ดันศพก.เคลื่อนไทยนิยมยั่งยืน

เกษตรฯขยายผลปฏิบัติงาน

ยกระดับตั้งเป็น‘ศูนย์กลาง’

สร้างความเข้มแข็งเกษตรกร

นายสมชาย ชาญณรงค์กุล อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวว่า ภาพรวมการทำงานของศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) ในปัจจุบันถือเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้และเชื่อมโยงระหว่างภาครัฐและเกษตรกรที่สำคัญ โดยเฉพาะการขับเคลื่อนภาคการเกษตรในหลายๆ โครงการของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จากความเข้มแข็งที่เกิดจากการบูรณาการความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐ ชุมชน และเกษตรกร ส่งผลให้ ศพก. มีการบริหารจัดการองค์ความรู้ต่างๆ เกิดขึ้นภายในชุมชน ทั้งการถ่ายทอดความรู้ และเป็นศูนย์กลางในการให้บริการภาคเกษตร

ทั้งนี้ ในส่วนของโครงการไทยนิยมยั่งยืน ก็เป็นอีกหนึ่งโครงการดีๆ ที่เข้ามาช่วยพี่น้องเกษตรกรด้วยการเพิ่มทักษะความรู้ด้านการเกษตร โดยกรมส่งเสริมการเกษตรขานรับนโยบายจากกระทรวงเกษตรฯ ให้ ศพก. เป็นแกนกลางและกลไกสำคัญในการช่วยขับเคลื่อนการดำเนินงานที่มีความสอดคล้องกับกิจกรรมที่กระทรวงเกษตรฯ ดำเนินการอยู่เกือบ 90% อาทิ โครงการเสริมสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกรรายย่อย ทั้งการให้บริการการเกษตร ไม่ว่าจะเป็นกิจกรรมที่เกิดขึ้นในชุมชน การฝึกอาชีพ การถ่ายทอดองค์ความรู้ เวทีรับฟังปัญหาต่างๆ เนื่องจากความเป็นผู้นำชุมชนของประธาน ศพก. และมีเครือข่ายที่ชัดเจน ซึ่งกรม มีชุมชนที่เป็นกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 9,101 ชุมชน การที่ ศพก. จะเป็นตัวขับเคลื่อนโครงการไทยนิยมจึงมีความสอดคล้องกับการดำเนินงานที่มีอยู่แล้ว และเป็นไปในทิศทางเดียวกัน

ในส่วนของโครงการเสริมสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกรรายย่อย ขณะนี้เริ่มต้นทำเวทีชุมชนครั้งแรกไปแล้ว เพื่อที่จะให้รู้ว่าพี่น้องประชาชนนั้นต้องการที่จะเรียนรู้และพัฒนาทักษะด้านไหนบ้าง ส่วนรอบที่ 2 กำลังอยู่ในช่วงดำเนินการกำลังรับสมัครเกษตรกรที่จะเข้ามาพัฒนาและเพิ่มทักษะอาชีพ พร้อมกับรับสมัครไปเรียบร้อยจำนวนกว่า 1 ล้านราย คิดเป็นประมาณ 57% ของเป้าหมาย และยังขยายเวลารับสมัครเกษตรกรเข้าร่วมโครงการจนถึงวันที่ 25 มิถุนายน นี้ ในขณะเดียวกันระหว่างที่กำลังรอรับสมัครเราก็มีการฝึกอบรมพัฒนาทักษะอาชีพด้านการเกษตรควบคู่ไปด้วยเลย เพื่อที่จะดำเนินการให้เสร็จสิ้นภายใน 31 มิถุนายน หลังจากนั้นจะเป็นการทำเวทีชุมชนในรอบที่ 2 เพื่อจะยืนยันกิจกรรมที่ชุมชนจะดำเนินการ จากนั้นก็จะขับเคลื่อนกิจกรรมต่างๆ โดยใช้ ศพก. เป็นศูนย์กลางในการขับเคลื่อนดำเนินการ

อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวอีกว่า สำหรับทิศทางการยกระดับ ศพก. ปีนี้ถือเป็นการดำเนินการต่อเนื่องมาเป็นปีที่ 3 และกำลังจะเข้าสู่ปีที่ 4 ต่อไปโดยปัจจุบัน ศพก.มี 2 ลักษณะ คือ ศพก.หลัก มี 882 แห่ง ศพก.เครือข่ายมี 10,523 แห่ง ที่ผ่านมาเราสร้างความเข้มแข็งให้ ศพก.หลักเป็นส่วนใหญ่ แต่มาในปีนี้และปีถัดไปเราจะก้าวสู่ขั้นที่ 2 คือ การสร้างเครือข่ายให้เข้มแข็ง โดยมีโครงการจากทางรัฐบาลเข้าไปดำเนินการ รวมถึงสนับสนุนการสร้างฐานเรียนรู้ให้มีคลังข้อมูลมากยิ่งขึ้นให้ใกล้เคียงกับฐานเรียนรู้ของ ศพก. หลัก และสุดท้ายคือการสร้างประธาน หรือผู้นำของ ศพก.เครือข่ายให้มีความเข้มแข็งมีความสามารถในการถ่ายทอดเทคโนโลยีที่มีความถูกต้อง เพื่อนำไปสู่การสร้างเครือข่ายให้มีความยั่งยืนต่อไป

