25 มี.ค. 2568 16:38 น.
เหตุใดทรัมป์จึงไม่สามารถเร่งให้เกิดข้อตกลงหยุดยิงในยูเครนได้
- เมื่อประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ พบกับประธานาธิบดีโวโลดิมีร์ เซเลนสกี ผู้นำยูเครน ในนครนิวยอร์กเมื่อเดือนกันยายนปีที่แล้ว ทรัมป์ ในฐานะผู้สมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีสหรัฐฯ ในขณะนั้น แสดงความเชื่อมั่นว่าเขาสามารถยุติสงครามในยูเครนได้โดยเร็วที่สุด ปัจจุบัน ทรัมป์ดำรงตำแหน่งมาได้กว่าสองเดือนแล้ว และทำเนียบขาวอาจจะเริ่มเข้าใจแล้วว่าการพยายามยุติความขัดแย้งที่ขมขื่นและซับซ้อนเช่นนี้อาจต้องใช้เวลา
- แรงกดดันของสหรัฐฯ ต่อรัฐบาลยูเครนซึ่งนำไปสู่การเผชิญหน้ากันที่ห้องทำงานรูปไข่ในทำเนียบขาว ที่เกิดขึ้นเมื่อทรัมป์และรองประธานาธิบดี เจดี แวนซ์ กล่าวตำหนิผู้นำยูเครนอย่างรุนแรง ได้กินเวลา ความพยายาม และทุนทางการเมืองไปมากมาย นอกจากนี้ ความสัมพันธ์ระหว่างสองฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติกยังทำให้ยุโรปและสหรัฐฯ เกิดความขัดแย้งกัน ซึ่งเป็นปัญหาทางการทูตอีกประเด็นหนึ่งที่ต้องใช้เวลาในการแก้ไข
- สหรัฐฯ ให้ความสำคัญกับผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจจากการหยุดยิง โดยละเลยความสำคัญของการยุติการสู้รบ ทรัมป์ใช้เวลาพยายามตกลงกรอบข้อตกลงที่ให้บริษัทสหรัฐฯ เข้าถึงแร่ธาตุสำคัญของยูเครนได้ บางคนมองว่านี่เป็นการลงทุนในอนาคตของยูเครน ในขณะที่บางคนมองว่าเป็นการรีดไถทรัพยากรธรรมชาติของประเทศ
เมื่อประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ พบกับประธานาธิบดีโวโลดิมีร์ เซเลนสกี ผู้นำยูเครน ในนครนิวยอร์กเมื่อเดือนกันยายนปีที่แล้ว ทรัมป์ ในฐานะผู้สมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีสหรัฐฯ ในขณะนั้น แสดงความเชื่อมั่นว่าเขาสามารถยุติสงครามในยูเครนได้โดยเร็วที่สุด เขากล่าวว่า “ถ้าเราชนะ ผมคิดว่าเราจะแก้ไขปัญหาได้เร็วมาก”
ความเร็วที่เขาหมายความนั้นแตกต่างกันไปตามเวลา ในการดีเบตทางโทรทัศน์ไม่กี่วันก่อนหน้านี้ ทรัมป์สัญญาว่าเขาจะ “จัดการเรื่องนี้ให้เรียบร้อยก่อนที่ผมจะได้เป็นประธานาธิบดีด้วยซ้ำ” ซึ่งถือเป็นการยกระดับจากคำมั่นสัญญาครั้งก่อนของเขาเมื่อเดือนพฤษภาคม 2023 ที่จะยุติการสู้รบภายใน 24 ชั่วโมงแรกของการดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี
