ตามที่ พล.อ.ฉัตรชัย สาริกัลยะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีนโยบายมุ่งเน้นที่จะปฏิรูปภาคการเกษตร โดยใช้ศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) เป็นกลไกหลักในการขับเคลื่อนประเทศ ซึ่งในปี 2560 ได้เน้นย้ำให้เกิดการปฏิรูปภาคเกษตรสมัยใหม่ เกษตรกรจะต้องร่วมคิด ร่วมทำ รวมกลุ่มบริหารจัดการเพื่อสร้างความเข้มแข็งในภาคเกษตรกรรมยั่งยืน

นายไพศาล สังข์มงคล ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรที่ 5 จังหวัดสงขลา ให้ข้อมูลว่า การดำเนินงาน ศพก. ในพื้นที่ภาคใต้ตอนล่าง โดยเฉพาะยางพารา ซึ่งมีถึง 32 ศูนย์ เน้นการลดต้นทุนการผลิต เพิ่มประสิทธิภาพการผลิต และกิจกรรมเสริมเพิ่มรายได้ให้กับเกษตรกร โดยมีศูนย์ที่ดำเนินการแล้วประสบความสำเร็จสามารถเป็นแบบอย่างให้เกษตรกรผู้ปลูกยางพาราได้ คือ ศพก. อ.เมืองยะลา มีนายธัญญา แก้วเจริญ เกษตรกรต้นแบบเป็นประธานศูนย์

โดยมี หลักสูตรการเรียนรู้ 4 หลักสูตร ได้แก่ การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต การลดต้นทุนการผลิต การทำเกษตรแบบผสมผสาน และการใช้น้ำอย่างรู้คุณค่า มีแปลงเรียนรู้ยางพารา 1 แปลง พื้นที่ 14 ไร่ มีฐานเรียนรู้ 6 ฐาน คือ 1) การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต เป็นการให้ความรู้เรื่องการผลิตยางก้อนถ้วยให้มีคุณภาพ ทำให้เกษตรกรจำหน่ายได้ในราคาที่สูงขึ้น 2) การลดต้นทุนการผลิต เป็นการผลิตปุ๋ยอินทรีย์ใช้ร่วมกับปุ๋ยเคมี เพื่อลดต้นทุนในการซื้อปุ๋ย และการเก็บตัวอย่างดินเพื่อวิเคราะห์ธาตุอาหารในดินเพื่อใช้ปุ๋ยถูกสูตรตรงต่อความต้องการของยางพารา 3) การจัดการโรคยางพารา เป็นการผลิตและขยายเชื้อราไตรโคเดอร์มา เพื่อแก้ไขปัญหาต้นยางตายจากโรครากขาวและโรคใบร่วงจากเชื้อไฟทอปเทอร์รา และการใช้สาร พด. 2 เพื่อแก้ไขปัญหาโรคหน้ายางตายนึ่ง 4) การทำเกษตรผสมผสานในสวนยางพารา ได้แก่ การปลูกพืชร่วมในสวนยางพารา (เนียง สละ ผักเหรียง) การเลี้ยงสัตว์เพื่อเสริมรายได้ในสวนยางพารา การปลูกผักเสริมรายได้ในสวนยางพารา 5) เทคนิคการกรีดยาง เป็นการกรีดยางหน้าสั้นที่ถูกวิธีเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตยางพารา และการลับมีดกรีดยางที่ถูกต้อง เพื่อลดความเสียหายต่อหน้ายางและลดรายจ่ายในการจ้างลับมีดกรีดยาง และ 6) การใช้น้ำอย่างรู้คุณค่า เป็นการทำระบบน้ำแบบแอร์เวย์ เพื่อบริหารจัดการน้ำให้เกิดประโยชน์สูงสุด

