สถานการณ์การผลิตข้าวใน 7 จังหวัดภาคใต้ตอนล่างมีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่อง โดยปี 2559 มีพื้นที่เพาะปลูกจำนวน 524,562 ไร่ และพื้นที่เก็บเกี่ยว 520,300 ไร่ มีผลผลิตรวม 91395 ตัน และมีผลผลิตเฉลี่ย 409 กิโลกรัมต่อไร่ เนื่องจากมีการใช้เทคโนโลยีการผลิตค่อนข้างน้อย ในขณะที่ต้นทุนการผลิตสูงและปัญหาโรคแมลงศัตรูข้าวมีแนวโน้มการระบาดรุนแรงมากขึ้น

นายจตุรงค์ พรหมวิจิต นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรชำนาญการพิเศษ สำนักงานส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรที่ 5 จังหวัดสงขลา กรมส่งเสริมการเกษตร เปิดเผยว่า การผลิตข้าวในภาคใต้ตอนล่าง มี 2 ประเภท คือผลิตเพื่อบริโภคและผลิตเพื่อการค้าโดยเกษตรกรที่ผลิตเพื่อบริโภคมักจะใช้ข้าวพันธุ์พื้นเมืองเป็นหลักเช่น ข้าวสังข์หยด ข้าวพันธุ์มาเลย์ซีบูกันตัง ข้าวเล็บนก และมีการใช้ข้าวพันธุ์ส่งเสริมบ้างเช่น ข้าวหอมปทุมธานี 1 เป็นต้น ข้าวที่ผลิตเพื่อบริโภคเกษตรกรจะตากแดด 2-3 แดดและเก็บรักษาไว้ในโรงเรือน ส่วนเกษตรกรที่ผลิตเพื่อการค้าจะใช้พันธุ์เฉี้ยงพัทลุง หอมปทุมธานี 1 ชัยนาท 1 พิษณุโลก 2 ตระกูล กข เช่น กข 5 29 34 และ 47 เป็นต้น ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นข้าวเมล็ดแข็ง ที่ผู้บริโภคไม่นิยม เกษตรกรส่วนใหญ่จะจำหน่ายที่หน้าแปลง ไม่มีการตากแดดเพื่อลดความชื้น หรือการเก็บไว้ในยุ้งฉางเพื่อชะลอการจำหน่าย ทำให้เกษตรกรมักถูกกดราคาจากพ่อค้าคนกลางที่มารับซื้อทุกปีดังนั้นเกษตรกรจะต้องปรับแนวคิดการทำนาใหม่ โดยมุ่งเน้นการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตข้าว เพื่อการพึ่งพาตนเองอย่างยั่งยืน ด้วยการการลดต้นทุนการผลิตข้าว โดยมีแนวทางปฏิบัติคือ ลดการใช้อัตราเมล็ดพันธุ์และเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ใช้เอง เกษตรกรต้องใช้เมล็ดพันธุ์ที่ดีบริสุทธิ์ ไม่มีเมล็ดอื่นปลอมปน โดยปกติอัตราการใช้เมล็ดพันธุ์ที่เหมาะสมสำหรับนาหว่านสำรวยประมาณ 14-15 กิโลกรัมต่อไร่ นาหยอดดินแห้งและหยอดน้ำตมอัตรา 8-10 กิโลกรัมต่อไร่ ลดการใช้ปุ๋ยเคมีโดยการใช้ปุ๋ยเคมีตามค่าวิเคราะห์ดินและการผสมปุ๋ยใช้เอง มีการประเมินตรวจวิเคราะห์ความอุดมสมบูรณ์ หรือการวิเคราะห์หาปริมาณธาตุอาหารในดินก่อนการปลูกพืช รวมถึงการปรับปรุงบำรุงดิน เป็นหัวใจหลักของระบบเกษตรกรรมที่ยั่งยืน ถ้าดินมีความอุดมสมบูรณ์ผลผลิตที่ได้จะดี มีคุณภาพสูง ต้นทุนการผลิตต่ำ โดยการใช้ปุ๋ยพืชสดเช่นปลูกปอเทืองและไถกลบเมื่อออกดอก แหนแดง สาหร่ายในนาข้าว และการใช้ปุ๋ยอินทรีย์ชีวภาพ เป็นต้น

