“โรคเบาหวาน” ถ้าเทียบกับเมื่อ 10 ปีที่แล้ว ปัจจุบันมีคนเป็นโรคเบาหวานมากขึ้นถึงสองเท่าตัว บ้างก็ว่าเป็นเพราะการตรวจคัดกรองที่ดีขึ้น และส่วนหนึ่งมาจากที่คนมีอายุยืนยาวมากขึ้น พออายุมากร่างกายก็เสื่อมถอย โอกาสเป็นเบาหวานจึงมากขึ้นตาม แต่ที่น่าเป็นห่วงกว่านั้นคือ ปัจจุบันพบว่าคนเป็นโรคเบาหวานมีอายุน้อยลงเรื่อยๆ 30 เศษๆ ก็เป็นกันแล้ว

คนที่เป็นตั้งแต่อายุยังน้อยต้องอยู่กับเบาหวานไปตลอดชีวิตเลยทีเดียว คิดดูว่าถ้าเริ่มเป็นเบาหวานตั้งแต่อายุ 30 ปี แล้วเราต้องอยู่ไปจนถึงอายุ 80 ปี เท่ากับเราต้องอยู่กับเบาหวานนานถึง 50 ปี นี่มันครึ่งชีวิตเลยทีเดียวนะ และยิ่งต้องอยู่กับเบาหวานนานมากเท่าไหร่ โรคแทรกซ้อนย่อมตามมามากขึ้นเท่านั้น โดยเฉลี่ยของคนที่เป็นโรคเบาหวานเกิน 10 ปี ขึ้นไป จะเริ่มมีโรคแทรกซ้อนตามมา ไม่ว่าจะเป็น โรคหัวใจ ความดันโลหิต ไขมันในเส้นเลือด โรคไต และอื่นๆ ตามมาอีกเป็นแถว

เรียนรู้และเข้าใจในเบาหวาน

คนที่เป็นเบาหวานส่วนใหญ่มักได้รับมรดกมาจากพ่อแม่ ตามสถิติพบว่าคนที่เป็นเบาหวานมากกว่าครึ่งมีคนใดคนหนึ่งในครอบครัวเป็นด้วย เพราะฉะนั้นโรคเบาหวานส่วนหนึ่งมาจากพันธุกรรม ถ้าพ่อหรือแม่เป็นเบาหวานเรามีโอกาสเป็นมากกว่าคนอื่น 1 เท่า แต่ถ้าทั้งพ่อและแม่เป็นเบาหวาน เรามีโอกาสเป็นเบาหวานมากกว่าคนอื่นถึง 2 เท่า แต่จะเป็นเร็วหรือช้าขึ้นอยู่กับการใช้ชีวิตของเรา ว่ารู้จักกิน รู้จักออกกำลังกาย รู้จักปรับเปลี่ยนการใช้ชีวิตหรือไม่ ถ้าไม่เบาหวานก็มาหาเร็วหน่อย ที่สำคัญเบาหวานเป็นอะไรที่ค่อยเป็นค่อยไปกว่าจะมีอาการให้เห็น นั่นหมายความว่าคุณอาจเป็นมานานแล้ว เช่น หิวน้ำบ่อย คอแห้ง กินจุแต่ผอมลงๆ ซึ่งถ้าเราย้อนดูประวัติเขากลับไปซัก 5-10 ปี จะเห็นว่าน้ำตาลมันค่อยๆ ขึ้นมานานแล้ว แต่ไม่ได้สนใจ ปล่อยให้ระดับน้ำตาลมันค่อยๆ ไต่ จนกระทั่งสูงถึงขั้นฟันธงว่าเป็นเบาหวานแน่ๆ ซึ่งถ้าเราย้อนกลับไปคุมน้ำตาลตั้งแต่วันนั้น เราก็อาจไม่เป็นเบาหวานเลยในวันนี้

เบาหวานแบ่งได้เป็น 4 ชนิด

• ชนิดที่ 1 คือเบาหวานในเด็ก สำหรับบ้านเราพบได้น้อย มีเพียงประมาณ 5% แต่เด็กในแถบสแกนดิเนเวียเป็นกันมากถึง 30% และเนื่องจากร่างกายไม่สามารถสร้างอินซูลินได้เลยตั้งแต่เด็ก ดังนั้นเด็กน้อยจึงต้องอยู่กับเบาหวานไปตลอดชีวิต
• ชนิดที่ 2 คือ เบาหวานในผู้ใหญ่ ในคนทั่วไปที่เรารู้จักกันดี มีความสัมพันธ์กับเรื่องของอายุ พันธุกรรม และสิ่งแวดล้อมในการใช้ชีวิต
• ชนิดที่ 3 คือ เบาหวานขณะตั้งครรภ์ ปัจจุบันพบว่า 1 ใน 4 ของผู้หญิงที่ตั้งครรภ์เป็นเบาหวาน เนื่องจากผู้หญิงในปัจจุบันตั้งครรภ์กันตอนอายุมาก เหตุผลเพราะรอให้มีความพร้อมทางฐานะการเงินก่อน เมื่อฐานะทางการเงินพร้อม เบาหวานก็พร้อมมาด้วยเช่นกัน และจากการติดตามคนที่เป็นเบาหวานขณะตั้งครรภ์ไปเรื่อยๆ พบว่ามีโอกาสที่จะเป็นเบาหวานจริงๆ ได้ในอนาคต
• ชนิดที่ 4 คือ เบาหวานที่เกิดจากโรคบางอย่าง เช่น กินเหล้าจนตับอ่อนไม่สามารถทำงานได้ เบาหวานที่เกิดจากการทานยาบางชนิด หรือเนื้องอกบางชนิดทำให้เป็นเบาหวานแต่พบได้น้อยมากสำหรับเบาหวานชนิดนี้

ทำอย่างไรเมื่อเบาหวานมาเยือน

การมุ่งแต่รักษาโรคเบาหวานเป็นการรักษาที่ปลายเหตุ เราไม่สามารถหยุดอายุไว้ได้ เราไม่สามารถกลับไปแก้ไขพันธุกรรมได้ แต่เราสามารถควบคุมแก้ไขสิ่งแวดล้อมของตัวเราเองได้ ถ้าเราสามารถตรวจเจอเบาหวานตั้งแต่เนิ่นๆ แล้วรีบป้องกัน ควบคุมให้ดีๆ ตั้งแต่แรกเริ่มที่น้ำตาลยังไม่สูง จะสามารถควบคุมได้ง่าย และอาจไม่มีโรคแทรกซ้อนเลยก็เป็นได้

การคุม คือ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เบาหวานคุมได้หรือไม่อยู่ที่พฤติกรรมการกินการอยู่ ใครบอกว่าเป็นเบาหวานแล้วกินไม่ได้ กินได้ทุกอย่าง ทุเรียนยังกินได้เลย แค่เราจะกินเหมือนคนที่ไม่เป็นเบาหวานไม่ได้ ต้องรู้ว่าอะไรกินได้แค่ไหน บางอย่างต้องกินน้อยลง เช่น ข้าว แป้ง บางอย่างต้องกินมากขึ้น เช่น ผัก ผลไม้ และเนื้อสัตว์ยังเป็นสิ่งจำเป็นที่ร่างกายต้องการ ใครที่ยังไม่เป็นเบาหวานถ้าป้องกันและควบคุมตัวเองได้ก็มีโอกาสไม่เป็นเบาหวานเลย แต่ถ้าใครที่เป็นก็มีโอกาสที่จะรอดพ้นจากภาวะแทรกซ้อน