ด้าน นายธัญญา แก้วเจริญ ประธานศูนย์ กล่าวว่า หลังจากที่เปิดศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร อำเภอเมืองยะลา ได้มีเกษตรกรและผู้สนใจทั่วไปเข้ามาศึกษาเรียนรู้การทำกิจกรรมต่างๆ ตลอดเวลาโดยจุดเด่นของศูนย์นี้ คือ มีการใช้พื้นที่ในสวนยางพาราให้เกิดประโยชน์สูงสุด ทั้งด้านการเลี้ยงสัตว์ เช่น เป็ดไข่อินทรีย์ ไก่ไข่อินทรีย์ การเลี้ยงสุกร โดยการผสมหยวกกล้วยกับอาหารสุกร รำละเอียด ข้าวสุกและเกลือ เพื่อลดต้นทุนค่าอาหาร ซึ่งสามารถลดค่าอาหารสุกรจากครั้งละ 10 กิโลกรัม เหลือเพียงครั้งละ 2 กิโลกรัม ด้านการประมง เช่น การเลี้ยงปลาดุก การปลูกพืชผสมผสาน การเพาะเห็ดฟาง เห็ดนางฟ้า การเพาะต้นอ่อนจากทานตะวัน ฯลฯ ส่งผลให้มีรายได้จากการทำกิจกรรมต่างๆ เดือนละไม่ต่ำกว่า 15,000 บาท นอกจากนี้นายธัญญา และสมาชิกเครือข่าย ศพก. ยังได้มีการสาธิตและสอนวิธีการทำไข่เค็มพอกสมุนไพร (ใบเตย) โดยใช้วัตถุดิบคือ ไข่เป็ดที่เลี้ยงเองภายในสวนยางพารา สามารถเพิ่มมูลค่าจากฟองละ 3 บาท แปรรูปเป็นไข่เค็ม ขายได้ฟองละ 7 บาท ซึ่งได้รับความนิยมจากผู้บริโภคและมียอดสั่งซื้อจำนวนมาก จึงได้จัดตั้งเป็นกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรแปรรูป ไข่เค็มขึ้น ภายใต้ชื่อการค้า “ไข่เค็มลำยา”

จากการดำเนินงานของศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตรอำเภอเมืองยะลา ทั้งด้านการบริการความรู้
บริการข้อมูล และบริการด้านการเกษตร ส่งผลให้เกษตรกรสามารถลดต้นทุนการผลิตยางพาราโดยเฉพาะค่าปุ๋ย จาก 1,520 บาทต่อไร่ เหลือ 850 บาทต่อไร่ ลดลงถึง 670 บาท (44%) ผลผลิตยางพาราเพิ่มขึ้นจาก 220 กิโลกรัมต่อไร่ เป็น 275 กิโลกรัมต่อไร่ (25%) มี Smart Farmer ต้นแบบ 20 คน และเกษตรกรมีรายได้จากการทำเกษตรผสมผสานในสวนยางพาราเฉลี่ย 75,000 บาทต่อปี

โครงการป้องกันกำจัดศัตรูมะพร้าว (หนอนหัวดำ) ด้วยวิธีผสมผสานแบบครอบคลุมพื้นที่ โดยการมีส่วนร่วมอย่างยั่งยืน ประกอบไปด้วย 4 มาตรการ คือ การสร้างการรับรู้และการมีส่วนร่วม การจัดการศัตรูพืชโดยวิธีผสมผสาน มาตรการทางกฎหมาย และมาตรการเฝ้าระวังสำรวจติดตาม

นายประสงค์ ประไพตระกูล รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวว่า การแก้ปัญหาหนอนหัวดำมะพร้าวอย่างยั่งยืนจะเกิดขึ้นได้ต้องดำเนินการภายใต้มาตรการทั้ง 4 ด้านควบคู่กันไป และต้องดำเนินการตามแผนปฏิบัติงานที่กำหนด โดยเฉพาะการจัดการศัตรูพืชด้วยวิธีผสมผสานนั้น มีทั้งการตัดทางใบและเผาทำลาย การปล่อยแตนเบียนบราคอน การพ่นสารเคมีทางใบกรณีที่มะพร้าวมีความสูงน้อยกว่า 12 เมตร การฉีดสารเคมีเข้าต้นมะพร้าวในกรณีที่ต้นมีความสูงมากกว่า 12 เมตร ซึ่งการใช้สารเคมีเป็นเรื่องที่ต้องให้ความสำคัญอย่างยิ่ง นอกจากต้องใช้สารเคมีอย่างถูกต้องตามหลักวิชาการแล้วยังต้องใช้ในอัตราที่เหมาะสมเท่านั้น เพื่อความปลอดภัยต่อตัวผู้ใช้สารเคมี และความปลอดภัยต่อผลผลิตมะพร้าวด้วย

