กรมส่งเสริมการเกษตร เปิดตัวศูนย์บ่มเพาะเกษตรกรรุ่นใหม่นำร่อง จ.ลพบุรี เป็นศูนย์แรกในเขตภาคกลาง ขานรับนโยบายรัฐบาลด้วยหวังพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่สู่การทำเกษตรยุค 4.0 ได้อย่างมั่นคง

ว่าที่ร้อยตรี ดร.สมสวย ปัญญาสิทธิ์ รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวว่า จากนโยบายการพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่โดยการจัดตั้งศูนย์บ่มเพาะเกษตรกรรุ่นใหม่จังหวัดละ 1 ศูนย์ ให้ครบทั้ง 77 ศูนย์ ใน 77 จังหวัด ซึ่งขณะนี้ดำเนินการจัดตั้งไปแล้ว 27 ศูนย์ 27 จังหวัด ที่เหลืออีก 50 ศูนย์ 50 จังหวัด อยู่ระหว่างดำเนินการคัดเลือกให้เป็นแหล่งแลกเปลี่ยนเรียนรู้และฝึกอบรมวิชาการด้านการเกษตรในแต่ละพื้นที่ ภายใต้เป้าหมายที่กรมส่งเสริมการเกษตรได้วางไว้คือ ต้องการให้เกษตรกรมีอาชีพเป็นของตนเอง เข้าสู่การรวมกลุ่ม เชื่อมโยงเครือข่ายหรือวิสาหกิจชุมชน และสามารถพัฒนาเป็นผู้ประกอบการเกษตรรุ่นใหม่สู่ตลาดสากล และมีความเข้มแข็งได้ต่อไป โดยกรม จะมีการดำเนินงานสนับสนุนทั้งด้านวิชาการความรู้เพิ่มเติม รวมไปถึงงบประมาณบางส่วน ที่จะนำมาใช้ในการสนับสนุนเพื่อให้เกิดการพัฒนาการสร้างผลิตภัณฑ์ให้มีความเป็นอัตลักษณ์เฉพาะแต่ละพื้นที่ เพื่อรองรับความต้องการของตลาดปัจจุบันได้ รวมถึงสนับสนุนให้ศูนย์ดังกล่าวยังเป็นแหล่งรวบรวมสินค้าเกษตรของเกษตรกรรุ่นใหม่และเครือข่าย เพื่อเพิ่มช่องทางการตลาดให้เครือข่ายเกษตรกรรุ่นใหม่ภายใต้หลักคิดตลาดนำการผลิตในพื้นที่อีกด้วย

นายไพศาล สังข์มงคล ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรที่ 1จังหวัดชัยนาท กล่าวต่อว่า กรมส่งเสริมการเกษตร ได้ดำเนินงานตามนโยบายรัฐบาลในเรื่องการดูแลลูกหลานของเกษตรกร โดยการพัฒนาและสร้างคนรุ่นใหม่เข้าสู่เกษตรยุคใหม่ ผลิตเกษตรกรและชาวนารุ่นใหม่ให้เรียนรู้เรื่องเทคโนโลยี การใช้เครื่องมือ การบริหารจัดการและขับเคลื่อนชุมชน โดยมุ่งหวังให้คนรุ่นใหม่ มีความรู้ความสามารถในการทำการเกษตร ก่อให้เกิดความยั่งยืนในการประกอบอาชีพการเกษตร การพึ่งพาตนเอง และการแข่งขันทางการค้าในอนาคต โดยการพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่ให้เป็น Young Smart Farmer จัดกระบวนแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เพื่อนำความรู้ที่ได้มาพัฒนาตนเอง เชื่อมโยงจนเกิดเครือข่าย Young Smart Farmer ทุกภาคของประเทศ

โดยในส่วนของ สสก.เขต 1 ซึ่งรับผิดชอบ 9 จังหวัดในภาคกลาง ซึ่งได้ให้ความสำคัญกับการพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่อย่างเต็มรูปแบบ มาตั้งแต่ปี 2557 ตามนโยบายของกรมส่งเสริมการเกษตร โดยมุ่งเน้นให้เกิดกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และการสร้างเครือข่าย โดยให้เกษตรกรเป็น “ศูนย์กลางการเรียนรู้และออกแบบการเรียนรู้ด้วยตนเอง” โดยมีเจ้าหน้าที่ส่งเสริมการเกษตรเป็น “ผู้จัดการเรียนรู้” เพื่อพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่ให้สามารถทดแทนเกษตรกรที่สูงอายุ สร้างแรงจูงใจให้คนรุ่นใหม่มาประกอบอาชีพด้านการเกษตรมากขึ้น ผ่านการนำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาประยุกต์ใช้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต การตลาด และการบริหารจัดการ โดยในปี 2557 มีเกษตรกรรุ่นใหม่ในพื้นที่ภาคกลางจำนวน 236 คน และได้ขยายเครือข่ายเพิ่มขึ้นในปี 2560 เป็น 910 คน สามารถเกิดการเชื่อมโยงเครือข่ายอย่างเป็นรูปธรรม เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ สินค้ามีการพัฒนาคุณภาพมาตรฐาน มีตลาดรองรับแน่นอนหลากหลายช่องทาง เช่น องค์การตลาดเพื่อเกษตรกร ตลาดเกษตรกร ตลาดค้าส่ง ตลาดค้าปลีกชุมชน และตลาดออนไลน์

