นายพิเชษฐ์ วิริยะพาหะ อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ เปิดเผยว่า กรมส่งเสริมสหกรณ์ ได้ขยายผลโครงการตามนโยบายเกษตรแปลงใหญ่ โดยส่งเสริมบทบาทของสหกรณ์ให้เป็นแหล่งรวบรวมผลผลิตจากแปลงใหญ่ และจับมือกับภาคเอกชนและเครือข่ายสหกรณ์ในจังหวัดต่างๆ เพื่อเป็นช่องทางตลาดรับซื้อผลผลิตจากพื้นที่แปลงใหญ่

ทั้งนี้ปัจจุบันมีสหกรณ์ทำหน้าที่รวบรวมผลผลิตจากแปลงใหญ่ 103 แห่ง ปริมาณ 122,044 ตัน มูลค่า 943 ล้านบาท ส่วนใหญ่เป็นสหกรณ์ขนาดใหญ่ ส่วนสหกรณ์ขนาดเล็กยังไม่มีเงินทุนและปัจจัยพื้นฐานที่จะสามารถรวบรวมผลผลิตได้ ในปีงบประมาณ 2560 กรมจึงสนับสนุนงบประมาณด้านปัจจัยโครงสร้างพื้นฐานให้สหกรณ์ที่เข้าร่วมแปลงใหญ่ 47 แห่ง และปีงบประมาณ 2561 สนับสนุนเพิ่มเติมอีก 91 แห่ง ซึ่งทั้งหมดอยู่ระหว่างการดำเนินการ

ขณะเดียวกันยังมีสหกรณ์อีก 112 แห่ง ที่เชื่อมโยงผลผลิตกับภาคเอกชน ส่วนใหญ่เป็นพืชเศรษฐกิจ เช่น ข้าวและพืชไร่ ปริมาณ 113,177 ตัน มูลค่า 912 ล้านบาท ส่วนการจำหน่ายให้ตลาดโมเดินเทรด กำลังอยู่ระหว่างการส่งเสริมให้ผลผลิตแปลงใหญ่เข้าสู่ตลาดนี้ให้มากขึ้น

นายพิเชษฐ์ กล่าวอีกว่า ในปีงบประมาณ 2561 มีสหกรณ์และกลุ่มเกษตรกรที่เข้าร่วมแปลงใหญ่ 411 แห่ง รวม 456 แปลง และผลจากการสำรวจข้อมูลแปลงใหญ่ที่มีพื้นที่รวมกันตั้งแต่ 50 ไร่ขึ้นไป มีจำนวน 308 แปลง ที่สมาชิกหรือสหกรณ์ขายผลผลิตให้กับผู้ซื้อในท้องถิ่นเป็นหลัก เนื่องจากสะดวกในการขนส่ง ส่วนใหญ่เป็นสินค้าที่มีปริมาณผลผลิตออกมาพร้อมกันจำนวนมาก เช่น ข้าว ยางพารา ปาล์มน้ำมัน และมันสำปะหลัง สำหรับแปลงใหญ่ที่มีคู่ค้ารองรับที่แน่นอน 148 แปลง ซึ่งกรมส่งเสริมสหกรณ์จะเร่งผลักดันให้สหกรณ์ในพื้นที่ ทำหน้าที่ในการรวบรวมผลผลิตและขยายช่องทางตลาดรองรับเพิ่มมากขึ้น

ทั้งนี้ เป้าหมายของการดำเนินนโยบายส่งเสริมเกษตรแปลงใหญ่ คือ ส่งเสริมให้เกิดการรวมกลุ่ม ร่วมกันคิด-ร่วมกันทำ วางแผนการตลาดร่วมกัน ซึ่งจะทำให้ต้นทุนการผลิตลดลง มีผลผลิตสอดคล้องกับความต้องการของตลาด ที่สำคัญเป็นการเพิ่มโอกาสและขีดความสามารถในการแข่งขันให้กับเกษตรกร และมีรายได้ที่มั่นคงจากการประกอบอาชีพการเกษตรต่อไป

