นายสำราญ สาราบรรณ์ รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร เปิดเผยว่า ในปี 2561 กรมส่งเสริมการเกษตรจะดำเนินการพัฒนาเกษตรกรให้เป็น Smart Farmer ไม่น้อยกว่า 70% และพร้อมที่จะก้าวสู่การเกษตรแบบแปลงใหญ่ พัฒนาเกษตรกรที่เป็นแปลงใหญ่ ในปี 2559 จำนวน 597 แปลง ทุกประเภทสินค้าให้เป็นผู้จัดการแปลงใหญ่และเกษตรกรแปลงใหญ่ต้องได้รับความรู้ทั้งจาก ศพก. และ ศพก.เครือข่าย ยกระดับ ศพก. ทั้ง 882 ศูนย์ ให้ได้รับการพัฒนาและผ่านเกณฑ์เป็นระดับดี (A) ซึ่งได้พัฒนาหลักสูตรการเรียนรู้ร่วมกับแปลงใหญ่ ที่ยึดตามเป้าหมายการพัฒนาแปลงใหญ่ 5 ด้าน ดังนี้

การลดต้นทุนการผลิต (20%) การเพิ่มผลผลิต (20%) การเพิ่มคุณภาพผลผลิต/การจัดทำมาตรฐาน การบริหารจัดการ และการจัดการด้านการตลาด ซึ่งอาจมีหลักสูตรเพิ่มเติมตามความเหมาะสมของแต่ละพื้นที่ สร้างมาตรฐานสินค้าแปลงใหญ่ ให้เป็น GAP แปลงใหญ่ รวมทั้งการจัดงานถ่ายทอดเทคโนโลยีเพื่อเริ่มต้นฤดูกาลผลิตใหม่ (Field Day) เพื่อถ่ายทอดความรู้แบบเห็นของจริง ใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสมในการผลิตของแต่ละชนิดสินค้า เพื่อให้เกษตรกรสามารถนำไปใช้ในการปฏิบัติในฤดูกาลผลิตใหม่และใช้ประโยชน์จากศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) ทั้ง 882 ศูนย์ เป็นแหล่งศึกษาความรู้ แหล่งกระจายสินค้าที่มีแปลงใหญ่เป็นผู้ผลิต กรมส่งเสริมการเกษตร จะบูรณาการการดำเนินงานระหว่างหน่วยงานในทุกระดับให้เป็นไปในทิศทางเดียวกันอย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งการใช้นวัตกรรม เทคโนโลยีที่เหมาะสม เข้าไปสนับสนุน และดำเนินการเชื่อมโยง ศพก. กับการส่งเสริมระบบแปลงใหญ่ให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

นายประพัฒน์ ปัญญาชาติรักษ์ ประธานสภาเกษตรกรแห่งชาติ เปิดเผยว่า ได้หารือกับ พล.อ.สุรศักดิ์ กาญจนรัตน์ รมว.ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เรื่องส่งเสริมการปลูกไม้เศรษฐกิจ โดย พล.อ.สุรศักดิ์ยืนยันว่า กำลังแก้กฎหมายในมาตรา 7 ของพระราชบัญญัติป่าไม้ พ.ศ.2484 เพื่อจะให้เกษตรกรสามารถปลูกไม้ได้ทุกชนิดบนพื้นที่กรรมสิทธิ์ของตนเอง ทั้งโฉนด น.ส.3, ส.ป.ก., น.ค. และอื่นๆ ซึ่งจะทำให้พื้นที่เหล่านั้นได้ใช้ประโยชน์ได้หลากหลายมากกว่าพืชเกษตร 3-4 ชนิด เช่น ข้าว ข้าวโพด มันสำปะหลัง อ้อย ซึ่งมีราคาถูกทำเท่าไหร่ก็มีแต่หนี้ ไม้ที่ปลูกในพื้นที่กรรมสิทธิ์ของเกษตรกรทั้งหมดสามารถจะใช้ประโยชน์ได้อย่างเสรี พืชผล ต้นไม้บนที่ทำกินของเกษตรกรต้องเป็นของเกษตรกร กฎหมายต้องละเว้นให้สามารถ ตัด ฟัน แปรรูป ทำการค้า ขายได้ โดยเจ้าหน้าที่ป่าไม้จะเข้ามาดูแลอำนวยความสะดวกให้ ซึ่งจะทำให้ประเทศไทยมีป่าไม้เพิ่มขึ้นจำนวนมากมาย สามารถสร้างเศรษฐกิจให้ไทยโดยรวมได้มหาศาล เกษตรกรสามารถทำการผลิตในพื้นที่ของตนเองได้มั่นคงมากยิ่งขึ้น โดยในขณะนี้กำลังมีการรับฟังความคิดเห็นในการแก้ไขกฎหมายดังกล่าว