กลวิธีปราบเบาหวาน

เบาหวานเป็นอะไรที่ไม่หายขาด เบาหวานไม่ต้องรอการรักษาด้วยการผ่าตัด แต่เบาหวานต้องการการเรียนรู้ ปัจจุบันจะพึ่งหมออย่างเดียวไม่ได้ คนที่เป็นต้องพึ่งตัวเอง โดยคุณหมอจะมีคลาสสอนเรื่องเบาหวานให้กับคนไข้ เพื่อที่จะได้เรียนรู้ว่าจะต้องดูแลตัวเองอย่างไร อาหารการกินต้องกินอย่างไร ต้องรู้จักฉลาดซื้อ ฉลาดเลือก พลิกหน้าพลิกหลังดูฉลากอาหารก่อนซื้อ ว่ามีแคลลอรี่เท่าไหร่ น้ำตาลเท่าไหร่ ควรกินได้ในปริมาณเท่าไหร่

ที่สำคัญคนที่เป็นเบาหวานต้องรู้จักน้ำตาลของตนเอง สามารถตรวจเบาหวานที่ปลายนิ้วเองได้ที่บ้าน ซึ่งจะสามารถช่วยให้การควบคุมน้ำตาลเป็นไปได้อย่างดี เพราะในแต่ละมื้อคนไข้จะทราบเลยว่าถ้ากินแบบนี้แล้วน้ำตาลขึ้น มื้อต่อไปต้องลดหรือเปลี่ยนการกิน มีคนไข้รายหนึ่งชอบกินทุเรียนมาก มื้อแรกกินไป 1 พลู ผลการเจาะน้ำตาลพุ่งกระฉูด มื้อที่สองจึงลดลงมาเหลือ 3 เม็ด น้ำตาลก็ลดแต่ยังไม่พ้นขีดอันตราย มื้อที่สามจึงลองใหม่คราวนี้กินเม็ดเดียวพอ ผลน้ำตาลออกมาเป็นที่น่าพอใจ คนไข้จึงเรียนรู้ด้วยตัวเองว่า อ๋อ…ฉันก็กินทุเรียนได้ แต่กินได้แค่ครั้งละ 1 เม็ด แบบนี้ก็ไม่ต้องอดอีกต่อไป ชีวิตก็แฮปปี้มีความสุข จะเห็นว่าเบาหวานไม่ใช่ว่าจะต้องห้ามทานอาหารทุกๆ อย่าง แต่ต้องรู้ว่าควรกินได้ในปริมาณเท่าไหร่ จึงไม่ก่ออันตราย

ภาพ freepik

เจ็ทส์ ฟิตเนส 24 ชั่วโมง ฟิตเนสที่เติบโตเร็วที่สุดในประเทศไทย ประกาศเปิดตัว “ทีมเจ็ทส์ (Team Jetts)” ครั้งแรกของธุรกิจฟิตเนสที่ก้าวขึ้นมาบุกเบิกการสร้างคอมมูนิตี้เพื่อให้คนที่รักการออกกำลังกายและเล่นกีฬาได้เข้ามาฝึกฝนเรียนรู้กับผู้เชี่ยวชาญและโค้ชโดยตรง พร้อมกับพบปะผู้ที่มีความชื่นชอบคล้ายกัน ผ่านกิจกรรมเวิร์คช็อปและการออกกำลังกายที่สนุกสนานเป็นกันเอง ณ สาขาของเจ็ทส์ ฟิตเนส โดยการเปิดตัวทีมเจ็ทส์ในครั้งนี้จะตอกย้ำความแข็งแกร่งของเจ็ทส์ในฐานะผู้นำธุรกิจด้านการออกกำลังกายและความเป็นแหล่งรวมของบรรดาผู้เชี่ยวชาญด้านการกีฬาอย่างแท้จริง

เดน แคนท์เวล ผู้จัดการประจำประเทศไทยของเจ็ทส์ ฟิตเนส 24 ชั่วโมง กล่าวว่า “นอกจากเจ็ทส์จะสร้างประสบการณ์การออกกำลังกายที่ให้ทุกคนมีส่วนร่วมและเพลิดเพลินแล้ว เรายังเป็นองค์กรที่มุ่งเสริมสร้างสุขภาพให้กับผู้คนในวงกว้างอย่างต่อเนื่อง นับตั้งแต่เปิดตัวในประเทศไทยเป็นต้นมา เจ็ทส์ได้ร่วมมือกับบุคคลและองค์กรต่างๆ เพื่อคิดค้นและจัดกิจกรรมโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเปิดโอกาสให้คนทุกภาคส่วนได้ใกล้ชิดกัยสภาพแวดล้อมของการออกกำลังกายและหันมาออกกำลังกายกันมากขึ้น ไม่ว่าจะมีทักษะเบื้องต้นมากน้อยแค่ไหนก็ตาม ด้วยวิสัยทัศน์ข้อนี้ของเจ็ทส์ เราจึงตัดสินใจเดินหน้าไปสู่ก้าวสำคัญครั้งใหม่ด้วยการเปิดตัว ‘ทีมเจ็ทส์’ ให้เป็นคอมมูนิตี้ที่เปิดกว้างสำหรับทุกคน นับตั้งแต่สมาชิกของเจ็ทส์ไปจนถึงบุคคลทั่วไป ให้ได้เข้ามาพัฒนาศักยภาพด้านกีฬา พร้อมกับท้าทายความสามารถของตัวเอง”

“เราเชื่อว่าพลังบวกที่เกิดจากการรวมตัวของผู้ที่มีความชอบและเป้าหมายเดียวกัน สามารถกระตุ้นให้เรามีร่างกายที่แข็งแกร่งและสุขภาพที่ดีขึ้นได้” เดนกล่าว “ทีมเจ็ทส์คือคอมมูนิตี้ที่นำเอาประสบการณ์การออกกำลังกายที่สนุกสนานและเป็นมิตรทั้งในและนอกฟิตเนสมาบรรจบกัน เพื่อให้สมาชิกทีมสามารถสร้างสุขภาพที่ดีได้ทุกที่ พร้อมกับรับคำแนะนำและการฝึกซ้อมร่วมกับผู้เชี่ยวชาญไปพร้อมๆ กัน”

ผู้จัดการประจำประเทศไทยของเจ็ทส์ ฟิตเนส 24 ชั่วโมง ระบุเพิ่มเติมว่า เจ็ทส์มีจุดแข็งที่จะส่งเสริมการออกกำลังกายและเล่นกีฬาของสมาชิกในคอมมูนิตี้ได้ เนื่องจากมีฟิตเนสที่มีอุปกรณ์สำหรับฝึกซ้อมกีฬาเปิดให้บริการตลอด 24 ชั่วโมง ทั่วทุกพื้นที่และสามารถเดินทางได้สะดวก รวมถึงมีคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญตัวจริงที่เราสรรหาเข้ามาร่วมทีม แน่นอนว่าผู้ที่มีทักษะด้านกีฬาเป็นทุนเดิมอยู่แล้วสามารถเข้าร่วมทีมเจ็ทส์เพื่อพัฒนาฝีมือได้อย่างไม่ต้องสงสัย แต่ขณะเดียวกันทีมเจ็ทส์เองก็ยินดีต้อนรับมือใหม่ที่ต้องการเรียนรู้พื้นฐานและรับฟังประสบการณ์ตรงจากผู้เชี่ยวชาญและโค้ชตั้งแต่ต้นเช่นกัน