ทั้งนี้ กรมส่งเสริมการเกษตรได้จัดอบรมวิทยากรหลักการใช้สารเคมีควบคุมศัตรูมะพร้าว (หนอนหัวดำ) โดยเชิญ ดร.พฤทธิชาตปุญวัฒโท หัวหน้ากลุ่มงานวิจัยการใช้สารกำจัดศัตรูพืช กรมวิชาการเกษตรมาถ่ายทอดความรู้เรื่องการใช้สารเคมีควบคุมศัตรูมะพร้าวอย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ พร้อมสาธิตวิธีการฉีดสารเคมีเข้าต้นและการพ่นสารเคมีทางใบ เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจให้กับเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบงานอารักขาพืชสำนักงานเกษตรจังหวัด สำนักงานส่งเสริมและพัฒนาการเกษตร ศูนย์ส่งเสริมเทคโนโลยีการเกษตรด้านอารักขาพืชและเจ้าหน้าที่ส่วนกลาง ผู้ที่จะต้องเป็นวิทยากรไปถ่ายทอดให้กับผู้รับจ้างฉีดสารเคมีเข้าต้นและพ่นทางใบ ถึงขั้นตอน เทคนิควิธีการ รวมทั้งการป้องกันตัวเองให้ปลอดภัยจากสารเคมี เพื่อให้การใช้สารเคมีเกิดประสิทธิภาพสูงสุด สามารถควบคุมการระบาดของศัตรูมะพร้าวลดลง

การอบรมดังกล่าวเป็นการเตรียมความพร้อมให้กับเจ้าหน้าที่เพื่อเป็นวิทยากรหลัก Master Trainer ที่มีความรู้และเกิดความเชื่อมั่นในด้านวิชาการ สามารถนำความรู้ที่ได้ไปอบรมถ่ายทอดสู่เกษตรกรหรือผู้รับจ้างฉีดสารเคมีเข้าต้นและพ่นสารเคมีทางใบ เนื่องจากตามข้อกำหนดผู้รับจ้างต้องผ่านการอบรมตามหลักสูตรของกรมส่งเสริมการเกษตรเท่านั้น ซึ่งต่อจากนี้วิทยากรหลักของกรมส่งเสริมการเกษตรจะลงพื้นที่จัดอบรมให้กับผู้รับจ้างฉีดสารเคมีและพ่นสารเคมีตามแผนที่กำหนดต่อไป

นายประสงค์กล่าวเพิ่มเติมว่า พลเอกฉัตรชัย สาริกัลยะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีความห่วงใยว่าเกษตรกรหรือผู้รับจ้างในพื้นที่จะมีความรู้ในการใช้สารเคมีอย่างถูกต้องหรือไม่รวมถึงถ้าสารเคมีส่งไปในพื้นที่แล้วจะมีความพร้อมในการนำไปใช้ได้ทันทีหรือไม่ เนื่องจากเกรงว่าหากดำเนินการช้าไปหรือไม่เป็นไปตามแผนจะส่งผลต่อสถานการณ์การระบาดของหนอนหัวดำเพิ่มขึ้นกรมส่งเสริมการเกษตร จึงได้เตรียมความพร้อมในทุกด้าน เมื่อการจัดซื้อสารเคมีเรียบร้อยและกระจายส่งมอบให้กับทางสำนักงานเกษตรจังหวัด ก็พร้อมที่แจกจ่ายและดำเนินการกำจัดหนอนหัวดำได้ทันที

สำหรับเกษตรกรที่กำลังประสบปัญหาหนอนหัวดำระบาดทำลายผลผลิตมะพร้าว ก็สามารถนำความรู้ที่ได้รับจากภาครัฐไปปฏิบัติในการช่วยเหลือตนเองเบื้องต้นก่อนได้ ทั้งการสำรวจแปลงตัดทางใบและเผาทำลาย การปล่อยแตนเบียนบราคอนโดยสามารถเข้าไปศึกษาเรียนรู้ได้จากศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชนใกล้บ้าน อย่างไรก็ตาม หากทุกฝ่ายร่วมมือกันอย่างจริงจังจะทำให้ปัญหาหนอนหัวดำมะพร้าวลดลงได้อย่างรวดเร็ว และหมดไปอย่างสิ้นเชิงได้ในที่สุด