สภาเกษตรกรแห่งชาติซึ่งมีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายในการเสนอแนะต่อรัฐบาลถึงการกำหนดแผนแม่บทและนโยบายต่างๆที่จะพัฒนาความเข้มแข็งแก่เกษตรกร,แก้ไขปัญหาเกษตรกร ตลอดจนเสนอแนวทางสนับสนุนการวิจัยและพัฒนาองค์ความรู้ด้านผลผลิตเกษตรและผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการแปรรูป เป็นต้น ปัจจุบันประธานคือ นายประพัฒน์ ปัญญาชาติรักษ์ อดีตรมว.ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และอดีตรมช.เกษตรและสหกรณ์ ในช่วงนี้กำลังนำเสนอเรื่องสำคัญ 2 เรื่องต่อภาครัฐ ถ้าผลักดันได้สำเร็จ น่าจะเป็นประโยชน์ต่อส่วนรวมและต่อพี่น้องเกษตรกรในอนาคตอย่างมาก

เรื่องหนึ่งคือ การเสนอให้“ปลดล็อก”กฎหมายเกี่ยวกับ“กัญชา” เพื่อให้ทำการศึกษาวิจัยนำมาสกัดสารที่ใช้รักษาโรคมะเร็งได้ กับอีกเรื่องคือผลักดันให้แก้ไขกฎหมาย“ป่าไม้” ให้เกษตรกรสามารถปลูกไม้เศรษฐกิจ“มีค่า” ได้ทุกชนิดบนพื้นที่กรรมสิทธิ์ของตน แล้วตัด เลื่อยนำไปใช้ประโยชน์ได้เสรี

ในเรื่อง“กัญชา”นั้น สภาเกษตรกรแห่งชาติได้ทำหนังสือขอเข้าพบพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี เพื่อชี้แจงให้เข้าใจถ่องแท้ถึงความจำเป็นในการปลดล็อกกฎหมายเพื่อให้ประเทศไทยสามารถศึกษาวิจัยและนำมาสกัดสาร THC ที่ใช้รักษาโรคมะเร็งได้ดี รวมทั้งโรคอื่นๆทั้งโรคชักกระตุก ลมชัก และลดความเจ็บปวด เป็นต้น ซึ่งหลายประเทศในโลกโดยเฉพาะสหรัฐอเมริกาต่างยอมรับผลวิจัยนี้และมีการสกัดสารดังกล่าว ส่งออกไปขายในราคาแพงมาก ราว 3,500 ดอลลาร์ (คิดเป็นเงินไทยกว่า 1 แสนบาท)ต่อ 10 cc