สำหรับการดำเนินงานในปี 2561 ได้ร่วมขับเคลื่อนงานพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่ โดยใช้เครือข่าย Young Smart Farmer เป็นกลไกในการขับเคลื่อน ผ่านการสร้างกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และเชื่อมโยงปัจจัยการผลิต องค์ความรู้ พัฒนาเข้าสู่ภาคธุรกิจเกษตร โดยการพิจารณาพื้นที่ ที่มีศักยภาพเป็นศูนย์บ่มเพาะเกษตรกรรุ่นใหม่นำร่องภาคกลาง ได้แก่ จังหวัดลพบุรี ให้เป็นศูนย์ต้นแบบในการขับเคลื่อนศูนย์บ่มเพาะเกษตรกรรุ่นใหม่ อีก 8 จุด ในพื้นที่ภาคกลาง รวมทั้งเป็นต้นแบบของยุวเกษตรกร โดยเกษตรกรรุ่นใหม่ในพื้นที่สามารถนำความรู้ที่ได้รับไปประยุกต์ใช้ในกิจกรรมการเกษตรและสามารถพัฒนาต่อยอดไปสู่ผู้ประกอบการเกษตรได้ มุ่งเน้นให้เป็นศูนย์ที่พัฒนาเกษตรกรให้เป็นผู้ประกอบการเกษตรเป็นผู้นำด้านการเกษตร 4.0 มีเทคโนโลยีสมัยใหม่ นวัตกรรม และหลักการธุรกิจเกษตร เป็นแหล่งรวบรวมฐานข้อมูล เป็นศูนย์กลางการประสานงานเครือข่ายเกษตรกร เจ้าหน้าที่ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนสร้างทายาทเกษตรกร เป็นต้นแบบของยุวเกษตรกร และสอดคล้องกับบริบทของพื้นที่

“ทั้งนี้ศูนย์บ่มเพาะแห่งแรกของภาคกลางที่จัดตั้งขึ้นใน จ.ลพบุรี แห่งนี้ที่นอกจากเป็นการนำร่องเป็นศูนย์ฯ แรกที่จัดตั้งขึ้นในภาคกลางแล้ว ที่เลือกพื้นที่นี้เนื่องจากเป็นพื้นที่ที่มีความเข้มแข็งในระดับชุมชน สามารถเป็นศูนย์ต้นแบบที่มีเครือข่ายเกษตรกรรุ่นใหม่ที่มีการเชื่อมโยงเครือข่ายถึง 10 ด้าน มีการการดำเนินงานพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่มาอย่างต่อเนื่อง
และมีจุดเด่นในเรื่องของการนำศาสตร์พระราชาสอดแทรกเข้าไป ทำให้การดำเนินงานมีความสอดคล้องกับวิถีชุมชนที่จะนำไปสู่เป้าหมายของการพัฒนาคุณภาพชีวิตเกษตรกรในพื้นที่ให้มีความยั่งยืนต่อไปได้” นายไพศาล กล่าว

“กรมส่งเสริมการเกษตร” เร่งเพิ่มประสิทธิภาพพันธุ์อ้อยสะอาด รับการขยายตัวอุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลทราย พร้อมแจกท่อนพันธุ์แก่เกษตรกรปลูกอ้อยทันต้นฝน พฤษภาคม 2561

นายประสงค์ ประไพตระกูล รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวว่า อุตสาหกรรมอ้อยและน้ำตาลทรายของประเทศไทยมี
แนวโน้มจะขยายตัวเพิ่มมากขึ้นทุกปี ประกอบกับรัฐบาลมีนโยบายปรับเปลี่ยนพื้นที่ปลูกข้าวในเขตพื้นที่ไม่เหมาะสมมาเป็นอ้อย เพราะผลตอบแทนสูงกว่าพืชอื่น เกษตรกรจึงมีความต้องการพันธุ์อ้อยมากขึ้น เกิดการขนย้ายท่อนพันธุ์ซึ่งเสี่ยงติดเชื้อหรือติดโรคใบขาวอ้อยมาระบาดในพื้นที่ได้ อันจะทำให้ผลผลิตที่ได้ต่ำ หรือกระทั่งไม่สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ กรม
ส่งเสริมการเกษตรจึงตั้งเป้าหมายจัดทำแปลงเพาะพันธุ์อ้อยสะอาดด้วยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ พร้อมกระจายพันธุ์อ้อยสะอาดอย่างมีระบบ โดยในปี 2561 จะกระจายพันธุ์อ้อยสะอาดให้ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการเกษตรใน 5 จังหวัด ได้แก่ มหาสารคาม ยโสธร นครราชสีมา พิษณุโลก และอุตรดิตถ์ จากนั้น ศูนย์ต่างๆ จะส่งเสริมขยายผลเทคโนโลยีสู่เกษตรกร ให้สามารถผลิตและจัดทำแปลงพันธุ์อ้อยสะอาดโดยเกษตรกรจะมีท่อนพันธุ์ไว้ใช้เองในฤดูปลูกอ้อยต่อไป