ในช่วงแรกของการเปิดตัว ทีมเจ็ทส์จะเน้นกิจกรรมที่เกี่ยวกับไตรกีฬา ซึ่งเป็นกีฬาที่กำลังมาแรงไปทั่วโลกและไม่ว่าใครก็สามารถเล่นได้ ด้วยความที่ไตรกีฬาจำเป็นต้องอาศัยการฝึกฝนและการเตรียมพร้อมทั้งทางร่างกายและจิตใจ ผู้เชี่ยวชาญและโค้ชผู้มากประสบการณ์ของทีมเจ็ทส์จึงจะคอยดูแล ฝึกซ้อม พร้อมร่วมแชร์เคล็ดลับ เทคนิค และเรื่องราวจากประสบการณ์ตรงที่สร้างแรงบันดาลใจให้สมาชิกในทีมได้รับฟังผ่านกิจกรรมเวิร์คช็อป

“ภายในคอมมูนิตี้แห่งนี้ สมาชิกจะได้สนุกไปกับกิจกรรมมากมาย ไม่ว่าจะเป็น การสอนจากทีมโค้ชผู้เชี่ยวชาญ ตลอดจนการใช้อุปกรณ์ที่ทันสมัยในฟิตเนสของเราสำหรับการฝึกซ้อม เช่น เครื่องกรรเชียงบก จักรยานออกกำลังกาย และลู่วิ่งไฟฟ้า นอกจากนี้ เจ็ทส์ยังมีแผนที่จะจัดกิจกรรมเวิร์คช็อปเพื่อสนับสนุนและสร้างแรงบันดาลให้กับเพื่อนสมาชิก เพื่อให้ทุกคนมีประสบการณ์ในการเล่นไตรกีฬาที่ดีที่สุด และพร้อมสำหรับการแข่งขันในเวทีใหญ่” เดนกล่าวสรุป

จเร เจียระนัย นักไตรกีฬามืออาชีพและโค้ชไตรกีฬา หนึ่งในสมาชิกผู้ก่อตั้งทีมเจ็ทส์ เผยว่า “โดยส่วนตัวผมคลั่งไคล้ไตรกีฬามาเป็นเวลากว่าสิบปีแล้ว เพราะมันเปิดโอกาสให้เราเล่นกีฬาได้ถึง 3 อย่างภายในเวลาเดียวกัน และเป็นกีฬาที่ท้าทายความสามารถ เมื่อทำได้สำเร็จก็เท่ากับว่าเราสามารถเอาชนะตัวเองได้ สำหรับใครที่เล่นไตรกีฬาอยู่แล้วหรือกำลังมองหากีฬาสนุกๆ เล่น อยากให้ลองเข้ามาร่วมทีมเจ็ทส์กับพวกเรา รับรองเลยว่าเป็นกีฬาที่พอได้ลองเล่นและแข่งจริงแล้วจะสนุกจนถอนตัวไม่ได้”

อรุณณภา พาณิชจรูญ หรือ “หวานหวาน” นักแสดงสาวผู้ผันตัวเป็นนักไตรกีฬา กล่าวว่า “วัตถุประสงค์ของการก่อตั้งทีมเจ็ทส์คือเราต้องการให้การออกกำลังกายไม่จำกัดอยู่แค่ในอาคารหรือฟิตเนสเท่านั้น แต่ได้ออกไปสนุกข้างนอกด้วย โค้ชทุกคนของทีมเจ็ทส์ชื่นชอบทั้งไตรกีฬาและกีฬากลางแจ้งชนิดอื่นๆ เพราะฉะนั้นในอนาคตเราจึงหวังว่าจะได้ขยายประเภทกีฬาในทีม และมีการจัดกิจกรรมประเภทแคมป์ หรือโค้ชชิ่งให้กับสมาชิกมากยิ่งขึ้น สำหรับใครที่สนใจสามารถเข้ามาปรึกษาเราได้ตลอด หากไม่เคยเล่นไตรกีฬามาก่อนก็ไม่ต้องกังวล เนื่องจากเมื่อฝึกซ้อมจนชินและร่างกายแข็งแรงขึ้นแล้ว เราจะมีความมั่นใจขึ้นมาเอง”

ผู้เชี่ยวชาญและโค้ชผู้ก่อตั้งทีมเจ็ทส์ ได้แก่

เดน แคนท์เวล: เดน แคนท์เวล ผู้จัดการประจำประเทศไทย เจ็ทส์ ฟิตเนส 24 ชั่วโมง ผู้หลงใหลในไตรกีฬาเป็นชีวิตจิตใจ

สจวร์ต แดเนียลส์: ผู้อำนวยการฝ่ายบุคคลที่ที่มีกิจกรรมโปรดยามว่างคือการฝึกฝนและเล่นไตรกีฬา

จเร เจียระนัย: นักไตรกีฬามืออาชีพและโค้ชไตรกีฬาจากภูเก็ตที่เริ่มต้นจากการเป็นคนที่ว่ายน้ำไม่เป็น จนทุกวันนี้ว่ายน้ำเก่งกว่าใคร

กาญจนา เดชยูวะเวส: ผู้จัดการและบล็อกเกอร์ด้านไอที หนึ่งในนักไตรกีฬาตัวท็อปในรุ่นอายุเดียวกัน มีความเชี่ยวชาญด้านการวิ่งแข่งเป็นพิเศษ

กมลชนก ก้อนแก้ว: อดีตนักไตรกีฬาทีมชาติไทยที่เคยร่วมแข่งขันในกีฬาเอเชียนเกมส์ ปัจจุบันเป็นบัณฑิตจากคณะกายภาพบำบัด

อรุณณภา พาณิชจรูญ: นักแสดงสาวที่ผันตัวเป็นนักปั่นและนักไตรกีฬา ผู้ชื่นชอบความเร็วและสนามแข่งขัน

ธีรินทร์ ธนาทิกชนุดม: ผู้จัดการประจำสาขาของเจ็ทส์ ที่แม้จะเป็นมือใหม่ในด้านไตรกีฬา แต่มีเป้าหมายอันยิ่งใหญ่ที่อยากจะร่วมแข่งขันในรายการ IRONMAN 70.3 ที่บางแสน ในปี 2563 นี้

กาญจนา เรือนมงคล: เทรนเนอร์ส่วนตัวที่เจ็ทส์ 24 ชั่วโมงฟิตเนส และนักไตรกีฬาหน้าใหม่ไฟแรงผู้หวังจะเข้าแข่งไตรกีฬาครั้งแรกให้ได้ภายในปีนี้

เราต่างก็รับรู้กันแล้วว่ามลภาวะนำไปสู่ความเสื่อมโทรมของสุขภาพร่างกาย ทั้งโรคเรื้อรัง โรคระบบทางเดินหายใจ โรคหัวใจและหลอดเลือด กระทบกับผิวหนัง ดวงตา แล้วอาการเจ็บป่วยทางด้านสุขภาพจิตล่ะ