กฎหมายไทยกำหนดให้“กัญชา”เป็นยาเสพติดประเภทที่ 5 ขณะที่ผลวิจัยที่ยอมรับกันทั่วโลกพบว่า สารที่สกัดได้ ใช้รักษาโรคได้ดี มีพิษภัยน้อยถ้าควบคุมการใช้ในปริมาณเหมาะสม ทำให้หลายประเทศปลดล็อกกฎหมายห้ามกันไปมากและเร่งวิจัยสกัดสารไปใช้ จนเป็นกระแสทั่วโลก หน่วยงานไทยที่เกี่ยวข้องก็พยายามทำเรื่องนี้มา 2-3 ปี เคยสัมมนาร่วมกันระหว่าง องค์การเภสัช องค์การอาหารและยา กระทรวงสาธารณสุข กับสำนักงานคณะกรรมการปราบปรามยาเสพติด(ป.ป.ส.) จนเห็นด้วยที่จะเปิดให้ศึกษาวิจัยอย่างเป็นทางการ อยู่ในขั้นตอนให้รมว.สาธารณสุขประกาศเป็นกฎกระทรวง ซึ่งเคยรายงานให้นายกฯทราบแล้ว และกำลังจะเปิดเวทีสัมมนาใหญ่ 8-9 ก.พ.นี้ จากนั้นจะใช้พื้นที่ทหาร 4.8 พันไร่ ในจ.สกลนคร ทดลองปลูกเพื่อวิจัยสกัดทางยา แต่พอข่าวเป็นที่สนใจมาก นายกฯประยุทธ์กลับพูดทำนองเบรกว่า ไทยยังไม่มีนโยบายปลดล็อกกัญชา..ทำให้หน่วยงานต่างๆไม่กล้าขับเคลื่อนต่อ

นายประพัฒน์ระบุว่า ปัจจุบันไทยก็นำเข้าสารสกัดจากกัญชาในราคาแพงมากมาใช้รักษาโรค ขณะที่หน่วยงานไทยเองก็มีศักยภาพที่จะวิจัยสกัดสารเองได้ ดังนั้นเพื่อประโยชน์ของส่วนรวม ทำไมไม่ทำ ถ้าได้อธิบายให้นายกฯเข้าใจถ่องแท้ จนยอมให้ขับเคลื่อนต่อ ก็จะเป็นประโยชน์ต่อคนไทย มิเช่นนั้นก็ต้องใช้ยาแพงกันไปเช่นนี้

เรื่องนี้ ผมจึงขอลุ้นเอาใจช่วยอย่างเต็มที่ด้วยคน….

ส่วนอีกเรื่องเกี่ยวกับกฎหมาย“ป่าไม้”นั้น มีแนวโน้มที่ดีมาก โดยนายประพัฒน์บอกว่าได้หารือกับพล.อ.สุรศักดิ์ กาญจนรัตน์ รมว.ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ไป 2 ครั้งแล้ว เรื่องการส่งเสริมปลูกไม้เศรษฐกิจ ซึ่งพล.อ.สุรศักดิ์ ยืนยันว่า กำลังแก้กฎหมายมาตรา 7 ของพ.ร.บ.ป่าไม้ พ.ศ.2484 เพื่อให้เกษตรกรสามารถปลูกไม้ได้ทุกชนิดไม่ว่าจะเป็นไม้พะยูง,ไม้เทพทาโร,จำปาทอง,ไม้สัก,ไม้ชิงชัน ฯลฯ บนพื้นที่กรรมสิทธิ์ของตนเอง ทั้งที่โฉนด น.ส.3, ส.ป.ก., น.ค. และอื่นๆ ทำให้ใช้ประโยชน์พื้นที่ได้หลากหลายมากกว่าปลูกพืชเกษตร 3-4 ชนิดเช่น ข้าว ข้าวโพด มันฯ ที่ล้วนราคาถูก ทำเท่าไรก็มีแต่หนี้

หากแก้กฎหมายได้แล้ว ต่อไปไม้ที่ปลูกในพื้นที่กรรมสิทธิ์ทั้งหมดจะใช้ประโยชน์ได้อย่างเสรี สามารถ ตัด ฟัน แปรรูป ทำการค้า ขายได้ โดยเจ้าหน้าที่ป่าไม้จะดูแลอำนวยความสะดวกให้ จะทำให้ประเทศไทยมีป่าไม้เพิ่มขึ้นจำนวนมาก สร้างเศรษฐกิจโดยรวมได้มหาศาล ขณะนี้อยู่ในขั้นรับฟังความคิดเห็นในการแก้ไขกฎหมายดังกล่าว

นับเป็นอีกแนวทางหนึ่งที่จะช่วยให้เกษตรกรที่ยังมีที่ดินเหลืออยู่ ได้มีหนทางใหม่ๆในการปลูกพืชเศรษฐกิจราคาดี ช่วยให้หายจนได้ จึงควรที่จะเร่งดำเนินการโดยเร็ว…ผมขอเชียร์อีกเรื่องครับ