เผลอกะพริบตาครั้งเดียว รักษาการผู้ว่าการการยางแห่งประเทศไทยเปลี่ยนตัวเสียแล้ว….รักษาการคนเก่า ดร.ธนวรรธน์ พลวิชัย เพิ่งเข้ารับตำแหน่งเมื่อวันที่ 4 เมษายน ที่ผ่านมา ผ่านมาเพียง 2 สัปดาห์ ชิงลาออกเสียแล้ว แสดงว่าองค์กรนี้ไม่ธรรมดา ขนาดกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในบอร์ดของ กยท. เอง และเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการค้าซึ่งเป็นที่ยอมรับทั้งในและต่างประเทศยังเอาไม่อยู่….ท่านน่าจะทำโพลล์ “ควรยุบ กยท. หรือไม่” เสนอรัฐบาล

วันที่ 18 เมษายน ที่ผ่านมา ที่ประชุมบอร์ด กยท. ซึ่งมี พลเอกฉัตรเฉลิม เฉลิมสุข เป็นประธาน ได้มีมติให้ อดีตประธานผู้บริหาร บริษัทร่วมทุนยางพาราระหว่างประเทศ จำกัด เยี่ยม ถาวโรฤทธิ์ มานั่งเก้าอี้รักษาการผู้ว่าการ กยท. แทนทันที แต่ก็ไม่ได้หมายความว่า คนที่เคยทำงานด้านการตลาดยางพารา สั่งสมประสบการณ์มาระดับหนึ่งจะมาแก้ปัญหาที่หมักหมมใน กยท. มานานตั้งแต่เริ่มต้นจนถึงปัจจุบันได้ทุกปัญหา โดยเฉพาะปัญหาคน และการแสวงหาผลประโยชน์ของหลายกลุ่มที่เกี่ยวข้องกับ กยท……รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรฯ กฤษฎา บุญราช คงต้องทำใจไว้ส่วนหนึ่ง….

ย้อนกลับไปดูอดีต กยท. และผู้ว่าการ กยท. กันหน่อย..

การยางแห่งประเทศไทย หรือ กยท. จัดตั้งขึ้นเมื่อ 15 กรกฎาคม 2558 ตาม พ.ร.บ. การยางแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2558 โดยยุบรวม 3 หน่วยงาน คือ สถาบันวิจัยยาง กรมวิชาการเกษตร สำนักงานกองทุนสงเคราะห์การทำสวนยาง และองค์การสวนยาง เข้าด้วยกัน มีอำนาจหน้าที่ในการบริหารจัดการยางพาราในประเทศไทยแบบครบวงจรให้มีประสิทธิภาพและความคล่องตัว

ตาม พ.ร.บ. ผู้ว่าการ กยท. จะต้องได้มาจากการสรรหา แต่ระหว่างที่ดำเนินการสรรหา กระทรวงเกษตรฯ โดย รัฐมนตรีว่าการกระทรวงฯ ในขณะนั้น คือ ปีติพงศ์ พี่งบุญ ณ อยุธยา ได้แต่งตั้ง วีระศักดิ์ ขวัญเมือง ผู้อำนวยการการสำนักงานกองทุนอ้อยและน้ำตาลทราย มารักษาการผู้ว่าการ กยท. ไปพลางตั้งแต่ 16 กรกฎาคม 2558 แต่ยางพาราไม่ได้หวานเหมือนอ้อยและน้ำตาล ทำงานไปได้เพียง 4 เดือน วีระศักดิ์ ขวัญเมือง ก็ลาออกจากรักษาการผู้ว่าการ กยท. เมื่อ 12 พฤศจิกายน 2558 และกระทรวงเกษตรฯ ก็ได้แต่งตั้ง เชาว์ ทรงอาวุธ อดีตรองผู้อำนวยการสำนักงานกองทุนสงเคราะห์การทำสวนยาง มารักษาการผู้ว่าการ กยท. แทนทันที

จนกระทั่งดำเนินการสรรหาผู้ว่าการ กยท. ชื่อ ธีธัช สุขสะอาด ได้เมื่อวันที่ 15 มีนาคม 2559 ส่วนกระบวนการสรรหาจนได้มาอย่างไรนี้คงไม่พูดถึง รู้แต่ว่ามีการเปิดรับสมัครผู้ที่ประสงค์จะมาทำหน้าที่ ผู้ว่าการ กยท. ถึง 3 รอบ จนมีสื่อหลายสำนักวิพากษ์วิจารณ์ว่าการสรรหาผู้ว่าการ กยท. มีกลุ่มผลประโยชน์ขนาดใหญ่ชักใยอยู่เบื้องหลัง โดยเฉพาะนักการเมืองที่ยังคงมีอิทธิพลอยู่ในกระทรวงเกษตรฯ…แต่ตอนนี้ยังมีอยู่หรือไม่ ไม่ยืนยัน….ต้องถามคนในกระทรวงเกษตรฯ และ คนใน กยท.