รองอธิบดีฯ กล่าวเพิ่มเติมว่า โดยส่วนมากเกษตรกรจะปลูกอ้อยในต้นฤดูฝน คือเดือนพฤษภาคม เพื่อแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำในการเพาะปลูก และอีกช่วงหนึ่งที่เกษตรกรในภาคตะวันออกนิยมปลูกกันมาก แต่ต้องมีการเตรียมดินที่ดีกว่ากลุ่มแรกคือ การปลูกอ้อยข้ามแล้งหรือปลูกปลายฝนในเดือนตุลาคม ซึ่งยังมีฝนอยู่ ทำให้อ้อยที่ปลูกเติบโตได้ก่อนเข้าฤดูแล้ง และได้รับน้ำฝนอีกครั้งในเดือนพฤษภาคม ส่งผลให้อ้อยเติบโตอยู่ได้โดยเกษตรกรไม่ต้องกังวลเรื่องปัญหาน้ำไม่เพียงพอ อีกทั้งวิธีการปลูกอ้อยข้ามแล้งนี้ยังส่งผลให้อ้อยที่ปลูกแก่เต็มที่ คือมีอายุ 12-13 เดือน มีคุณภาพในการผลิตน้ำตาลมากขึ้นเมื่อเก็บเกี่ยวมาขายในช่วงโรงงานเปิดรับผลผลิตระหว่างเดือนธันวาคมถึงมีนาคมด้วย

อ.ส.ค.เร่งขับเคลื่อนพัฒนาองค์กรให้ก้าวไปสู่การดำเนินงานด้าน CSR 4.0 ในอีก 3 ปี ข้างหน้า เผยขณะนี้ได้เตรียมความพร้อมครอบคลุมทุกด้านพร้อมนำองค์กรไปสู่การพัฒนาตามเป้าหมายที่ตั้งไว้ ด้วยการพัฒนาศักยภาพบุคลากรยกระดับมาตรฐานการผลิต คุณภาพผลผลิต และคุณภาพชีวิตของเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมและชุมชนให้ได้รับประโยชน์สูงสุด ภายใต้การดำเนินงานโดยยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวงรัชกาลที่ 9

ดร.ณรงค์ฤทธิ์ วงศ์สุวรรณ ผู้อำนวยการองค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย (อ.ส.ค.) เปิดเผยว่า อ.ส.ค.ในฐานะหน่วยงานรัฐวิสาหกิจที่มีส่วนในการดูแลด้านความมั่นคงเกี่ยวกับอาหารถือเป็นหน่วยงานที่มีบทบาทสำคัญอีกหน่วยงานหนึ่งของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ซึ่งที่ผ่านมาการดำเนินงานในกิจการโคนมค่อนข้างมีความเข้มแข็ง เติบโต และเป็นที่หนึ่งในหลายๆด้านทั้งในประเทศและในเขตประเทศอาเซียน ฉะนั้นเพื่อต่อยอดไปสู่การเป็นองค์กรด้านสังคมและสิ่งแวดล้อมที่มีการพัฒนาองค์กรที่ยั่งยืน อ.ส.ค.จึงได้เร่งวางแนวทางการดำเนินงานด้าน CSR ขององค์กรให้มีความเข้มแข็งมากยิ่งขึ้น เพื่อนำไปสู่การเป็นองค์กรที่มีการดำเนินงานด้าน CSR 4.0 ต่อไปในอนาคต

โดยที่ผ่านมา อ.ส.ค.ได้มีการดำเนินงานด้าน CSR มาอย่างต่อเนื่องมียุทธศาสตร์การดำเนินงานที่ชัดเจน มีคณะอนุกรรมการดูแลการดำเนินงาน ตรงนี้ถือเป็นจุดแข็งสำคัญที่อ.ส.ค.มองว่า ทิศทางการดำเนินงานด้านสังคมและสิ่งแวดล้อมได้ดำเนินงานมาถูกทางแล้ว แต่ทั้งนี้ อ.ส.ค.เองก็ยังมีแผนที่จะพัฒนาในด้านองค์ความรู้เพื่อไปพัฒนาบุคลากรขององค์กร ด้วยเหตุนี้ อ.ส.ค.ได้เล็งเห็นว่าการมีหน่วยงานที่มีความเชี่ยวชาญทางด้านนี้โดยตรง มาเป็นพี่เลี้ยงและดูแลเรื่องนี้อย่างจริงจังน่าจะทำให้การก้าวไปสู่เป้าหมายที่ตั้งไว้อย่างเป็นรูปธรรม จึงได้มีการลงนามความร่วมมือกับทางวิชาการด้านความรับผิดชอบต่อสังคมกับวิทยาลัยพัฒนศาสตร์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เพื่อมาเป็นพี่เลี้ยงถ่ายทอดองค์ความรู้พัฒนาบุคลากรขององค์กร รวมถึงดำเนินงานให้สอดคล้องกับองค์กรด้วยการใช้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวงรัชกาลที่ 9 เป็นแนวทางในการดำเนินงาน