สาโรช บุญแสง

นายวิวัฒน์ ศัลยกำธร รมช.เกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า ปัญหาหมอกควันจากการเผาซังข้าวโพดเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นเป็นประจำในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ ซึ่งมาตรการที่กระทรวงเกษตรฯโดยกรมพัฒนาที่ดิน ดำเนินการในหลายปีที่ผ่านมา คือ การลดปริมาณตอซัง การประกาศ 60 วัน ห้ามเผา ระหว่างวันที่ 20 กุมภาพันธ์ ถึง 20 เมษายน และมาตรการยั่งยืนโดยการเร่งจัดทำแผนยุทธศาสตร์ จัดระเบียบพื้นที่ป่าไม้กับชุมชน โดยกระบวนการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนตามกลไกประชารัฐและอีกแนวทางหนึ่งที่สำคัญคือ การรณรงค์ให้เกษตรกรตระหนักถึงคุณค่าของ “ดิน”โมเดลดังกล่าวรู้จักกันในนาม “แม่แจ่มโมเดล”

ทั้งนี้ ความสำเร็จของโครงการ “แม่แจ่มโมเดล” ในปี 2559 ถือเป็นครั้งแรกที่ฮอตสปอต (จุดวัดความร้อน) ที่แม่แจ่มต่ำที่สุดเป็นประวัติการณ์สามารถลดจุดความร้อนที่เกิดจากการเผาไหม้ หรือฮอตสปอตลงไปได้กว่า 90% จากที่เคยเกิดราว 240 จุด เหลือเพียง 9 จุด (ข้อมูล ณ วันที่ 29 มีนาคม 2559) สำหรับในปีนี้ได้ตั้งเป้าพัฒนาคน โดยระดมจิตอาสาทุกภาคส่วนทั้ง รัฐ เอกชน ประชาชน ประชาสังคม ศาสนาและสื่อมวลชน เข้าร่วมลงมือทำไปพร้อมๆ กับการกระตุ้นให้กำลังใจ โดยมุ่งปรับวิธีคิดของแกนนำชาวบ้านที่มีความสนใจและเยาวชนในระดับในโรงเรียนต้นแบบ ที่มีการจัดการเรียนการสอน เน้นการสร้างเสริมประสบการณ์ให้กับผู้เรียนให้เรียนรู้การปรับเปลี่ยนจากเกษตรเชิงเดี่ยวมาทำทฤษฎีใหม่ประยุกต์ เป็นการบูรณาการศาสตร์ด้านต่างๆ ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ลงปฏิบัติจริงในพื้นที่เพื่อแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นจริง

ด้าน นายปราโมทย์ ยาใจ รองอธิบดีกรมพัฒนาที่ดิน กล่าวว่า กิจกรรม “เปลี่ยนเปลือกให้เป็นปุ๋ย” มุ่งให้ความรู้เกษตรกรและเครือข่ายผู้สนใจ ร่วมกันนำศาสตร์พระราชาที่ได้เรียนรู้ลงมือทำทันทีในพื้นที่โรงเรียน และขยายผลไปยังเกษตรกรผู้สนใจ หวังสร้างการขยายผลทั่วประเทศเตรียมตั้งกลไกความร่วมมือทุกภาคส่วนในพื้นที่สานต่อแม่แจ่มโมเดลหยุดปัญหาการชะล้างหน้าดินและหมอกควัน เป็นต้นแบบการจัดการดินด้วยศาสตร์พระราชาที่ได้รับการยอมรับจากทั่วโลก