ธีธัช สุขสะอาด จบปริญญาเอกด้านบริหารธุรกิจ จากออสเตรเลีย ก่อนมาเป็นผู้ว่าการ กยท. ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการองค์การตลาด กระทรวงมหาดไทย ตั้งแต่ปี 2553 ต่อมาถูก ป.ป.ช.ไต่สวนข้อเท็จจริง กรณี การจัดจ้างปรับปรุงอาคารสำนักงานตลาดสาขาบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทราในราคาที่สูงกว่าความเป็นจริง และมีการสมยอมราคากัน จนบอร์ดองค์การตลาด มีมติเลิกจ้างในเดือน พฤศจิกายน 2555 แต่ถึงกระนั้น ธีธัช สุขสะอาด ก็รอดพ้นการถูกกล่าวหาในขณะที่ลูกน้องอีก 4 คนถูกฟ้องร้องดำเนินคดี และสุดท้ายถูกใครไม่รู้ผลักดันมาเป็น ผู้ว่าการ กยท. ในปี 2559 จนได้

ตลอดระยะเวลาที่ดำรงตำแหน่ง ผู้ว่าการ กยท. ยังไม่ได้แสดงฝีมือให้คนในวงการยางยอมรับสักเท่าไร ในขณะที่ราคายางก็ตกต่ำมาโดยตลอด ชาวสวนยางก็เรียกร้องให้ปลดออกจากตำแหน่งมาเป็นระยะ ๆ จนในที่สุดไม่สามารถทำให้ราคายางขึ้นไปตามเป้าหมายที่รัฐบาลรับปากชาวสวนยางไว้ได้…จึงต้องถึงเพลาปลดออกจากตำแหน่งจริง ๆ เสียที เมื่อ 20 มีนาคม 2561

นั่นคือสิ่งที่สังคมได้ยิน ได้ฟัง เรื่องราวของ กยท. และ ผู้ว่าการ กยท. ผ่านสื่อต่าง ๆ เป็นเบื้องหน้า ส่วนเบื้องหลังที่อยู่ในเงามืดยังมีอีกหลายสิบเรื่อง….ซึ่งรักษาการผู้ว่าการ กยท. คนใหม่เยี่ยม ถาวโรฤทธิ์ จะต้องค้นหาและแก้ไขให้ดีขึ้น…ความรู้ ประสบการณ์ ใจซื่อมือสะอาด คงไม่เพียงพอ….อาจต้องใช้ เล่ห์กล และแบ๊กหลังชนิดแน่นปึ้กช่วยด้วย และถ้าต้องถึงไสยศาสตร์ก็อาราธนามาให้หมดเลยทีเดียว….

แว่นขยาย

ว่าที่ร้อยตรี ดร.สมสวย ปัญญาสิทธิ์ รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร เปิดเผยว่า กรมส่งเสริมการเกษตรได้จัดทำโครงการพัฒนาผู้ประกอบการเกษตรรุ่นใหม่ ประกอบด้วย 2 กิจกรรม ได้แก่ 1.การสร้างและพัฒนาผู้ประกอบการเกษตรรุ่นใหม่ ซึ่งมี 3 กิจกรรมย่อย คือ โครงการพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่ให้เป็น Young Smart Farmer, โครงการพัฒนาผู้ประกอบการเกษตรรุ่นใหม่ และโครงการพัฒนาผู้ประกอบการเกษตรรุ่นใหม่สู่สากล โดยมีเป้าหมายจะดำเนินการคัดเลือกและฝึกอบรมเกษตรกรรุ่นใหม่ 4,850 ราย

2.การจัดตั้งศูนย์บ่มเพาะเกษตรกรรุ่นใหม่ 77 ศูนย์ ใน 77 จังหวัด เพื่อเป็นแหล่งบ่มเพาะเกษตรกรรุ่นใหม่และยุเกษตรกรในพื้นที่ ได้มาศึกษาหาความรู้ ฝึกปฏิบัติจริงในแปลงเรียนรู้ เป็นแหล่งเชื่อมโยงเกษตรกรต้นแบบ แหล่งถ่ายทอดความรู้เฉพาะด้านในสาขาการเกษตร มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เทคโนโลยีสมัยใหม่ นวัตกรรม หลักการธุรกิจเกษตร การผลิต การแปรรูป และการตลาด ตลอดห่วงโซ่อุปทาน

