่ต้องออกมาเตือนว่าอย่าเครียด ค่อยๆ เดินหน้า แล้วคนอย่างท่าน “กฤษฎา” ก็พบสัจธรรม ว่าเล่นกับคนเกษตรฯนั้นยากยิ่ง ไม่เหมือนมหาดไทย เพราะเกษตรฯสั่งไป 100 ก็เงียบ ส่วนมหาดไทย สั่ง 10 ได้ 100 สั่งผู้ว่าฯสั่งนายอำเภอขี้ค้านจะเสนอตัว เสนอแผนงานทางเลือกให้เดินหน้า แต่มาถึงคนกระทรวงเกษตรฯ สั่งจนน้ำตาไหล จบสุดท้ายยังไม่มีอะไรคืบ จน รมต.น้ำตานอง เหมือนเดิมจนหลายครั้งถึงกับออกอาการท้อ บ่นกับคนใกล้ชิดว่า งง กับคนกระทรวงเกษตรฯ เป็นถึงรัฐมนตรีต้องมาตามงานกับข้าราชการเองทุกเรื่อง ทั้งที่เป็นหน้าที่ปลัดกระทรวงเกษตรฯ ต้องบอกว่าอดีตปลัด สายบู๊เจอปลัดสายเบิร์ดๆ อย่างท่าน“เลิศวิโรจน์ โกวัฒนะ” งานนี้ต้องวัดใจ เพราะหากปล่อยไว้ งานที่รับใบสั่งมาจากท่านรองนายกฯ “สมคิด จาตุศรีพิทักษ์” คงไม่งอกเงยแน่แท้ ส่วนจะทำอย่างไรต้องขึ้นอยู่กับไม้เด็ดของอดีตปลัดสายบู๊ ล่ะเจ้าคะ อย่าลืมคนเกษตรบางคน เดินก้มหน้าแทบไม่ได้นะเจ้าคะ เพราะ …. ลากดิน ก็น่าเห็นใจ ท่านปลัดสายเบิร์ด อย่างท่าน “เลิศวิโรจน์” เพราะคงสั่งใคร ลำบากเช่นกัน ยังไงเอาใจช่วยเจ้าคะ

สุดท้ายมาว่ากันด้วยเรื่อง “กัญชา” เป็นยาวิเศษที่ว่ากันว่า ถึงวันนี้หลายประเทศเขาวิจัยพัฒนา ไปถึงดาวอังคาร บานตะเกียงซึ่งล่าสุดสภาเกษตรกรแห่งชาติ และกระทรวงสาธารณสุข ก็เผยออกมาว่าจะหนุนนำให้มีการศึกษาวิจัย อย่างจริงจังเพราะ ที่ผ่านมา เรานำเข้ายาที่สกัดจากกัญชาแพงมหาศาล ซึ่งว่ากันว่า 10 ซีซี แพงมากมายกว่า 1 แสนบาท แต่สุดท้าย เข้าหูนายกรัฐมนตรีที่ชื่อ พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา จึงให้ทบทวน ท่าที งานนี้ถึงคราว “ประพัฒน์ ปัญญาชาติรักษ์” ประธานสภาเกษตรกรแห่งชาติ และเพื่อนพ้องน้องพี่ อย่างสาธารณสุขถึงกับเงิบ ทั้งที่หวังดี งานนี้ ต้องขอเวลาชี้แจง กับท่านนายก “ประยุทธ์” อีกที ส่วนจะเดินหน้าอย่างไร ก็ขึ้นอยู่กับ ท่านๆ แต่ที่แน่ๆ หลายคน หลายฝ่ายเห็นด้วย แม้แต่ท่านรมช. อย่างท่าน “ลักษณ์” ยังหนุนวิจัยปลูกกัญชา ทดลองสกัดสารใช้ทางการแพทย์ และเชื่อว่า เป็นพืชสมุมไพรมีสรรพคุณทางยาที่ดี ซึ่งไม่ใช่เฉพาะกัญชา ยังมีกระท่อมฝิ่น ใช้เป็นยากันทั่วโลก แต่เป็นคนไทยทำอะไรก็ผิดกฎหมาย พอฝรั่งทำอะไรมาขายถูกกฎหมายหมด ส่งผลภูมิปัญญาไทยสูญหายยังไง ว่าง เวลาประชุม ครม. มีคนแอบกระซิบว่า ท่านรมช. กระซิบนายกฯด้วยเด้อเจ้าคะ