นายกฤษฎา บุญราช รมว.เกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า ได้เดินทางลงพื้นที่มอบนโยบายปฏิรูปเกษตรในกลุ่มจังหวัดภาคอีสานตอนบน เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง รวมถึงแลกเปลี่ยนความคิดความเห็นจากพื้นที่ในการขับเคลื่อนนโยบาย 2 ระดับ ได้แก่ ฝ่ายอำนวยการ ประกอบด้วย คณะอนุกรรมการพัฒนาการเกษตรและสหกรณ์ของจังหวัด ที่จะต้องนำนโยบายรัฐบาล กระทรวงเกษตรฯ และข้อมูลในพื้นที่มากำหนดยุทธศาสตร์การทำงานทั้งการทำเกษตรกรรมเชิงรุก อาทิ การสนับสนุนให้ผลิตสินค้าเกษตรใหม่ๆ ตามความต้องการของตลาด การแปรรูปเกษตรอุตสาหกรรมเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม นำระบบข้อมูลสารสนเทศและนวัตกรรมมาใช้ในขั้นตอนการผลิต การแปรรูป และการตลาดเพิ่มขึ้น

ขณะที่ฝ่ายปฏิบัติการ ประกอบด้วย คณะกรรมการอำนวยการขับเคลื่อนงานนโยบายและการแก้ไขปัญหาภาคเกษตรระดับจังหวัด และคณะทำงานปฏิบัติการขับเคลื่อนงานนโยบายสำคัญและแก้ไขปัญหาการเกษตรระดับอำเภอ โดยมีสำนักงานเกษตรจังหวัด/อำเภอ เป็นผู้รับผิดชอบ โดยมีหน่วยงานในสังกัดร่วมปฏิบัติงานตามโครงการและแผนงานที่ถูกกำหนดโดยฝ่ายอำนวยการ

ทั้งนี้ กระทรวงเกษตรฯ มีหน่วยงานและบุคลากรในพื้นที่จำนวนมาก การสร้างความเข้าใจในนโยบายของกระทรวงจึงเป็นสิ่งจำเป็นที่ต้องเร่งดำเนินการ เพื่อให้เกิดความเข้าใจไปในทิศทางเดียวกัน ร่วมมือบูรณาการทำงานร่วมกันท่ามกลางความท้าท้าย 3 ด้าน คือ การปฏิรูปภาคเกษตรเพื่อให้เกษตรกรอยู่ดีมีสุข 2.การพัฒนากลไกตลาดให้เอื้อต่อการผลิตของเกษตรกร 3.การรับมือกับระบบการค้าเสรีของโลก และภัยคุกคาม 3 ประเภท คือ 1.การไม่ใส่ใจดูแลแก้ไขปัญหาให้กับเกษตรกร 2.การแก้ไขปัญหาการเกษตรแบบไม่ยั่งยืน หวังเพียงผลคะแนนนิยม ทางการเมืองเท่านั้น 3.การทุจริตคอร์รัปชั่น และประพฤติมิชอบในวงราชการ

“ปัจจุบันได้มอบหมายให้ผู้บริหารระดับสูงกระทรวงเกษตรฯ ประกอบด้วย รองปลัดกระทรวงเกษตรฯ อธิบดี และผู้ตรวจราชการกระทรวงเกษตรฯ รวม 30 คน ลงมาเป็นผู้แนะนำการทำงานเป็นรายจังหวัดแล้ว ขณะเดียวกันขอให้ผู้บริหารระดับสูงกระทรวงเกษตรฯที่รับผิดชอบจังหวัด เข้าไปติดตามรับฟังปัญหาต่างๆในจังหวัดที่ตนเองรับผิดชอบ เพื่อช่วยเหลือแก้ไขปัญหาให้จังหวัดเหล่านั้น หากเป็นปัญหาเชิงนโยบายหรือต้องการขอรับการสนับสนุนจากผู้กำหนดนโยบายหรือรัฐบาล ก็ขอให้แจ้งมาที่ผมได้ทันทีและตลอดเวลา” นายกฤษฎา กล่าว