โดยศูนย์บ่มเพาะเกษตรกรรุ่นใหม่นี้ จะมีเกษตรกรรุ่นใหม่ต้นแบบเป็นเจ้าของศูนย์ ซึ่งต้องผ่านคุณสมบัติต่างๆ ได้แก่ มีจิตอาสา จิตสาธารณะ ได้รับการยอมรับจากเกษตรกรและเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ มีความรู้เฉพาะด้าน สามารถถ่ายทอดความรู้ เป็นผู้นำด้านเกษตร 4.0 ที่สำคัญจะต้องมีความเป็นผู้ประกอบการ สามารถผลิตแปรรูป และมีช่องทางการจำหน่ายผลผลิต ผลิตภัณฑ์ ต่างๆของตนเอง

ขณะที่ภายในศูนย์จะประกอบไปด้วย แปลงเรียนรู้ สถานที่แสดงสินค้า (Show Room) ของเกษตรกรรุ่นใหม่ในพื้นที่ การคมนาคมสะดวก เข้าถึงได้ง่าย รวมถึงมีสถานที่สำหรับการเจรจาธุรกิจกรมส่งเสริมการเกษตร โดยศูนย์บ่มเพาะทั้ง 77 ศูนย์ จะได้รับการสนับสนุนวัสดุอุปกรณ์สำหรับการจัดการเรียนรู้ตามแผนพัฒนาแบบมีส่วนร่วม เพื่อให้เป็นศูนย์ต้นแบบในการพัฒนาเกษตรกรให้เป็นผู้ประกอบการเกษตรกรเป็นศูนย์กลางเทคโนโลยีสมัยใหม่ นวัตกรรม ธุรกิจเกษตร ฐานข้อมูลและเครือข่ายในพื้นที่ต่อไป

นายสมชาย ชาญณรงค์กุล อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร เปิดเผยว่า จากการที่เกษตรกร ต.นางตะเคียน อ.เมือง จ.สมุทรสงคราม ซึ่งส่วนใหญ่ประกอบอาชีพปลูกมะพร้าว และเป็นพืชเศรษฐกิจของ ต.นางตะเคียน มีพื้นที่ปลูก 6,525 ไร่ ซึ่งเมื่อปี 2557 มีการระบาดของหนอนหัวดำมะพร้าว ทำให้ผลผลิตลด ส่งผลกระทบต่อรายได้ของเกษตรกร และมีแนวโน้มที่จะทวีความรุนแรง ทำให้มีการรวมกลุ่มเกษตรกร
ผู้ปลูกมะพร้าวในพื้นที่ในนามวิสาหกิจชุมชนเพียรหยดตาล เพื่อผลิตแตนเบียนบราคอนกำจัดหนอนหัวดำ โดยใช้ศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชนตำบลนางตะเคียน เป็นศูนย์กลางด้านการบริหารจัดการศัตรูพืชของชุมชน ภายใต้โครงการเกษตรยั่งยืน 1

“ปัจจุบันวิสาหกิจชุมชนเพียรหยดตาลดำเนินกิจกรรมผลิตแตนเบียนบราคอน ภายใต้ศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชนตำบลนางตะเคียน เป็นเครือข่ายศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตรอำเภอเมืองสมุทรสงคราม ซึ่งเป็นศูนย์เรียนรู้ต้นแบบด้านการผลิตแตนเบียนบราคอนและถ่ายทอดความรู้ให้กับศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชนอื่นๆ และสามารถแก้ไขปัญหาหนอนหัวดำมะพร้าวระบาดในพื้นที่อำเภอเมืองสมุทรสงคราม และอำเภออื่นๆ ในจังหวัดสมุทรสงคราม มีแนวคิดที่จะพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร ให้ผู้ที่สนใจเข้ามาเรียนรู้ด้านการผลิตมะพร้าวแบบครบวงจร ตั้งแต่การผลิตมะพร้าว การผลิตแตนเบียนบราคอน การแปรรูป และการตลาด” นายสมชาย กล่าว