จากคำถามนี้ ทีมวิจัยในประเทศอังกฤษจึงทำการวิเคราะห์งานศึกษาจากหลาย 16 ประเทศ อาทิ สหรัฐเยอรมนี ไอร์แลนด์ เบลเยียม แอฟริกาใต้ ไปจนถึงเกาหลี ญี่ปุ่น และจีน (รายงานการวิจัยอื่นซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Environmental Health Perspectives) ข้อมูลทางสถิติยืนยันว่ามลพิษทางอากาศส่งผลให้เกิดโรคซึมเศร้า-อัตราการจบชีวิตตัวเองมากขึ้น นอกจากนี้ การศึกษาเพิ่มเติมยังให้ข้อมูลที่ชี้ชัดว่า มลพิษทางอากาศเป็นสาเหตุที่ทำให้ระดับสติปัญญาของคนลดลงอย่างมาก และเกี่ยวข้องโดยตรงกับอาการวิกลจริต การศึกษาแบบครอบคลุมทั่วโลกในต้นปี 2019 ได้ข้อสรุปชัดว่า มลพิษทางอากาศอาจจะทำลายอวัยวะและเซลล์ในร่างกายมนุษย์ นำไปสู่ปัญหาสุขภาพระยะยาว

ผลวิจัยสรุปได้ว่า ถ้าในเมืองๆ หนึ่งระดับฝุ่น PM2.5 เพิ่มขึ้น 10 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตรเป็นเวลาต่อเนื่องยาวนาน คนจะมีความเสี่ยงในการเป็นโรคซึมเศร้าเพิ่มขึ้น 10% อธิบายได้ว่า การสูดดมฝุ่นมลพิษฝุ่นพิษที่มีขนาดเล็กกว่า 2.5 ไมโครเมตร (เทียบเท่า 0.00025 มิลลิเมตร) หรือ PM2.5 เข้าไปในปริมาณ 10 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตรต่อปีหรือมากกว่านี้ มีความเสี่ยงสูงขึ้น 10% ที่จะมีอาการซึมเศร้า

ตามรายงานของ WHO กล่าวเสริมว่า หากลดระดับฝุ่น PM2.5 ลงมาที่ระดับ 10 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร จะช่วยลดอัตราซึมเศร้าของคนเมืองได้ถึง 2.5% แต่ ในระยะสั้นการเพิ่มขึ้นของปริมาณฝุ่นชนิดอื่นอย่าง PM10 ในปริมาณ 10 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ภายใน 3 วัน กลับเพิ่มความเสี่ยงที่จะฆ่าตัวตายถึง 2% แม้จะดูเป็นความเสี่ยงเพียงเล็กน้อยแต่ผู้คนทั่วโลกที่อาศัยอยู่ในเมืองกว่า 90% อยู่ในภาวะที่มีปริมาณฝุ่น PM2.5 มากเกินกว่าเกณฑ์ที่ EU และ WHO กำหนดมาก

นอกจากนี้ ยังมีรายงานการศึกษาข้อมูลงานวิจัยทั่วโลกล่าสุดเกี่ยวกับปฏิสัมพันธ์ของภาวะซึมเศร้ากับการสัมผัสมลพิษทางอากาศของ อิโซเบล เบรทเวต จาก University College London (UCL) หัวหน้าคณะวิจัยพบข้อมูลที่น่าตกใจคือ คนที่ต้องใช้ชีวิตท่ามกลางมลพิษทางอากาศมีอัตราการเป็นโรคซึมเศร้าและฆ่าตัวตายสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ

โดยงานวิจัยกล่าวว่ามลพิษทางอากาศที่สำคัญคือ อนุภาคฝุ่นขนาดเล็กที่เกิดจากการเผาไหม้เชื้อเพลิงฟอสซิล กิจกรรมในชีวืตประจำวันมนุษย์และจากโรงงานอุตสาหกรรมเป็นแหล่งที่มาของฝุ่นมลพิษเหล่านี้ นักวิจัยระบุว่า ข้อมูลใหม่ที่พบยิ่งทำให้ต้องมีการเรียกร้องอย่างเร่งด่วนเพื่อแก้ไขปัญหานี้ โดย WHO จัดว่า “มลพิษทางอากาศ” เป็นภัยเงียบที่ร้ายแรงด้านสุขภาพและสาธารณสุขที่จำเป็นต้องจัดการอย่างเร่งด่วน จากการประเมินของ WHO พบว่ามีคนเป็นโรคนี้ถึง 264 ล้านคนทั่วโลกและแต่ละปีผู้ที่มีอาการซึมเศร้าฆ่าตัวตายราว 800,000 คน

ผลกระทบจากมลพิษทางอากาศที่มีต่อสุขภาพจิตเด็ก

วารสารทางการแพทย์ในสหรัฐฯ เผยแพร่ผลการศึกษาผลกระทบจากมลพิษทางอากาศที่มีต่อสุขภาพจิตเด็ก โดยมีการเจาะจงไปที่ PM2.5 และได้เก็บข้อมูลจากโรงพยาบาลเด็ก พบว่าเมื่อไหร่ก็ตามที่ตรวจพบค่า PM2.5 ในปริมาณสูง จำนวนผู้มาพบจิตแพทย์จะสูงขึ้นกว่าปกติในอีก 2-3 วันต่อมา ในขณะที่ผู้ป่วยที่มาพบจิตแพทย์วันเดียวกับที่ค่ามลพิษสูง มักเป็นผู้ป่วยจิตเภท ขณะที่สองสามวันต่อมา มักจะเป็นผู้ป่วยที่มีปัญหาเรื่องการปรับสภาพจิตใจและมีความคิดอยากฆ่าตัวตาย

นอกจากนี้ เด็กๆที่จัดว่าอยู่ในกลุ่มเด็กด้อยโอกาส เด็กที่อยู่ในกลุ่มเศรษฐกิจสังคมระดับล่าง และเด็กที่มีโอกาสเข้าถึงบริการสุขภาพได้น้อย เป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงมากว่าจะได้รับผลกระทบทางจิตใจเมื่อมลพิษทางอากาศพุ่งสูงขึ้น โดยเฉพาะอาการวิตกกังวลและความคิดอยากฆ่าตัวตาย

ประเทศไทยต้องรับมือกับปัญหาฝุ่นขนาดเล็ก หรือ PM2.5 ต่อเนื่องเป็นปีที่สองแล้ว และปีนี้ยังมีทีท่าว่าจะสาหัสและอยู่ยาวนานกว่าครั้งก่อน ฝุ่นยิ่งละอองมีขนาดเล็กลงเท่าใด ก็ยิ่งเป็นอันตรายคุกคามต่อสุขภาพเท่านั้น เนื่องจากมีขนาดเล็กพอที่จะเข้าไปลึกถึงปอดและทางเดินหายใจ บางอนุภาคอาจจะเข้าไปถึงกระแสเลือดและไหลเวียนทั่วร่างกายของเราได้ในที่สุด