นางปราณี ตั้งน้อย ประธานกลุ่มข้าวชุมชนบ้านแม่ระวาน เปิดเผยว่า ศูนย์ข้าวชุมชนบ้านแม่ระวาน ต.ยกกระบัตร อ.สามเงา จ.ตาก เป็นศูนย์ ศพก.ขยายของ อ.สามเงา จ.ตาก ซึ่งทางกลุ่มดำเนินกิจกรรมการทำนาเป็นหลัก มีพื้นที่โดยรวมกว่า 500 ไร่ ปัจจุบันมีสมาชิก 77 ราย และได้จดทะเบียนเป็นวิสาหกิจชุมชนผลิตข้าวบ้านแม่ระวาน ดำเนินการกู้เงินจาก ธ.ก.ส. มาจัดซื้อเครื่องจักรกลการเกษตรต่างๆ เช่น รถดำนา รถแทรกเตอร์ เครื่องอัดฟาง เพื่อต้องการให้การผลิตของชุมชนดีขึ้น

สำหรับผลผลิตที่ได้ ในช่วงแรกจะจำหน่ายให้กับพ่อค้าคนกลาง ต่อมาได้หันมาทำกันเองครบวงจร คือ แปรรูปข้าวเปลือกเป็นข้าวสารเพื่อบรรจุถุงจำหน่าย โดยมีเจ้าหน้าที่เกษตรอำเภอ เกษตรจังหวัด เข้ามาให้การสนับสนุน ประกอบกับ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้มีนโยบายเรื่องนาแปลงใหญ่ ซึ่งในตอนแรก ระบุว่าต้องรวบรวมให้ได้ 2,000 ไร่ จึงจะเข้าร่วมโครงการได้ ก็คิดว่าทางกลุ่มไม่สามารถร่วมโครงการได้แน่นอนเพราะเรามีแค่ 500 ไร่ แต่ต่อมาได้มีการเปลี่ยนเงื่อนไขเป็นพื้นที่รวมเริ่มต้นที่ 300 ไร่ขึ้นไป กลุ่มจึงสามารถเข้าร่วมโครงการโดยการสนับสนุนของ กรมส่งเสริมการเกษตร ให้เป็นแปลงใหญ่ตั้งแต่ปี 2560 นอกจากนั้นยังกู้เงินเข้ามาพัฒนากลุ่ม เพื่อจัดซื้อเครื่องจักรมาให้กลุ่มได้เป็นศูนย์ข้าวแบบครบวงจร

“จากการดำเนินงานนาแปลงใหญ่ของกลุ่ม พบว่าสามารถลดต้นทุนในการผลิตได้ จากไร่ละ 6,250 บาท เหลือ 4,800 บาท ผลผลิตที่ได้เฉลี่ย 600-750 กก.ต่อไร่ สูงกว่าที่ปกติจะอยู่ประมาณ 500-550 กก. สามารถขายผลผลิตได้ราคาดีกว่าผ่านพ่อค้าคนกลาง กล่าวคือ ขั้นต่ำ 12.50 บาทต่อ กก. และแพงกว่าท้องตลาด กก.ละ 0.50 บาท นอกจากนี้ ทางกลุ่มยังสามารถกำหนดข้อตกลงในการใช้สารเคมีในแปลงนาได้เอง ซึ่งปัจจุบัน ได้ขอข้าวปลอดภัย โดยทำ GAP จำนวน 50 แปลง ซึ่งอยู่ในขั้นตอนการออกใบรับรอง โดยเรามีเป้าหมายที่จะทำให้ครบทุกแปลงในโอกาสต่อไป”
นางปราณี กล่าว