ปัจจุบัน ทรัมป์ดำรงตำแหน่งมาได้กว่าสองเดือนแล้ว และทำเนียบขาวอาจจะเริ่มเข้าใจแล้วว่าการพยายามยุติความขัดแย้งที่ขมขื่นและซับซ้อนเช่นนี้อาจต้องใช้เวลา
ในการให้สัมภาษณ์ทางทีวีเมื่อสุดสัปดาห์ที่แล้ว ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ยอมรับว่าเมื่อเขาสัญญาว่าจะยุติสงครามภายในวันเดียว เขากำลัง “พูดในเชิงเหน็บแนมเล็กน้อย”
มีหลายสาเหตุที่ทำให้ความคืบหน้าล่าช้ากว่าที่ทีมทรัมป์คาดไว้
ประการแรก ความเชื่อมั่นของประธานาธิบดีที่มีต่ออำนาจของการทูตส่วนตัวแบบตัวต่อตัวอาจไม่ถูกต้อง เขาเชื่อมานานแล้วว่าปัญหาใดๆ ในระดับนานาชาติสามารถแก้ไขได้หากเขานั่งเจรจากับผู้นำคนอื่นและเห็นชอบในการทำข้อตกลง ทรัมป์พูดคุยกับประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ผู้นำรัสเซีย เป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ ซึ่งเป็นการสนทนาที่กินเวลานานหนึ่งชั่วโมงครึ่ง ซึ่งเขากล่าวว่า “มีประสิทธิผลอย่างมาก” ต่อมาผู้นำทั้งสองได้พูดคุยกันอีกครั้งในวันที่ 18 มีนาคม
แต่ชัดเจนว่าการสนทนาโทรศัพท์ครั้งนั้น ไม่สามารถบรรลุข้อตกลงหยุดยิงชั่วคราว 30 วัน ตามที่ทรัมป์ต้องการได้ ข้อแลกเปลี่ยนที่สำคัญเพียงอย่างเดียวที่เขาได้รับจากปูตินคือคำมั่นสัญญาที่จะยุติการโจมตีของรัสเซียต่อโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของยูเครน ซึ่งเป็นคำมั่นสัญญาที่เขาถูกยูเครนกล่าวหาว่าผิดสัญญา ภายในไม่กี่ชั่วโมงหลังจากการสนทนา
ประการที่สอง ประธานาธิบดีรัสเซียได้แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่าเขาไม่ได้ตั้งใจให้ดำเนินการอย่างเร่งรีบ ความคิดเห็นต่อสาธารณชนครั้งแรกของเขาเกี่ยวกับการเจรจาดังกล่าว เกิดขึ้นเมื่อสัปดาห์ที่แล้วในการแถลงข่าวซึ่งเป็นเวลาหนึ่งเดือนเต็มหลังจากที่เขาโทรศัพท์คุยกับทรัมป์
ปูตินแสดงให้เห็นว่าเขาคัดค้านอย่างเด็ดขาดต่อกลยุทธ์สองขั้นตอนของสหรัฐฯ ในการขอหยุดยิงชั่วคราวก่อนที่จะพูดถึงการยุติสงครามในระยะยาว เขากล่าวว่าการเจรจาใดๆ ก็ตามจะต้องพูดถึงสิ่งที่เขาเห็นว่าเป็น “สาเหตุหลักของสงคราม” นั่นคือความกลัวของเขาเกี่ยวกับการขยายตัวของกลุ่มพันธมิตรนาโต และการดำรงอยู่ของยูเครนในฐานะรัฐอธิปไตยเป็นภัยคุกคามต่อความมั่นคงของรัสเซีย นอกจากนี้ เขายังกำหนดคำถามและเงื่อนไขโดยละเอียดที่ต้องตอบและปฏิบัติตามก่อนจึงจะบรรลุข้อตกลงใดๆ ได้