“กระท้อน” ผลไม้ขายดีและสร้างกำไรงอกงามอีกชนิดหนึ่งของ นายสมชาย บุญก่อเกื้อ หมอดินอาสา ต.บ้านกร่ำ อ.แกลง จ.ระยอง ที่พลิกฟื้นพื้นที่ 23 ไร่จากสภาพดินที่เสื่อมโทรมและไม่เหมาะสมต่อการทำการเกษตร แต่หลังจากมีการพัฒนาดินตามกระบวนการที่ถูกต้องทำให้ผืนดินแห่งนี้กลายเป็นจุดเรียนรู้ทางการเกษตรที่ดีจุดหนึ่งให้กับเกษตรกรได้เข้ามาศึกษาการทำการเกษตรอย่างถูกต้อง

นายสมชายเล่าย้อนอดีตให้ฟังว่า เริ่มจากการปรับปรุงบำรุงดินตามกระบวนการที่ได้รับคำแนะนำจากหน่วยงานต่างๆ โดยเฉพาะกรมพัฒนาที่ดิน ด้วยการศึกษาการพัฒนาที่ดิน มีการใช้สารอินทรีย์เข้ามาร่วมในกระบวนการปรับปรุงดิน ทั้งปุ๋ยหมัก ปุ๋ยน้ำ แทนการใช้ปุ๋ยเคมี จากดินที่มีค่าความเป็นกรดสูงได้แก้ไขจนค่าความเป็นกรดลดลงตามลำดับ และจากผืนดินที่ไม่สามารถทำการเกษตรใดๆ ได้กลายมาเป็นสวนเกษตรที่มีคนเข้ามาเรียนรู้จำนวนมาก

นายสมชายเล่าต่ออีกว่า เมื่อก่อนตนใช้สารเคมีทำให้ต้นทุนสูง ปัจจุบันได้เปลี่ยนมาทำเป็นสวนอินทรีย์กว่า 70-80เปอร์เซ็นต์แล้ว และในอนาคตจะเปลี่ยนเป็นการปลูกแบบอินทรีย์ทั้งหมด โดยจะผลิตปุ๋ยอินทรีย์ใช้เองจากวัสดุตามธรรมชาติที่มีอยู่แล้ว เช่น กิ่งไม้ เศษไม้ต่างๆ และเก็บไว้ที่ธนาคารปุ๋ย แต่ที่ยังเหลือเป็นเคมีอยู่บ้างนั่นคือมังคุด เนื่องจากจะต้องส่งขายตลาดต่างประเทศยังต้องป้องกันศัตรูพืช ส่วนกระท้อนปลูกด้วยอินทรีย์ทั้งหมด และขายตลาดในประเทศอย่างเดียวเท่านั้น หากพูดถึงเรื่องรายได้เพิ่มจากเมื่อ 3-4 ปี ก่อนที่จะอยู่ที่ 5-6 แสนบาท ขณะนี้เพิ่มเป็นหลักล้านแล้ว

“สำหรับกระท้อนที่ปลูกอยู่มีทั้งหมด 200 ต้น เป็นพันธุ์ “ทองพูน” ซึ่งผลจะเป็นสีทอง รสชาติหวาน เนื้อในนุ่มอร่อยถูกใจผู้บริโภค โดยผลกระท้อนที่นี่จะแบ่งออกเป็นสองไซส์คือเอและบีและสามารถผลิตตามความต้องการได้ เช่น ลูกละ 1 กิโลกรัม ขายกิโลกรัมละ 100 บาท หากมีน้ำหนักลดลงก็จะขายอยู่ที่ กิโลกรัมละ 60 บาท คือขนาดบีหรือไซส์กลาง ผลผลิตที่นี่จะเก็บเกี่ยวปีละครั้งครั้งละ 15-20 ตัน หรือประมาณ 6 หมื่นถุงโดยระยะเวลาในการปลูกจะอยู่ที่ 120-130 วัน ก็เก็บผลผลิตได้ ส่วนความพิเศษของกระท้อนที่นี่ คือ แต่ละลูกจะถูกห่อด้วยถุงเพื่อป้องกันแมลงวันทองขณะที่ลูกยังเป็นสีเขียวเพราะเมื่อมีสีเหลืองแมลงชนิดนี้จะชอบสีและกลิ่น การขายจะขายเป็นลูก ลูกละ 50 บาท ทั้งนี้หมายถึงราคาโดยเฉลี่ย สำหรับการขายกระท้อนจะตั้งราคาเองและขายเฉพาะลูกค้ามารับเองไม่ขายให้กับพ่อค้าคนกลาง” นายสมชาย กล่าวทิ้งท้าย