นายสมชาย ชาญณรงค์กุล อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวว่า พันธุ์พืชที่มีคุณภาพดี เป็นปัจจัยสำคัญสำหรับเกษตรกรในการผลิตพืชให้มีผลผลิตสูงและมีคุณภาพดี ช่วยลดต้นทุน เพิ่มผลผลิตต่อไร่ แต่ที่ผ่านมาการผลิตพืชเศรษฐกิจหลายชนิด ยกเว้นข้าว เกษตรกรส่วนใหญ่ยังไม่สามารถเข้าถึงพันธุ์ดี โดยเฉพาะพันธุ์พืชที่ได้มาจากการวิจัยและพัฒนาของหน่วยราชการ เช่น พืชตระกูลถั่ว ซึ่งผลิตได้ในปริมาณที่จำกัด และหน่วยงานราชการผลิตเฉพาะส่วนของพันธุ์คัดและพันธุ์หลักเท่านั้น กรมส่งเสริมการเกษตร จึงได้จัดตั้งกองขยายพันธุ์พืชขึ้น โดยปรับปรุงศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการเกษตร (พันธุ์พืชเพาะเลี้ยง) ซึ่งมีภารกิจหลักในการขยายพันธุ์พืชโดยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่ออยู่แล้ว โดยพัฒนาให้เป็นศูนย์ขยายพันธุ์พืชให้ครบทุกด้านทั้งการผลิตเมล็ดพันธุ์ ต้นพันธุ์ การใช้ท่อนพันธุ์ เพื่อขยายพันธุ์ดีที่ได้รับจากหน่วยงานวิจัยไปสู่เกษตรกร

นายสำราญ สาราบรรณ์ รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร ซึ่งได้รับมอบหมายให้เป็นผู้อำนวยการกองขยายพันธุ์พืชอีกหน้าที่หนึ่งกล่าวว่า กองขยายพันธุ์พืช จะดำเนินการผลิตและกระจายพันธุ์พืชพันธุ์ดี พร้อมให้บริการเมล็ดพันธุ์พืชชั้นพันธุ์จำหน่ายให้กับสหกรณ์ กลุ่มเกษตรกร วิสาหกิจชุมชน และศูนย์พันธุ์พืชชุมชนในเขตรับผิดชอบของศูนย์ขยายพันธุ์พืช โดยจะปรับปรุงและพัฒนาพันธุ์พืชเพาะเลี้ยงเดิมให้เป็นศูนย์ขยายพันธุ์พืช จำนวน 10 ศูนย์ ได้แก่ ศูนย์ขยายพันธุ์พืชจังหวัดตรัง นครศรีธรรมราช ชลบุรี สุพรรณบุรี นครราชสีมา อุดรธานี บุรีรัมย์ มหาสารคาม ลำพูน และพิษณุโลก

ทั้งนี้คาดว่า กองขยายพันธุ์พืช จะสามารถผลิตพันธุ์พืชพันธุ์ดีส่วนเมล็ดพันธุ์ ได้ 28,000 ตัน/ปี ได้แก่ พืชตระกูลถั่ว ข้าวโพด พืชผัก สมุนไพร ไม้ดอก ในส่วนต้นพันธุ์ ได้แก่ พริก พืชผัก กล้วย มะละกอ มะนาว มะม่วง ส่วนท่อนพันธุ์ ได้แก่ มันสำปะหลัง อ้อย และส่วนเนื้อเยื่อ ได้แก่ หน่อไม้ฝรั่ง กล้วย ทั้ง 3 ส่วนนี้ สามารถผลิตได้จำนวน 8 ล้านต้น/ปี ทำให้เกษตรกรสามารถเข้าถึงพันธุ์พืชพันธุ์ดีที่มีคุณภาพและมีราคาที่เหมาะสม ส่งผลให้เกษตรกรสามารถลดต้นทุนการผลิตไม่น้อยกว่าร้อยละ 10 ผลผลิตเพิ่มขึ้นไม่น้อยกว่าร้อยละ 10 ผลผลิตพืชเศรษฐกิจของประเทศไทยมีคุณภาพดี มีปริมาณผลผลิตเพิ่มมากขึ้น สามารถลดการนำเข้าผลผลิตและวัตถุดิบทดแทนจากต่างประเทศ ส่งผลให้ประเทศไทยจะมีความมั่นคงทางด้านอาหารและมีเมล็ดพันธุ์สำรองไว้ใช้ภายในประเทศ ก่อให้เกิดความมั่นคงด้านเมล็ดพันธุ์พืชของประเทศต่อไป