นอกจากนี้ การรวมกลุ่มเพื่อการผลิต เช่น การใช้เครื่องจักรกล การซื้อปัจจัยการผลิต ในรูปนาแปลงใหญ่การทำนาในภาคใต้ตอนล่าง มีต้นทุนการผลิตที่สูง ปัจจัยที่สำคัญคือค่าเมล็ดพันธุ์ ค่าปุ๋ยเคมีและการจ้างเครื่องจักรกลการเกษตรทั้งรถไถนา และรถเกี่ยวข้าว เนื่องจากเป็นปัจจัยที่มีราคาแพง และเกษตรกรมีความจำเป็นต้องใช้ การซื้อปัจจัยการผลิต และจ้างเครื่องจักรกลทางการเกษตร ถ้าต่างคนต่างซื้อและจ้างจะได้ราคาทั่วไปตามท้องตลาดแต่ถ้าเกษตรกรมีการรวมกลุ่มกัน หรือซื้อในรูปกลุ่ม จะมีอำนาจในการต่อรองด้านราคาให้ต่ำลงได้ เช่นการซื้อเมล็ดพันธุ์ข้าวจากศูนย์ผลิตเมล็ดพันธุ์ของทางราชการ เกษตรกรจะได้ส่วนลดอย่างน้อย 5% ส่วนการซื้อปุ๋ย หรือการใช้เครื่องจักรกลทางการเกษตรก็เช่นกันเกษตรกรสามารถต่อรองราคากับร้านค้าหรือบริษัทที่จำหน่าย หรือให้เช่าบริการเครื่องจักรกลในราคาที่ต่ำกว่าท้องตลาดได้

ทั้งนี้ เกษตรกรทำนาในภาคใต้ตอนล่างมักประสบปัญหาขาดทุนมาโดยตลอด เนื่องจากสภาพปัญหาต้นทุนการผลิตสูง ในขณะที่ผลผลิตต่อไรต่ำ ประสบกับภัยธรรมชาติบ่อยครั้ง และปัญหาราคาข้าวตกต่ำจากข้ออ้างข้าวมีความชื้น และสิ่งปลอมปนสูง ดังนั้น
เกษตรกรทำนาในภาคใต้ตอนล่าง จึงควรปรับแนวคิดและวิธีการผลิตที่มุ่งเน้นเพื่อการบริโภค และแปรรูปเป็นหลัก ไม่เน้นการผลิตเพื่อการจำหน่ายข้าวเปลือกกับโรงสีและนายทุน ถึงแม้ว่าภาคไต้จะเป็นพื้นที่ที่ผลิตข้าวไม่เพียงพอกับผู้บริโภค แต่ไม่เป็นข้อได้เปรียบในการจำหน่ายข้าวได้ราคาสูงกว่าพื้นที่อื่นๆ แต่การปรับแนวคิดการผลิตข้าวของเกษตรกรจะช่วยแก้ปัญหาได้อย่างยั่งยืน โดยใช้วิธีการลดต้นทุนการผลิตดังที่กล่าวมา มีการจัดการพื้นที่ไม่ให้มีวัชพืช และสิ่งปลอมปนในผลผลิตข้าว มีการตากข้าวเปลือกเพื่อลดความชื้น จัดทำยุ้งฉางเพื่อพักเก็บและยืดอายุการเก็บผลผลิตให้นานขึ้น มีการแปรรูปผลผลิตเป็นข้าวสารและผลิตภัณฑ์จำหน่าย ในท้องถิ่นและพื้นที่ใกล้เคียง โดยอาจมีการรวมกลุ่มกันตั้งโรงสีข้าวในชุมชนเพื่อการพึ่งพาตนเองอย่างยั่งยืน เก็บข้าวในยุ้งฉางหรือหันมาแปรรูปทำการตลาดและจำหน่ายเอง จะช่วยลดปริมาณข้าวเปลือกในตลาดให้น้อยลง สามารถช่วยผลักดันให้ราคาข้าวเปลือกในตลาดเพิ่มสูงขึ้นอีกทางหนึ่ง

“การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตข้าวอย่างยั่งยืน เป็นแนวทางที่เกษตรกรสามารถดำเนินการได้และสามารถแก้ปัญหาการทำนาได้อย่างสัมฤทธิผล แต่เกษตรกรจะต้องมีแนวคิดในการพัฒนาที่มุ่งเน้นแก้ไขปัญหาของตนเองอย่างเป็นระบบ มีความมุ่งมั่นที่จะเอาชนะปัญหาอุปสรรคที่เป็นอยู่ ต้องมีความรู้เชิงวิทยาศาสตร์และระบบธุรกิจเข้ามาเกี่ยวข้อง จะต้องปรับเปลี่ยนระบบแนวคิดจากเดิมค่อนข้างชัดเจน มีการผลิตเชิงประณีตมีมุมมองการพึ่งพาตนเองเป็นหลัก และใช้หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเป็นกรอบในการขับเคลื่อน”นายจตุรงค์ กล่าว