ที่จังหวัดสุรินทร์ เกษตรกรเมืองช้างปลูกสับปะรดสายพันธุ์ปัตตาเวีย..สำเร็จ!! รสชาติไม่ต่างจากแหล่งกำเนิด ให้ผลผลิตดก เก็บขายสร้างรายได้งาม เฉลี่ยวันละ 1,500-2,000 บาท

ที่บ้านผือน้อย ม.7 ต.รัตนบุรี จ.สุรินทร์ ได้มีการปลูกสับปะรดพันธุ์ปัตตาเวียได้รสชาติหวานฉ่ำเป็นผลสำเร็จ ไม่ต่างจากแหล่งกำเนิดจากจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ … จนเก็บขายแทบไม่ทัน ซึ่งสวนสับปะรดที่ว่านี้เป็นของสองสามีภรรยา คือ นายอุดม เทพบุตร อายุ 54 ปี และนางสม เทพบุตร อายุ 50 ปี อยู่บ้านเลขที่ 7 ม.7 บ้านผือน้อย ต.รัตนบุรี อ.รัตนบุรี จ.สุรินทร์

โดยนางสม ได้เปิดเผยว่า แต่เดิมตนและสามีได้ไปทำงานรับจ้างดูแลสวนสับปะรดอยู่ที่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เมื่อ 3 ปีก่อน แต่ต่อมาได้คิดที่จะพาครอบครัวกลับมาอยู่บ้านที่จังหวัดสุรินทร์ จึงได้นำเอาสับปะรดพันธุ์ปัตตาเวียกลับมาลองปลูกที่บ้าน ซึ่งต่อมาทางราชการได้มีโครงการแจกที่ทำกินให้กับราษฎรที่ไร้ที่ทำกิน ในโครงการปลูกป่าอนุรักษ์พันธุ์ไม้มีค่าประจำถิ่น “9 ตามรอยพระบาท ศาสตร์พระราชา” โดยใช้หลักสร้างป่าสร้างรายได้ ตามแนวพระราชดำริของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี โดยจัดสรรให้ราษฎรเข้าไปทำกินได้ครอบครัวละ 4 ไร่ โดยให้ปลูกป่าและร่วมกันดูแลรักษาป่าให้กับโครงการฯด้วย

โดยมีพื้นที่ว่างที่เหลือจากการปลูกป่า ก็ให้ราษฎรปลูกอะไรก็ได้เพื่อทำกิน ซึ่งส่วนใหญ่จะปลูกมันกัน แต่ตนคิดว่าน่าจะลองนำเอาสับปะรดพันธุ์ปัตตาเวียไปทดลองปลูกดู ซึ่งการปลูกในระยะแรกก็ยังไม่ได้ผล เพราะยังปรับสภาพดินไม่ได้ จึงทำให้สับปะรดมีรสชาติเปรี้ยว แต่ในปีต่อมาผลผลิตเริ่มดีขึ้น เนื่องจากตนได้ปรับสภาพดินให้เข้ากับสภาพที่สับปะรดสายพันธุ์นี้ต้องการได้เป็นผลสำเร็จ จึงทำให้สับปะรดพันธุ์ปัตตาเวียที่ตนปลูก มีรสชาติหวานฉ่ำเท่ากับแหล่งปลูกเดิมที่จังหวัดประจวบฯ และสามารถเก็บไปขายได้ราคาดีอีกด้วย