“ที่ผ่านมาภาพของ อ.ส.ค.ในการดำเนินงานด้าน CSR ที่คนส่วนใหญ่เห็นอาจจะเป็นเพียงภาพการสนับสนุนส่งเสริมผลิตภัณฑ์ และการดำเนินงานด้านการตลาดที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจขององค์กรเป็นส่วนใหญ่ ซึ่งอาจกล่าวได้ว่าการดำเนินงานดังกล่าวเป็นแค่เพียง CSR เริ่มต้นหรือยังอยู่ที่ 1.0 เท่านั้น แต่ด้วยพันธกิจหลักขององค์กรที่เน้นการดำเนินงานให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่เกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมและผู้บริโภค ทำให้การดำเนินงานด้าน CSR ต่อจากนี้ไปหรือการก้าวไปสู่การเป็น CSR 4.0 จะต้องมีความรับผิดชอบต่อสังคม และสิ่งแวดล้อม โดยให้ยึดประโยชน์ของเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมและผู้บริโภคสูงสุด ภายใต้การยกระดับมาตรฐานการผลิต ยกระดับคุณภาพผลผลิตและยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมไปพร้อมๆ กัน รวมทั้งสื่อสารให้สังคมได้รับรู้ถึงการดำเนินงานในเรื่องดังกล่าว อันจะนำไปสู่ความรับผิดชอบต่อสังคมที่ยั่งยืนอย่างอย่างแท้จริงต่อไป” ดร.ณรงค์ฤทธิ์ กล่าว

ด้าน นายสุกิจ อุทินทุ รองคณบดีฝ่ายสื่อสารองค์กรและพันธกิจสังคม วิทยาลัยพัฒนศาสตร์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และอนุกรรมการกำกับดูแลกิจการที่ดี (CG) และการแสดงความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม (CSR) อ.ส.ค. กล่าวว่า ในฐานะหน่วยงานพันธมิตรที่ได้ลงนามความร่วมมือทางวิชาการด้านความรับผิดชอบต่อสังคม เพื่อก้าวไปสู่การเป็น CSR 4.0 ให้กับ อ.ส.ค. มองว่า อ.ส.ค.เป็นหน่วยงานรัฐวิสาหกิจที่ค่อนข้างมีความเข้มแข็งในหลายๆ ด้าน เช่นเดียวกับงานด้าน CSR เพราะที่ผ่านมา อ.ส.ค.เองมีการดำเนินงานด้านนี้มาอย่างต่อเนื่องและหลากหลายรูปแบบ อีกทั้งยังมียุทธศาสตร์องค์กรที่ชัดเจน มีคณะอนุกรรมการที่ดูแลงานด้าน CSR อย่างจริงจัง แตกต่างจากหลายๆ องค์กรที่ยังขาดปัจจัยความพร้อมทั้งสองด้านนี้ ดังนั้นการให้หน่วยงานด้านวิชาการเข้ามาส่งเสริมในด้านองค์ความรู้น่าจะเป็นการเติมเต็มและทำให้การดำเนินงานด้าน CSR เป็นไปอย่างสมบูรณ์และบรรลุเป้าหมายนำไปสู่การก้าวไปเป็น CSR 4.0 ได้

และในฐานะหน่วยงานพี่เลี้ยง นอกจากการพัฒนาด้านองค์ความรู้ให้กับบุคลากรทั้งส่วนกลางและบุคลากรในโรงงาน ด้วยระบบสมัยใหม่ เช่น การนำอินโนเวชั่นทางการเกษตรมาใช้เพื่อให้โคนมผลิตนมที่มีคุณภาพสูง รวมถึงการใช้นวัตกรรมใหม่ๆ และเทคโนโลยี และแอพพลิเคชั่นต่างๆ ระบบ e-Learning มาใช้ให้เกิดประโยชน์ในการฝึกอบรมให้ความรู้น่าจะมีส่วนช่วยให้คุณภาพชีวิตเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมดีขึ้น

นอกจากนั้นเราอาจจะต้องมองการทำประโยชน์อื่นๆ ให้เกิดขึ้นในชุมชนอีกด้วย โดยทีมงานได้วางแผนการลงพื้นที่มองหาสิ่งดีๆ ที่มีส่วนช่วยสนับสนุนคุณภาพชีวิตของเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมในชุมชน สร้างรายได้ให้ชุมชนเพิ่มมากขึ้นนอกจากรายได้จากอาชีพหลักการเลี้ยงโคนม โดยให้การดำเนินงานทั้งหมดนี้อยู่ภายใต้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงที่มีความยั่งยืน สอดคล้องกับนโยบายการดำเนินงานขององค์กรที่เน้นการดำเนินกิจการที่ไม่ได้มุ่งหวังผลกำไรสูงสุดทางธุรกิจ แต่หวังประโยชน์สูงสุดให้เกิดแก่เกษตรผู้เลี้ยงโคนม เพราะฉะนั้นเราดำเนินกิจการที่เล็งเห็นประโยชน์กับสังคมเป็นหลักใช้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเป็นฐาน จึงน่าจะนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนในรูปแบบเฉพาะของ อ.ส.ค. ที่เป็นไปตามเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนขององค์การสหประชาชาติ (UN) ต่อไป

“กลุ่มนักวิชาการด้านการแพทย์ ยันสารเคมีกำจัดวัชพืช “พาราควอต” จำเป็นต่อการเกษตร ชี้ข้อมูลวิทยาศาสตร์ ระบุชัดไม่ตกค้างในสิ่งแวดล้อม สารพาราควอตไม่เจือปนในน้ำ ข้ออ้างทำให้เกษตรกรเกิดโรคเนื้อเน่า ไม่มีทางเป็นได้ ทั้งข้อมูลเมื่อ 30 ปีที่แล้ว ก่อโรคพาร์กินสันได้ในความเสี่ยงราว 2-5 เท่า พบเป็นข้อมูลจากแบบสอบถาม มีความโน้มเอียงที่จะมีอคติสูง”

