คำถาม ผมลองปลูกผักกวางตุ้งแล้ว พบปัญหามากมาย ขอทราบวิธีปลูกอย่างละเอียดด้วยครับ

ณัฐพงษ์ วงศ์วิจารณ์

อ.สามพราน จ.นครปฐม

คำตอบ

การปลูกผักกวางตุ้ง ไม่ยากอย่างที่คิด สามารถปลูกได้ตลอดทั้งปี และปลูกได้ดีในดินทุกชนิดที่มีความชื้นสูง หรือเติบโตได้ดี หากให้น้ำที่เพียงพอ รวมถึงเป็นผักที่ชอบดินร่วนปนทราย และมีหน้าดินลึก 10-20 ซม. สามารถปลูกได้ 3 วิธี คือ 1) ปลูกจากการหว่านเมล็ดโดยตรง 2) การปลูกแบบโรยเมล็ดเป็นแถว และ 3) ปลูกแบบย้ายต้นกล้า มีแนวทางที่ปฏิบัติได้ ดังนี้

1.การปลูกแบบหว่านเมล็ดโดยตรง วิธีนี้ นิยมใช้ในการปลูกแปลงที่ยกร่อง มีร่องน้ำกว้าง และพื้นที่ควรมีการเตรียมอย่างดี และเป็นดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ เนื่องจากเมล็ดพันธุ์ผักกาดเขียวกวางตุ้งมีขนาดเล็กมาก ดังนั้น ก่อนหว่าน ควรผสมกับทรายเสียก่อน โดยใช้เมล็ดพันธุ์ 1 ส่วนผสมกับทรายสะอาด 3 ส่วน แล้วหว่านให้กระจายทั่วแปลงสม่ำเสมอ แล้วหว่านกลบด้วยปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักหนา ประมาณ 1 เซนติเมตร หลังจากนั้น คลุมด้วยฟางข้าวบางๆ เพื่อช่วยเก็บรักษาความชุ่มชื้นในดิน แล้วรดน้ำให้ชุ่ม หลังจากงอกได้ประมาณ 20 วัน ควรทำการถอนแยก และจัดระยะปลูกระหว่างต้น 20-25 เซนติเมตร

2.การปลูกแบบโรยเมล็ดเป็นแถว วิธีนี้ หลังจากเตรียมดินแล้ว จึงทำร่องลึกประมาณ 1.5-2 เซนติเมตร ให้เป็นแถว โดยให้ระยะระหว่างแถวห่างกัน 20-25 เซนติเมตร นำเมล็ดพันธุ์ผสมกับทราย แล้วทำการโรย หรือหยอดเมล็ดเป็นแถวตามร่อง แล้วกลบด้วยปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักบางๆ คลุมด้วยฟางข้าวบางๆ รดน้ำให้ชุ่มสม่ำเสมอ หลังจากปลูกได้ประมาณ 20 วัน หรือต้นกล้ามีใบ 4-5 ใบ จึงทำการถอนแยกในแถว โดยพยายามจัดระยะระหว่างต้นให้ห่างกันประมาณ 20-25 เซนติเมตร ให้เหลือหลุมละ 1 ต้น

3.การปลูกแบบย้ายต้นกล้า มีวิธีดังนี้

-การเตรียมเพาะกล้า ทำการเตรียมแปลงดินเพาะ โดยการไถพรวนดินให้ดินร่วนซุย หว่านรองพื้นด้วยปุ๋ยคอก ขนาดแปลง 1-1.5 เมตร จากนั้นทำการเพาะกล้าผักกวางตุ้ง โดยทำการหว่านเมล็ดลงแปลงเพาะที่เตรียมไว้ ก่อนการหว่านจะทำการคลุกเมล็ดกับยาป้องกันเชื้อราก่อน และหลังจากหว่านเมล็ดให้รดน้ำ ใส่ปุ๋ย และดูแลจนกว่าต้นกล้าจะมีความสูง 5-10 ซม. ก่อนย้ายปลูกลงแปลงใหญ่

-การเตรียมดิน และเตรียมแปลง ผักกวางตุ้งมีระบบรากตื้น ประมาณ 10-20 ซม. ดังนั้น จึงต้องเตรียมดินให้มีความร่วนซุยตลอด 1-30 ซม. ด้วยการไถพรวนดิน 2 รอบ ทำการตากดิน และกำจัดวัชพืชให้หมด ทำการไถรอบที่ 2 หรือไถยกร่องแปลง ให้หว่านรองพื้นด้วยปุ๋ยคอกให้ทั่ว

-การไถยกร่องแปลง จะทำเฉพาะในแปลงขนาดใหญ่ ด้วยการไถเปิดให้เกิดร่องระหว่างแปลง 0.4-0.5 เมตร แต่บางพื้นที่ เช่น ภาคกลางมักทำการยกร่องแปลงสูง โดยมีร่องน้ำกั้นแปลง สำหรับการปลูกในแปลงใหญ่ จะทำการยกร่องแปลง ขนาดประมาณ 1.5-2.5 เมตร ส่วนความยาวตามความเหมาะสม

-การปลูกกล้าลงแปลง หลังจากที่ต้นกล้าโตสูง 5-10 ซม. แล้ว จะทำการย้ายลงปลูกในแปลง ทั้งนี้ ก่อนถอนกล้าจะต้องรดน้ำให้ชุ่มก่อน โดยการปลูกในแปลงจะปลูกในระยะ 20X20 ซม.