ราคาข้าวหอมพุ่งกระฉูดกว่า60%

สศก.เปิดดัชนีสินค้าเกษตร5เดือน

‘ยางพารา-สับปะรด’ยังร่วงผล็อย

มั่นใจครึ่งปีหลังดีดตัวสูงแน่นอน

นายวิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข เลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยถึงสถานการณ์ราคาสินค้าข้าว ยางพารา และสับปะรด ในช่วง 5 เดือนที่ผ่านมา (ม.ค.-พ.ค.2561) ว่า ราคาข้าวเปลือกที่เกษตรกรขายได้ ปี 2561 มีทิศทางที่ดีขึ้นเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันกับปี 2560 โดยในช่วง 5 เดือนแรก ข้าวเปลือกหอมมะลิ ราคาเฉลี่ยตันละ 14,743 บาท สูงขึ้นจากช่วงเดียวกันของปีที่ผ่านมา เฉลี่ยตันละ 9,207 บาท หรือสูงขึ้น 60.13% เนื่องจากปริมาณข้าวหอมมะลิออกสู่ตลาดลดลงจากผลกระทบของอุทกภัยในช่วงกลางปี’60 ในขณะที่ข้าวเปลือกเจ้า ราคาเฉลี่ยตันละ 7,781 บาท สูงขึ้นจากช่วงเดียวกันของปีที่แล้ว เฉลี่ยตันละ 7,514 บาท สูงขึ้น 3.55% เนื่องจากมีคำสั่งซื้อข้าวจากต่างประเทศเข้ามาอย่างต่อเนื่อง เช่น แอฟริกา อินโดนีเซีย และมาเลเซีย เป็นต้น

ยางพารา ราคาเกษตรกรขายได้ปี 2561 ปรับตัวลดลงจากช่วงเดียวกันของปีที่ผ่านมา แต่จะมีทิศทางดีขึ้นในช่วงครึ่งหลังของปี โดย 5 เดือนแรก ราคายางแผ่นดิบชั้น 3 กก.ละ 43.56 บาท ราคาน้ำยางสด กก.ละ 41.46 บาท และยางก้อนถ้วยคละ กก.ละ 20.28 บาท ซึ่งเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีที่ผ่านมาลดลง 38.61% , 36.42% และ 39.15% ตามลำดับ ซึ่งปัจจัยที่ทำให้ราคายางพาราปรับตัวลดลง ได้แก่ การเพิ่มขึ้นของปริมาณสต๊อกยางในประเทศผู้ใช้ยางรายใหญ่อย่างจีน การแข็งค่าของเงินบาท รวมถึงเศรษฐกิจของประเทศผู้ใช้ยางที่นำเข้ายางพาราจากไทย ได้แก่ จีน ญี่ปุ่น สหรัฐอเมริกา ส่งผลให้ราคายางพาราปรับตัวลดลง อย่างไรก็ตาม คาดว่าแนวโน้มราคายางช่วงครึ่งหลังของปีนี้มีโอกาสปรับตัวสูงขึ้น เนื่องจากผู้ประกอบการในประเทศยังคงมีความต้องการใช้ยางพารา ประกอบการมาตรการ/โครงการภาครัฐที่สนับสนุนทั้งเกษตรกร สถาบันเกษตรกร และผู้ประกอบการได้ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง รวมทั้งปริมาณสต๊อกยางของจีน (ชิงเต่า) ปรับตัวลดลง

ส่วนสับปะรด ราคาที่เกษตรกรขายได้เฉลี่ย 5 เดือนแรก แบ่งเป็นสับปะรดโรงงาน กก.ละ 3.14 บาท ลดลงจากช่วงเดียวกันของปีที่แล้วอยู่ที่ 6.29 บาท หรือลดลง 50.07% สับปะรดบริโภค กก.ละ 3.14 บาท ลดลงจาก 12.28 บาท ลดลง 35.26% เนื่องจากผลผลิตออกกระจุกตัวในช่วง พ.ค.-มิ.ย. และตลาดส่งออกชะลอการสั่งซื้อ ทำให้โรงงานแปรรูปต้องลดกำลังการผลิตเพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาด ส่งผลให้มีสับปะรดส่วนเกินความต้องการของโรงงานแปรรูป ทั้งนี้ มติคณะกรรมการนโยบายและพัฒนาสับปะรดแห่งชาติ ได้มีมติเห็นชอบให้มีมาตรการนำสับปะรดส่วนเกินออกนอกระบบ โดยกระจายผลผลิตออกนอกแหล่งผลิต ผลักดันการส่งออกและขยายตลาดต่างประเทศ โดยกรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ ทำ (MOU) รูปแบบรัฐต่อรัฐ (G to G) ในรัสเซีย อิหร่าน และเชื่อมโยงการค้า ขยายตลาดใหม่ USA EU และอาเซียน ร่วมกับการรณรงค์การบริโภคสับปะรดผลสดภายในประเทศเพิ่มขึ้น