ผลกระทบจากมลพิษละอองฝุ่นดังกล่าวต่อสุขภาพนั้นร้ายแรงกว่าที่คิด

จากงานศึกษาวิจัยสำคัญๆ ในระยะสิบปีที่ผ่านมา ยืนยันไปในทิศทางเดียวกันว่า มลพิษทางอากาศเป็นอันตรายคุกคามสุขภาพของเรามากกว่าที่เราเคยเข้าใจ องค์การอนามัยโลกประมาณการว่ามีประชากรที่ต้อง “ตายก่อนเวลาอันควร” เนื่องจากมลพิษในอากาศทั่วโลกมากกว่า 6 ล้านคนในแต่ละปี และในจำนวนนี้เป็นเด็กอายุต่ำกว่า 5 ขวบราวร้อยละ 10 คือประมาณ 600,000 คน เมื่อคุณภาพอากาศเลวลง อัตราการไปห้องฉุกเฉินและการเข้าอยู่โรงพยาบาลจะสูงขึ้น เพราะมลพิษทำให้ปัญหาสุขภาพที่มีอยู่กำเริบขึ้น และเป็นเหตุให้หัวใจวาย หลอดเลือดในสมองตีบ หอบหืดกำเริบ และอื่นๆ อีกมากมาย

อันตรายคุกคามต่อปอดและระบบทางเดินหายใจ

มลพิษในอากาศเป็นทั้งสาเหตุและปัจจัยที่ทำให้เกิดโรคเกี่ยวกับปอดและระบบทางเดินหายใจและที่ทำให้โรคกำเริบขึ้นได้ ซึ่งรวมถึงโรคหอบหืด โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง และโรคมะเร็งปอด

ฝุ่นที่มีขนาดเล็กกว่า 2.5 ไมครอน มีขนาดเล็กมากพอที่จะหายใจเข้าไปสู่ปอด และซึมผ่านผนังปอดเข้าสู่กระแสเลือด ดังนั้นแล้วผลที่เกิดขึ้นกับร่างกายจึงมีทั้งแบบเฉียบพลัน (เห็นผลใน 1-2 วัน) ซึ่งส่วนมากจะเกิดกับระบบทางเดินหายใจ คือ ไอ เจ็บคอ หายใจแล้วมีเสียงฟืดฟาด เลือดกำเดาไหล ซึ่งหากเลือดไหลลงคอก็จะทำให้เสมหะมีเลือดเจือปน ส่วนผลแบบเรื้อรัง ที่ค่อยๆ สะสมแล้วแสดงผลในระยะยาว คือการเป็นมะเร็งปอด เพราะฝุ่นขนาดเล็กจะมีสารก่อมะเร็ง Polycyclic Aromatic Hydrocarbon (PAH) นอกจากนั้นแล้ว อีกโรคหนึ่งที่น่าตระหนักถึงความอันตรายของฝุ่น PM 2.5 คือโรคถุงลมโป่งพอง ซึ่งมีความอันตรายเช่นเดียวกับการสูบบุหรี่

อันตรายคุกคามผิวหนัง

ผลกระทบต่อผิวหนังจะขึ้นอยู่กับความเข้มข้น และระยะเวลาของการสัมผัสฝุ่นมลพิษ PM 2.5 ผลกระทบแบบเฉียบพลัน คือทำลายเซลล์ผิวหนังกำพร้าของมนุษย์โดยตรง ทำให้เกิดการอักเสบของผิวหนังที่มากขึ้นได้

งานวิจัยจากประเทศเนเธอร์แลนด์ พบว่า ฝุ่นมลพิษ PM 2.5 เพียงแค่ 10 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ก็สามารถกระตุ้นการอักเสบของผิวหนังได้แล้ว ซึ่งฝุ่นละอองนี้จะทำให้การทำงานของเซลล์ผิวหนังผิดปกติไป ทั้งในด้านกลไกการป้องกันของผิวหนังจากสิ่งแวดล้อมภายนอก และการซ่อมแซมผิวหนัง

นอกจากนั้น ยังทำลายโปรตีนที่ผิวหนังที่ชื่อ Filaggrin ซึ่งมีหน้าที่เป็นโปรตีนที่ช่วยป้องกันผิวหนัง และเพิ่มการหลั่งสารกระตุ้นการอักเสบที่ผิวหนัง ดังนั้น เมื่อผิวหนังสัมผัสกับฝุ่นละออง PM 2.5 ก็จะเกิดการอักเสบ ระคายเคืองที่ผิวหนังได้ อีกทั้งฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM 2.5 สามารถจับตัวกับสารเคมีและโลหะต่างๆ และนำพาเข้าสู่ผิวหนัง มีผลทำร้ายเซลล์ผิวหนัง และกระตุ้นให้เกิดกระบวนการอักเสบของเซลล์ผิวหนัง ทำให้เกิดผื่นคันที่ผิวหนัง โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่มีโรคผิวหนังเดิมอยู่แล้ว เช่น โรคภูมิแพ้ผิวหนัง ผื่นผิวหนังอักเสบ สะเก็ดเงิน สิว ผมร่วง จะทำให้มีการระคางเคือง คันมากขึ้น ผื่นกำเริบมากขึ้นได้

ผลกระทบแบบเรื้อรัง คือทำให้ผิวเสื่อมชราได้เร็วยิ่งขึ้น นอกเหนือไปจากปัจจัยด้านการถูกแสงแดดและการสูบบุหรี่ มลพิษ PM2.5 ก่อให้เกิดอนุมูลอิสระที่สามารถส่งผลร้ายต่อเซลล์ผิวหนังมนุษย์ ทั้งในกระบวนการสร้างเซลล์ ซึ่งส่งผลต่อภาวะความชราของผิวหนัง รวมถึงจุดด่างดำบนชั้นผิวหนังด้วย โดยพบว่ามีการเกิดจุดด่างดำบริเวณใบหน้าเพิ่มมากขึ้น อีกทั้งยังมีการเกิดริ้วรอยบริเวณร่องแก้มมากขึ้นด้วย อีกทั้งยังพบการลดลงของการทำงานในระบบภูมิคุ้มกันที่ผิวหนังด้วยเช่นกัน

อันตรายคุกคามต่อสมอง

เป็นที่เชื่อกันว่าการเผชิญกับมลพิษในอากาศเป็นระยะยาวเพิ่มความเสี่ยงที่จะทำให้หลอดเลือดแดงในสมองแข็งตัว ทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้น และความหนืดของเลือดเพิ่มขึ้น ซึ่งล้วนแต่เป็นปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดลิ่มเลือดในสมองได้

ในเด็กมีหลายงานวิจัยที่ยืนยันถึงความสัมพันธ์ของระดับ PM 2.5 ต่อความผิดปกติทางด้านพัฒนาการทางสติปัญญา อาทิเช่น มีสติปัญญาด้อยลง (Global Intelligence Quotient; IQ), การพัฒนาการช้าลง (ทั้ง Cognitive และ Psychomotor Development), มีปัญหาการได้ยินและการพูด รวมทั้งยังมีผลทำให้เกิดภาวะสมาธิสั้น (Attention Deficit) และภาวะออทิซึม (Autism) เพิ่มมากขึ้นถึง 68%