การให้น้ำ ผักกาดเขียวกวางตุ้ง เป็นผักที่ต้องการน้ำมาก และมีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว เกษตรกรจะต้องให้น้ำอย่างเพียงพอ สม่ำเสมอ และให้ต่อเนื่องไปจนถึงระยะเก็บเกี่ยว ดังนั้น หลังการปลูก จะต้องให้น้ำทุกวัน อย่างน้อยวันละ 1 ครั้ง โดยใช้ระบบพ่นฝอย หรือใช้สายยางติดหัวฝักบัว อย่าให้ผักกาดเขียวกวางตุ้งขาดน้ำในระยะการเจริญเติบโต เพราะจะทำให้ผักกาดเขียวกวางตุ้งชะงักการเจริญเติบโตได้

การใส่ปุ๋ย เนื่องจากผักกาดเขียวกวางตุ้งเป็นผักกินใบและก้านใบ ดังนั้น หลังการปลูกแล้ว 1-2 อาทิตย์ ให้ใส่ปุ๋ยคอก 3-5 ตัน/ไร่ โดยให้ด้วยวิธีการหว่าน หรือผสมน้ำรดก็ได้ หลังจากใส่ปุ๋ยทุกครั้ง ควรมีการราดน้ำตามทันที อย่าให้ปุ๋ยตกค้าง

การเก็บเกี่ยวผักกวางตุ้ง จะเริ่มเก็บเกี่ยวได้ประมาณ 35-45 วัน หลังการหว่านเมล็ด หรือประมาณ 20-25 วัน หลังการย้ายปลูก ด้วยการใช้มีดตัดโคนต้น โดยไม่ต้องถอนต้น ทำการไถกลบ โคนต้นที่เหลือ จะได้เป็นปุ๋ยพืชสดในการปลูกครั้งต่อไป ส่วนแมลงศัตรูพืชและโรคพืชนั้น ได้แก่ หนอนใยผัก หนอนกระทู้ผัก และด้วงหมัด ส่วนโรคพืช ได้แก่ โรคใบด่าง โรคราน้ำค้าง โรคแอนแทรคโนส และโรคใบจุด เป็นต้น

นาย รัตวิ

กรมวิชาการเกษตร ประกาศเตือนเกษตรกรผู้ปลูกพืชตระกูลแตง อาทิ แตงร้าน บวบ มะระ ฟักแม้ว ฟักเขียว แฟง และตำลึง ระยะนี้จะมีอากาศร้อนในตอนกลางวัน สลับกับมีฝนตก จึงขอให้หมั่นสังเกตการเข้าทำลายของด้วงเต่าแตงแดง ที่สามารถพบได้ทุกระยะการเจริญเติบโต เริ่มแรกจะพบตัวเต็มวัยเพศเมียวางไข่ในดินใกล้โคนต้นเป็นฟองเดี่ยวๆ หรือเป็นกลุ่มเล็กๆ ตัวหนอนสีขาวจะอาศัยอยู่ในดิน และกัดกินรากพืชเป็นอาหาร ซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อรากพืชตระกูลแตงในระยะต้นอ่อน

ด้วงเต่าแตงแดงจะเข้าทำลายแทะกัดกินใบยอด หากระบาดรุนแรง อาจทำให้ต้นพืชชะงักการทอดยอด มักพบการระบาดในสวนแตงที่มีวัชพืชหนาแน่น เนื่องจากตัวอ่อนอาศัยกัดกินรากพืช จึงเป็นปัญหาในแหล่งปลูกใหม่ที่บริเวณโดยรอบไม่มีการไถพรวนดิน และไม่มีการปราบวัชพืชที่เพียงพอ ซึ่งจะพบการระบาดของด้วงเต่าแตงแดงในทุกฤดู โดยเฉพาะในช่วงที่พืชเริ่มแตกใบจริง

กรณีพบการเข้าทำลายของด้วงเต่าแตงแดง เกษตรกรควรหมั่นสำรวจตรวจดูสวนในเวลาเช้าที่แดดยังไม่จัด โดยให้ใช้วิธีกลในการจับตัวด้วงเต่าแตงแดงมาทำลายด้วยมือ จะสามารถช่วยลดการระบาดลงได้มาก ขณะเดียวกัน ภายหลังเก็บเกี่ยวผลผลิตเสร็จเรียบร้อยแล้ว ให้เกษตรกรถอนทำลายต้นทิ้ง เก็บเศษซากพืชในส่วนที่หลงเหลือ และหมั่นกำจัดวัชพืชในแปลงไปเผาทำลายนอกแปลงปลูกทันที เพื่อทำลายแหล่งอาศัย และไม่ให้เป็นแหล่งสะสมของด้วงเต่าแตงแดงต่อไป