ทั้งนี้จากผลการดำเนินงานที่ชุมชนมีส่วนร่วมอย่างยั่งยืน และสามารถแก้ไขปัญหาให้กับชุมชนของตนเอง รวมถึงชุมชนใกล้เคียง ส่งผลให้วิสาหกิจชุมชนเพียรหยดตาล คว้ารางวัลชนะเลิศ อันดับที่ 1 ด้านการจัดการศัตรูพืช พร้อมเตรียมต่อยอดมุ่งมั่นในการผลิตมะพร้าวโดยไม่ใช้สารเคมีด้วยการนำเทคโนโลยีการผลิตแตนเบียนบราคอน และผลิตสารชีวภัณฑ์อื่นๆ มาใช้ในการป้องกันกำจัดหนอนหัวดำมะพร้าว และศัตรูพืชอื่นๆ ทำให้กลุ่มฯ สามารถผลิตมะพร้าวที่ปลอดภัยและได้มาตรฐานเกษตรอินทรีย์ มีมูลค่าสินค้าของกลุ่มเพิ่มขึ้น ได้แก่ มะพร้าวอ่อน น้ำตาลมะพร้าว วุ้นมะพร้าว เป็นต้น รวมถึงสามารถขยายตลาดการจำหน่ายสินค้าและผลิตภัณฑ์ไปสู่ตลาดอินทรีย์ ส่งผลให้รายได้ของสมาชิกในกลุ่มเพิ่มขึ้น ทำให้เกษตรกรมีกำลังใจและขอบคุณรัฐบาลที่มีโครงการดีๆ ให้กับเกษตรกรโดยที่เกษตรกรเป็นผู้เลือกในกิจกรรมที่จะดำเนินการเอง นอกจากนี้กลุ่มฯ ยังได้พัฒนาชุมชนให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรแนววิถีเกษตรอินทรีย์ เป็นการเพิ่มช่องทางตลาดและรายได้ให้กับสมาชิกเพิ่มขึ้นอีกทางหนึ่ง นับเป็นต้นแบบความเข้มแข็งชุมชนจากการสนับสนุนของรัฐบาลที่เกิดผลต่อชุมชนอย่างแท้จริง

ผ่านไปอีกครั้งสำหรับวันคุ้มครองโลก “Earth Day” เมื่อวันที่อาทิตย์ที่ 22 เมษายนที่ผ่านมา ซึ่งปีนี้มีการกำหนดหัวข้อรณรงค์เหมือนกันทั่วโลก คือ “End Plastic Pollution” หรือแปลเป็นไทยง่ายๆว่า “หยุดมลพิษจากพลาสติก” ซึ่งสาเหตุที่นำประเด็น “ขยะพลาสติก” มาเป็นประเด็นหลักของการรณรงค์ปีนี้ ก็สืบเนื่องมาจากปัญหาปริมาณ “ขยะพลาสติก” ทั่วโลกที่รุนแรงจนกลายมาเป็น “วิกฤติ” สำคัญด้านสิ่งแวดล้อม

เพราะไม่เพียงแต่จะมีขยะพลาสติกอยู่กลาดเกลื่อนอยู่ตามพื้นดิน ตามถนน หรือตรอก ซอก ซอยต่างๆ เท่านั้น แต่ยังลามไปถึงในทะเลและมหาสมุทร ซึ่งในที่ประชุม “เวิลด์ อีโคโนมิก ฟอรั่ม”ครั้งล่าสุด ระบุว่ามีการตรวจสอบพบขยะพลาสติกในมหาสมุทรทั่วโลกมากถึง 150 ล้านตัน และจะเพิ่มขึ้นปีละ 8 ล้านตัน

โดยคาดว่า ภายในปี 2592 จะมีขยะพลาสติกมากกว่าจำนวนปลาในมหาสมุทรเสียอีก!

