“เฉลิมชัย” รมว.เกษตรฯ เดินหน้าปฏิรูปภาคการเกษตร ทั้งระบบ เพื่อขับเคลื่อนตั้งแต่ การผลิต-ขนส่ง-ขยายตลาด หนุนทำ “เกษตรปลอดภัย-เกษตรอินทรีย์” หวังพัฒนาให้ไทย เป็น “ครัวของโลก”

เมื่อวันที่ 3 ม.ค. นายเฉลิมชัย ศรีอ่อน รมว.เกษตรและสหกรณ์กล่าวว่า ขณะนี้งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 ของกระทรวงเกษตรในชั้นคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่าง พ.ร.บ. งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2563 ได้รับการจัดสรร 109,113.2650 ล้านบาทประกอบด้วย รายจ่ายบุคลากรภาครัฐ 25,535.4692 ล้านบาท งานพื้นฐาน 11,549.1760 ล้านบาท งานยุทธศาสตร์ 21,118.1321 ล้านบาท งานบูรณาการ (Agenda) 42,995.7680 ล้านบาท และงานพัฒนาพื้นที่ระดับภาค (Area) 7,914.7197 ล้านบาทซึ่งสภาผู้แทนราษฎรจะพิจารณา วาระ 2และ3 ในวันที่ 8 – 9 ม.ค.

นายเฉลิมชัย กล่าวต่อว่า กำชับทุกหน่วยงานให้เร่งรัดการดำเนินงานตามนโยบายทันทีที่ได้รับอนุมัติงบประมาณซึ่งทุกหน่วยวางแผนปฏิบัติการไว้พร้อมแล้ว โดยเริ่มที่การกำหนดเขตการบริหารจัดการพื้นที่เกษตรกรรม (Zoning) เพื่อให้เกิดความสมดุลระหว่างอุปสงค์และอุปทานของสินค้าเกษตรจากแผนที่เกษตรเพื่อการบริหารจัดการเชิงรุก (Agri-Map) เป็นเครื่องมือในการแผนบริหารจัดการสินค้าเกษตรที่สำคัญ 7 ชนิดได้แก่ ข้าว มันสำปะหลัง ยางพารา ปาล์มน้ำมัน สับปะรด และข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ตลอดจนศึกษาสินค้าหรือกิจกรรมทางเลือกให้เหมาะสมและสอดคล้องกับศักยภาพของพื้นที่ รวมถึงสนับสนุนมาตรการจูงใจเพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับเกษตรกรเพื่อส่งเสริมให้เกษตรกรปรับเปลี่ยนจากการปลูกพืชเดิมไปปลูกพืชที่มีศักยภาพในพื้นที่เหมาะสมน้อยและไม่เหมาะสม พื้นที่เป้าหมาย 100,000 ไร่

นอกจากนี้ยังน้อมนำศาสตร์พระราชามาส่งเสริมเกษตรกรทำทฤษฎีใหม่ 354,614 ราย ที่เกษตรกรรมทางเลือก/เกษตรผสมผสาน 16,110 ราย ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพด้านการเกษตร 44,780 ราย รวมทั้งการผลิตพืชในระบบเกษตรปลอดภัยและเกษตรอินทรีย์ โดยมีเป้าหมายสนับสนุน 3 ระดับคือ การรวมกลุ่ม ปัจจัยการปรับปรุงดิน และกระบวนการรับรองมาตรฐานแบบมีส่วนร่วม (PGS) 1,575 ราย พื้นที่ 15,750 ไร่ จัดทำแผนปฏิบัติการด้านเกษตรอินทรีย์ พ.ศ. 2560-2565 เพื่อเพิ่มพื้นที่เกษตรอินทรีย์ ไม่น้อยกว่า 1.3 ล้านไร่ และเพิ่มจำนวนเกษตรกรที่ทำเกษตรอินทรีย์ไม่น้อยกว่า 80,000 ราย ภายในปี 2565 ทั้งพืช ปศุสัตว์ และประมง โดยยึดพื้นที่เป็นหลัก (Area base) เช่น พื้นที่ใกล้โรงเรียน โรงแรม โรงพยาบาลเพื่อเป็นแหล่งรับซื้อผลผลิต ที่สำคัญคือ มาตรการลด ละ เลิกการใช้สารเคมี

โดยประชาสัมพันธ์ให้เกษตรกรรับรู้เกี่ยวกับการใช้สารเคมีทางการเกษตรตามความจำเป็น และการใช้วิธีการกำจัดวัชพืชและป้องกันกำจัดโรคพืชโดยวิธีอื่น เช่น เครื่องจักรกลเกษตรและสารชีวภัณฑ์ การให้ความรู้กับเกษตรกรผ่านเวทีโครงการคลินิคเกษตรเคลื่อนที่ สนับสนุนปัจจัยการผลิตเกี่ยวกับสารอินทรีย์ต่างๆ ได้แก่ สนับสนุนการใช้ปุ๋ยพืชสดในการปรับปรุงบำรุงดิน ส่งเสริมการผลิตปุ๋ยหมัก พด. ส่งเสริมการผลิตปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูง และมาตรการพัฒนาระบบปลูกพืชและเขตกรรม ดำเนินมาตรการใช้เครื่องจักรกลทางการเกษตรแทนแรงงานเกษตร สนับสนุนให้เกษตรกรได้พัฒนาทักษะและเทคนิคการซ่อมแซมเครื่องยนต์เกษตร 4,700 ราย