นางสม ยังได้กล่าวอีกว่า ทุกวันนี้ตนและสามีก็ได้เก็บเอาสับปะรดไปขายทุกวัน โดยเอาใส่รถมอเตอร์ไซค์พ่วงข้างไปขายตามหมู่บ้านต่างๆ  ในราคากิโลกรัมละ 15 บาท ทำให้มีรายได้เฉลี่ยวันละ 1,500 บาท ถึง 2,000 บาท โดยในช่วงแรกนี้ตนยังไม่ขายผ่านพ่อค้าคนกลาง เนื่องจากเพิ่งประสบผลสำเร็จและเริ่มจะมีผลผลิตออก โดยขณะนี้ตนได้ปลูกไปแล้วจำนวน 8,000 ต้น ในพื้นที่ 2 ไร่ ซึ่งกำลังให้ผลผลิตและกำลังจะขยายพื้นที่ปลูกเพิ่มอีก 2 ไร่ ให้เต็มพื้นที่ที่ได้รับจัดสรรมาและหากปลูกให้ถี่ขึ้นอีก ก็จะสามารถปลูกได้ถึง 2 หมื่นต้น  ซึ่งถ้าหากเป็นเช่นนั้น  ก็จะสามารถมีผลผลิตส่งให้กับพ่อค้าที่จะมารับซื้อถึงไร่ได้ โดยไม่ต้องเก็บไปขายเองทุกวันและยังจะสามารถมีเวลาเร่งให้สับปะรดมีผลผลิตออกได้เร็วและมากขึ้นกว่านี้อีกด้วย ซึ่งหากมีพ่อค้าสนใจที่จะมารับไปจำหน่ายต่อ ก็สามารถติดต่อมาได้ที่เบอร์ 087-1591185 (นางสม เทพบุตร)

กลุ่มยุวเกษตรกรโรงเรียนบ้านห้วยยาง เผยผลการดำเนินงานในกิจกรรมด้านเกษตรโดยนำปรัชญาของเศรษฐกิจพอพียงมาประยุกต์ใช้ในการทำงาน และเน้นการนำความรู้และเทคโนโลยีจากภูมิปัญญาท้องถิ่นมาใช้ มุ่งเน้นกระบวนการปฏิบัติจริงและเรียนรู้ร่วมกัน พร้อมทั้งฝึกฝนทักษะการเป็นผู้นำให้แก่สมาชิก ส่งผลให้ปัจจุบันเกิดความรักสำนักในอาชีพเกษตรกรรมด้วยการขยายผลกิจกรรมด้านการเกษตรจากโรงเรียนสู่ครอบครัว

นายสมชาย ชาญณรงค์กุล อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร เปิดเผยว่า การดำเนินงานพัฒนายุวเกษตรกร นับเป็นงานส่งเสริมอีกด้านหนึ่งที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้ดำเนินงานมาเป็นเวลาต่อเนื่องกว่า 65 ปี ที่ประเทศไทยดำเนินการส่งเสริมการรวมตัวกันของเด็กและเยาวชน พร้อมทั้งกรมส่งเสริมการเกษตรได้ถือว่าการพัฒนายุวเกษตรกรเป็นภารกิจหลักของกรมส่งเสริมการเกษตร โดยการรับสมัครเด็กและเยาวชน ช่วงอายุ 10 – 25 ปี มีความสนใจด้านการเกษตร  รวมกันเป็น “กลุ่มยุวเกษตรกร” เพื่อพัฒนาความรู้และทักษะอาชีพการเกษตร มุ่งหวังให้ยุวเกษตรกรมีความสามารถและมีความพร้อมในการสืบทอดอาชีพด้านการเกษตรอย่างมั่นคงและยั่งยืนในยุคดิจิตอล

สำหรับยุวเกษตรกรโรงเรียนบ้านห้วยยาง  ตำบลเขาขลุง  อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี ตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2543 ซึ่งนับเป็นอีกหนึ่งกลุ่มยุวเกษตรกรที่มีความก้าวหน้าในการดำเนินกิจกรรมได้เป็นที่น่าพอใจ นอกจากการน้อมนำปรัชญาของเศรษฐกิจพอพียงมาประยุกต์ใช้ พร้อมกับการบริหารจัดการกลุ่มอย่างเป็นระเบียบแบบแผน มีการแบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบเกี่ยวกับการปฏิบัติอย่างชัดเจนตามความสนใจ และความถนัดของสมาชิกและยึดหลักการมีบทบาทส่วนร่วมตามแนวประชาธิปไตย โดยมีการจัดทำบัญชีรายรับ – รายจ่าย และการจัดสรรผลกำไรให้สมาชิกตามหลักสหกรณ์ ส่งผลให้สามารถขยายผลการดำเนินกิจกรรมด้านการเกษตรจากโรงเรียนไปสู่ครอบครัวของยุวเกษตรกรได้เป็นผลสำเร็จ รวมทั้งเด็กมีความเข้าใจและรักในอาชีพเกษตรกรรม