นอกจากนี้ ให้เกษตรกรใช้สารฆ่าแมลงที่มีประสิทธิภาพในการป้องกันกำจัดด้วงเต่าแตงแดง โดยให้พ่นด้วยสารอิมิดาโคลพริด 10% เอสแอล อัตรา 10 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารฟิโพรนิล 5% เอสซี อัตรา 20 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารคาร์บาริล 85% ดับเบิ้ลยูพี อัตรา 30 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร

นายเชิดชัย พรหมแก้ว รองอธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ เปิดเผยว่า กรมได้หารือกับผู้แทนสหกรณ์ชาวสวนยางพาราใน จ.สงขลา ซึ่งเป็นแม่ข่ายผู้ผลิตสินค้าและผลิตภัณฑ์ยางพารา เพื่อกำหนดทิศทางการพัฒนาผลิตภัณฑ์ยางพาราในรูปแบบประชารัฐ โดยได้รับความร่วมมือจากนักวิชาการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ที่มีประสบการณ์จาก SME Bank และด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์ยางพารา มาสนับสนุนการพัฒนาผลิตภัณฑ์สินค้ายางพาราให้มีคุณภาพ มีความหลากหลายและตรงกับที่ตลาดมีความต้องการ และเพิ่มมูลค่าแก่ยางพารา ซึ่งเบื้องต้นทีมนักวิชาการมีข้อแนะนำว่า การแปรรูปยางพาราเป็นที่นอนและหมอนเพื่อส่งออกไปจำหน่าย ตลาดยังไม่ค่อยยอมรับผลิตภัณฑ์ของสหกรณ์ เนื่องจากมีปัญหาเรื่องมาตรฐานที่แตกต่างกัน และมีสินค้าบางส่วนถูกตีกลับ ซึ่งเป็นสิ่งที่สหกรณ์ต้องหาวิธีการปรับปรุงให้ได้มาตรฐานและเป็นที่ยอมรับของตลาด

ทั้งนี้จากการหารือกับตัวแทนสหกรณ์และนักวิชาการจากมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ได้ข้อสรุปว่า จะต้องพัฒนาผลิตภัณฑ์ยางพาราของเครือข่ายสหกรณ์ให้เป็นมาตรฐานเดียวกันทั้งหมดตามที่ตลาดต้องการ ซึ่งจะต้องคำนึงถึงส่วนผสมต่างๆ และกำหนดให้ทุกสหกรณ์ใช้มาตรฐานการผลิตเดียวกัน และกำหนดราคาจำหน่ายเดียวกันทั้งหมดซึ่งจะเริ่มในเดือนมิถุนายนนี้ โดยข้อแนะนำทั้งหมดสหกรณ์ต้องนำไปปรับปรุง รวมทั้งเขียนแผนธุรกิจ ซึ่งรัฐบาลยังมีโครงการสนับสนุนสินเชื่อให้เกษตรกรแปรรูปยางพารา วงเงิน 5,000 ล้านบาท ให้สหกรณ์กู้ยืมไปลงทุนปรับปรุงโรงงานแปรรูปยางพาราได้ โดยสหกรณ์จะต้องมีแผนธุรกิจที่ชัดเจน

สำหรับผลิตภัณฑ์ประเภทรองเท้ายางพารา ทีมนักวิชาการได้คิดเรื่องการออกแบบใหม่ เพื่อจะพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีคุณภาพ มีรูปแบบที่หลากหลายและภาพลักษณ์ที่ดีขึ้น โดยจะวางระบบเรื่องการจัดการสินค้า ซึ่งสหกรณ์ในจังหวัดสงขลาที่ผลิตรองเท้ายางพารามอบให้ สหกรณ์การเกษตรสะเดา จำกัด เป็นผู้จัดจำหน่ายและกำหนดราคาขายให้เป็นราคาเดียวกัน

“เมื่อความร่วมมือในรูปแบบประชารัฐมีความชัดเจน ก็จะเดินหน้าเรื่องการรวมตัวจัดตั้งบริษัททำธุรกิจจัดจำหน่ายผลิตภัณฑ์จากยางพารา ซึ่งนักวิชาการจะเข้ามาร่วมในนามของเอกชน โดยเครือข่ายสหกรณ์เข้าไปถือหุ้นในบริษัทอย่างน้อย 70% และมีอำนาจในการบริหารงาน ซึ่งเครือข่ายหลักของสหกรณ์ที่จะเข้าร่วมถือหุ้นบริษัทผลิตสินค้ายางพารา คือ สหกรณ์ในจังหวัดสตูล สงขลา ยะลา กระบี่ ตรัง นครศรีธรรมราช และสุราษฎร์ธานี” นายเชิดชัย กล่าว