นายเฉลิมชัย กล่าวต่อว่า เมื่อได้ผลผลิตที่มีคุณภาพแล้วต้องส่งเสริมการแปรรูปเพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับสินค้าเกษตรและเตรียมความพร้อมผู้ประกอบการเพื่อนำไปสู่การขยายโอกาสทางการตลาด ระบบการขนส่งเป็นอีกปัจจัยสำคัญ จะแต่งตั้งคณะกรรมการขับเคลื่อนการพัฒนาระบบโลจิสติกส์การเกษตร เพื่อกำหนดกรอบการจัดทำแผนพัฒนาระบบโลจิสติกส์การเกษตร ปี 2563 – 2565 เพื่อลดต้นทุนโลจิสติกส์สินค้าเกษตร ลดการสูญเสียและเพิ่มการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรการเกษตรให้มีมูลค่าเพิ่มมาก การขยายช่องทางตลาดและจัดหาตลาดใหม่เพิ่มเป็นอีกประการที่จำเป็น จะใช้กลไกสหกรณ์ส่งเสริมให้สหกรณ์และกลุ่มเกษตรกรที่ผลิตสินค้าที่ดี มีคุณภาพ นำผลิตภัณฑ์สินค้าจำหน่ายผ่านตลาดออนไลน์ชื่อ “Co-op click”รวมถึงนโยบายขับเคลื่อนเทคโนโลยีดิจิทัลด้านการเกษตร สู่ไทยแลนด์ 4.0 ในการเพิ่มช่องทางและโอกาสทางการตลาดที่สำคัญตามแนวทางนโยบายตลาดนำการเกษตรเพื่อช่วยให้เกษตรกรสามารถซื้อขายสินค้าเกษตรออนไลน์มาอย่างต่อเนื่องได้แก่ DGTFarm หรือ ดิจิตอลฟาร์ม ผ่านทาง http://www.dgtfarm.com และ อตก. เดลิเวอรี่ ผ่านทาง http://www.ortorkor.com เปิดร้านค้าบนแพลตฟอร์มลาซาด้า เพื่อนำสินค้าเกษตรเข้าสู่ช่องทางออนไลน์โดยไม่มีค่าใช้จ่าย

นอกจากจะช่วยในเรื่องการเพิ่มช่องทางการตลาด ให้เกษตรกรได้กระจายผลผลิตในช่วงผลผลิตออกตลาดมากแล้ว ยังช่วยให้เกษตรกรขยายฐานกลุ่มลูกค้าเพิ่มขึ้นอย่างไม่จำกัดจะเปิดตลาดการค้าสัตว์ปีกในสาธารณรัฐประชาชนจีน ภูมิภาคตะวันออกกลางเพิ่ม ส่วนสหภาพยุโรปคาดว่า ปริมาณการส่งออกสัตว์ปีกจะขยายตัวเพิ่มขึ้นร้อยละ 1 โดยสามารถส่งออกเนื้อไก่ได้รวม 970,770 ตัน มูลค่า 116,589 ล้านบาท

นายเฉลิมชัย ยังกล่าวว่าแผนปฏิบัติการที่ดีต้องมาจากฐานข้อมูลที่แม่นยำจึงจะจัดทำข้อมูลสารสนเทศด้านการเกษตรแห่งชาติ (National Agriculture Big Data) และ ศูนย์เทคโนโลยีทางการเกษตร (Agri-technology and innovation center: AIC) เพื่อเชื่อมโยงและบูรณาการฐานข้อมูลภาคการเกษตรอย่างครบวงจร ระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งหมดตลอดห่วงโซ่อุปทาน ซึ่งระบบฐานข้อมูลการเกษตรแห่งชาตินี้ เป็นการพัฒนาต่อยอดมาจากการบูรณาการฐานข้อมูลเกษตรกรกลาง (Farmer ONE) และBig Data ด้านสินค้าเกษตรมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อใช้ประกอบในงานเชิงนโยบายและการกำหนดยุทธศาสตร์ของผู้บริหารภาครัฐในการการพัฒนาฐานข้อมูลด้านการเกษตรอัจฉริยะ13 สินค้าประกอบด้วย ข้าว ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ สับปะรดโรงงาน มันสำปะหลังโรงงาน อ้อยโรงงาน ยางพารา ปาล์มน้ำมัน ลำไย เงาะ มังคุด ทุเรียน มะพร้าว และ กาแฟ สามารถเข้าใช้งานได้ที่ bigdata.oae.go.th โดยกำหนดให้สามารถใช้งานได้ในเดือนมีนาคม 2563

สำหรับแนวทางทำให้กระทรวงเกษตรฯ บูรณาการทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพนั้น จะจัดตั้งศูนย์เทคโนโลยีเกษตรและนวัตกรรม (Agri-technology and innovation center: AIC) ให้แล้วเสร็จในปีนี้ ซึ่งศูนย์ Agritechในระดับภูมิภาค ร่วมกัน 6 ภาคีคือ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงพาณิชย์ กระทรวงอุตสาหกรรม ภาคเกษตรกร ภาควิชาการ และภาคเอกชน

รูปแบบโครงสร้างเป็นแบบ 1 จังหวัด 1 ศูนย์ รวม 77 จังหวัด ซึ่งจะตั้งอยู่ที่มหาวิทยาลัยที่ได้รับการคัดเลือก โดยได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดีกับเครือข่ายสถาบันการศึกษา ได้แก่ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เครือข่ายมหาวิทยาลัยราชมงคล 9 แห่ง มหาวิทยาลัยราชภัฏ 38 แห่ง และมหาวิทยาลัยอื่น ๆ ทั้งภาครัฐและเอกชนโดยมีรูปแบบเป็น Center Excellent เน้นการส่งเสริมเทคโนโลยีเกษตรสิ่งประดิษฐ์ นวัตกรรม ในรูปแบบต่าง ๆ