ปัจจุบันโรงเรียนดังกล่าวมีสมาชิกยุวเกษตรกรจำนวน 30 คน เป็นกลุ่มยุวเกษตรกรดีเด่นระดับจังหวัด ปี 2560 มีการดำเนินกิจกรรมทางการเกษตร ประกอบด้วย การทำนาข้าว การปลูกผักอินทรีย์  การทำปุ๋ยหมักชีวภาพ การทำน้ำหมักชีวภาพ การทำสมุนไพรไล่แมลง การเลี้ยงปลาดุกในบ่อขนาดเล็กปูด้วยพลาสติก การเพาะเห็ดฟางกองเตี้ย การเพาะเห็ดนางฟ้า การเพาะถั่วเขียว การเพาะเห็ดฟางตะกร้า การเพาะชำพืชสมุนไพร การเพาะเมล็ดพันธุ์พืชผักสวนครัว การผลิตข้าวกล้องไรซ์เบอรี่ การปลูกข้าวนาโยน และสีข้าว การแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร : ข้าวไรซ์เบอรี่ทำข้าวกล้อง ขนมครก ขนมดอกจิก แหนมเห็ด

นายสมชาย กล่าวเพิ่มเติมว่า ทั้งนี้ในปี 2560 กรมส่งเสริมการเกษตร ได้ร่วมกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน  จังหวัดนครปฐม เตรียมจัดงานชุมนุมยุวเกษตรกรและที่ปรึกษายุวเกษตรกรระดับประเทศ ประจำปี 2560 ขึ้น ระหว่างวันที่ 1 – 5 กรกฎาคม 2560 ณ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม  เพื่อรำลึกถึงความสำคัญของการดำเนินงานด้านการเกษตรศึกษา และการส่งเสริมงานด้านเยาวชนเกษตรที่ดำเนินงานมายาวนานกว่า 1 ทศวรรษ และสืบสานพระราชปณิธานในการพัฒนาด้านการเกษตรของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชการที่ 9 รวมถึงส่งเสริมกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกลุ่มยุวเกษตรกรตลอดจนขับเคลื่อนการพัฒนางานยุวเกษตรกรเชื่อมโยงภาคีเครือข่ายด้านการพัฒนางานเยาวชนในภาคการเกษตร

โดยวันงานจะจัดขึ้นระหว่างวันที่1-5 กรกฎาคม 2560 ณ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน ภายใต้หัวข้อ “I’m proud to be a 4-H’er”  กิจกรรมภายในงาน  ประกอบด้วย การจัดแสดงนิทรรศการเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร และสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี  การจัดแสดงนิทรรศการผลงานของกลุ่มยุวเกษตรกรต้นแบบ และหน่วยงานภาคีจากภาครัฐ ภาคเอกชน และสถาบันการศึกษาในด้านการพัฒนาเยาวชนในภาคการเกษตร ได้แก่ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน  มหาวิทยาลัยแม่โจ้  และมหาวิทยาลัยขอนแก่น  รวมถึงนิทรรศการของผู้เข้าร่วมงานค่ายเยาวชน (4-H Summer Camp) ในแถบภูมิภาคอาเซียนและเอเชียแปซิฟิกจำนวน 17 ประเทศ นอกจากนี้ ยังมีกิจกรรมประกวดแข่งขันด้านการเกษตร ได้แก่  การประกวดโครงการนวัตกรรมการเกษตร การประกวดคลิปวีดีโอแนะนำ 4-H Club การประกวดแข่งขันเรียงเมล็ดพืชเป็นภาพ การแข่งขันการพูดในที่ชุมชน การแข่งขันตอบปัญหาทางการเกษตร และการแข่งขันทักษะการปฏิบัติด้านการเกษตร รวมถึงเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ผลงานดีเด่นของกลุ่มยุวเกษตรกรต้นแบบและนำเสนอผลการดำเนินงานส่งเสริมและพัฒนายุวเกษตรกรของกรมส่งเสริมการเกษตร โดยมีสมาชิกยุวเกษตรกรและที่ปรึกษาจาก 77 จังหวัดรวมกว่า 750 คน