ราชดำเนิน

ปี พ.ศ. 2560 ที่ผ่านมา โครงการของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่กล่าวถึงกันมากเห็นจะหนีไม่พ้น “โครงการ 9101 ตามรอยเท้าพ่อภายใต้ร่มพระบารมี เพื่อพัฒนาการเกษตรอย่างยั่งยืน” ซึ่งใช้งบประมาณกว่า 2.2 หมื่นล้านบาท โดยให้ชุมชนเป็นผู้เสนอโครงการพัฒนาการเกษตรในด้านต่างๆ ตามความต้องการของชุมชน และต้องบริหารจัดการโครงการโดยคนของชุมชนเอง โดยรัฐจะสนับสนุนงบประมาณให้ชุมชนละ 2.5 ล้านบาท ทั้งนี้ในจำนวนเงินดังกล่าวจะต้องเป็นค่าจ้างแรงงานไม่ต่ำกว่า 50%

วัตถุประสงค์ของโครงการนี้ เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ หรือกระตุ้นการใช้จ่ายของเกษตรกรในระดับฐานราก และช่วยส่งเสริมพัฒนาคุณภาพชีวิตให้กับเกษตรกรในชุมชนรวม 9,101 ชุมชน จำนวนเกษตรกรอย่างน้อยชุมชนละ 500 คน หมายถึงว่าเม็ดเงินจะกระจายลงสู่เกษตรกรโดยตรงมากกว่า 4.5 ล้านคน

ที่มีเสียงวิพากษ์วิจารณ์กันมากสำหรับโครงการนี้คือ การเร่งทำโครงการ ของบประมาณ และ ครม.ก็อนุมัติอย่างรวดเร็ว แถมยังมีการเร่งเบิกจ่ายงบประมาณให้เสร็จภายในระยะเวลาเพียง
1 เดือน ปั่นป่วนทั้งคนทำงานภาครัฐ และ คนรับเงินคือเกษตรกร ปัญหาที่ตามมาคือ การทุจริตที่เกิดขึ้นในพื้นที่ แต่เมื่อเทียบกับจำนวนโครงการโดยรวมแล้ว นับว่ามีการทุจริตน้อยมาก เป็นการกล่าวหา และฟ้องร้องกันเสียมากกว่า

ที่พูดอย่างนี้เพราะ สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร ได้ทำการประเมินผลโครงการ 9101 ตามรอยเท้าพ่อฯ นี้แล้ว สรุปว่า โครงการที่ชุมชนเสนอกว่า 2.4 หมื่นโครงการ ช่วยลดต้นทุนการผลิต ช่วยลดรายจ่ายในครัวเรือน ช่วยพัฒนาการผลิต ช่วยพัฒนาผลิตภัณฑ์ และสร้างรายได้เสริม สร้างความสามัคคีให้เกิดขึ้นในชุมชน

ก่อให้เกิดกระแสเงินหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจ จากการซื้อปัจจัยการผลิตทางการเกษตร ก่อให้เกิดกระแสเงินหมุนเวียนในภาพรวมกว่า 5.4 หมื่นล้านบาท หรือกว่า 2 เท่า ของงบประมาณที่ใช้ กว่า 60% ของโครงการที่ชุมชนเสนอ มีกองทุนหมุนเวียนรวมแล้วกว่า 2 พันล้านบาท ทำให้มีทุนในการดำเนินการกิจกรรมเหล่านั้นต่อไปได้

สิ่งสำคัญคือ ชุมชนส่วนใหญ่มีความพอใจโครงการนี้ในระดับ “มากที่สุด”……..

ความน่าเชื่อถือของการประเมินผลดังกล่าวมีมากน้อยเพียงไร คงเป็นสิ่งที่ต้องติดตามต่อไป หรือจะเปลี่ยนหน่วยงานประเมินผลเสียใหม่ ที่ไม่ใช่สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรก็น่าจะดี….จะได้ไม่มีข้อครหาว่าลำเอียง…..