29 เม.ย.61 ศ.พิเศษ ดร.สันทัด โรจนสุนทร ประธานกรรมการ มูลนิธิวิทยาศาสตร์การเกษตร นำกลุ่มนักวิชาการและแพทย์ จัดเสวนา “สนทนาพาราควอต” ขึ้น เพื่อนำเสนอข้อเท็จจริง หวังสร้างความรู้และความเข้าใจที่ถูกต้องต่อสารกำจัดวัชพืช พาราควอต ซึ่งยังคงจำเป็นในภาคเกษตรกรรมของประเทศไทยตามยุทธศาสตร์ชาติ อาหารไทยสู่ครัวโลก ร่วมด้วย ศ.เกียรติคุณ ดร.นพ.สมชัย บวรกิตติ ราชบัณฑิตสำนักวิทยาศาสตร์ ราชบัณฑิตยสภา อดีตแพทย์โรคระบบการหายใจ คณะแพทย์ศาสตร์ศิริราชพยาบาล พ.อ.นพ.สุรจิต สุนทรธรรม แพทย์ผู้มีความรู้ความชำนาญสาขาเวชพิษวิทยา ผู้รับพระราชทานทุนมูลนิธิอานันทมหิดลแผนกแพทยศาสตร์ ,ศ.นพ.นิพนธ์ พวงวรินทร์ ราชบัณฑิตแห่งสำนักราชบัณฑิตยสภา แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบประสาทและหลอดเลือดสมอง อ.ประจำภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทย์ศาสตร์ศิริราชพยาบาล และศ. ดร.รังสิต สุวรรณมรรคา ผู้เชี่ยวชาญด้านวัชพืช ที่ปรึกษาสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และพันเอกนายแพทย์สุรจิต สุนทรธรรม แพทย์ผู้มีความรู้ความชำนาญสาขาเวชพิษวิทยา ผู้รับพระราชทานทุนมูลนิธิอานันทมหิดลแผนกแพทยศาสตร์

ศ.พิเศษ ดร.สันทัด กล่าวว่า สารเคมีกำจัดวัชพืชมีความสำคัญต่อเกษตรกรรมของประเทศไทยและประเทศอื่นๆ เพราะเป็นการทดแทนแรงงานคนเพื่อจะใช้ในการกำจัดวัชพืช ดังนั้นมูลนิธิฯ ยึดถือผลงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ เพื่อการตัดสินใจและสรุปข้อมูลทั้งผลงานที่ไม่ว่าจะออกทางด้านลบหรือด้านบวก จึงได้เชิญนักวิชาการด้านการแพทย์และเกษตรกร กับผู้ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้เกิดการแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นและทำความเข้าใจร่วมกัน นำไปสู่การนำเสนอแนวทางแก้ไขต่อภาครัฐและผู้ที่มีอำนาจในการตัดสินใจ

ศ.ดร.รังสิต  กล่าวว่าคุณสมบัติของพาราควอต จะยึดติดกับดินอย่างเหนียวแน่น และหมดฤทธิ์ ไม่สามารถปลดปล่อยออกมา จึงไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และสิ่งมีชีวิตอื่นที่อยู่ในดินและน้ำ อาทิ ไส้เดือน แมลง ปลา รวมทั้ง รากพืชไม่สามารถดูดซึมได้ ขณะเดียวกันการใช้งานในภาคเกษตรกรรม พาราควอต ใช้ในการกำจัดวัชพืช จะออกฤทธิ์เฉพาะส่วนสีเขียวที่ได้รับสารเท่านั้น เช่น หากฉีดโดนใบจะทำให้ใบไหม้ ส่วนลำต้นหรือส่วนอื่นๆที่เป็นสีน้ำตาลจะไม่ได้รับผลกระทบ ไม่เป็นพิษ สามารถเติบโตต่อไปได้

ขณะเดียวกันผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมของสารพาราควอตนั้น มีข้อกล่าวอ้างที่ขาดข้อเท็จจริงทางวิทยาศาสตร์มากมาย โดยเฉพาะประเด็นพาราควอตทำให้เกษตรกรเกิดโรคเนื้อเน่าที่ จ.หนองบัวลำภู ไม่มีทางเป็นไปได้ เพราะความจริงแล้ว พาราควอตไม่เจือปนในน้ำ เพราะจะถูกดูดยึดไว้กับอนุภาคดินและตะกอนดินในน้ำ รวมทั้งถูกย่อยสลายโดยจุลินทรีย์ในที่สุด

ศ.เกียรติคุณ ดร.นพ.สมชัย กล่าวว่าแพทย์ทั่วไปจะทราบว่า โรคเนื้อเน่าเกิดจากเชื้อแบคทีเรีย การเดินลุยน้ำที่อาจมีสารพาราควอตปนเปื้อนจากการพ่นกำจัดวัชพืช จะได้สัมผัสกับพาราควอตที่เจือจางมากเพราะสารที่ใช้พ่นต้องเจือจางก่อนและจะถูกเจือจางอีกโดยน้ำที่ขังอยู่ และจะถูกทำให้หมดฤทธ์เมื่อสัมผัสกับน้ำโคลนดิน สารพาราควอตเองโดยปรกติไม่ถูกดูดซึมทางผิวหนังนอกจากมีบาดแผล ส่วนการรายงานผลการตรวจพบพาราควอตในเลือดของหญิงใกล้คลอดและเลือดสายสะดือทารก ก็น่าสงสัยว่าได้มาอย่างไร และในรายงานไม่ได้ระบุว่าแม่และลูกมีความผิดปรกติจากพิษพารา ควอตหรือไม่อย่างไร อนึ่งเท่าที่ทราบจวบปัจจุบันยังไม่เคยมีรายงานการเกิดพิษพาราควอตในผู้ใช้สารพาราควอตฆ่าหญ้าเลย นอกจากไปดื่มกิน