กรมส่งเสริมการเกษตร แจงผลการดำเนินการป้องกันกำจัดหนอนหัวดำ ศัตรูสำคัญของมะพร้าวมั่นใจ ศัตรูมะพร้าวเราเอาอยู่ เป็นไปตามขั้นตอนการกำจัด โปร่งใส ตรวจสอบได้ ภายใต้การทำงานอย่างต่อเนื่องจนถึงขณะนี้

นายสมชาย  ชาญณรงค์กุล  อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร เปิดเผยว่า พื้นที่ปลูกมะพร้าวของประเทศไทย มี 29  จังหวัด พื้นที่  1,113,590 ไร่ พบการระบาดของหนอนหัวดำ ณ วันที่ 15 พค 60 จำนวน 109,409 ไร่ คิดเป็น 9% ที่เป็นจุดไข่แดงของการระบาดมาก โดยใช้มาตรการ 5 มาตรการ ได้แก่ มาตรการในการสร้างการรับรู้ และการมีส่วนร่วม มาตรการจัดการศัตรูพืชผสมผสาน มาตรการทางกฎหมาย มาตรการเฝ้าระวังและสำรวจ  และมาตรการสร้างสวนใหม่และการปลูกพืชหลากหลาย  ในพื้นที่ที่พบการระบาดมาก โดนกรมฯได้จัดสัปดาห์รณรงค์ถ่ายทอดเทคโนโลยี เพื่อให้ เกษตรกรเจ้าของสวน ตระหนักถึงความสำคัญและเข้าใจวิธีการป้องกันและกำจัดอย่างถูกต้องและเหมาะสม รวมทั้งให้ความร่วมมือกับหน่วยงานราชการในการสำรวจและกำจัดอย่างจริงจัง

สำหรับการกำจัด ในระยะเร่งด่วน กรมฯได้ดำเนินการให้ความรู้เกษตรกรในการตัดทางใบมะพร้าวและเผาทำลาย เพื่อตัดวงจรการระบาดของหนอนหัวดำทำให้ลดและควบคุมการระบาดไปได้ในระดับหนึ่ง การผลิตแตนเบียน ศัตรูสำคัญของหนอนหัวดำมะพร้าว เป็นวิธีการควบคุมและกำจัดที่สำคัญ ซึ่งกรมฯ ได้ดำเนินการให้ ศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชนทั่วประเทศ ผลิตและขยายพันธ์ ดำเนินการครบทุกพื้นที่แล้ว โดยดำเนินการปล่อยไปแล้ว 31.4 ล้านตัว ในอัตราไร่ละ 200 ตัว ต่อเนื่อง 8 เดือน จะสิ้นสุดในเดือนเมษายน 2561 รวมแตนเบียนที่จะปล่อยทั้งสิ้นราว 286 ล้านตัว พบว่าวิธีการทั้งสองเห็นผลดี เช่น ในพื้นที่ ศพก อ.วัดเพลง จ.ราชบุรี

ทั้งนี้การดำเนินการในการซื้อสารเคมีฉีดเข้าลำต้น เพื่อทำลายให้สิ้นซาก ได้ปฏิบัติตามระเบียบอย่างเคร่งครัดด้วยการจ้างโดยวิธี e-biding  ซึ่งเป็นไปตามแผนการกำจัดที่ร่วมกันระหว่างกรมส่งเสริมการเกษตรกับกรมวิชาการเกษตร ในขณะเดียวกัน ได้ดำเนินการรับสมัครและอบรมเกษตรกร เตรียมฉีดสารเข้าลำต้น เพื่อให้เกิดความเชี่ยวชาญ และเกิดประสิทธิภาพสูงสุด พร้อมดำเนินการในทุกพื้นที่เป้าหมาย

สำหรับการป้องกัน อื่นๆ เช่น การดำเนินการสร้างสวนใหม่ทดแทนสวนเก่า กรมฯได้ดำเนินการมาอย่างต่อเนื่อง และกำชับเจ้าหน้าที่ดูแลเกษตรกรอย่างใกล้ชิด เพื่อให้เกษตรจัดการสวนให้ถูกต้อง หากพบการระบาด ให้แจ้งเจ้าหน้าที่เกษตรทันที หรือติดต่อ สำนักงานเกษตรอำเภอใกล้บ้านท่าน