ในเมื่อโครงการนี้ดี และรัฐบาลโดยรองนายกรัฐมนตรี สมคิด จาตุศรีพิทักษ์ ยังมีแนวทางในการกระตุ้นเศรษฐกิจฐานรากกับกลุ่มชนที่เป็นรากฐานของประเทศ คือเกษตรกรอีก โครงการนี้ต้องมา……

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กฤษฎา บุญราช จึงขานรับทำโครงการ 9102 แต่ใช้ชื่อใหม่ว่า โครงการพัฒนาการเกษตรอย่างยั่งยืน โดยมุ่งเน้นกลุ่มเป้าหมายไปที่กลุ่มที่ทำโครงการ 9101 เดิม เพิ่มเติมมาคือกลุ่มเกษตรกรทั่วไป

โครงการนี้เน้นไปที่การฝึกอบรม โดยเกษตรกรทั่วไปจะได้รับการอบรมในหลักสูตรพื้นฐาน ผู้ที่ผ่านการฝึกอบรมแล้วจะนำเสนอโครงการของชุมชน ชุมชนละไม่เกิน 2.5 ล้านบาท โดยต้องมีการเสนอแผนธุรกิจด้วย ส่วนกลุ่ม 9101 เดิม จะต้องฝึกอบรมหลักสูตรต่อยอดสำหรับกลุ่มที่ไม่มีทุน ส่วนกลุ่มที่มีทุนมีความพร้อม จะฝึกอบรมหลักสูตรประกอบการเชิงธุรกิจ

งานนี้ใช้งบประมาณกว่า 3.24 หมื่นล้านบาท เป็นงบประมาณในการฝึกอบรมประมาณ 9.3 พันล้านบาทงบสนับสนุนโครงการประมาณ 2.27 หมื่นล้านบาท และงบบริหารจัดการอีกกว่า 300 ล้านบาท

งานนี้ผู้ปฏิบัติงานในพื้นที่คงพอมีเวลาตั้งตัว เพราะการฝึกอบรมเคยทำมาแล้วในปี 2559 โครงการ 9101 สุดด่วนก็ทำมาแล้วในปี 2560 โครงการ ในปี 2561 นี้จึงชิล ชิล……

แว่นขยาย

นายสัตวแพทย์สมชวน รัตนมังคลานนท์ โฆษกกรมปศุสัตว์ เปิดเผยความคืบหน้าการดำเนินการโครงการโคบาลบูรพา ว่า ที่ผ่านมามีการดำเนินการ 2 กิจกรรมหลัก คือ 1) ส่งเสริมการเลี้ยงแม่โคเนื้อผลิตลูก เป้าหมายระยะแรกเกษตรกร 6,000 ราย สนับสนุนแม่โคเนื้อ รายละ 5 ตัว เป้าหมายโคเนื้อ รวม 30,000 ตัว ซึ่งเกษตรกร 618 ราย ได้รับแม่โคแล้ว 3,090 ตัว ผสมเทียม 123 ตัว ทั้งนี้คาดว่าจะสามารถส่งมอบแม่โคให้ครบ 100% ได้ ภายในสิ้นเดือนตุลาคมนี้ และเป็นที่น่าดีใจแทนเกษตรกรเนื่องจากแม่โคบางตัวตั้งท้องมาแล้วมีลูกโคคลอดมาแล้ว 10 ตัว 2) ส่งเสริมการเลี้ยงแพะ เป้าหมายระยะแรกเกษตรกร 100 ราย สนับสนุนแพะเพศเมีย รายละ 30 ตัว เพศผู้รายละ 2 ตัว รวมทั้งสิ้น 32 ตัว ต่อราย ซึ่งเกษตรกรจากอำเภออรัญประเทศ แสดงความประสงค์เข้าร่วมโครงการแล้ว 50 ราย สร้างคอกเสร็จแล้ว 20 ราย ปลูกหญ้า จำนวน 60 ไร่