26 เม.ย.60 นายธีธัช สุขสะอาด ผู้ว่าการการยางแห่งประเทศไทย (กยท.) เปิดเผยว่าในการประชุมคณะกรรมการนโยบายยางธรรมชาติ (กนย.) ครั้งที่ 1/2560 ที่ทำเนียบรัฐบาล โดยมี พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี และหัวหน้า คสช. เป็นประธานการประชุม นายกรัฐมนตรีได้เน้นย้ำนโยบายการลดพื้นที่ปลูกยางและเพิ่มสัดส่วนการใช้ยางในประเทศให้มากขึ้น พร้อมกับย้ำต่อที่ประชุมว่า ราคายางพาราในขณะนี้ อยู่ในเกณฑ์ที่รับได้ ขอให้ใช้เวลานี้ให้เกิดประโยชน์ในการปรับโครงสร้างทางการเกษตรเรื่องของยางพาราให้เข้ารูปเข้ารอยให้เร็วที่สุด

อย่างไรก็ตามการประชุมครั้งนี้ที่ประชุมเห็นชอบให้ขยายเวลา โครงการสนับสนุนสินเชื่อเป็นเงินทุนหมุนเวียนให้สถาบันเกษตรกรเพื่อรวบรวมยางพาราภายใต้แนวทางยางพาราทั้งระบบ วงเงินสินเชื่อ 1 หมื่นล้านบาท ซึ่งโครงการดังกล่าวได้สิ้นสุดไปเมื่อวันที่ 31 มีนาคมที่ผ่านมา แต่เกษตรกรและสถาบันเกษตรกรบางส่วนยังไม่สามารถคืนเงินให้กับธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) ได้ทั้งหมด จึงจำเป็นต้องขยายระยะเวลาออกไปจนถึง 31 มีนาคม 2563 จะได้ดำเนินการตามหลักเกณฑ์ได้อย่างถูกต้อง และเกิดประสิทธิภาพสูงสุด

พร้อมทั้งขยายเวลาโครงการสร้างความเข้มแข็งให้เกษตรกรชาวสวนยาง ซึ่งมีการช่วยเหลือไปแล้วแบ่งเป็น เจ้าของสวนยาง จำนวน 711,839 ครัวเรือน และ คนกรีดยาง จำนวน 675,790 ครัวเรือน ยังมีเกษตรกรที่เข้าข่ายได้รับสิทธิ์ยังตกค้างอยู่อีกประมาณ 11,460 ครัวเรือน ที่ประชุมจึงอนุมัติให้มีการขยายระยะเวลาโครงการเวลาออกไปอีก 90 วัน นับถัดจากวันที่ ครม. มีมติเห็นชอบ รวมไปถึง  โครงการพัฒนาศักยภาพสถาบันเกษตร เพื่อรักษาเสถียรภาพราคายาง และ โครงการสร้างมูลภัณฑ์กันชนรักษาเสถียรภาพราคายาง ที่ประชุมมีมติอนุมัติขยายระยะเวลาไปถึงวันที่ 31 พฤษภาคม 2563 เพื่อให้กระบวนการดำเนินงานทั้งหมดเป็นไปด้วยความเรียบร้อย ทั้งนี้ โครงการทั้งหมดจะถูกนำเข้าในที่ประชุม ครม. เพื่อผ่านความเห็นชอบอีกครั้ง

นอกจากโครงการที่สนับสนุนและช่วยเหลือเกษตรกรและสถาบันเกษตรกรแล้ว ที่ประชุมได้อนุมัติ โครงการสนับสนุนสินเชื่อเป็นเงินทุนหมุนเวียนแก่ผู้ประกอบกิจการยาง ซึ่งกลุ่มเป้าหมายในโครงการนี้เป็นกลุ่มผู้ประกอบการแปรรูปน้ำยางข้น เนื่องจากอุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์ยางเป็นอุตสาหกรรมที่มีความสำคัญต่อเศรษฐกิจของประเทศ โดยในปี 2558 ประเทศไทยผลิตยางพาราได้ประมาณ 4.47 ล้านตัน มูลค่าส่งออกรวมประมาณ 4 แสนล้านบาทเศษ เป็นรายได้ที่ส่งผลต่อผลิตภัณฑ์มวลรวม (GDP) ของประเทศไทย ซึ่งสถานการณ์การผลิตและการใช้ยางพาราของโลกมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่ในสภาวะที่เศรษฐกิจโลกเผชิญปัญหานั้น พบว่าปริมาณการผลิต และปริมาณการใช้ยางพาราไม่สมดุลกัน เกิดความผันผวนของราคายางตั้งแต่ปลายปี 2554 จนถึงปัจจุบัน