ศ.นพ.นิพนธ์ ให้ข้อมูลเกี่ยวกับโรคพาร์กินสันว่า ในตำราแพทย์ด้านประสาทวิทยา มีการกล่าวถึงว่า สารเคมีประเภทยาฆ่าแมลงและยาฆ่าหญ้าเป็นสารที่ทำให้เกิดโรคพาร์กินสัน อนึ่งข้อมูลทางระบาดวิทยาในประเทศต่าง ๆ เมื่อราว 30 ปีที่แล้วให้ผลว่า สารเคมีทั้งประเภทยาฆ่าแมลงและยาฆ่าหญ้า อาจทำให้เกิดโรคพาร์กินสันได้โดยมีความเสี่ยงราว 2-5 เท่า แต่ข้อมูลจากการศึกษาแบบสอบถามนี้มีความโน้มเอียงที่จะมีอคติสูง

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจากการศึกษาวิจัยในระยะหลังๆต่อมาอีก 10 ปี พบว่ามีประชากรที่ได้รับสัมผัสและไม่ได้รับสัมผัสเกิดเป็นโรคพาร์กินสันในอัตราใกล้เคียงกัน ปัจจุบันจึงยังสรุปไม่ได้ ประกอบกับสารเคมีพาราควอตในเลือดจะเข้าไปสู่สมองลำบากเพราะสารนี้ไม่ผ่านตัวกรองกั้นจากเลือดเข้าสู่สมอง (Blood Brain Barrier) และการจะเกิดการทำลายเซลล์สมองต้องมีปริมาณของสารเคมีในขนาดสูง การสรุปที่แน่ชัดในเรื่องนี้คงต้องอาศัยการศึกษาวิจัยเพิ่มเติมอีกมากในอนาคต

ศ.เกียรติคุณ นพ.สมชัย กล่าวสรุปว่า การใช้พาราควอตเพื่อกำจัดวัชพืชไม่น่ากลัว อยากให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและประชาชน โปรดพิจารณาข่าวสารอย่างรอบคอบ ติดตามข้อมูลงานวิจัยหรือการศึกษาต่างๆอย่างถี่ถ้วน ประเด็นถกเถียงด้านสุขภาพจากเอกสารงานวิจัยต่างๆไม่ได้ระบุว่าพาราควอตเป็นสาเหตุของการเกิดโรค และอาการต่างๆดังกล่าวอ้าง เป็นเพียงการแสดงความคิดเห็นเท่านั้น ยังไม่มีผลการศึกษาที่ยืนยันแต่อย่างใด

ด้านพ.อ.นพ.สุรจิต กล่าวว่า หากจะยังอนุญาตให้มีการใช้ได้ ต้องมีมาตรการจำกัดการใช้เข้มงวดอย่างยิ่ง กล่าวคือ ต้องห้ามมิให้มีผลิตภัณฑ์ชนิดเข้มข้นวางจำหน่ายในท้องตลาด ห้ามมิให้มีการผสมและถ่ายเทสารพาราควอตนอกโรงงานที่ได้รับอนุญาต คงอนุญาตให้มีแต่ผลิตภัณฑ์ผสมเสร็จที่บรรจุในภาชนะปิดสนิทพร้อมใช้พ่นได้ทันทีเท่านั้น และต้องมีมาตรการแลกเปลี่ยนภาชนะบรรจุในการซื้อแต่ละครั้ง ทำนองเดียวกันกับแก๊สหุงต้ม จำกัดปริมาณให้ซื้อได้เฉพาะผู้ที่ผ่านการฝึกอบรมการใช้และมีใบอนญาตเท่านั้น เป็นต้น

29 เม.ย.61 นายกฤษฎา บุญราช รมว.เกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยกรณีมีกระแสข่าว รมว.เกษตรฯ กำลังพิจารณาผู้เหมาะสม โดยมีแคนดิเดท 2 คน คือ นายทองเปลว กองจันทร์ อธิบดีกรมชลประทาน และนายวิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข เลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) ขึ้นเป็นปลัดกระทรวงเกษตรฯ คนใหม่ แทน นายเลิศวิโรจน์ โกวัฒนะ ปลัดกระทรวงเกษตรฯ ที่จะเกษียณราชการสิ้นเดือน ก.ย.นี้ ว่า สำหรับคุณสมบัติปลัดคนใหม่ต้องเป็นคนดี ซื่อสัตย์ ขยัน มีความรับผิดชอบ โดยพิจารณาคนในกระทรวงก่อน อย่างไรก็ตาม เหลือเวลาอีกหลายเดือน อย่าเพิ่งคาดเดา

“ผมจะใช้เวลาบัดนี้ถึงเดือน ก.ย.61 เพื่อให้ได้คนตามสเปค ดังนั้น จึงเป็นโอกาสของราชการระดับบริหารสูงซี 10 ทุกคนในสังกัดกระทรวงเกษตรฯ ที่มีโอกาส ขอให้ทุกท่านมุ่งมั่นทำงานเพื่อเกษตรกรให้เต็มความสามารถ ไม่ต้องกังวลว่าจะอยู่สายไหนมาก่อน เวลานี้มีสายเดียวคือ คนดี ซื่อสัตย์ ขยัน มีความรับผิดชอบ” นายกฤษฎา กล่าว