ส่วนการเตรียมความพร้อมเพื่อยกระดับกลุ่มเกษตรกร ให้เป็นองค์กรเกษตรกร ด้านการสร้างกระบวนให้เกิดความเข้มแข็ง เพื่อใช้ในการเชื่อมโยงเครือข่ายการบริหารงานที่เป็นระบบ ได้มีการจัดตั้งสหกรณ์ฯ เพื่อดำเนินการแล้ว จำนวน 7 แห่ง คือ สหกรณ์ปศุสัตว์โคบาลบูรพาอรัญประเทศ จำกัด เมื่อ 15 มิถุนายน 2560, สหกรณ์ปศุสัตว์โคบาลบูรพาวัฒนานคร จำกัด เมื่อ 6 กรกฎาคม 2560, สหกรณ์ปศุสัตว์โคบาลบูรพาโคกสูง จำกัด เมื่อ 24 กรกฎาคม 2560, สหกรณ์ปฏิรูปที่ดินอำเภอวัฒนานคร (คทช.) จำกัด เมื่อ 24 กรกฎาคม 2560, สหกรณ์ปฏิรูปที่ดินอำเภออรัญประเทศ (คทช.) จำกัด เมื่อ 16 มิถุนายน 2560, สหกรณ์ปฏิรูปที่ดินอำเภอโคกสูง (คทช.) จำกัด เมื่อ 16 มิถุนายน 2560 และสหกรณ์ปฏิรูปที่ดินอำเภอวังน้ำเย็น (คทช.) จำกัด เมื่อ 1 สิงหาคม 2560

ขณะเดียวกันกรมปศุสัตว์ได้เตรียมความพร้อมในด้านต่างๆ ได้แก่ 1) มีการตรวจสอบโรค มีการดำเนินการทั้งจากต้นทาง มีการเจาะเลือดส่งตรวจและกักไม่น้อยกว่า 21 วัน เพื่อตรวจสอบโรคตามที่กำหนด และปลายทาง ในพื้นที่มีคอกกักในจังหวัดสระแก้ว หรือใกล้เคียงในพื้นที่เขต 2ที่ได้รับการรับรอง อย่างน้อย 3 วัน เพื่อกักดูอาการก่อนส่งมอบให้เกษตรกรต่อไป 2) เตรียมการสำรองอาหารสัตว์ ให้เกษตรกรทุกราย ปลูกสร้างแปลงหญ้าตามเงื่อนไข รายละ 5 ไร่ แม้จะกระทบช่วงแล้งบ้าง ประเมินแล้วน่าจะไม่มากนัก 3) เตรียมกระตุ้น แนะนำให้สำรองยอดมัน ใบมัน กิ่งอ่อนหมักในถัง สำรองให้กินเสริมตอนเย็น เนื่องจากมีการเก็บหัวมันในช่วงแล้งนี้ และยังมียอดอ้อยในพื้นที่ที่สามารถนำมาใช้เลี้ยงโคในแล้งนี้ได้ และ 4) เตรียมสำรองเสบียงสัตว์ในพื้นที่ใกล้เคียง รวม 20,000 ฟ่อน สำหรับกรณีฉุกเฉินด้วย

นายประสงค์ ประไพตระกูล รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร เปิดเผยว่า แมลงวันผลไม้เป็นศัตรูพืชสำคัญที่ไม่เพียงแต่จะสร้างปัญหาการทำลายพืชผักผลไม้เท่านั้น แต่หลายประเทศยังถือเป็นเงื่อนไขกีดกันการนำเข้าสินค้าเกษตรด้วย จึงจำเป็นต้องหามาตรการป้องกันเพื่อหยุดการแพร่ระบาดของแมลงวันผลไม้อย่างจริงจัง โดยการฉายรังสีให้แมลงเพศผู้เป็นหมันแล้วนำไปปล่อยให้จับคู่ผสมพันธุ์กับเพศเมียในธรรมชาติเพื่อลดศักยภาพในการขยายพันธุ์ ถือเป็นการคุมการแพร่ระบาดเชิงรุกที่มีประสิทธิภาพ ปลอดภัย และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