จากข้อมูลของ “โครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ” หรือ UNEP ระบุว่า แต่ละปีทั่วโลกมีการใช้ถุงพลาสติกรวมกันมากถึง 5 แสนล้านใบ ซึ่งครึ่งหนึ่งของพลาสติกที่ใช้อยู่ในปัจจุบันเป็นพลาสติกแบบ “ใช้ครั้งเดียวทิ้ง” จึงทำให้แต่ละปีมีปริมาณขยะพลาสติกเป็นจำนวนมาก และในจำนวนนี้เป็นขยะพลาสติกที่เล็ดลอดไหลลงสู่ทะเลถึงกว่า 13 ล้านตัน ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อระบบนิเวศทะเลและสัตว์ทะเล

และประเทศไทยก็ถูกจัดให้อยู่ในลำดับที่ 6 ของประเทศที่มีขยะพลาสติกในทะเลมากที่สุดในโลก

ขณะที่ “กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม” ระบุว่า ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา ประเทศไทยมีปริมาณขยะพลาสติกประมาณ 12% ของปริมาณขยะทั้งหมด หรือปีละ 2 ล้านตัน โดยจำนวนนี้ถูกนำกลับไปใช้ประโยชน์เฉลี่ยเพียงปีละ 0.5 ล้านตัน ดังนั้นหากนำตัวเลขปริมาณขยะในปี 2559 ที่ “กรมควบคุมมลพิษ” เพิ่งประกาศไป ซึ่งพบว่ามีอยู่ประมาณ 27.4 ล้านตัน ก็จะเท่ากับว่าเฉพาะปีที่แล้วเพียงปีเดียว เรามี “ขยะพลาสติก” เพิ่มขึ้นอีกถึงประมาณ 3.2 ล้านตัน

ส่วนในเรื่องการจัดการขยะ กรมควบคุมมลพิษ บอกว่า ระดับเทศบาลเมืองและเทศบาลนครมีการจัดการขยะมูลฝอยที่มีประสิทธิภาพเพียงแค่ประมาณ 23 แห่ง จากที่มีเทศบาลกว่า 100 แห่งทั่วประเทศ ขณะเดียวกันก็มีอีกหลายเทศบาลยังไม่สามารถแก้ไขปัญหาการจัดการขยะได้ ซึ่งนี่ถือเป็นการสะท้อนถึงเค้าลางความ “หายนะ” จากปัญหาขยะและขยะพลาสติกที่เราจะต้องเจอในวันข้างหน้า หากวันนี้ไม่ทำอะไรสักอย่าง

แน่นอนว่า การรณรงค์ให้คนไทยเรียนรู้การมี “วินัย” ในการจัดการขยะ และรู้จัก “ปฏิเสธ” ไม่รับถุงพลาสติกเวลาจับจ่ายซื้อของตามตลาด ร้านค้า และร้านสะดวกซื้อต่างๆ ยังถือเป็นเรื่องจำเป็นที่จะต้องทำ และต้องทำกันอย่างเข้มข้นทีเดียว

แต่ขณะเดียวกัน ผมยังมองว่า เพียงลำพังจะมาหวังพึ่งการรณรงค์อย่างเดียว ในวันนี้อาจจะต้องถือว่า “ช้า” และไม่ทันการณ์ไปเสียแล้ว เพราะปัญหาขยะพลาสติกมันรุดหน้าไปเร็วมาก กว่าจะรอให้คนเข้าใจ รอให้คนมีจิตสำนึก อาจมีหวังที่ “ขยะ” จะล้นเมืองไปเสียก่อน

ดังนั้นสิ่งที่จำเป็นต้องดำเนินการควบคู่กันไป คือ รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอาจต้องเร่งพิจารณาถึงมาตรการทางกฎหมายเพื่อ “บังคับ” ให้ประชาชนลดการใช้ถุงพลาสติก เช่น การเก็บภาษีถุงพลาสติก และการให้ร้านค้าเรียกเก็บเงินค่าถุงพลาสติกจากลูกค้า เป็นต้น

ของบางอย่างมัวแต่มะงุมมะงาหรามันก็ไม่มีประโยชน์นะครับ หากมันจำเป็นต้องเด็ดขาดมันก็ต้องทำ และผมมั่นใจว่า “คนไทย” ส่วนใหญ่จะเข้าใจและสนับสนุน

ปิดท้ายคอลัมน์ก่อนจากกันในสัปดาห์นี้ ขอแสดงความยินดีกับ “มนตรี บุญจรัส” ประธานชมรมเกษตรปลอดสารพิษ และ “บิ๊กบอส” บริษัทไทยกรีนอะโกร กับรางวัลนักบริหารดีเด่นแห่งปี 2561 สาขาบริหารและพัฒนาธุรกิจการเกษตร จากมูลนิธิเพื่อสังคมไทย ภายใต้โครงการหนึ่งล้านกล้าความดีตอบแทนคุณแผ่นดิน