ทั้งนี้ รายงานข่าวเปิดเผยว่า นายสมชาย ชาญณรงค์กุล อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร หลังจากที่เกษียณราชการเดือน ก.ย.เตรียมสมัครเป็นคณะกรรมการเลือกตั้ง (กกต.) และนายสุวิทย์ ชัยเกียรติยศ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร สมัครเป็นผู้อำนวยการสำนักงานวิจัยพัฒนาการเกษตร (สวก.) รวมทั้งมีการปรับคณะรัฐมนตรี (ครม.) เดือน พ.ค. , มิ.ย.นี้ เพื่อให้การทำงานของรัฐบาลลงสู่ประชาชนมากยิ่งขึ้น ช่วงก่อนมีงานสำคัญของประเทศเดือน ก.ค.

กฤษฏา การันตี ปีนี้บริหารน้ำไม่ท่วม ด้วยพระมหากรุณาธิคุณ รัชกาลที่ 10 พระองค์เป็นต้นแบบพระราชทานจิตอาสา ปรับสภาพคูคลอง กทม. และพัฒนาพื้นที่หลุมขนมครก ทำให้รับน้ำผ่านได้รวดเร็ว พร้อมสั่งกรมชลฯขยายผลโมเดลเลื่อนเวลาปลูกข้าว13 ทุ่งเจ้าพระยาประสบความสำเร็จอย่างยิ่งใหญ่ได้ผลดีแก้น้ำท่วมซ้ำซากเกษตรกรยอมรับผลผลิตไม่เสียหาย เล็งช่วยลุ่มน้ำแนวแม่น้ำโขง แม่น้ำชี-มูล ลุ่มน้ำตาปี พร้อมหาอาชีพเสริมเพิ่มรายได้

27 เม.ย.61 ที่ประตูส่งน้ำบรมธาตุ โครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาบรมธาตุ สำนักงานชลประทานที่ 12 จ.ชัยนาท กรมชลประทาน โดย นายกฤษฏา บุญราช รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นประธานในพิธีเปิดประตูส่งน้ำ 4 แห่งเข้าพื้นที่ 12 ทุ่งลุ่มต่ำเจ้าพระยาตอนล่างทั้งฝั่งซ้าย-ขวา โดยเป็นปีที่สองในการเลื่อนเวลาเพาะปลูกเร็วขึ้น ทั้งนี้ เพื่อให้เกษตรกรเกิดความมั่นใจว่ามีน้ำส่งอย่างทั่วถึง ได้ลงมือปลูกข้าวพร้อมกันวันที่ 1 พ.ค.61 จะเก็บเกี่ยวได้ก่อนฤดูน้ำหลากปลายเดือนก.ย. ต.ค.หลีกเลี่ยงความเสียหายจากน้ำท่วม พื้นที่ชุมชน ย่านเศรษฐกิจ อุตสาหกรรม แนวสองฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยารวมถึงกรุงเทพฯปริมณฑล ได้ประสบผลสำเร็จเมื่อปีที่ผ่านมา โดยมีนายรณภพ เหลืองไพโรจน์ ผู้ว่าราชการจังหวัดชัยนาท และเกษตรกร กลุ่มผู้ใช้น้ำ 12 ทุ่ง กว่า 400 คนให้การต้อนรับ

นายทองเปลว กองจันทร์ อธิบดีกรมชลประทาน กล่าวเปิดงานว่าการบริหารจัดการน้ำร่วมกับเลื่อนเพาะปลูกเร็วขึ้น นำพื้นที่หลังเก็บเกี่ยวไว้เป็นแก้มลิงในปี60 ได้ตัดยอดน้ำหลากเข้า 1.9 พันล้านลบ.ม. ประสบความสำเร็จอย่างยิ่งในปีนี้ได้ดำเนินการตามนโยบายของ นายกฤษฏา สั่งการให้ขยายผลพื้นที่บางระกำ 3.8 แสนไร่ รองรับน้ำเพิ่มเป็น 500 ล้านลบ.ม. และในพื้นที่ตอนล่างได้ส่งน้ำให้ทำนาปี วันที่ 1 พ.ค.61 เป็นต้นไป

ต่อจากนั้น นายกฤษฏา ได้ทำพิธีเปิดน้ำเข้า 12 ทุ่งร่วมกับหน่วยงานเกี่ยวข้องรูปแบบประชารัฐ ในโครงการเลื่อนเวลาปลูกข้าว เพื่อแก้ไขอุทกภัยซ้ำซากลุ่มเจ้าพระยา เป็นไปตามนโยบายของนายกรัฐมนตรี โดย รมว.เกษตรฯ ได้หมุนพวงมาลัยน้ำสามรอบ เปิดการส่งน้ำฤดูนาปี 2561/1 พร้อมกับตัวแทนเกษตรกร อ.ผักไห่ นำผ้าขาวม้ามาผูกเอว และมอบข้าวเปลือก พวงปลา ที่เป็นผลผลิตจากแก้มลิมปี 60