โดยใช้ฐานข้อมูลเดิมที่มีอยู่ ผสมผสานระหว่างภูมิปัญญาท้องถิ่นและเทคโนโลยีเข้าด้วยกัน รวบรวมช่างเกษตรและปราชญ์เกษตรซึ่งเป็นเกษตรกรต้นแบบตัวอย่างที่ประสบความสำเร็จในการใช้เทคโนโลยีที่เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นและผสมผสานเทคโนโลยีสมัยใหม่ เน้นการบริหารจัดการในพื้นที่แปลงใหญ่ ดึง Smart Farmer และ Young Smart Farmer เข้าร่วม เสริมความรู้ e-commerce รวมถึงมาตรการ กฎระเบียบการรับรองต่าง ๆ เพื่อให้ก้าวสู่ศูนย์เกษตร4.0 ในระดับภูมิภาคให้ได้ภายในปี 2563นี้ และพัฒนาศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร(ศพก.) 882 ศูนย์หลักทุกอำเภอทั่วประเทศ เป็นหน่วยขับเคลื่อนนโยบายการเกษตร องค์ความรู้ด้านการผลิต การแปรรูป การตลาด แก่เกษตรกร ร่วมกับศูนย์ปราชญ์ชาวบ้าน

“แผนปฏิบัติการทั้งหมดนี้ได้กำหนดไว้อย่างเป็นรูปธรรมซึ่งสำนักงานเศรษฐกิจการการคาดการณ์ว่า จะทำให้ภาคการเกษตรของไทยเพิ่มศักยภาพการแข่งขันได้อีกอย่างน้อยร้อยละ 10 แม้ว่าต้องเผชิญกับความผันผวนของเศรษฐกิจโลกและปัญหาเงินบาทแข็งค่า มั่นใจว่า ปี 2563 เกษตรกรจะมีรายได้มากขึ้นและภาคเกษตรจะเป็นหลักสำคัญในการสร้างรายได้ให้แก่ประเทศ” นายเฉลิมชัยกล่าว

จุดเริ่มต้นของบ้านสวนเมล่อนที่อำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา นางสาวปคุณา บุญก่อเกื้อ หรือคุณแก้ว ซึ่งอีกบทบาทหนึ่ง เธอมีตำแหน่งเป็นเลขานุการสหกรณ์พืชผักผลไม้(เกษตรปลอดภัยสูง) จำกัด ได้เล่าย้อนถึงที่มาของการเริ่มทดลองปลูกเมล่อนครั้งแรก เกิดขึ้นหลังจากที่สามีเดินทางไปประเทศญี่ปุ่นและซื้อเมล่อนกลับมาฝากลูกละ 3,000 บาท จึงเกิดความคิดที่จะปลูกเมล่อนปลอดสารให้สามีและลูกไว้รับประทาน ในช่วงปลายปี 2558 เริ่มทำโรงเรือนแรกด้วยเงิน 3,000 บาท ทำจากไม้ไผ่ มุ้งและพลาสติกคลุม เพื่อไม่ให้แมลงรบกวนและไม่ใช้สารเคมี จากนั้นได้ซื้อเมล็ดเมล่อน พันธุ์คิโมจิ มาปลูก 30 ต้น และเมื่อผลผลิตออกก็แจกจ่ายให้เพื่อนๆ และคนรู้จัก มีเสียงตอบรับมากขึ้น และชมชอบในรสชาติ จึงได้ลองโพสต์ขายทางเฟสบุ๊ค สร้างเรื่องราวน่าสนใจ ทำให้มีคนสั่งซื้ออย่างต่อเนื่อง จึงต้องขยายโรงเรือนเพิ่มจากโรงเรือนที่  1 เป็น  2 และ 3 จนปัจจุบันมีทั้งหมด 10 โรงเรือนซึ่งเทคนิคในการปลูกเมล่อนทั้งหมดเธอได้แสวงหาความรู้จากอินเตอร์เน็ต ทางยูทูปและเว็บไซด์ต่างๆ

“แก้วเคยทำงานโรงงานมาก่อนที่จะมาทำเกษตร แรกเริ่มไม่ได้ตั้งใจจะเป็นเกษตรกร แต่เมื่อทดลองปลูกเมล่อน ปลูกไปขายไป มีคนสั่งซื้อมากขึ้นเรื่อยๆ ทำให้ต้องขยายพื้นที่โรงเรือนเพื่อปลูกเมล่อนส่งตามออเดอร์ กลายเป็นตลาดนำการผลิต จึงเริ่มสนใจทำเกษตรอย่างจริงจัง ลาออกจากโรงงาน แล้วใช้เวลาทั้งหมดอยู่กับการทำเกษตร และอยากมีที่ดินสักผืน จนมาเจอที่ 4 ไร่ที่ฉะเชิงเทรา มีบ้านหลังเล็กๆที่ดินและบ่อน้ำ แต่เดิมที่แถวนี้เป็นนาข้าวและบ่อกุ้ง จึงขอซื้อจากเจ้าของแล้วมาปรับสภาพพื้นที่ นึกถึงหลักทฤษฎีใหม่ของในหลวงรัชกาลที่ 9 เพราะคิดว่าการปลูกพืชเชิงเดี่ยวเสี่ยงสูง จึงแบ่งที่ดินเป็นสัดส่วน 30/30/ 30/10 โดย 30 แรกสร้างเป็นพื้นที่สำหรับรับผู้คนมาเรียนรู้ดูงาน ร้านขายผลผลิตจากสวนตัวเอง ส่วน 30 ที่ 2 ปลูกพืชผักสวนครัว เมล่อน มะเขือเทศ ถั่วฝักยาว อีก 30 สร้างเป็นพื้นที่เศรษฐกิจพอเพียง ปลูกพืชผสมผสาน เลี้ยงเป็ด เลี้ยงไก่และบ่อเลี้ยงปลา ส่วนอีก 10 ที่เหลือเป็นบ้านที่อาศัยอยู่กับครอบครัว”