คุณมนตรี ได้ชื่อว่าเป็น “กูรู” คนหนึ่งในเรื่องเกษตรปลอดสารพิษ และยังมีผลงานบทความเกี่ยวกับเรื่องนี้เขียนลงในหน้าเกษตร “แนวหน้า” มาอย่างต่อเนื่อง และแว่วมาว่า กำลังอยู่ระหว่างการพัฒนาผลิตภัณฑ์เกษตรปลอดสารพิษตัวใหม่ และน่าจะเปิดตัวในเร็วๆนี้ ยังไงก็ขอให้ลองติดตามข่าวสารดีๆ ก็แล้วกัน

มะลิลา

นายวิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข เลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยว่า สศก.ได้พยากรณ์ผลผลิตมันสำปะหลังโรงงานปี 2561 คาดว่าผลผลิตจะอยู่ที่ประมาณ 27.240 ล้านตัน ลดลงจากปีที่แล้วที่มีจำนวน 30.495 ล้านตัน คิดเป็นสัดส่วนลดลง 3.255 ล้านตัน หรือ 10.67% เนื่องจากราคามันสำปะหลังโรงงานในช่วง 2 ปีที่ผ่านมาตกต่ำ ทำให้เกษตรกรผู้ปลูกประสบปัญหาขาดทุนประกอบกับในปี 2560 สถานการณ์ภัยแล้งที่เริ่มคลี่คลายส่งผลให้เกษตรกรลดพื้นที่การปลูกมันสำปะหลังโรงงานซึ่งเป็นพืชทนแล้ง และหันไปปลูกพืชชนิดอื่นที่ให้ผลตอบแทนที่ดีกว่า เช่น อ้อยโรงงาน ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ และไม้ผล เป็นต้น

ส่วนด้านราคาช่วงต้นเดือน เม.ย. 2561 หัวมันสำปะหลังสดที่เกษตรกรขายได้เฉลี่ยกิโลกรัมละ 2.49 บาท สูงขึ้นจากช่วงเดียวกันของปีที่ผ่านมา 88% ราคาส่งออกมันเส้น (ณ มี.ค.2561) เฉลี่ยตันละ 6,786 บาท สูงขึ้นจากปีที่ผ่านมา 12% และราคาส่งออกแป้งมันสำปะหลัง (ณ มี.ค.2561) เฉลี่ยตันละ 13,795 บาท สูงขึ้นจากปีที่ผ่านมา 25% สาเหตุที่ราคามีแนวโน้มสูงขึ้นเพราะปริมาณผลผลิตมันสำปะหลังลดลงทำให้ผลผลิตไม่เพียงพอกับความต้องการใช้ของผู้ประกอบการ จากราคามันสำปะหลังที่ปรับตัวสูงขึ้น ส่งผลให้เกษตรกรบางส่วนเร่งทำการขุดมันสำปะหลังตั้งแต่ต้นปีการผลิต ในช่วงเดือน ต.ค.-ธ.ค.2560 และทำการเพาะปลูกซ้ำเพื่อรีบเก็บเกี่ยวในช่วงที่ราคายังอยู่ในเกณฑ์ดี ซึ่งอาจทำให้มีผลผลิตมันสำปะหลังโรงงานออกสู่ตลาดในช่วงปลายปีการผลิต ประมาณเดือน ส.ค.-ก.ย. 2561 อีกรอบหนึ่ง

อย่างไรก็ตาม ขอให้เกษตรกรคอยดูแลด้านคุณภาพ มีการประเมินผลผลิตก่อนเก็บเกี่ยวผลผลิต เพื่อให้ผลผลิตต่อไร่ที่ดี โดยต้องเก็บบางส่วนของพื้นที่ไว้เพื่อเป็นต้นพันธุ์ต่อไป ทั้งนี้ ในส่วนของภาครัฐได้เตรียมแนวทางบริหารจัดการ โดยคณะรัฐมนตรี ได้มีมติเมื่อวันที่ 22 ส.ค.2560 เห็นชอบแนวทางการบริหารจัดการมันสำปะหลังปี 2560/2561 รวม 14 โครงการ งบประมาณ 551.659 ล้านบาท เพื่อแก้ไขปัญหามันสำปะหลังทั้งระบบ