โดยปี 2561 กรมส่งเสริมการเกษตร ตั้งเป้าสนับสนุนแมลงวันผลไม้ที่เป็นหมันจากการฉายรังสี จำนวน 120 ล้านตัว เพื่อนำไปปล่อยในพื้นที่ 9,800 ไร่ ที่ จ.จันทบุรี ซึ่งเป็นพื้นที่ปลูกไม้ผลเศรษฐกิจและมีปัญหาการระบาดของแมลงในผลไม้มาก่อน โดยที่ผ่านมาผลการดำเนินงานพบว่า ความเสียหายของผลผลิตการเกษตรลดลงจาก ร้อยละ
30 เมื่อปี 2548 เหลือร้อยละ 5 ในปี 2556 และร้อยละ 0 ในปี 2560 ทำให้เพิ่มมูลค่าผลผลิตลองกองและมังคุดใน จ.จันทบุรี ได้มากกว่า 2 ล้านบาท และ 29 ล้านบาทต่อปี ตามลำดับ

ประเทศไทยเริ่มใช้เทคโนโลยีแมลงเป็นหมันตั้งแต่ปี พ.ศ.2531 กรมส่งเสริมการเกษตรได้รับการสนับสนุนจากทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศแห่งองค์การสหประชาชาติ ในการผลิตแมลงวันผลไม้เป็นหมันปล่อยในพื้นที่ปลูกมะม่วง จ.ราชบุรี และ จ.พิจิตร ซึ่งหลังดำเนินการ ค่อนข้างชัดเจนว่า ผลผลิตในพื้นที่เสียหายน้อยลงกว่าเดิมมาก

ต้นสัปดาห์ที่ผ่านมา “กรีนพีซ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้” ได้เริ่มต้นเปิดการแสดงนิทรรศการศิลปะเรื่อง “Right to Clean Air- The Art Exhibition ขออากาศดีคืนมา” โดยจัดแสดงผลงานศิลปะที่สร้างสรรค์ขึ้นมาจากฝุ่น ซึ่งรวบรวมมาจากจังหวัดต่างๆที่ประสบปัญหามลพิษทางอากาศในประเทศไทย รังสรรค์โดยศิลปิน “เรืองศักดิ์ อนุวัตรวิมล” เพื่อถ่ายทอดเรื่องราวเกี่ยวกับวิกฤติมลพิษทางอากาศของไทย ซึ่งเปรียบเสมือน “ภัยเงียบ” ที่กำลังคุกคามชีวิตเราทุกคนอยู่ในเวลานี้ โดยที่เราแทบไม่รู้ตัว หรือแทบไม่ได้เอาใจใส่กับความร้ายแรงที่กำลังเกิดขึ้นเลย

ภายในงานนอกจากจะจัดแสดงศิลปะแล้ว ยังมีการจัดเวทีเสวนาประเด็นปัญหาต่างๆ โดยในวันเปิดงานเมื่อวันอังคารที่ 16 มกราคมที่ผ่านมา มีการเสวนาเรื่อง “วิเคราะห์สถานการณ์มลพิษฝุ่นละออก PM 2.5 ปี พ.ศ.2560 ในเมืองต่างๆ ของไทย” ซึ่งมีการนำเสนอข้อมูลที่น่าสนใจและค่อนข้างน่าวิตกมากสำหรับสถานการณ์ฝุ่นละอองขนาดเล็กในหลายพื้นที่ของไทย

โดย “จริยา เสนพงศ์” ผู้ประสานงานด้านพลังงานและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ กรีนพีซเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ให้ข้อมูลว่า ปัจจุบัน “อากาศ” ที่ทุกคนหายใจเข้าไปเต็มไปด้วยฝุ่นที่มีสารพิษที่มองไม่เห็นซ่อนอยู่ หนึ่งในนั้น คือ PM 2.5 หรือ “ฝุ่นละออง” ขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน เป็นฝุ่นอันตรายที่มีองค์ประกอบทางเคมี อย่างปรอท แคดเมียม อาร์เซนิก หรือ โพลีไซคลิกอะโรมาติกไฮโดรคาร์บอน ซึ่งองค์การอนามัยโลก หรือ WHO ได้กำหนดให้ PM 2.5 นี้เป็นสารกลุ่มที่ 1 ของสารก่อมะเร็งในปี 2556