ดังนั้นเพื่อให้การแก้ไขปัญหาราคายาง และเพิ่มประสิทธิภาพ พร้อมลดภาระงบประมาณของรัฐบาล โดยอาศัยความร่วมมือจากผู้ประกอบกิจการยางให้มีการการดูดซับยางพาราออกจากระบบนำมาเก็บสต็อกของผู้ประกอบการในลักษณะหมุนเวียน (moving stock) เป็นการลดปริมาณยางในตลาด ซึ่งจะส่งผลให้ราคายางในตลาดปรับตัวเพิ่มขึ้น และมีเสถียรภาพมากขึ้นอันจะเป็นผลดีต่อรายได้ของเกษตรกรชาวสวนยางที่เพิ่มขึ้น  สำหรับโครงการสนับสนุนสินเชื่อ เป็นเงินทุนหมุนเวียนแก่ผู้ประกอบกิจการยาง โดยรัฐบาลจะสนับสนุนด้วยการชดเชยดอกเบี้ยในอัตราไม่เกินร้อยละ 3 กับผู้เข้าร่วมโครงการฯ หรือคิดเป็นเงินช่วยเหลือจำนวนไม่เกิน 300 ล้านบาท จากวงเงินกู้ 1 หมื่นล้านบาท ให้กับผู้ประกอบการที่กู้เงินธนาคารใดๆ ก็ตาม เพื่อเป็นการผลักดันราคายางให้สูงขึ้น

ผู้ว่าการ กยท. กล่าวถึงประเด็นปัจจัยพื้นฐานของยางธรรมชาติในตลาดโลก ปี 2560 พบว่า ปัจจุบันปริมาณการใช้ยางของโลกมีอยู่ประมาณ 12.7 ล้านตัน เมื่อเปรียบเทียบกับปริมาณสต๊อกยางในตลาดโลกในช่วงไตรมาสแรกของปี 2560 มีอยู่ประมาณ 2.3 ล้านตัน คาดว่ายังมีความต้องการใช้มากกว่าค่าเฉลี่ยมาตรฐาน และเมื่อเปรียบเทียบราคายางในขณะนี้กับปีที่แล้วพบว่าสูงขึ้นกว่า 100% โดยราคายางแผ่นรมควัน ชั้น 3 ในเดือนมกราคมปีที่แล้ว อยู่ที่กิโลกรัมละ 30-40 บาท แต่ในที่ช่วงนี้ ราคายางอยู่ที่ประมาณกิโลกรัมละ 70 กว่าบาท ทั้งนี้ช่วงที่ผ่านมา ราคายางอาจมีความแกว่งตัว ซึ่งมีสาเหตุจากการเก็งกำไรล่วงหน้า ทั้งที่ปัจจัยพื้นฐานยังคงเป็นบวก จึงขอฝากให้ติดตามข้อมูลและสถานการณ์ยางพาราอย่างใกล้ชิด

กรมพัฒนาที่ดิน เร่งขับเคลื่อนการพัฒนาเกษตรอินทรีย์ เผยใช้ระบบการรับรองแบบมีส่วนร่วม (Participatory Guarantee System: PGS) เป็นใบเบิกทางสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภค คาดสามารถยกระดับสินค้าเกษตรอินทรีย์ไทยสู่ความเข้มแข็งและยั่งยืนได้

นายเข้มแข็ง ยุติธรรมดำรง รองอธิบดีกรมพัฒนาที่ดิน เปิดเผยว่า ปี พ.ศ. 2560 กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้กำหนดให้เป็น “ปีแห่งการยกระดับมาตรฐานสินค้าเกษตรสู่ความยั่งยืน” พร้อมกับให้ทุกหน่วยงานในกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เร่งขับเคลื่อนงานเพื่อยกระดับคุณภาพมาตรฐานสินค้าเกษตรทั้งระบบ โดยในปี 2560 กรมพัฒนาที่ดินมีแผนการดำเนินงานมุ่งเน้นไปที่การพัฒนากลุ่มเกษตรกรฯ ให้เข้าสู่ระบบมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ โดยกรมพัฒนาที่ดิน ได้จัดทำโครงการพัฒนากลุ่มเกษตรกรสู่การรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ขึ้น มีวัตถุประสงค์เพื่อให้การสนับสนุนกลุ่มเกษตรกรที่มีความพร้อมและสมัครใจเข้าสู่การรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ ซึ่งมีเจ้าหน้าที่ของกรมพัฒนาที่ดินทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาด้านเกษตรอินทรีย์ให้กับกลุ่มเกษตรกร

โดยจะมีการถ่ายทอดองค์ความรู้การผลิตเกษตรอินทรีย์ตามมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ การขับเคลื่อนกระบวนการรับรองแบบมีส่วนร่วม PGS ให้กับกลุ่มเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการ จำนวน 200 กลุ่ม เกษตรกร 1,000 ราย พื้นที่ 10,000 ไร่ ใน 50 จังหวัด พร้อมกันนั้นก็จะมีการจัดตั้งศูนย์เรียนรู้เกษตรอินทรีย์ PGS จำนวน 10 แห่ง ใน 8 จังหวัด และจัดฝึกอบรมด้านเกษตรอินทรีย์ จำนวน 3 หลักสูตร คือ หลักสูตร “รอบรู้เกษตรอินทรีย์” หลักสูตร “การขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์ด้วยระบบการรับรองแบบมีส่วนร่วม” และหลักสูตร “เทคนิคการตรวจเยี่ยมฟาร์มเพื่อนในกระบวนการรับรองแบบมีส่วนร่วม” ซึ่งมีกลุ่มเป้าหมาย คือ บุคคลทั่วไป เจ้าหน้าที่กรมพัฒนาที่ดิน และเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการ

สำหรับการขับเคลื่อนการพัฒนาเกษตรอินทรีย์ดังกล่าวได้มีการประชุมเชิงปฏิบัติการ “ขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์กรมพัฒนาที่ดิน” เพื่อชี้แจงนโยบายเกษตรอินทรีย์และแนวทางการดำเนินงานโครงการเกษตรอินทรีย์ปี 2560 รวมถึงบทบาทหน้าที่ของมิสเตอร์เกษตรอินทรีย์ ซึ่งจะทำหน้าที่เป็นวิทยากรแกนหลักในการถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการพัฒนาที่ดินและเกษตรอินทรีย์ ที่ได้รับจากการอบรมให้กับเจ้าหน้าที่ในหน่วยงานที่ไม่ได้เข้ารับการฝึกอบรม และหน่วยงานอื่นๆ ทั้งยังเป็นผู้รับผิดชอบหลักในการดำเนินงานโครงการเกษตรอินทรีย์ของกรมพัฒนาที่ดิน ประกอบด้วย โครงการพัฒนากลุ่มเกษตรกรสู่การรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ โครงการจัดตั้งศูนย์เรียนรู้เกษตรอินทรีย์ PGS การเก็บข้อมูลกลุ่มเกษตรกรทำเกษตรอินทรีย์ เพื่อจัดทำฐานข้อมูลเกษตรอินทรีย์ และงานวิจัยเกี่ยวข้องกับเกษตรอินทรีย์ รวมทั้งเป็นผู้รับผิดชอบดำเนินการพัฒนาเกษตร กลุ่มเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการ ให้สามารถเข้าสู่การรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ โดยใช้กระบวนการรับรองแบบมีส่วนร่วม PGS โดยภาพรวมจะคอยเป็นพี่เลี้ยงให้คำปรึกษาทางวิชาการ ให้คำแนะนำสนับสนุนช่วยเหลือให้กลุ่มเกษตรกรพัฒนาการผลิตเกษตรอินทรีย์จนผ่านการรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม ภายใต้การดูแลของกรมพัฒนาที่ดิน และมูลนิธิเกษตรอินทรีย์ไทย และเชื่อมโยงด้านการตลาดเกษตรอินทรีย์ให้กับกลุ่มเกษตรกร

เข้มแข็ง  ยุติธรรมดำรง

นายเข้มแข็ง กล่าวว่า ทั้งนี้การขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์ในปีนี้มุ่งเน้นไปที่การสนับสนุนให้กลุ่มเกษตรกรผ่านระบบการตรวจรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม (PGS) มีเป้าหมายเริ่มจากพี่น้องเกษตรกรรายย่อย ที่เดิมทำเกษตรอินทรีย์อยู่แล้วเพียงแต่ไม่สามารถสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้บริโภคได้ เนื่องจากไม่สามารถตรวจรับรองจากหน่วยงานต่างๆ ได้ แต่กระบวนการรับรองแบบมีส่วนร่วมดังกล่าว เป็นกระบวนการรับรองโดยใช้รูปแบบการรับรองโดยเกษตรกรด้วยกันเอง ไม่มีค่าใช้จ่าย ใช้ความซื่อสัตย์ในการประกอบอาชีพ ทั้งยังเป็นรูปแบบและมาตรฐานเดียวกับที่ยอมรับกันในระดับสากล ฉะนั้นการส่งเสริมให้เกษตรกรผู้ผลิตสินค้าเกษตรอินทรีย์ ได้รับการรับรองจากระบบดังกล่าวน่าจะเป็นอีกหนึ่งกลไกที่สร้างความน่าเชื่อถือให้กับผลผลิตเกษตรอินทรีย์ของเกษตรกรให้เกิดขึ้นกับผู้บริโภคได้มากยิ่งขึ้น

อย่างไรก็ตาม กรมพัฒนาที่ดิน มีความเชื่อมั่นว่าการดำเนินงานขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์ในปีนี้ ซึ่งมีมิสเตอร์เกษตรอินทรีย์ เป็นศูนย์กลางการขับเคลื่อนการดำเนินงานภายใต้การสนับสนุนให้กลุ่มเกษตรกรได้รับการรับรองในระดับสากล น่าจะผลักดันให้กลุ่มเกษตรกรสามารถเข้าสู่ระบบการรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ได้เพิ่มขึ้น ด้วยระบบรับรองเกษตรอินทรีย์แบบมีส่วนร่วม (PGS) เป็นไปตามวัตถุประสงค์การส่งเสริมสนับสนุนให้กลุ่มเกษตรกรที่มีความพร้อมและสมัครใจ เข้าสู่การรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์อย่างเป็นรูปธรรมมากยิ่งขึ้น เพื่อเพิ่มพื้นที่และปริมาณการผลิตเกษตรอินทรีย์ พร้อมทั้งเพิ่มปริมาณการค้าและการบริโภคสินค้าเกษตรอินทรีย์ภายในประเทศให้เพิ่มมากขึ้นตามนโยบายของภาครัฐต่อไป

เมื่อวันจันทร์ 24 เมษายนที่ผ่านมา ทีมงานหนังสือพิมพ์แนวหน้า นำโดย“คุณแหน”ผาณิต พูนศิริวงศ์ และคุณผรณเดช พูนศิริวงศ์ ได้ร่วมเป็นเจ้าภาพบำเพ็ญกุศล ถวายพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทร มหาภูมิพลอดุลยเดช ณ พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท ในพระบรมมหาราชวัง

“คุณแหน”ประธานที่ปรึกษาบริษัท หนังสือพิมพ์แนวหน้า กล่าวว่า รู้สึกภาคภูมิใจที่แนวหน้ามีโอกาสร่วมเป็นเจ้าภาพพระพิธีธรรมสวดพระอภิธรรมบำเพ็ญกุศลอุทิศถวายพระบรมศพฯในครั้งนี้ ซึ่งที่ผ่านมาบริษัทมีนโยบายเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ ยึดมั่นตามพระราชดำรัสพระองค์ ในการทำหน้าที่สื่อสารมวลชนโดยมุ่งเน้นส่งเสริมคนดีและจะไม่ยอมให้คนไม่ดีได้ปกครองประเทศ ทั้งได้น้อมนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้บริหารงาน ปลูกฝังจิตสำนึกพนักงานให้รู้จักประหยัดทั้งในชีวิตประจำวันและการใช้อุปกรณ์สำนักงานเท่าที่จำเป็น ไม่ฟุ่มเฟือย เพื่อให้องค์กรโดยรวมอยู่ได้

ครับ…ในฐานะส่วนหนึ่งของทีมงานหนังสือพิมพ์”แนวหน้า” ผมเองก็ร่วมรู้สึกภาคภูมิใจด้วย และยืนยันยึดมั่นตามนโยบายในการเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ โดยเฉพาะการนำเอาแนวทางพระราชดำรัสทั้งหลายของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช มานำเสนอ

ในการที่คณะหนังสือพิมพ์“แนวหน้า” ร่วมเป็นเจ้าภาพพระพิธีธรรมฯครั้งนี้ ก็ได้รับของที่ระลึกทรงคุณค่ากลับมาคนละ 1 เล่มเป็นสิ่งพิมพ์เล็กๆ จัดทำโดยสำนักพระราชวังชื่อ “หลักการทรงงานของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร” ซึ่งประมวลจากคำบรรยายของ นพ.เกษม วัฒนชัย องคมนตรี ในการสัมมนา “องค์การที่มีคุณธรรม จริยธรรมและธรรมมาภิบาล”

สิ่งพิมพ์นี้ระบุว่า “สำหรับข้าราชสำนักพึงน้อมรับใส่เกล้าฯเป็นแนวทางปฏิบัติ” แต่ผมคิดว่าในส่วนประชาชนผู้จงรักภักดีที่มุ่งมั่นจะเดินตามรอยพระบาทของพระองค์ในการสร้างความดีงามให้เกิดกับชีวิตตัวเองและสังคมไทยส่วนรวม ก็สมควร “น้อมรับใส่เกล้าฯ เป็นแนวทางปฏิบัติ” เช่นเดียวกัน

ภายใต้เนื้อที่คอลัมน์อันจำกัด ขอสรุป “หลักการทรงงานฯ” จากสิ่งพิมพ์นี้ ดังนี้ 1.ศึกษาข้อมูลอย่างเป็นระบบ 2.ระเบิดจากภายใน 3.แก้ปัญหาเริ่มที่จุดเล็ก 4.ทำตามลำดับขั้น 5.คำนึงถึงภูมิสังคม 6.มีวิธีคิดแบบองค์รวม 7.ไม่ติดตำรา 8.ประหยัด เรียบง่ายได้ประโยชน์สูงสุด 9.ทำให้ง่าย 10.การมีส่วนร่วม 11.ยึดประโยชน์ส่วนรวม 12.บริการที่จุดเดียว 13.ใช้ธรรมชาติช่วยธรรมชาติ 14.ใช้อธรรมปราบอธรรม 15.ปลูกป่าในใจคน 16.ขาดทุนคือกำไร 17.การพึ่งตนเอง 18.พออยู่พอกิน 19.เศรษฐกิจพอเพียง 20.ความซื่อสัตย์สุจริต จริงใจต่อกัน 21.ทำงานอย่างมีความสุข 22.ความเพียร และ 23.รู้-รัก-สามัคคี

ครับ…หลายๆข้อมีความชัดเจนในตัวเอง ขณะที่หลายข้ออาจต้องใช้คำอธิบายเป็นตัวช่วยบ้าง แต่ผมคงไม่หยิบคำอธิบายมาเขียนตรงนี้ เพราะคิดว่าผู้ที่สนใจ น่าจะสามารถค้นหาคำอธิบายได้ไม่ยากจากโลกออนไลน์ซึ่งถือเป็นห้องสมุดที่ใหญ่ที่สุด
ในโลกให้เราสืบค้นสิ่งที่เป็นสารประโยชน์ ส่วนเนื้อที่คอลัมน์อันจำกัดนี้ ผมยังมีประเด็นเพิ่มเติมที่เดิมตั้งใจเขียนถึงข้อเขียนเรื่อง “ข้อคิดในวันที่พ่อไม่อยู่” ซึ่ง พศินอินทรวงค์แปลและเรียบเรียงจากที่สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 10 และสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ พระราชทานให้สัมภาษณ์สำนักข่าว BBC

ที่จริงข้อเขียนนี้แชร์กันมาตั้งแต่ปลายปีที่แล้ว แต่ก็ยังแชร์กันต่อมาเรื่อยๆ ผมเคยได้รับมาก่อนแล้ว บังเอิญช่วงที่“แนวหน้า”กำลังร่วมเป็นเจ้าภาพพระพิธีธรรมสวดพระอภิธรรมฯครั้งนี้ ก็ได้รับการแชร์มาอีก เลยตั้งใจเอามาเขียนให้สอดคล้องกันไป

“ข้อคิดในวันที่พ่อไม่อยู่” นี้มีทั้งหมด 10 ข้อ แต่เนื้อที่ผมไม่พอแล้ว จึงขอยกมาเฉพาะข้อ 6 ที่เกี่ยวข้องกับวงการเกษตร ดังนี้

“สิ่งที่พ่อทิ้งไว้ ไม่ใช่เพียงอิฐ หิน ปูน ทราย แต่เป็นความรู้ขั้นปรีชาญาณ เราอาจรักษาร่างกายท่านไว้ไม่ได้ เพราะนั่นคือกฎธรรมชาติ แต่เราสามารถรักษาภูมิปัญญาของท่านไว้ได้ จงค้นคว้าข้อมูลทางเทคนิคต่างๆ ฝนเทียมเกิดได้อย่างไร กังหันน้ำชัยพัฒนาคืออะไร มันมีความน่าทึ่งยังไงในมิติทางวิศวกรรม การเพาะปลูกโดยไม่พึ่งสารเคมีทำได้อย่างไร การพัฒนาดิน รักษาน้ำ ชุบชีวิตป่าเป็นอย่างไร ทำไมท่านไม่สนับสนุนให้ปลูกพืชเชิงเดี่ยว ทำไมท่านจึงส่งเสริมให้ชาวบ้านรู้จักการห่มดิน ท่านเคยสร้างรากฐานอันใดไว้ให้วงการเกษตรกรรมของชาติ สิ่งเหล่านี้ควรสนับสนุนให้มีการร่ำเรียนกันเป็นระบบ ในโรงเรียน มหาวิทยาลัย ถ้าเราทำเช่นนี้ได้ภูมิปัญญาที่ท่านคิดค้นมาหลายสิบปีจะไม่สูญหายไปจากสังคมไทย”

“วันนี้พ่อไม่อยู่” แต่พวกเรา โดยเฉพาะผู้ที่เกี่ยวข้องทุกฝ่ายโดยเฉพาะในวงการเกษตร,วงการพัฒนา ต้องช่วยกันสานต่อและต่อยอดภูมิปัญญาของพ่อ เพื่อประโยชน์สุขของไทยทั้งมวลต่อไป