คำถาม พันธุ์หญ้าเลี้ยงสัตว์ที่ดี มีอะไรบ้างครับ มีคุณลักษณะอย่างไร ขอทราบรายละเอียดด้วยครับ

นิติธรรม ชีวินสุนทร

อ.โพธาราม จ.ราชบุรี

คำตอบ

พันธุ์หญ้าเลี้ยงสัตว์ที่ดี ที่อยากแนะนำ มีดังนี้

การปลูกหญ้าเนเปียร์ หรือหญ้าบาน่า มีหลายสายพันธุ์ มีถิ่นกำเนิดในแอฟริกาเขตร้อน มีเหง้าอยู่ใต้ดิน เป็นหญ้าอายุหลายปี เจริญเติบโตได้ในดินหลายชนิด ตั้งแต่ดินร่วนปนทราย ถึงดินเหนียวที่มีการระบายน้ำค่อนข้างดี ตอบสนองต่อความอุดมสมบูรณ์ของดินและน้ำได้ดี ทนแล้งได้พอสมควร ติดเมล็ดน้อย และมีความงอกต่ำ จึงต้องปลูกขยายพันธุ์ด้วยท่อนพันธุ์ 2-3 ท่อน ต่อหลุม ระยะระหว่างหลุม 75×75 เซนติเมตร ปักท่อนพันธุ์ลงดินให้เอียง 45 องศา ให้ข้อจมลงดิน 1 ข้อ แล้วเหยียบดินให้แน่น ต้นพันธุ์หญ้าเนเปียร์ 1 ไร่ สามารถปลูกขยายพันธุ์ในพื้นที่ประมาณ 20 ไร่ ใส่ปุ๋ยยูเรียอัตรา 40 กิโลกรัม ต่อไร่ต่อปี เป็นหญ้าที่ไม่ชอบน้ำขัง ต้องปลูกบริเวณที่ดอน หรือทำร่องระบายน้ำไว้ด้วย ตัดลำต้นหญ้าเป็นท่อนๆ ให้มีข้อติดมาด้วย 2 ข้อ ต่อท่อน นำมาใส่ถุงปุ๋ยเก็บในที่ร่ม รดน้ำให้ชุ่ม ทิ้งไว้ค้างคืน รุ่งเช้านำไปปลูกในแปลง

การปลูกหญ้าแพงโกล่า เป็นหญ้าที่มีลำต้นเล็ก และทนน้ำท่วมขังได้ดี ให้เลือกปลูกได้ทั้งที่ลุ่มและที่ดอน ถ้าเป็นที่ลุ่ม ให้เตรียมดินแบบนาหว่านน้ำตม หว่านท่อนพันธุ์แล้ว ใช้ผ้าพลาสติกทาบให้ท่อนพันธุ์จมลงไปในน้ำ แช่น้ำทิ้งไว้ 1 สัปดาห์ แล้วปล่อยน้ำทิ้ง รากต้นหญ้าจะยึดดิน และแตกยอดอ่อนต่อไป ถ้าหากปลูกที่ดอน ให้ไถดะ เตรียมดินให้ละเอียด เลือกวันที่ดินมีความชื้นพอเหมาะ หรือหลังจากฝนตก ให้หว่านท่อนพันธุ์ให้ทั่วแปลง แล้วพรวนดินกลบ

การปลูกหญ้ารูซี่ มีถิ่นกำเนิดในทวีปแอฟริกา เป็นหญ้าอายุหลายปี ต้นกึ่งเลื้อยกึ่งตั้ง ชอบดินที่มีการระบายน้ำดี เจริญเติบโตได้ในดินแทบทุกชนิด ปลูกด้วยเมล็ด โตเร็ว เหมาะสำหรับปล่อยวัวลงแทะเล็ม ให้ผลผลิตน้ำหนักแห้ง 2-2.5 ตันต่อไร่ต่อปี แตกกอดี ใบอ่อนนุ่มสัตว์ชอบกิน ลักษณะลำต้นกึ่งตั้งกึ่งเลื้อย มีรากตามข้อ ขยายพันธุ์ได้ด้วยเมล็ดและลำต้น เนื่องจากติดเมล็ดได้ดี มีความงอกสูงนิยมขยายพันธุ์ด้วยเมล็ด จัดเป็นพืชวันสั้น เจริญเติบโตได้ดีในดินหลายชนิด ทั้งดินอุดมสมบูรณ์ในที่ดอน น้ำไม่ขัง และในดินที่มีธาตุอาหารค่อนข้างต่ำ ชอบอากาศในเขตร้อนที่มีปริมาณน้ำฝนมาก หญ้ารูซี่ตอบสนองต่อปุ๋ยได้ดี ใส่ปุ๋ยสูตร 12-24-12 อัตรา 25 กิโลกรัมต่อไร่