ทั้งนี้สำหรับฝุ่นทั่วไปที่มีขนาดใหญ่กว่า 2.5 ไมครอน เมื่อเราสูดเข้าไป จะไปติดอยู่ในปอดและถูกขับออกมาเป็นเสมหะ แต่สำหรับเจ้า PM 2.5 นี้ กลับมีขนาดเล็กเพียงแค่ 1 ต่อ 25 ส่วนของความกว้างเส้นผม สามารถเล็ดลอดลอดผ่านขนจมูกเข้าสู่กระแสเลือดได้ เมื่อเข้าไปสะสมในร่างกายนานๆ ก็จะเพิ่มโอกาสการเกิดโรค เช่น โรคหลอดเลือดสมอง โรคมะเร็งปอด โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรคหัวใจขาดเลือด และโรคติดเชื้อเฉียบพลันในระบบหายใจส่วนล่าง ทำให้เกิดการเสียชีวิตก่อนวัยอันควรของคนไทยราว 50,000 คนต่อปี

ส่วนแหล่งกำเนิดของเจ้าฝุ่นชนิดนี้ ก็มาจากกิจกรรมรอบๆ ตัวเรา เช่น การเผาในที่โล่งร้อยละ 54, อุตสาหกรรมการผลิต ร้อยละ 17, การคมนาคมขนส่ง ร้อยละ 13, การผลิตไฟฟ้า ร้อยละ 9 และการประกอบกิจกรรมในที่อยู่อาศัยหรือธุรกิจการค้า ร้อยละ 7 เป็นต้น

โดยเมื่อปี 2560 ที่ผ่านมา ระดับมลพิษในอากาศที่บันทึกโดยสถานีตรวจวัด 19 แห่งใน 14 พื้นที่ทั่วประเทศพบว่า เกินค่ามลพิษจำกัดสูงสุดรายปีของ WHO คือ 10 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตรทั้งสิ้น ยิ่งไปกว่านั้น 9 จาก 14 พื้นที่ยังมีค่ามลพิษเกินมาตรฐานคุณภาพอากาศรายปีของประเทศไทย ซึ่งกำหนดไว้ที่ 25 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร

โดยพื้นที่ที่มีระดับค่าเฉลี่ยของฝุ่น PM 2.5 ตลอดทั้งปีสูงที่สุดคือ จ.สระบุรี วัดได้ 36 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร และเขตธนบุรี กทม. ที่ 31 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ซึ่งสูงกว่าค่ามลพิษจำกัดสูงสุดของ WHO ถึงสามเท่า ส่วนพื้นที่อื่นๆ ที่อยู่ในเกณฑ์เสี่ยง ได้แก่ สมุทรสาคร ราชบุรี ขอนแก่น และเชียงใหม่ ซึ่งปรากฏค่ามลพิษในระดับสูงถึงระหว่าง 25-30 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร

คุณจริยา ทิ้งท้ายว่า แม้สถานการณ์จะรุนแรง แต่ปรากฏว่าปัจจุบันปัญหาที่เกิดขึ้นยังถูก “เพิกเฉย” และ “ละเลย” จากประชาชนผู้ได้รับผลกระทบรวมทั้งรัฐบาล ดังนั้นเพื่อป้องกันการลุกลามของสถานการณ์จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่รัฐบาลโดยเฉพาะ “กรมควบคุมมลพิษ” เพิ่มความเข้มข้นในการติดตามตรวจสอบฝุ่นมลพิษ PM2.5 และนำมาคำนวณดัชนีคุณภาพอากาศ เพื่อปกป้องคุ้มครองสุขภาพของประชาชนทุกคน

ทิ้งท้ายเอาไว้ก่อนจากกันสัปดาห์นี้ หากผู้อ่านท่านใดสนใจจะไปชมงานนิทรรศการ “Right to Clean Air – The Art Exhibition ขออากาศดีคืนมา” ยังสามารถไปชมได้จนถึงวันที่ 28 มกราคม ที่ชั้น 1 หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร ซึ่งนอกจากการจัดแสดงงานศิลปะ และเวทีเสวนาแล้ว ยังมีกิจกรรมความรู้อื่นๆ อีกมากมาย ถ้าใครว่างหรือสนใจแนะนำให้ลองแวะไปดูกันได้ครับ

มะลิลา