นอกจากนี้ มีมาตรการสนับสนุนมติคณะกรรมการนโยบายและพัฒนาสับปะรดแห่งชาติ ของกระทรวงเกษตรฯ โดย อ.ต.ก. จัดงานส่งเสริมการบริโภคสับปะรด ช่วงพฤษภาคม-มิถุนายน (วันที่ 1-10 พฤษภาคม จำหน่ายได้ 9.6 ตัน) สนับสนุนการกระจายผลผลิตผ่านเครือข่ายสหกรณ์ (ข้อมูล ณ วันที่ 12 มิ.ย.2561 ลำปาง 163 ตัน ระยอง 109 ตัน) โดยแต่ละจังหวัดได้ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จัดงานส่งเสริมการบริโภคสับปะรดผลสดในจังหวัด รณรงค์การบริโภคสับปะรด ทั่วประเทศ และขอความร่วมมือหน่วยงานต่างๆ เช่น สถานประกอบการท่องเที่ยว โรงแรม สถานศึกษา สถานพยาบาล เรือนจำ นำผลผลิตสับปะรดมาใช้ในการประกอบการทำอาหาร อีกทั้งกรมปศุสัตว์ ยังได้พิจารณานำสับปะรดไปผลิตเป็นอาหารสัตว์เพิ่มเติม ทำอาหารหมักเลี้ยงโคเนื้อและโคนม การทำ Feed Center ที่ใช้สับปะรดผลสดเป็นวัตถุดิบด้วย

นางดาเรศร์ กิตติโยภาส รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวว่า จากนโยบายรัฐบาลที่ต้องการช่วยเหลือเกษตรกรรายย่อยให้สามารถมีอาชีพด้านการเกษตรที่เข้มแข็ง ประกอบกับปัจจุบันอยู่ในช่วงฤดูกาลผลิตใหม่โดยเฉพาะการทำนาข้าว ดังนั้นเพื่อเป็นการรักษาสิทธิ์การได้รับความช่วยเหลือจากภาครัฐ อาทิ กรณีมีประสบภัยพิบัติด้านพืช เช่น อุทกภัย วาตภัย และการเข้าร่วมโครงการเสริมสร้างรายให้กับเกษตรกรรายย่อย ซึ่งเปิดรับสมัครอยู่ในขณะนี้ จึงขอความร่วมมือเกษตรกรให้ทุกท่านมาแจ้งขึ้นทะเบียนหรือปรับปรุงข้อมูลในทะเบียนเกษตรกร (ทบก.) ทันทีหลังจากทำการปลูกแล้ว 15 – 60 วัน ที่สำนักงานเกษตรอำเภอ หรือแอพพลิเคชั่น DOAE Farmbook

ในส่วนเกษตรกรที่ใช้แอพพลิเคชั่น DOAE Farmbook จะได้รับประโยชน์เพิ่มขึ้นคือ สามารถทราบข้อมูลของตนเองได้ตลอดเวลาผ่านโทรศัพท์มือถือ ทำให้ไม่ต้องเดินทางไปยังสำนักงานเกษตรอำเภอ ทั้งนี้การขึ้นทะเบียนเกษตรกร ปี 2561 มีเป้าหมายรวมทั้งประเทศ 5.7 ล้านครัวเรือน ปัจจุบันดำเนินการแล้ว 2,263,173 ครัวเรือน คิดเป็นร้อยละ 39.70 (ข้อมูล ณ วันที่ 7 มิถุนายน 2561) ในจำนวนนี้ตั้งเป้าหมายการขึ้นทะเบียนนาข้าว 4 ล้านครัวเรือน ปัจจุบันดำเนินการแล้ว 2.6 แสนครัวเรือน หรือพื้นที่ 4.3 ล้านไร่

รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวต่อว่า ด้านหลักเกณฑ์และเงื่อนไขการขึ้นทะเบียน/ปรับปรุงทะเบียนเกษตรกร คือ ครัวเรือนเกษตรกรผู้ขอขึ้นทะเบียนจะต้องเป็นผู้ประกอบการเกษตร โดย 1 ครัวเรือน จะมีตัวแทนมาขอขึ้นทะเบียนได้เพียง 1 คน ซึ่งเกษตรกรผู้ขอขึ้นทะเบียนต้องบรรลุนิติภาวะ และมีสัญชาติไทย กรณีที่เป็นนิติบุคคลจะต้องมีการมอบหมายผู้แทนมาขึ้นทะเบียน

อย่างไรก็ตาม เกษตรกรที่ต้องการขึ้นทะเบียนและปรับปรุงทะเบียนเกษตรกร สามารถสอบถามติดต่อได้ที่สำนักงานเกษตรอำเภอทั่วประเทศ หรือดาวน์โหลดแอพพลิเคชั่น DOAE Farmbook ของกรมส่งเสริมการเกษตร ได้ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป