14 พ.ค. 2568 12:51 น.
“โฮเซ มูฮิกา” ประธานาธิบดียากจนที่สุดในโลก เสียชีวิตแล้ววัย 89 ปี
อดีตประธานาธิบดีอุรุกวัย โฮเซ มูฮิกา ผู้ที่ได้ชื่อว่าเป็นประธานาธิบดีที่ยากจนที่สุดในโลก หรือที่รู้จักกันในชื่อ “เปเป” เสียชีวิตแล้วด้วยวัย 89 ปี
อดีตประธานาธิบดีอุรุกวัย โฮเซ มูฮิกา หรือที่รู้จักกันในชื่อ “เปเป” เสียชีวิตแล้วด้วยวัย 89 ปี อดีตนักรบกองโจรที่ก้าวขึ้นมาปกครองอุรุกวัยตั้งแต่ปี 2010 ถึง 2015 เป็นที่รู้จักในฐานะ “ประธานาธิบดีที่ยากจนที่สุดในโลก” เนื่องมาจากวิถีชีวิตที่เรียบง่ายของเขา
ประธานาธิบดียามานดู ออร์ซี ผู้นำอุรุกวัยคนปัจจุบัน ได้ประกาศข่าวการเสียชีวิตของอดีตประธานาธิบดีผ่านทาง X โดยเขียนว่า “ขอขอบคุณสำหรับทุกสิ่งที่มอบให้เรา และสำหรับความรักอันลึกซึ้งที่คุณมีต่อประชาชนของคุณ” สาเหตุการเสียชีวิตของนักการเมืองผู้นี้ยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด แต่เขาป่วยเป็นโรคมะเร็งหลอดอาหาร
เนื่องจากวิถีชีวิตที่เรียบง่ายของเขาในฐานะประธานาธิบดี การวิพากษ์วิจารณ์การบริโภคนิยม และการปฏิรูปสังคมที่เขาผลักดัน ซึ่งทำให้อุรุกวัยกลายเป็นประเทศแรกที่ทำให้การใช้กัญชาเพื่อการพักผ่อนหย่อนใจเป็นเรื่องถูกกฎหมาย มูฮิกาจึงกลายเป็นบุคคลทางการเมืองที่มีชื่อเสียงในละตินอเมริกาและทั่วโลก
ความนิยมของเขาทั่วโลกถือเป็นเรื่องแปลกสำหรับประธานาธิบดีของอุรุกวัย ซึ่งเป็นประเทศที่มีประชากรเพียง 3.4 ล้านคน โดยมรดกของเขาได้สร้างความขัดแย้งในระดับหนึ่งด้วย แม้ว่าหลายคนจะมองว่ามูฮิกาเป็นคนนอกชนชั้นทางการเมือง แต่ก็ไม่เป็นเช่นนั้น
เขาบอกว่าความหลงใหลในทางการเมือง รวมไปถึงหนังสือ และการทำไร่นา ถ่ายทอดมาจากแม่ของเขา ซึ่งเลี้ยงดูเขามาในบ้านชนชั้นกลางในกรุงมอนเตวิเดโอ เมื่อครั้งยังเป็นหนุ่ม มูฮิกาเป็นสมาชิกของพรรคชาติ ซึ่งเป็นหนึ่งในกลุ่มการเมืองดั้งเดิมของอุรุกวัย ซึ่งต่อมากลายเป็นฝ่ายค้านฝ่ายกลาง-ขวาต่อรัฐบาลของเขา
ในช่วงทศวรรษ 1960 เขาช่วยจัดตั้งขบวนการปลดปล่อยแห่งชาติตูปามาโรส (MLN-T) ซึ่งเป็นกลุ่มกองโจรในเมืองฝ่ายซ้ายที่ก่อเหตุโจมตี ลักพาตัว และสังหาร แม้ว่าเขาจะยืนกรานเสมอมาว่าไม่ได้ก่อเหตุสังหารใดๆ ก็ตาม และจากอิทธิพลของการปฏิวัติคิวบาและสังคมนิยมระหว่างประเทศ MLN-T จึงได้เริ่มปฏิบัติการต่อต้านรัฐบาลอุรุกวัยอย่างลับๆ ซึ่งในขณะนั้นเป็นรัฐธรรมนูญและประชาธิปไตย แม้ว่าฝ่ายซ้ายจะกล่าวหาว่ารัฐบาลนี้เผด็จการมากขึ้นเรื่อยๆ ก็ตาม
ในช่วงเวลาดังกล่าว มูฮิกาถูกจับกุมสี่ครั้ง ในครั้งหนึ่งเมื่อปี 1970 เขาถูกยิง 6 ครั้งและเกือบเสียชีวิต เขาหลบหนีออกจากคุกได้สองครั้ง ครั้งหนึ่งต้องหลบหนีผ่านอุโมงค์พร้อมกับนักโทษ MLN-T อีก 105 คน ซึ่งถือเป็นการหลบหนีครั้งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์คุกของอุรุกวัย
เมื่อกองทัพอุรุกวัยก่อรัฐประหารในปี 1973 พวกเขาได้รวมเขาไว้ในกลุ่ม “ตัวประกันเก้าคน” ซึ่งพวกเขาขู่ว่าจะฆ่าหากกองโจรยังคงโจมตีต่อไป
ในช่วง 14 ปีกว่าที่เขาถูกคุมขังระหว่างปี 1970 และ 1980 เขาถูกทรมานและใช้เวลาส่วนใหญ่ในสภาพที่เลวร้ายและโดดเดี่ยว จนกระทั่งเขาได้รับการปล่อยตัวในปี 1985 เมื่ออุรุกวัยกลับสู่ระบอบประชาธิปไตย