คุณแก้วเริ่มค้นพบว่าการทำเกษตร ยิ่งทำยิ่งมีความสุข แม้ว่าช่วงแรกต้องพบกับปัญหาว่าดินในจังหวัดฉะเชิงเทรา หน้าดินเป็นเกลือ ต้องมีเครื่องวัดค่า PH ใช้วัดดิน ปุ๋ยในดิน วัดความชื้น อุณหภูมิ และน้ำ นอกจากนี้ยังต้องตรวจสภาพน้ำและดินตลอดทั้งปี และต้องปรับสภาพดิน โดยใช้เครื่องพรวนดินสม่ำเสมอ ปุ๋ยที่ใส่ในดินทำจากมูลไส้เดือนและปุ๋ยหมักที่ทำเอง โดยนำขุยมะพร้าว กากมะพร้าว แกลบเผา แกลบดิน กระดูกสัตว์ป่น และมูลไส้เดือนมาหมักกับขี้วัว ใส่เป็นปุ๋ยเพิ่มธาตุอาหารในดินทำให้ดินค่อยๆ ดีขึ้น

“เราต้องแสวงหาความรู้เรื่องดิน การปลูก การป้องกันแมลง การทำโรงเรือนจากอินเตอร์เน็ต หาข้อมูลทุกอย่างมารวมกัน แล้วนำมาปรับใช้ ค่อยๆทดลองทำไปทีละน้อย ยึดหลักเศรษฐกิจพอเพียง นำกำไรจากเมล่อนโรงเรือนแรกมาขยายเป็นโรงเรือนที่ 2 และขยายมาเรื่อยๆซึ่งรายได้จากเมล่อน 1 โรงเรือน ใช้เวลาปลูก 70-90 วัน ให้ผลผลิตเฉลี่ย 300 ลูก/โรงเรือนขายลูกละ 100 บาท ตัดผลผลิตทุกๆ สัปดาห์ รายได้ 30,000 บาท/สัปดาห์ และเดือนละ 120,000 บาท เป็นวิธีการทำเกษตรแบบทำน้อยแต่ได้มาก  ทำแบบค่อยเป็นค่อยไป ต่อมาตลาดจึงค่อยๆ ขยายและเริ่มโตมากขึ้น

นอกจากนี้ คุณแก้วยังหาวิธีประหยัดแรงงานและเวลาดูแลแปลงปลูกพืชผัก  ด้วยการนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยแบ่งเบาในการทำการเกษตร โดยใช้ระบแอปพลิเคชัน ควบคุมการให้น้ำ คุมอุณหภูมิในโรงเรือน และแสงอาทิตย์ หากมีสิ่งผิดปกติ เช่น น้ำและอุณหภูมิในโรงเรือนสูงหรือต่ำเกินไป ก็จะแจ้งเตือนเข้ามาทางมือถือ และสั่งการรดน้ำภายในโรงเรือนได้ทันที ซึ่งอุปกรณ์ควบคุมทั้งหมดเรียกว่า Sunoff หาซื้อได้จากอินเตอร์เน็ต ราคาหลักร้อยเท่านั้น ทำให้ไม่ต้องใช้เวลาในสวนตลอดทั้งวัน อยู่ที่ไหนก็สั่งการได้

ผลผลิตในแปลงของคุณแก้วผ่านการรับรองว่าได้ตามมาตรฐาน GAP และปลอดจากสารเคมี ขณะที่เมล่อนจะหวานกำลังพอดีที่ประมาณ 12-13 บริค และเมื่อถึงช่วงผลผลิตออกจะเปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าไปเที่ยวชมและตัดผลเมล่อนเอง สร้างความน่าสนใจและเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงเกษตร หลังเมล่อนเริ่มติดตลาด สามารถดึงนักท่องเที่ยวมายังบ้านโพธิ์ ทำให้ผลผลิตทางการเกษตรในพื้นที่เริ่มขายได้ และตลาด Modern Trade เริ่มสนใจและติดต่อขอซื้อผลผลิตไปจำหน่ายในห้าง จึงเริ่มหามองหาเครือข่ายและรวมกลุ่มตั้งเป็นสหกรณ์ผู้ปลูกผักปลอดภัยสูงฉะเชิงเทรา จำกัด เมื่อ  11 กันยายน 2561 สมาชิกแรกเริ่ม  34 คน ทุนจดทะเบียนเพียง  34,000  บาท ปัจจุบันสมาชิกเพิ่มขึ้นเป็น 106 คน โดยสหกรณ์จะให้ปัจจัย วัสดุในการปลูกพืชและทำการเกษตร รวมถึงองค์ความรู้ต่างๆ และร่วมวางแผนผลิตพืชผักและสินค้าเกษตร เพื่อให้สมาชิกผลิตและจำหน่ายผ่านสหกรณ์ ทั้งเมล่อน ผักสวนครัว ซึ่งเกษตรกรที่สมัครเข้ามาเป็นสมาชิกของสหกรณ์แห่งนี้ ยังได้รับการช่วยเหลือให้เงินกู้ดอกเบี้ยร้อยละ 3 สำหรับนำไปสร้างโรงเรือนขนาด 8X16 เมตร  ราคาไม่เกิน 3 หมื่นบาท ซึ่งเกษตรกรแต่ละรายจะกู้ได้ไม่เกิน 300,000 บาท และสหกรณ์จะช่วยวางแผนการผลิตให้สมาชิกว่าสวนไหนจะปลูกเมล่อนช่วงไหน และทยอยปลูกไล่กันไป ป้องกันผลผลิตล้นตลาด ส่วนหนึ่งสมาชิกส่งขายลูกค้าได้เอง และแบ่งผลผลิตส่วนหนึ่งส่งให้สหกรณ์ตามที่ตกลงกันไว้