ในผู้ใหญ่พบว่า การได้รับฝุ่น PM 2.5 ทำให้เกิดโรคอัลไซเมอร์เพิ่มมากขึ้นถึง 3 เท่า และทำให้เกิดโรคพาร์กินสันเพิ่มได้ถึง 34% (Fu, 2019) รวมทั้งยังทำให้เกิดความเสี่ยงของโรคเส้นเลือดสมอง (Stroke) เพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน โดยทุก ๆ 10 μg/m3 ของระดับ PM2.5 ที่เพิ่มขึ้น จะเพิ่มความเสี่ยงของโรคเส้นเลือดสมองประมาณ 13% ถ้าได้รับฝุ่นจิ๋วในระดับความเข้มข้นที่เพิ่มมากขึ้น ความเสี่ยงก็จะเพิ่มมากขึ้น โดยในกลุ่มคนที่เป็นโรคเส้นเลือดสมองอยู่แล้ว การได้รับ PM 2.5 ยังเป็นการเพิ่มอัตราการตายในคนกลุ่มนี้อีกด้วย

คนที่ออกกำลังกายในสถานที่ที่มีฝุ่น PM2.5 จำนวนมาก จะทำให้เกิดผลเสียต่อสุขภาพสมอง และเพิ่มอัตราการเกิดโรคเส้นเลือดสมอง การรับประทานผักและผลไม้ (มากกว่า 3.5 serving ต่อวัน) จะช่วยลดผลกระทบของฝุ่นจิ๋วต่อร่างกายได้ เนื่องจากผลของสารต้านอนุมูลอิสระที่มีในผักและผลไม้

ในกลุ่มคนที่เป็นโรคปวดศีรษะไมเกรน ซึ่งสมองจะมีความไวต่อสิ่งกระตุ้นมากกว่าคนปกติ ฝุ่น PM2.5 รวมทั้งมลพิษในอากาศชนิดอื่นๆ สามารถเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดอาการปวดศีรษะอย่างรุนแรงขึ้นมาได้ โดยพบว่าในช่วงเวลาที่มีฝุ่นขนาดจิ๋วอยู่ในระดับสูง เช่น ฤดูหนาว จะพบคนที่เป็นไมเกรนเกิดอาการปวดศีรษะรุนแรง จนต้องไปพบแพทย์เพื่อฉีดยาที่ห้องฉุกเฉินเพิ่มขึ้นมากกว่าช่วงปกติประมาณ 4-13%

อันตรายคุกคามต่อหัวใจ

การเผชิญกับมลพิษในอากาศอาจทำให้เกิดเหตุรุนแรงเฉียบพลันกับกล้ามเนื้อหัวใจได้ รวมทั้งหัวใจวาย หัวใจเต้นผิดจังหวะ อัตราการผันแปรการเต้นของหัวใจลดลง ตลอดจนมีความเสี่ยงที่จะเกิดการตายจากภาวะหัวใจหยุดเต้นเฉียบพลัน นอกจากนั้น ยังมีหลักฐานปรากฏด้วยว่า ภาวะหลอดเลือดแข็ง โดยที่มีการสะสมตะกอนที่เรียกว่าพลาคภายในหลอดเลือดซึ่งสามารถทำให้เกิดภาวะหัวใจวายและหลอดเลือดสมองตีบจนถึงตายได้

อันตรายคุกคามต่อกระดูก

ข้อมูลของทีมนักวิจัยนานาชาติ นำโดยสถาบันเพื่อสุขภาพโลกแห่งบาร์เซโลนา (ISGlobal) ของสเปน ตีพิมพ์ผลการศึกษาล่าสุดลงในวารสารการแพทย์ JAMA Network Open โดยระบุว่าประชากรวัยผู้ใหญ่ตอนต้นของเมืองที่มีฝุ่นละออง PM2.5 ในระดับสูง มีแนวโน้มที่สัดส่วนแร่ธาตุในกระดูกจะลดน้อยถอยลงกว่าปกติ

อีกทั้งก่อนหน้านี้เคยมีงานวิจัยของมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดที่เผยแพร่เมื่อปี 2017 ชี้ว่ามลพิษทางอากาศจากฝุ่น PM2.5 ในเมืองบอสตันของสหรัฐฯ อาจเป็นสาเหตุที่ทำให้มีผู้ป่วยกระดูกหักจากโรคกระดูกพรุนถึงกว่า 86,000 รายต่อปี

อันตรายคุกคามต่อดวงตา

โรคเยื่อบุตาอักเสบ หรืออาการตาแดง เกิดจากการติดเชื้อไวรัส แบคทีเรีย หรือมลพิษในอากาศ เช่น ฝุ่นควันจาก PM 2.5 เมื่อฝุ่นละอองเข้าสู่เยื่อบุตาจนเกิดการอักเสบ ดาแดง แสบตา คันตา ถ้าไม่รุนแรงมาก อาการจะหายไปเองภายใน 2-3 สัปดาห์ แต่การพบแพทย์เพื่อใช้ยาก็จะช่วยให้หายเร็วขึ้น

ใครอยู่ในกลุ่มที่มีภาวะความเสี่ยงสูง?

เด็ก

ส่วนใหญ่แล้วเด็กมักใช้เวลาอยู่กลางแจ้งเพื่อเล่นกีฬาและทำกิจกรรมนอกบ้าน ยิ่งอายุน้อยเท่าใด ความเสี่ยงยิ่งมากขึ้นเท่านั้น ปอดและระบบภูมิคุ้มกันของเด็กยังอยู่ในระยะที่กำลังพัฒนา การเผชิญกับมลพิษในอากาศจะขัดขวางการเจริญเติบโตของปอดในเด็กในวัยเรียน นอกจากนั้น เด็กยังมีอัตราที่จะเป็นโรคหอบหืดและโรคระบบทางเดินหายใจที่รุนแรงอื่นๆ มากกว่า ซึ่งโรคเหล่านี้กำเริบขึ้นได้อย่างง่ายดายเมื่อระดับมลพิษสูง

มีผลการศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสารทางการแพทย์ Proceedings of the National Academy of Sciences พบว่าการได้รับมลพิษทางอากาศ รวมทั้งฝุ่น PM 2.5 มีผลต่อระบบความจำและสมาธิของเด็ก และจะส่งผลเสียต่อสมองของเด็กคนนั้นไปตลอดชีวิต

หญิงมีครรภ์

การเผชิญกับมลพิษในอากาศจากฝุ่นละอองในระดับสูงระหว่างตั้งครรภ์มีความเชื่อมโยงกันกับการคลอดก่อนกำหนด น้ำหนักตัวทารกแรกคลอดต่ำ และความเสี่ยงที่จะเกิดการแท้งบุตรและอัตราการตายของทารกเพิ่มขึ้น

ผู้สูงวัย

ต้องเผชิญกับความเสี่ยงเพิ่มขึ้นที่จะมีปัญหาที่เกี่ยวเนื่องกับมลพิษ ทั้งนี้เพราะระบบภูมิคุ้มกันของผู้สูงอายุมักจะอ่อนแอลง และร่างกายมักจะมีความสามารถน้อยลงที่จะรับมือกับมลพิษในอากาศ นอกจากนั้น ผู้สูงอายุยังมีแนวโน้มมากขึ้นที่จะมีอาการเกี่ยวกับโรคหัวใจหรือระบบทางเดินหายใจที่ยังไม่ได้รับการวินิจฉัยซึ่งกำเริบขึ้นเนื่องจากมลพิษในอากาศ