นางดาเรศร์ กิตติโยภาส รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร เปิดเผยว่า กรมส่งเสริมการเกษตรได้ดำเนินการรับขึ้นทะเบียนพื้นที่ปลูกพืชและทำการเกษตร ทั้งที่มีเอกสารสิทธิและไม่มีเอกสารสิทธิ เพื่อทราบสถานการณ์การเพาะปลูกของเกษตรกร รวมทั้งประมาณการผลผลิตที่จะออกสู่ตลาดในช่วงเวลาต่างๆ ได้อย่างถูกต้อง ที่ผ่านมาพบปัญหาการแจ้งการปลูกพืชในพื้นที่ที่ไม่มีเอกสารสิทธิยังไม่ตรงกับพื้นที่ปลูกที่แท้จริง จึงได้ปรับปรุงวิธีการขึ้นทะเบียนครัวเรือนเกษตรกรและการตรวจสอบพื้นที่ใหม่ โดยร่วมมือกับ NECTEC ออกแบบนวัตกรรมการขึ้นทะเบียนพร้อมการตรวจสอบวาดแผนผังแปลงผ่านเครื่องมือสื่อสารไร้สาย (Tablet: FARRMis Application) และความร่วมมือกับ GISTDA ในการดึงภาพแผนที่ภาพถ่ายดาวเทียมมาค้นหาพิกัดและวาดผังแปลงโดยโปรแกรม GISagro กรมส่งเสริมการเกษตรจึงได้จัดทำระบบรวมและแสดงข้อมูลผังแปลงเกษตรกรรมดิจิทัล เพื่อรองรับผู้ขึ้นทะเบียนหรือปรับปรุงข้อมูลทะเบียนเกษตรกรทุกพื้นที่ทั่วประเทศ ซึ่งการวาดแปลงนี้จะทำให้สามารถตรวจสอบพื้นที่เพาะปลูกของเกษตรกรได้

สำหรับการกำหนดเป้าหมายพื้นที่การวาดแปลงใช้ระบบดิจิทัลไว้ จำนวน 13 ล้านแปลงทั่วประเทศ จากการประเมินค่าเฉลี่ยของแปลงเพาะปลูกของเกษตรกร พบว่า เกษตรกร 1 ราย มีแปลงเพาะปลูกประมาณ 2 แปลง ปัจจุบันกรมส่งเสริมการเกษตรดำเนินการไปแล้วกว่า 88.97% คิดเป็นจำนวน 11,566,266 แปลงของพื้นที่เพาะปลูกทั้งหมด

นางดาเรศร์กล่าวอีกว่า สำหรับประโยชน์ของการจัดทำระบบวาดแปลงให้เชื่อมโยงกับแผนที่ภาพถ่ายดาวเทียม และตรวจสอบพื้นที่จริงเบื้องต้นได้ ทำให้สามารถตรวจสอบผังแปลงเพาะปลูกของเกษตรกรกับข้อมูลความเหมาะสมของการปลูกพืชเศรษฐกิจ (zoning) รวมทั้งทำให้เจ้าหน้าที่สามารถเข้าไปส่งเสริมหรือปรับเปลี่ยนการปลูกพืชที่เหมาะสมทดแทนในพื้นที่ของเกษตรกรได้โดยตรง ตามนโยบาย Zoning by Agri-Map รวมทั้งแสดงเนื้อที่เพาะปลูกพืชของประเทศไทยตามการขึ้นทะเบียนเกษตรกรได้อย่างแม่นยำรวมทั้งติดตามเกษตรกรในการเข้าร่วมโครงการสำคัญต่างๆได้

อย่างไรก็ตาม การพัฒนาด้านนวัตกรรมจำเป็นจะต้องมีองค์ประกอบด้านอื่นๆ เพิ่มเติมด้วย เช่น ข้อมูลสถานีตรวจวัดอากาศ ข้อมูลดาวเทียม และระบบเซ็นเซอร์ด้านการเกษตร เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต การตรวจสอบติดตามสถานการณ์การเพาะปลูกตลอดฤดูกาลผลิต และการเตรียมแนวทางแก้ไขปัญหาด้านการเกษตรที่เกิดขึ้นอย่างทันท่วงทีต่อไป