ขณะนี้สหกรณ์มีคู่ค้า โดยทำข้อตกลงส่งเมลล่อนไปขายในห้าง Tops Supermarket  5  สาขา ในจังหวัดฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี ชลบุรี  สัปดาห์ละ 500  ลูก ส่งครัวการบินไทยสัปดาห์ละ 600 ลูก และบริษัทพัทยาปาร์ค บีช เป็นเครือข่ายโรงแรมในจ.ชลบุรี สั่งซื้อสัปดาห์ละ 200-300  ลูก ส่วนผักสวนครัวทั้งคะน้า กวางตุ้ง ผักบุ้ง ใบมะกรูด ผักชี พริกและแตงกวาญี่ปุ่น สมาชิกจะปลูกและส่งให้สหกรณ์รวบรวมนำไปขายให้โรงพยาบาลในจังหวัดฉะเชิงเทรา และยังมีตลาดอื่นที่สั่งจองเมล่อนเข้ามาอย่างต่อเนื่อง

คุณแก้วทิ้งท้ายว่า  เดิมทำการเกษตรไม่เป็น คิดว่ายาก แต่พอลงมือทำ จึงรู้ว่าทุกอย่างเรียนรู้ได้ ขอแค่ตั้งใจ ซึ่งความผิดพลาดแต่ละครั้งคือการเรียนรู้  จากความมุ่งมั่นและลงมือทำอย่างจริงจัง ทำให้คุณแก้วประสบผลสำเร็จได้ในเวลาอันรวดเร็ว เพราะรู้จักการวางแผนและศึกษาหาข้อมูล หาเทคโนโลยีใหม่ๆ เข้ามาช่วยพัฒนาอาชีพ แม้หลายคนจะบอกว่ากลับมาทำเกษตรแต่มีปัญหาเรื่องเงินทุน แต่การทำเล็กๆ แบบค่อยเป็นค่อยไป เท่าที่กำลังพอจะทำไหว ก็ประสบความสำเร็จได้เช่นกัน

และนี่จึงเป็นตัวอย่างของคนรุ่นใหม่ที่เป็นต้นแบบให้ใครอีกหลายๆ คน มองเห็นโอกาสในการกลับคืนสู่ถิ่นฐานเพื่อสานต่ออาชีพการเกษตรจากรุ่นพ่อแม่ เพื่อในวันข้างหน้าสามารถบอกใครๆ ได้อย่างเต็มปากว่ามีความสุขและความภาคภูมิใจที่ได้เป็น “เกษตรกร”

เมื่อวันที่ 2 มกราคม 2563 ที่ทำเนียบรัฐบาล น.ส.มนัญญา ไทยเศรษฐ์ รมช.เกษตรและสหกรณ์ กล่าวถึงกรณีเกิดเหตุไฟไหม้อาคารสถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร ภายในมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เมื่อช่วงกลางดึกวานนี้ (1 ม.ค.63)ว่า ยังไม่ได้รับรายงาน เนื่องจากเป็นช่วงวันหยุดปีใหม่ ยังติดต่อใครไม่ได้ วันนี้เข้ากระทรวงเกษตรฯ ช่วงบ่าย จะเรียกหน่วยงานต้นสังกัด มารายงานรายละเอียดสาเหตุการเกิดเพลิงไม้ เบื้องต้นทราบว่า ไฟไหม้ห้องเก็บเอกสารงานวิจัยต่างๆ ซึ่งเป็นผลงานวิจัยหลายปีแล้ว คงต้องไปดูว่า เป็นเอกสารงานวิจัยเรื่องใดบ้าง

น.ส.มนัญญา กล่าวว่า อย่างไรก็ตาม คงไม่กระทบการทำงานด้านวิจัย เพราะปัจจุบัน การจัดเอกสารงานวิจัยน้อยลง ส่วนใหญ่ข้อมูลงานวิจัยสำคัญๆ จะเก็บในคอมพิวเตอร์

“เฉลิมชัย” สั่งลุยมาตรการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันภาคการเกษตรให้ได้อีก 10% ลดต้นทุนการผลิต สร้างรายได้เพิ่ม เกษตรฯ แก้พิษเงินบาทแข็งค่า กระทบความเป็นอยู่เกษตรกร 

นายเฉลิมชัย ศรีอ่อน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า ในปี 2563 ได้กำหนดนโยบายปรับเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันด้านสินค้าเกษตรและอาหารขึ้นอีก 10% จากการประเมินสถานการณ์ค่าเงินบาทพบว่า ยังมีแนวโน้มแข็งค่าต่อเนื่องจากปี 2562 ส่งผลกระทบต่อการส่งออกสินค้าเกษตรและอาหารปีละกว่า 1 ล้านล้านบาท แต่กำไรน้อยลงซึ่งการแก้ปัญหาเงินบาทแข็งค่านั้นทำได้ไม่ง่ายและต้องค่อยเป็นค่อยไป จึงต้องใช้กลยุทธ์อื่นคู่ขนานกันประกอบด้วย 5 มาตรการหลักคือ การลดต้นทุนการผลิต การเพิ่มมูลค่าผลผลิต การพัฒนาการขนส่ง การพัฒนาเทคโนโลยีทางการเกษตร รวมถึงการหาตลาดและเพิ่มช่องทางการจำหน่าย ทั้งนี้เพื่อให้การขับเคลื่อนของทุกหน่วยงานของกระทรวงเป็นไปในทิศทางเดียวกันจึงได้จัดตั้งศูนย์ข้อมูลเกษตรแห่งชาติ (National Agriculture Big Data Center : NABC) เป็นฐานข้อมูลกลางของข่าวสารและองค์ความรู้ซึ่งทั้งเกษตรกรและภาคเอกชนสามารถเข้าถึง ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างกระทรวงเกษตรฯ กับหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องทั้งกระทรวงพาณิชย์ กระทรวงอุตสาหกรรม กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม สถาบันการศึกษาต่างๆ เป็นต้น