ไม่กี่ปีหลังจากที่เขาได้รับการปล่อยตัว เขาทำหน้าที่เป็นสมาชิกรัฐสภาทั้งในสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภา สภาล่างและสภาสูงของประเทศตามลำดับ ในปี 2005 เขาได้ดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีในรัฐบาลชุดแรกของนายเฟรนเต แอมพลิโอ ซึ่งเป็นกลุ่มพันธมิตรฝ่ายซ้ายของอุรุกวัย ก่อนที่จะได้เป็นประธานาธิบดีของอุรุกวัยในปี 2010 ในขณะที่เขามีอายุ 74 ปี
การได้รับเลือกของเขาถือเป็นช่วงเวลาสำคัญสำหรับฝ่ายซ้ายในละตินอเมริกา ซึ่งในขณะนั้นมีอิทธิพลอย่างมาก มูฮิกาได้เป็นผู้นำร่วมกับประธานาธิบดีฝ่ายซ้ายคนอื่นๆ เช่น นายหลุยส์ อินาซิโอ ลูลา ดา ซิลวา ของบราซิล และนายอูโก ชาเวซ ของเวเนซุเอลา
ในช่วงที่เขาดำรงตำแหน่ง ท่ามกลางบริบทระหว่างประเทศที่ค่อนข้างเอื้ออำนวย เศรษฐกิจของอุรุกวัยเติบโตในอัตราเฉลี่ยต่อปีที่ 5.4% ความยากจนลดลง และอัตราการว่างงานยังคงอยู่ในระดับต่ำ นอกจากนี้ อุรุกวัยยังได้รับความสนใจจากทั่วโลกในกฎหมายสังคมที่ผ่านโดยรัฐสภาในช่วงหลายปีที่ผ่านมา เช่น กฎหมายการทำแท้ง การรับรองการแต่งงานของเพศเดียวกัน และกฎหมายของรัฐที่ควบคุมตลาดกัญชา
ในขณะที่ดำรงตำแหน่ง มูฮิกาปฏิเสธที่จะย้ายเข้าไปอยู่ในบ้านพักประธานาธิบดี เช่นเดียวกับที่ผู้นำประเทศต่างๆ ทั่วโลกมักจะทำ แต่เขายังคงอยู่กับภรรยาของเขา ซึ่งเป็นนักการเมืองและอดีตนักรบกองโจร ลูเซีย โทโปลันสกี ในบ้านหลังเล็กๆ ของพวกเขาที่ชานกรุงมอนเตวิเดโอ โดยไม่มีคนรับใช้ในบ้านและแทบไม่มีเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย
นอกจากนั้น เขามักแต่งตัวสบายๆ และมักขับรถโฟล์คสวาเกนบีเทิลสีฟ้าอ่อนปี 1987 ของเขา และมักจะสละเงินเดือนส่วนใหญ่ของเขาไป ทำให้สื่อบางสำนักเรียกเขาว่า “ประธานาธิบดีที่จนที่สุดในโลก” แต่มูฮิกาปฏิเสธตำแหน่งดังกล่าวมาโดยตลอด “พวกเขาบอกว่าผมเป็นประธานาธิบดีที่จนที่สุด ไม่ใช่เลย” เขาบอกกับผมในการสัมภาษณ์ที่บ้านของเขาเมื่อปี 2012 “คนที่ต้องการมากขึ้นนั้นเป็นคนจน เพราะพวกเขาอยู่ในวงจรการแข่งขันที่ไม่มีวันสิ้นสุด”
แม้ว่ามูฮิกาจะเข้มงวดเรื่องมาตรการรัดเข็มขัด แต่รัฐบาลของเขาก็เพิ่มการใช้จ่ายของภาครัฐอย่างมีนัยสำคัญ ทำให้ขาดดุลงบประมาณกว้างขึ้น และทำให้ฝ่ายตรงข้ามกล่าวหาว่าเขาใช้จ่ายสุรุ่ยสุร่าย มูฮิกายังถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าล้มเหลวในการแก้ไขปัญหาการศึกษาของอุรุกวัยที่เพิ่มมากขึ้น ทั้งๆ ที่เคยสัญญาไว้ว่าการศึกษาจะเป็นสิ่งสำคัญที่สุดในการบริหารของเขา
เมื่อสิ้นสุดการบริหาร มูฮิกาได้รับความนิยมในประเทศสูงเกือบ 70% และได้รับเลือกเป็นวุฒิสมาชิก แต่เขาใช้เวลาส่วนหนึ่งไปกับการเดินทางรอบโลกหลังจากลาออกจากตำแหน่งประธานาธิบดี
มูฮิกาเกษียณจากการเมืองในปี 2020 แม้ว่าเขาจะยังคงเป็นบุคคลสำคัญในอุรุกวัยก็ตาม เมื่อปีที่แล้ว มูฮิกาประกาศว่าเขาเป็นมะเร็ง และมีการกล่าวถึงอายุของเขาและความใกล้ชิดกับความตายที่หลีกเลี่ยงไม่ได้เกิดขึ้นบ่อยครั้งขึ้น แต่เขามักจะยอมรับผลสุดท้ายว่าเป็นเรื่องธรรมชาติ ไม่มีดราม่า
ในการสัมภาษณ์ครั้งสุดท้ายที่เขาให้สัมภาษณ์กับบีบีซีเมื่อเดือนพฤศจิกายนปีที่แล้ว เขากล่าวว่า “คนเรารู้ว่าความตายเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ และบางทีมันอาจเป็นเหมือนเกลือแห่งชีวิต”.
ที่มา BBC
อ่านข่าวเพิ่มเติม https://www.thairath.co.th/news/foreign