นายกฤษฏา กล่าวว่า นับเป็นความสำเร็จของภาครัฐทุกหน่วย ตั้งใจทำงานร่วมกันเพื่อเกษตรกร ช่วยแก้ไขปัญหาน้ำหลากจากภาคเหนือ มาท่วมเสียหายพื้นที่ภาคกลางเกิดเป็นประจำมาต่อเนื่อง ซึ่ง นายกรัฐมนตรี รับรู้ปัญหานี้มาโดยตลอดสั่งการให้แก้ไขความเดือดร้อนของชาวนาปลูกข้าวนาปี ใช้เวลา 4 เดือน เลื่อนปลูกจากเดือนมิ.ย. มาเดือน พ.ค ทำให้ลดความเสียหายได้จำนวนมาก ตนจึงให้ขยายผล พื้นที่ลุ่มน้ำอื่น เช่นภาคใต้ ภาคอีสาน ไปปรับเวลาเพาะปลูกด้วย และขอเรียกร้องเกษตรกร เมื่อถึงเวลาปิดเปิดน้ำ ให้มีความสามัคคีทำพร้อมเพรียงกัน ซึ่งในปีนี้ ตนได้สั่งการหน่วยงานกรมปศุศัตว์ กรมประมง หาอาชีพให้ชาวนา ช่วงเลื่อนเวลาปลูกให้มีรายได้เพิ่มด้วย

“ให้ปรับเวลาปลูกข้าว เพื่อเลี่ยงพ้นฤดูน้ำหลากเดือน ต.ค. ปีที่แล้วผลความเสียหายนาข้าวไม่มี แต่ พี่น้องมีอาชีพใหม่ยังไม่มาก ได้สั่งเพิ่มเมนูอาชีพ ทำประมงและอาชีพอื่น และให้พื้นที่ใช้งบไทยนิยม ยั่งยืน ช่วยหาอาชีพให้เกษตรกร ซึ่งผลสำเร็จการเลื่อนปลูกข้าว ร่วมกับผู้นำชุมชน ลุ่มเจ้าพระยาล่าง ชาวนามีความพอใจยอมรับมาก จึงให้นำโมเดลนี้ขยายผล ลุ่มน้ำอื่นแนวลุ่มแม่น้ำโขง แม่น้ำชี ลุ่มน้ำตาปี เป็นพื้นที่เกิดน้ำท่วมซ้ำซาก โดยกรมชลฯจัดการน้ำเป็นวิทยาศาสตร์ ใช้ร่วมกับปรับปรุงสภาพธรรมชาติ ลดความเสียหายสร้างประโยชน์สูงสุดให้กับพื้นที่ และปีนี้สามารถบริหารจัดการแก้ไขน้ำท่วมได้ โดยทะยอยปล่อยระบายน้ำไป กรุงเทพ ซึ่งในหลวง รัชกาลที่ 10 ทรงมีมหากรุณาธิคุณ พระราชทานจิตอาสา ทำความสะอาดคูคลอง พื้นที่อื่นๆ ลุ่มหลุมขนมครก ให้สามารถกระจายน้ำระบายน้ำผ่านได้รวดเร็ว พระองค์ทรงเป็นต้นแบบในการพัฒนา  ทำให้มั่นใจว่าบริหารจัดการน้ำท่วมได้ดีขึ้น” นายกฤษฏา กล่าว

ในช่วงบ่าย มีเวทีเสวนา “บริหารจัดการน้ำไทยนิยม ยั่งยืน” โดยนายทวีศักดิ์ ธนเดโชพล รองอธิบดีกรมชลประทาน กล่าวว่า การหน่วงน้ำโดยใช้แก้มลิงธรรมชาติขนาดใหญ่ ได้เท่าสองเชื่อนป่าสัก และคลอง 1.2 หมื่นกม. อีก 13 ทุ่ง รวมพื้นที่กักน้ำ 2,050 ล้านลบ.ม. ในปี2561 พร้อมกับเตรียมน้ำให้กับพื้นที่เพาะปลูกต้นฤดู 350 ล้านลบ.ม. เปิดน้ำให้ปลูกข้าวได้ต้นฤดูฝน

ด้านชูชาติ ทรงกฤษ แกนนำเกษตรกรกลุ่มใช้น้ำผักไห่ -เสนา กล่าวว่า เมื่อก่อนพื้นที่นี้ได้ความเดือดร้อนมากเพราะปล่อยน้ำสับสนวุ่นวาย ขณะนี้ เป็นสิ่งถูกต้องทำนาเลื่อนเวลาขอให้ส่งน้ำอย่างเป็นระบบยั่งยืน เกษตรกรไม่เสียหาย ยังฟื้นสภาพดินได้ข้าวผลผลิตดีกว่า1 ตันต่อไร่

นายสมบุญ พูลผล เลขากลุ่มบริหารบ้านหนองมล ตัวแทนผู้ใช้น้ำ 6 ทุ่งฝั่งตะวันออกลุ่มเจ้าพระยา 3 จังหวัด กล่าวว่า เกิดความเสียหายจากน้ำหลากท่วมทำนาปรังรอบสอง ตอนนี้เปลี่ยนพฤติกรรม เก็บเกี่ยววันที่ 10 ก.ย.61 เพื่อให้ก่อนน้ำมา 30 ก.ย.61 เป็นช่วงที่เขื่อนเจ้าพระยาเปิดระบายน้ำจากภาคเหนือ เกือบ 2 พันล้านลบ.ม.ต่อวัน