สำหรับนโยบายที่สำคัญที่ดำเนินการต่อเนื่องจากรัฐบาลที่แล้วคือ “การตลาดนำการผลิต” โดยผลิตสินค้าให้ตรงกับความต้องการของตลาดเพื่อแก้ปัญหาผลผลิตล้นตลาดและราคาตกต่ำ ส่งเสริมการรวมกลุ่มการผลิตเป็นรูปแบบแปลงใหญ่และใช้กลไกสหกรณ์เพื่อให้สามารถจัดหาปัจจัยการผลิตได้ในราคาต่ำลง เดินหน้าการทำปุ๋ยสั่งตัดซึ่งจะต้องวิเคราะห์สภาพดินแต่ละพื้นที่  แล้วใช้สูตรปุ๋ยที่เหมาะสมกับชนิดพืชและให้ในเวลาที่เหมาะสม การพัฒนาเมล็ดพันธุ์และต้นพันธุ์เป็นอีกปัจจัยสำคัญที่จะช่วยเพิ่มมูลค่าผลผลิต โดยทำให้ผลผลิตต่อไร่สูงขึ้นและคุณภาพผลผลิตสูงขึ้น จากนั้นส่งเสริมการแปรรูปและพัฒนาผลิตภัณฑ์สินค้าเกษตร นอกจากนี้ยังได้ตั้งคณะกรรมการพัฒนาโลจิสติกส์เกษตรเพื่ออำนวยความสะดวกในการขนส่งสินค้าเกษตรให้ถึงผู้รับซื้อ ผู้บริโภคโดยเร็ว โดยที่สินค้ายังมีความสดใหม่ พร้อมกันนี้ได้ตั้งศูนย์เทคโนโลยีเกษตรและนวัตกรรม (Agritech and Innovation Center: AIC) ตั้งแต่เดือนมกราคม 2563 ให้ครบ 77 จังหวัดโดยเร็วเพื่อให้เป็นแหล่งถ่ายทอดความรู้การทำการเกษตรสมัยใหม่ที่เป็นเกษตรประณีตและเกษตรแม่นยำสูง (Precision Farming) ที่สำคัญอีกประการคือ หาตลาดใหม่ๆ และเพิ่มช่องทางการจำหน่ายที่ทันสมัย โดยเฉพาะทางออนไลน์ซึ่งเป็นที่นิยมอย่างยิ่งในปัจจุบัน ทั้งหมดนี้เป็นการปฏิรูปโครงสร้างภาคเกษตรทั้งระบบ

นายเฉลิมชัย กล่าวต่อว่า ได้มอบหมายสำนักงานเศรษฐกิจทางการเกษตร (สศก.) คำนวณตามหลักเศรษฐศาสตร์จากทุกมาตรการที่กำหนดให้พบว่า สามารถเพิ่มศักยภาพทางการแข่งขันได้ 10% ซึ่งจะทำให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้นและมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น เป็นผลให้เศรษฐกิจชาติดีไปด้วย แก้ปัญหาผลตอบแทนจากการส่งออกที่ได้กำไรลดลงจากพิษเงินบาทแข็งค่าและความผันผวนของเศรษฐกิจโลก

“ศูนย์ข้อมูลเกษตรดิจิทัลนั้น ทุกคนสามารถเข้าถึงบนแพลตฟอร์มออนไลน์ ผ่านโทรศัพท์มือถือและคอมพิวเตอร์ซึ่งกำชับให้ทั้ง 22 หน่วยงานของกระทรวงเกษตรฯ เริ่มบริการตั้งแต่ปีใหม่นี้เป็นต้นไป” นายเฉลิมชัย กล่าว

แก้เกมพิษค่าบาท! เกษตรฯวาง 5 มาตรการเพิ่มขีดความสามารถสินค้าเกษตร 10%

1 มกราคม 2563 นายอลงกรณ์ พลบุตร ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า ปี 2563 จากการประเมินสถานการณ์ค่าเงินบาท พบว่า น่าเป็นห่วงมากที่สุดในขณะนี้และยังมีแนวโน้มแข็งค่าต่อเนื่องจากปี 2562 ส่งผลกระทบต่อความสามารถในการแข่งขัน โดยเฉพาะการส่งออกสินค้าเกษตรและอาหารที่มีมาร์จิ้นต่ำ การแก้ปัญหาค่าเงินบาทไม่ง่ายและไม่เร็ว จึงต้องใช้กลยุทธ์อื่นคู่ขนานกันไป เพื่อรักษามูลค่าการส่งออกสินค้าเกษตรและอาหารปีละกว่า 1 ล้านล้านบาท

ทั้งนี้ จากปัญหาที่เกิดขึ้นในส่วนกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ทางนายเฉลิมชัย ศรีอ่อน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้กำหนดนโยบายเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันสินค้าเกษตรและอาหาร10% เพื่อแก้เกมพิษค่าเงินบาทชดเชยค่าเงินที่แข็งค่าโดยมี 5 มาตรการหลักได้แก่ 1. มาตรการพัฒนาโลจิสติกส์เกษตร 2. มาตรการพัฒนาผลิตภัณฑ์สร้างมูลค่าเพิ่ม 3. มาตรการส่งเสริมเกษตรอัจฉริยะ 4. มาตรการพัฒนาเครื่องจักรกลเกษตร และ 5. มาตรการค้าออนไลน์เพิ่มช่องทางตลาด

“ทั้ง 5 มาตรการกังกล่าวจะมุ่งบริหารลดต้นทุนเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ด้วยเทคโนโลยีพัฒนาผลิตภัณฑ์สร้างมูลค่าเพิ่มช่องทางตลาดใหม่ โดยมีคณะกรรมการขับเคลื่อนนโยบายเทคโนโลยีเกษตร4.0และคณะกรรมการพัฒนาโลจิสติกส์เกษตรเป็นกลไกสำคัญทำหน้าที่ขับเคลื่อน ผ่านความร่วมมือของหน่วยงานภาครัฐภาคเอกชนภาควิชาการและภาคเกษตรกร โดยมีศูนย์ข้อมูลเกษตรแห่งชาติ(National Agriculture Big Data Center : NABC) เป็นฐานข้อมูลกลางของข่าวสารและองค์ความรู้ซึ่งเกษตรกรและภาคเอกขนสามารถใช้ประโยชน์ผ่านแอปพลิเคชั่น “เกษตรดิจิทัล” บนแพลตฟอร์มมือถือและคอมพิวเตอร์รวมทั้งการบริการออนไลน์ของ 22 หน่วยงานของกระทรวงเกษตรฯ ซึ่งเริ่มบริการครบทุกหน่วยงานต้อนรับปีใหม่ตั้งแต่ 1 มกราคม 2563” นายอลงกรณ์ กล่าว

นายอลงกรณ์ กล่าวด้วยว่า นอกจากนี้จะจัดตั้ง “ศูนย์เทคโนโลยีเกษตรและนวัตกรรม(Agritech and Innovation Center: AIC)” ตั้งแต่เดือนมกราคมให้ครบ 77 จังหวัดในปี 2563 ถือเป็นการปฏิรูปภาคเกษตรในระดับเชิงโครงสร้างและระบบเพื่อรองรับปัญหาค่าเงินบาทและความผันผวนของเศรษฐกิจโลกด้วย

ผู้ตรวจการแผ่นดิน เร่งรัดแบน 3 สาร ครบกำหนด 1 ม.ค.63  ยอมรับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถขอขยายเวลาได้ แต่ต้องมีเหตุผล อย่าอ้างเวลาเพราะเตือนมาแล้วหลายครั้ง ชี้ควรแบนในส่วนของสารที่สามารถทำได้ทันที

เมื่อวันที่ 31 ธันวาคม 2562 ที่สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน พล.อ.วิทวัส รชตะนันทน์ ประธานผู้ตรวจการแผ่นดิน กล่าวถึงมติคณะกรรมการวัตถุอันตรายที่เลื่อนแบน 3 สารพิษออกไปเป็นเดือนมิถุนายน 2563  ขณะที่ผู้ตรวจฯ มีมติให้แบน 3 สาร คือ พาราควอต ไกลโฟเซต คลอร์ไพริฟอส ในวันที่ 1 ม.ค.2563 ว่า เรื่องนี้มีเวลา 13 เดือนในการเตรียมการ ถ้ารัฐบาลและหน่วยงานรัฐไปดำเนินการตามขั้นตอนที่ผู้ตรวจฯ ให้คำแนะนำไปก็จะไม่เกิดผลเสียหายเช่นนี้ ซึ่งการประชุมผู้ตรวจฯเมื่อวันที่ 24 ธันวาคมที่ผ่านมา มีความเห็นว่า การนำเข้าสารพิษทั้ง 3 ตัวนี้ ปริมาณการนำเข้าตั้งแต่มิถุนายน 2562 ที่กรมวิชาการเกษตรบอกว่า ได้ยุติการออกใบอนุญาตนำเข้า ซึ่งผู้ตรวจฯได้ตรวจพบว่ามีการแจ้งองค์การการค้าโลกทราบตั้งแต่เดือนตุลาคม

พล.อ.วิทวัส  กล่าวด้วยว่า ส่วนที่ระบุว่า เมื่อห้ามนำเข้าไกลโฟเซตแล้ว จะส่งผลกระทบต่อการปลูกถั่วเหลืองและต้องมีการนำเข้าจากประเทศบราซิล อเมริกา ซึ่งถั่วเหลืองที่นำเข้ามาเป็นพืชจีเอ็มโอ เมื่อนำมาแปรรูปเป็นอาหารสำหรับคนและสัตว์แล้ว ผู้ตรวจฯ กังวลเพราะตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขเรื่องที่เกี่ยวกับอาหารที่มีสารพิษตกค้าง ถ้าจะห้ามเรื่องไกลโฟเซตจะต้องไปกำหนดว่าหน่วยวัดที่เรายอมให้มีสารตกค้างของไกลโฟเซตมีแค่ไหนถึงก่ออันตราย รวมถึงจะต้องมีการปิดฉลากในผลิตภัณฑ์อาหาร ว่ามีการใช้ถั่วเหลืองที่มีการใช้สารไกลโฟเซตตกค้างกี่หน่วย  เพื่อให้ผู้บริโภคได้รู้และผู้บริโภคก็ต้องรับความเสี่ยงต่อไป

“ซึ่งเป็นสิทธิของผู้บริโภคจะรู้ว่าจะใช้ผลิตภัณฑ์นี้แล้วเป็นอันตราย  และต้องรับผิดชอบสุขภาพของตัวเอง ทางผู้ตรวจฯก็จะหารือกับกระทรวงสาธารณสุขและกระทรวงพาณิชย์  ที่จะต้องดูเรื่องการปิดฉลากผลิตภัณฑ์อย่างถูกต้อง ทั้งนี้ การดำเนินงานของกรมวิชา
การเกษตรที่มีการวิจัยการหาสารชีวพันธุ์ในแต่ละปีดำเนินการไปถึงไหน ผลการดำเนินงานเป็นอย่างไร ผู้ตรวจฯจะขอความร่วมจากองค์อิสระอื่น เช่น สตง. ที่จะช่วยผู้ตรวจฯตรวจการใช้งบประมาณผลการทำงานในการใช้งบประมาณคุ้มค่าหรือไม่ และที่สำคัญได้ขอรายงานที่ประชุมของคณะกรรมการฯ 2 ครั้งที่ผ่านมาคือ 22 ตุลาคม และ 27 พฤศจิกายน  เพื่อมาพิจารณาว่าได้มีการดำเนินการด้วยความรอบคอบอย่างไร ซึ่งจะครบกำหนด 30 วันในเดือนมกราคม 2563″พล.อ.วิทวัส กล่าว

เมื่อถามว่า หน่วยงานสามารถขอขยายเวลาส่งรายงานได้หรือไม่ พล.อ.วิทวัส กล่าวว่า เขาก็มีสิทธิขยายได้  แต่ต้องมีเหตุพอสมควร  ส่วนการแบน 3 สารพิษมีทั้งผู้ที่เห็นด้วยและไม่เห็นด้วยดูเป็นการกดดันรัฐบาล

เมื่อถามว่า ถ้าเป็นเช่นนี้มองว่าโอกาสที่จะแบนสามารถเกิดขึ้นได้หรือไม่ พล.อ.วิทวัส กล่าวว่า ในเมื่อพาราควอตและคลอร์ไพรีฟอส มีแนวโน้มที่จะแบนได้ แต่ต้องดูว่ากระบวนการที่นำไปสู่การแบนเป็นอย่างไร ซึ่งมติคณะกรรมการฯ มีการขยายการแบนถึงเดือนมิถุนายน  ซึ่งก่อนหน้านี้มีเสียงคัดค้านคณะกรรมการฯ ก็คงเกรงว่าภายใน 1 เดือนปริมาณสารพิษที่มีอยู่ในมือผู้นำเข้าหรือเกษตรกรจะทำลายอย่างไร  ซึ่งเห็นว่า ตั้งแต่ที่ออกมติมากรมวิชาการเกษตรต้องไปควบคุมให้ดีเมื่อถึงมิถุนายน 2563 แล้วต้องมีคำตอบ ไม่ใช่มาขอต่อรอง นั่นเป็นสิ่งที่ไม่ดีในการทำงานของข้าราชการที่จะมาต่อรองอยู่เรื่อย

ส่วนการควบคุมไกลโฟเซต  เป็นเหมือนทาง 2 แพร่ง ถ้าแบนก็ต้องมีหลักฐานทางการแพทย์มายืนยัน  ถ้าไม่แบนต้องมีมาตรการอย่างน้อยที่สุดต้องปิดฉลากว่าผลิตภัณฑ์อาหารมีสารไกลโฟเซตตกค้างอยู่กี่หน่วย  ถ้าถึงกำหนดแล้วหน่วยงานที่เกี่ยวข้องยังขอขยายระยะเวลาอีก  ผู้ตรวจฯ ก็มีอำนาจที่จะส่งต่อไปยังองค์กรอิสระอื่นที่ลงโทษทางวินัยอาญาและแพ่ง

“ผู้ตรวจฯไม่ประสงค์จะไปใช้อำนาจเช่นนั้น  ต้องการให้การแก้ไขปัญหาเป็นไปอยู่ในขอบเขต  รวมถึงไม่สร้างความขัดแย้งระหว่างหน่วยงานรัฐกับองค์กรอิสระ พร้อมทั้งหวังว่า คำวินิจฉัยที่ออกไปแล้ว ถือว่าผู้ตรวจฯได้ช่วยทำงาน อย่างประเด็นที่บอกว่าห้ามใช้ในพื้นที่สูง หมายถึงพื้นที่ป่าอนุรักษ์โซนเอ  ผู้ตรวจฯเห็นว่าไม่มีการเพาะปลูกในพื้นที่ดังกล่าวแน่นอน  เป็นการเขียนไว้อย่างสวยหรู ซึ่งความเป็นจริงพื้นที่การเพาะปลูกส่วนใหญ่จะอยู่ด้านล่างและใกล้แหล่งน้ำ ซึ่งสารมันกระจายไปทั่ว”พล.อ.วิทวัส กล่าว

ประธานผู้ตรวจ ยังกล่าวด้วยว่า การที่จะเอากำนัน ผู้ใหญ่บ้าน หรือ อบต.มาร่วมเป็นคณะกรรมการตรวจการใช้สารพิษแต่ละพื้นที่ ซึ่งคนเหล่านี้อยู่ด้วยความเป็นพี่เป็นน้องมีความสัมพันธ์ในชุมชน จึงไม่มีทางไปตรวจสอบ  และการบังคับใช้กฎหมายเป็นหน้าที่ของท่านจะเอาคนเหล่านี้ไปช่วยตรวจฯคงทำไม่ได้เข้าใจว่าที่มีการขยายระยะเวลาแบนไปถึงเดือนมิถุนายนนั้น  อาจเป็นเพราะไม่สามารถดำเนินการได้ทันภายใน  1 เดือน แต่ต้องทราบด้วยว่าผู้ตรวจฯได้ให้เวลาถึง 13 เดือนแล้วและได้มีการบอกขั้นตอนการดำเนินการด้วย  อย่างไรก็ตามหลังได้รับรายงานผู้ตรวจฯ ก็จะเชิญหน่วยงานมาหารือ ถึงเหตุผลที่ขอขยายเวลา รวมถึงตัวเลขปริมาณสารเคมีที่มีอยู่ ปริมาณการใช้แต่ละพื้นที่เพาะปลูก หากทำให้ละเอียดรอบคอบฝ่ายต่างๆก็คงจะเห็นด้วย

เมื่อถามว่า ส่วนที่ยังดำเนินการแบนไม่ได้  เป็นเพราะมีผลประโยชน์มาเกี่ยวข้องหรือไม่  พล.อ.วิทวัส กล่าวว่า เรื่องผลประโยชน์ทุกคนคงระวัง  คิดว่าหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรรู้ว่าตัวเองทำอะไรในตอนนี้  คงหนีไม่พ้น  เพราะข้อมูลเรื่องใดเรื่องหนึ่งผู้ตรวจฯก็สามารถหาได้  และทุกภาคส่วนก็หาได้ เพราะอยู่ในโลกข้อมูล แต่ต้องระวัง ว่าสิ่งที่ท่านไม่ให้แล้วคนอื่นไปได้มาจากแหล่งอื่น  จึงอยากให้มาร่วมมือช่วยกันดีกว่า