ผู้ที่เป็นโรคปอดหรือโรคหัวใจ

เช่น โรคหลอดเลือดหัวใจ ภาวะหัวใจล้มเหลว โรคหอบหืด โรคถุงลมในปอดโป่งพอง โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง มีความเสี่ยงมากขึ้นเนื่องจากอนุภาคฝุ่นละอองสามารถทำให้สภาวะโรคที่มีอยู่ก่อนหน้านี้กำเริบขึ้นได้

เราสามารถลดทอนอันตรายที่อาจเกิดกับคุณได้ โดยการเฝ้าตรวจสอบระดับมลพิษแบบเรียลไทม์และการพยากรณ์ดัชนีคุณภาพอากาศ ซึ่งมีพร้อมให้ดูออนไลน์ และผ่านสมาร์ทโฟนแอพ อย่างเช่น Asia Air Quality (Android), Global Air Quality (Android) และ Air Quality Index (iOS)

ข้อควรปฏิบัตในช่วงที่ระดับมลพิษสูงขึ้น

ลดกิจกรรมนอกบ้าน : อันตรายความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นได้จากมลพิษในอากาศจะเพิ่มขึ้นหากทำกิจกรรมนอกบ้านที่ใช้กำลังมาก ตามระยะเวลาที่อยู่กลางแจ้ง และระดับความรุนแรงของมลพิษ ดังนั้น เราสามารถลดอันตรายลงได้โดยลดระดับการใช้กำลัง (ตัวอย่างเช่น เดินแทนที่จะวิ่งเหยาะๆ) ลดเวลาอยู่กลางแจ้งลง และวางแผนเลี่ยงทำกิจกรรมในช่วงเวลาหรือในพื้นที่ที่มีมลพิษสูง อย่างเช่นถนนที่มีการจราจรติดขัดและทางหลวงที่มีผู้ใช้หนาแน่น

อยู่ภายในอาคารเมื่อระดับมลพิษสูง : เมื่อระดับมลพิษขึ้นสูงขนาดที่เป็นอันตราย ให้พิจารณาการอยู่ภายในอาคารและย้ายไปทำกิจกรรมภายในอาคาร เช่น แทนที่จะออกกำลังบริหารร่างกายกลางแจ้ง ให้มาออกกำลังในโรงยิมแทนเพื่อใช้ประโยชน์จากสภาพแวดล้อมที่อากาศสะอาดกว่า

ปรับปรุงคุณภาพอากาศภายในอาคาร : ปิดหน้าต่างให้หมดในช่วงมลพิษสูง ปรับเครื่องปรับอากาศให้ใช้อากาศภายในอาคารหมุนเวียนแทนที่จะดึงเอาอากาศภายนอกเข้ามา พิจารณาการใช้เครื่องฟอกอากาศที่มีเครี่องกรองอนุภาคฝุ่นละอองที่มีประสิทธิภาพสูง ทั้งนี้เพื่อลดระดับอนุภาคภายในอาคาร คอยดูแลให้บริเวณแวดล้อมบ้านปราศจากควัน และหลีกเลี่ยงการใช้สิ่งที่มีการเผาไหม้ เช่น เทียน การปิ้งย่าง หรือผลิตภัณฑ์ใดๆ ที่ทำให้เกิดควัน

สวมหน้ากากป้องกันทางเดินหายใจที่เหมาะสม : เมื่อสวมอย่างถูกต้องแล้ว หน้ากากป้องกันทางเดินหายใจจะสามารถกรองอนุภาคฝุ่นละอองที่สร้างมลพิษในอากาศได้สูงถึงร้อยละ 99 (หน้ากาก N95 กรองได้อย่างน้อยร้อยละ 95 ส่วนหน้ากาก N99 กรองได้ร้อยละ 99) แต่หน้ากากเหล่านี้จะใช้การได้ดีก็ต่อเมื่อสวมอย่างถูกต้องเท่านั้น ดังนั้น ต้องแน่ใจว่าสวมตามวิธีการที่ระบุไว้และหมั่นตรวจสอบให้หน้ากากรกระชับกับหน้าอย่างเหมาะสม อนึ่ง ควรเข้าใจว่าหน้ากากป้องกันทางเดินหายใจต้านมลพิษไม่เหมือนกับกับหน้ากากที่แพทย์และพยาบาลใส่ในห้องผ่าตัด หรือหน้ากากที่ทำจากผ้าหรือกระดาษ – ซึ่งหน้ากากพวกนี้ไม่มีประสิทธิผลเลยโดยสิ้นเชิงในการต้านมลพิษในอากาศจากอนุภาคฝุ่นละออง หน้ากาก N95 และ N99 มีจำหน่ายตามร้านค้าส่วนใหญ่ที่ขายผลิตภัณฑ์ปรับปรุงที่อยู่อาศัยและผลิตภัณฑ์เพื่อความปลอดภัย

สังเกตอาการ : อาการเรื้อรังต่อเนื่องอย่างเช่น การหายใจลำบาก รู้สึกเหนื่อยล้าผิดปกติ หรือไอรุนแรง อาจเป็นสัญญาณที่บ่งถึงปัญหาที่มีสาเหตุเกี่ยวกับสภาพปอดหรือการทำงานของปอด รีบปรึกษาแพทย์หากมีอาการใหม่ๆ ที่แสดงถึงปัญหาเกี่ยวกับระบบหัวใจหรือระบบทางเดินหายใจ หรือสังเกตว่าสุขภาพแย่ลง

อาหารที่จะใช้ในเทศกาลตรุษจีนนี้ ถือเป็นเรื่องที่ต้องพิถีพิถันและนิยมไหว้ด้วยอาหารที่สื่อความหมายให้ความเป็นสิริมงคลแก่ชีวิต พร้อมทั้งให้คุณประโยชน์แก่ร่างกาย ซึ่งหนึ่งในอาหารมงคลเหล่านี้มักมีถั่วเป็นองค์ประกอบหลัก ยกตัวอย่างเช่น ผัดห้าเซียน ข้าวผัดแปดเซียน เป็นต้นถั่ว ซึ่งถือว่ามีความหมายที่ดี อาทิ ถั่วตัด ด้วยลักษณะที่เป็นแท่ง จึงเปรียบเสมือนแท่งเงิน ให้ความหมายทางด้านโชคลาภ

โดยเทศกาลตรุษจีนปีนี้นั้น ทางเครือเฮอริเทจ ผู้ผลิตและจัดจำหน่ายอาหารและเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพก็มีถั่วมงคลทั้ง 5 ชนิดมาแนะนำ เพื่อให้คนไทยเชื้อสายจีนทุกคนได้ทานอาหารมงคลและเต็มไปด้วยคุณประโยชน์ครบครัน

หลายคนคงเคยได้ยินว่าเพียงกินถั่ววันละหนึ่งกำมือ ก็สามารถป้องกันโรคต่างๆ ได้ ไม่ว่าจะเป็นโรคมะเร็ง โรคเบาหวาน โรคหัวใจ หรือโรคที่เกี่ยวกับสมอง ลองมาดูกันว่าถั่วแต่ละชนิดมีประโยชน์อะไรบ้าง

1.ถั่วอัลมอนด์ เป็นถั่วที่คนส่วนใหญ่นิยมทานกันมากสุด และในปัจจุบันมีนมอัลมอนด์วางขายในรูปแบบสำเร็จรูป พร้อมดื่ม โดยไม่ต้องเสียเวลาคั้นเอง ถือว่าสะดวกและตอบโจทย์คนรักสุขภาพ เพราะช่วยในเรื่องการรักษาระดับของโคเลสเตอรอล มีไขมันชนิดดี (HDL) ดีต่อสุขภาพหัวใจ และยังช่วยป้องกันการเกิดโรคเบาหวานได้อีกด้วย