สาโรช  บุญแสง

สศก.แจงช่วงไตรมาส 1 กระเทียมราคาดี เฉลี่ย 27 บาท/กิโลกรัม เนื่องจากได้คุณภาพและมาตรการของศุลกากร ด้านหอมแดง พริกขี้หนูสวน และถั่วเขียว ราคาลดลง เนื่องจากผลผลิตเพิ่มขึ้น อย่างไรก็ตาม ราคาที่เกษตรกรขายได้ยังคงสูงกว่าต้นทุนการผลิตของเกษตรกร

นางสาวจริยา สุทธิไชยา เลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยถึงสถานการณ์กระเทียม หอมแดง พริกขี้หนูสวน และถั่วเขียว พบว่า กระเทียม ราคาที่เกษตรกรขายได้       ไตรมาสที่ 1 ปี 2560 (มกราคม – มีนาคม) เฉลี่ยอยู่ที่ 27 บาท/กิโลกรัม เมื่อเปรียบกับไตรมาส 1 ปี 2559 เฉลี่ยอยู่ที่ 14 บาท/กิโลกรัม เพิ่มขึ้นร้อยละ 89 เนื่องจากกระเทียมมีคุณภาพและมาตรการเข้มงวดด้านศุลกากร ทั้งนี้ ผลผลิตกระเทียมจะเก็บเกี่ยวหมดภายในเดือนเมษายนนี้ โดยคาดว่าราคาจะมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น

หอมแดง ราคาที่เกษตรกรขายได้ ไตรมาสที่ 1 ปี 2560 (มกราคม – มีนาคม) เฉลี่ยอยู่ที่ 20 บาท/กิโลกรัม เมื่อเปรียบกับไตรมาส 1 ปี 2559 เฉลี่ยอยู่ที่ 25 บาท/กิโลกรัม ลดลงร้อยละ 20 เนื่องจากผลผลิตเพิ่มขึ้น และเป็นช่วงที่ออกสู่ตลาดมากที่สุด ซึ่งราคายังสูงกว่าต้นทุนการผลิตของเกษตรกร (ต้นทุนเฉลี่ย 13.71 บาท/กิโลกรัม) ทั้งนี้ ผลผลิตจะเก็บเกี่ยวหมดภายในเดือนพฤษภาคม และคาดว่าราคาจะมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น

ผลผลิตพริกขี้หนูสวน ที่ออกสู่ตลาดในไตรมาสที่ 1 ปี 2560 มีปริมาณผลผลิตเพิ่มขึ้น ทำให้ราคาที่เกษตรกรขายได้เฉลี่ยอยู่ที่ 78 บาท/กิโลกรัม ต่ำกว่าช่วงเดียวกันของปีที่ผ่านมา ซึ่งราคายังสูงกว่าต้นทุนการผลิตของเกษตรกร  (ต้นทุนเฉลี่ย 20 บาท/กิโลกรัม) และ ถั่วเขียว เป็นไปในทำนองเดียวกัน ราคาที่เกษตรกรขายได้ ในไตรมาสที่ 1 ปี 2560 เฉลี่ยอยู่ที่ 22 บาท/กิโลกรัม ซึ่งราคายังสูงกว่าต้นทุนการผลิตของเกษตรกร (ต้นทุนเฉลี่ย 19.30 บาท/กิโลกรัม)

ทั้งนี้ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้มีแนวทางขับเคลื่อนระยะสั้นและระยะยาว เพื่อแก้ไขปัญหาเสถียรภาพราคาสินค้าเกษตรและรายได้เกษตรกร เน้นให้เกษตรกรลดต้นทุนการผลิต ผลผลิตต่อไร่เพิ่มขึ้น และผลิตให้ได้คุณภาพตามที่ตลาดต้องการ ในรูปแบบส่งเสริมการรวมกลุ่มเป็นแปลงใหญ่ ซึ่งขณะนี้มีพื้นที่รวม 1.5 ล้านไร่ รวมเกษตรกร      1 แสนราย สินค้า 33 ชนิด โดยใช้แผนที่บริหารจัดการเชิงรุก (Agri – Map) และเพิ่มระบบส่งและกระจายน้ำตามแผนบริหารจัดการน้ำให้ทั่วถึง และร่วมกับกระทรวงพาณิชย์ด้านการตลาดในรูปแบบประชารัฐกับเอกชน

คำถาม ผมมีสวนผลไม้ จะเตรียมตัวอย่างไร เพื่อ
ป้องกันปัญหาที่จะเกิดขึ้นในช่วงฤดูร้อนนี้บ้างครับ

เรืองเดช สินธุ์วาณิช

อ.สอยดาว จ.จันทบุรี

นาย รัตวิ