การปลูกหญ้ากินนี มีถิ่นกำเนิดในเขตร้อนและกึ่งร้อนของทวีปแอฟริกา เป็นหญ้าที่มีอายุหลายปี ลักษณะลำต้นตั้งเป็นกอสูง ประมาณ 1.5 – 2.5 เมตร มีช่อดอกเป็นแบบ panicle ติดดอกและเมล็ดได้ดี แต่เมล็ดมีความงอกต่ำมาก ระบบรากเป็นรากฝอย แข็งแรงทนต่อสภาพแห้งแล้ง เจริญเติบโตได้ดีในที่มีปริมาณน้ำฝนตลอดปี ดินควรจะมีการระบายน้ำดี และมีความอุดมสมบูรณ์ปานกลาง ไม่ควรปล่อยให้สัตว์แทะเล็มหญ้าจนมากเกินไป สามารถปลูกร่วมกับถั่วเซนโตรซีมาและซีราโตรได้ สามารถปรับตัวได้ในสภาพร่มเงา จึงปลูกในสวนไม้ยืนต้นหรือสวนป่าได้ สามารถปลูกในสวนมะพร้าวได้ ให้ผลผลิตน้ำหนักแห้ง 2,000 กิโลกรัมต่อไร่ต่อปี

การปลูกหญ้ากินนีสีม่วง เป็นหญ้าที่นำเข้ามาจากประเทศไอเวอรี่โคสต์ ทวีปแอฟริกา มีอายุหลายปี ต้นตั้งตรง แตกกอได้ดี ใบใหญ่ อ่อนนุ่ม เหมาะสำหรับตัดให้สัตว์กิน ทนร่มเงาได้ดี ขยายพันธุ์ด้วยเมล็ด และแยกกอ ไม่ทนต่อน้ำท่วมขัง มีขนาดของใบและลำต้นใหญ่กว่า และสูงกว่าหญ้ากินนีธรรมดา ใบจะมีลักษณะอ่อนนุ่มกว่า สัตว์ชอบกิน จึงเป็นหญ้าที่ได้รับความสนใจจากเกษตรกรผู้เลี้ยงสัตว์มาก ให้ผลผลิตค่อนข้างสูง และตอบสนองต่อความอุดมสมบูรณ์ของดินและน้ำได้ดี ทนต่อสภาพที่มีร่มเงาได้ดี ขยายพันธุ์ได้ด้วยเมล็ด ใช้เมล็ดอัตรา 1-2 กิโลกรัมต่อไร่ หรือปลูกเป็นหลุม ระยะระหว่างหลุม 50 x 50 เซนติเมตร ส่วนการปลูกด้วยหน่อพันธุ์ ในพื้นที่ 1 ไร่ ใช้หน่อพันธุ์ประมาณ 300-400 กิโลกรัม ปลูกหลุมละ 3 ต้น ใช้ปุ๋ยรองพื้นสูตร 15-15-15 ในอัตรา 50-100 กิโลกรัมต่อไร่ และใส่ปุ๋ยไนโตรเจน หลังเก็บเกี่ยวทุกครั้ง ในอัตรา 10 กิโลกรัมต่อไร่ ควรตัดหญ้าเลี้ยงสัตว์ครั้งแรกหลังปลูก 70 วัน และหลังจากนั้น ควรตัดทุก 30-45 วัน ได้ผลผลิต 1.5-4 ตันต่อไร่

นาย รัตวิ