2.เม็ดมะม่วงหิมพานต์ นับเป็นแหล่งของโปรตีนและไขมันไม่อิ่มตัว ช่วยเสริมสร้างให้กระดูกแข็งแรง แถมยังช่วยบำรุงสุขภาพผมและผิวหนัง

3.ถั่วพิสทาชิโอ ช่วยลดความเสี่ยงการเกิดโรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง ลดความเสี่ยงจากอาการประสาทตาเสื่อม

4.ถั่ววอลนัท เป็นถั่วที่มีไขมันโอเมก้า 3สูง ช่วยดูแลสุขภาพหัวใจโดยไปลดไตรกลีเซอไรด์ และลดการก่อคราบ อุดมไปด้วย อัลฟ่า-ไลโนเลนิค แอซิด (ALA) พร้อมทั้งช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจ

5.ถั่วแมคคาเดเมีย สำหรับแมคคาเดเมียที่ถือได้ว่าเป็นราชาแห่งถั่ว ด้วยรสชาติที่อร่อย เคี้ยวมัน และมีกลิ่นหอมอ่อนๆ ที่เป็นเอกลักษณ์ ทั้งยังช่วยลดความเสี่ยงในการเป็นโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ อีกทั้งเป็นแหล่งโปรตีนชั้นดี

และนี่คือ 5 ถั่วมงคลที่อยากแนะนำให้ทุกคนลองทานในเทศกาลตรุษจีนปีนี้ สามารถนำไปประกอบอาหารคาวหรืออาหารหวานเพื่อให้เมนูอาหารนั้นเต็มไปด้วยความสิริมงคลและมีคุณประโยชน์อย่างครบถ้วน

แพทย์หญิงสุมิตรา อวิรุทธ์นันท์ กุมารแพทย์เฉพาะทางด้านทารกแรกเกิดและปริกำเนิด แพทย์ประจำโรงพยาบาลพริ้นซ์ ปากน้ำโพ 2 จังหวัดนครสวรรค์ ให้ข้อมูลว่า “โรคปอดบวม” ในทางภาษาแพทย์เรียกว่า นิวโมเนีย (pneumonia) มีทั้งติดเชื้อและไม่ติดเชื้อ แต่ส่วนมากที่พบบ่อยคือ ปอดบวมจากการติดเชื้อ ซึ่งจะมีทั้งเชื้อแบคทีเรียและไวรัส โดยจะพบเชื้อไวรัสมากกว่า ส่วนปอดบวมที่เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียจะมาจากเชื้อแบคทีเรียที่ชื่อว่า “สเตรปโตคอคคัสนิวโมเนียอี (Streptococcus Pneumoniae)” เป็นแบคทีเรียตัวร้าย นอกจากทำให้เกิดโรคปอดบวมในวัยเด็กแล้ว ยังทำให้เกิดโรคอื่นตามมาได้ เช่น เยื่อหุ้มสมองอักเสบ ติดเชื้อในกระแสเลือด ติดเชื้อในหูชั้นกลาง ทั้งนี้หากมีการติดเชื้อรุนแรงจากเชื้อสเตรปโตคอคคัส จะเรียกว่าเป็นกลุ่มโรคไอพีดี ซึ่งย่อมาจากคำว่า Invasive Pneumococcal Disease (IPD) นั่นเอง

ผู้ที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงติดเชื้อ ได้แก่

• กลุ่มเด็กเล็กอายุต่ำกว่า 5 ปี โดยเฉพาะกลุ่มเด็กเล็กที่มีโรคประจำตัวและคลอดก่อนกำหนด
• ผู้สูงอายุ 50 ปีขึ้นไป
• ผู้ที่มีโรคประจำตัว ได้แก่ โรคทางปอด โรคหัวใจ เบาหวาน ความดัน

วิธีสังเกตอาการของโรค

ในช่วงเริ่มแรก อาการจะคล้ายเป็นไข้หวัดทั่วไป โดยจะมีอาการไอ มีน้ำมูก เจ็บคอ มีไข้ แต่หากเชื้อเริ่มลงปอดแล้ว ไข้จะสูง 39-40 องศาเซลเซียส มีอาการไอมาก หอบเหนื่อย หายใจเร็ว หายใจลำบาก หายใจมีเสียงดัง หายใจกระแทก หายใจหอบ หากมีอาการดังกล่าวควรรีบไปพบแพทย์ทันที

แนวทางในการรักษา

แพทย์จะทำการตรวจและฟังเสียงหลอดลม หากไม่ติดเชื้อรุนแรง สามารถรักษาโดยการพ่นยา หรือรับยาไปรับประทาน แต่หากติดเชื้อรุนแรง จะต้องนอนรักษาตัวที่โรงพยาบาลเพื่อพ่นยา รับยาฆ่าเชื้อ และให้น้ำเกลือทางเส้นเลือด เมื่อเกิดอาการเบื้องต้น ควรรีบรักษาอย่านิ่งนอนใจรอจนอาการลุกลามหนัก ซึ่งเสี่ยงอันตรายถึงชีวิตได้

การป้องกันตนเองจากโรคปอดบวม

วิธีการป้องกันตนเองให้ห่างไกลจากโรคปอดบวม ควรเริ่มตั้งแต่การปฏิบัติตามสุขอนามัยที่ดีด้วยการ “กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ” หากไอหรือจามต้องปิดปากปิดจมูก เมื่อไอหรือจามแล้วควรล้างมือให้สะอาด เนื่องจากเชื้อเหล่านี้จะแพร่กระจายทางสารคัดหลั่ง ได้แก่ น้ำมูก น้ำลาย ในกลุ่มเด็กเล็กและอยู่ในวัยเรียนหากติดเชื้อแล้วควรงดไปโรงเรียน เพื่อลดการแพร่กระจายของเชื้อ

ฉีดวัคซีนจำเป็นหรือไม่

นอกจากนี้ วิธีการป้องกันอีกอย่างหนึ่งคือ การได้รับวัคซีนเพื่อสร้างภูมิคุ้มกันโรค ปัจจุบันมีวัคซีนป้องกันปอดบวมจากเชื้อแบคทีเรีย หรือวัคซีนไอพีดี (IPD) โดยวัคซีนนี้ไม่ได้ถูกบรรจุอยู่ในวัคซีนฟรีของรัฐบาล  สามารถเริ่มฉีดได้ตั้งแต่เด็กอายุ 2 เดือนขึ้นไป กลุ่มผู้สูงอายุมากกว่า 50 ปี และทุกกลุ่มอายุ ซึ่งวัคซีนนี้นอกจากจะป้องกันโรคปอดบวมแล้ว ยังป้องกันการติดเชื้อในกระแสเลือด รวมไปถึงโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบด้วย ปัจจุบันมีทั้งวัคซีน 10 สายพันธุ์ และวัคซีน 13 สายพันธุ์ สามารถป้องกันโรคปอดบวมได้ทั้ง 2 แบบ โดยในวัคซีน 13 สายพันธุ์จะมีความครอบคลุมมากกว่า