ประการที่สาม กลยุทธ์ของสหรัฐฯ ในการมุ่งเน้นไปที่ยูเครนในเบื้องต้น อาจได้รับการประเมินที่ผิดพลาด ทำเนียบขาวเชื่อว่าประธานาธิบดีเซเลนสกีเป็นอุปสรรคต่อสันติภาพ นักการทูตตะวันตกยอมรับว่ารัฐบาลยูเครนล่าช้าไปมาก ต่อการตระหนักว่าโลกเปลี่ยนไปมากเพียงใดด้วยการมาถึงของโดนัลด์ ทรัมป์
แต่แรงกดดันของสหรัฐฯ ต่อรัฐบาลยูเครนซึ่งนำไปสู่การเผชิญหน้ากันที่ห้องทำงานรูปไข่ในทำเนียบขาว ที่เกิดขึ้นเมื่อทรัมป์และรองประธานาธิบดี เจดี แวนซ์ กล่าวตำหนิผู้นำยูเครนอย่างรุนแรง ได้กินเวลา ความพยายาม และทุนทางการเมืองไปมากมาย
นอกจากนี้ ความสัมพันธ์ระหว่างสองฝั่งมหาสมุทรแอตแลนติกยังทำให้ยุโรปและสหรัฐฯ เกิดความขัดแย้งกัน ซึ่งเป็นปัญหาทางการทูตอีกประเด็นหนึ่งที่ต้องใช้เวลาในการแก้ไข ในขณะเดียวกัน ประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน ก็นั่งรอเวลาและเฝ้ามองสิ่งที่กำลังเกิดขึ้น
ประการที่สี่ ความซับซ้อนของความขัดแย้งทำให้การแก้ไขปัญหาทำได้ยาก ข้อเสนอของยูเครนในตอนแรกคือการหยุดยิงชั่วคราวทั้งทางอากาศและทางทะเล แนวคิดก็คือการดำเนินการนี้จะค่อนข้างตรงไปตรงมา
แต่ในการเจรจาที่เมืองเจดดาห์ ประเทศซาอุดีอาระเบีย เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว สหรัฐฯ ยืนกรานว่าการหยุดยิงในทันทีควรครอบคลุมแนวรบทางตะวันออกที่มีความยาวมากกว่า 1,200 กิโลเมตรด้วย ซึ่งทำให้การตรวจสอบการหยุดยิงมีความซับซ้อนมากขึ้นทันที ซึ่งแน่นอนว่าปูตินปฏิเสธข้อเสนอนี้
แต่แม้แต่การตกลงตามข้อเสนอที่เรียกร้องน้อยกว่า ในการยุติการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานก็มีปัญหาเช่นกัน รายละเอียดเกี่ยวกับข้อเสนอดังกล่าวจะครอบคลุมการเจรจาทางเทคนิคส่วนใหญ่ ซึ่งคาดว่าจะเกิดขึ้นในซาอุดีอาระเบียในวันที่ 24 มี.ค. ผู้เชี่ยวชาญด้านการทหารและพลังงานจะจัดทำรายชื่อโรงไฟฟ้าที่มีศักยภาพซึ่งอาจได้รับการปกป้องอย่างละเอียด ไม่ว่าจะเป็นโรงไฟฟ้านิวเคลียร์หรือโรงไฟฟ้าประเภทอื่น
พวกเขายังจะพยายามตกลงกันว่าไม่ควรใช้ระบบอาวุธใด แต่การตกลงเกี่ยวกับความแตกต่างระหว่างพลังงานกับโครงสร้างพื้นฐานพลเรือนอื่นๆ อาจต้องใช้เวลาพอสมควร โปรดจำไว้ว่า ยูเครนและรัสเซียไม่ได้พูดคุยกัน แต่กำลังเจรจาแยกกันและทวิภาคีกับสหรัฐฯ ซึ่งสัญญาว่าจะเจรจาระหว่างทั้งสองฝ่าย ซึ่งเรื่องนี้ก็ทำให้ต้องใช้เวลามากขึ้นอีก
ประการที่ห้า สหรัฐฯ ให้ความสำคัญกับผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจจากการหยุดยิง โดยละเลยความสำคัญของการยุติการสู้รบ ทรัมป์ใช้เวลาพยายามตกลงกรอบข้อตกลงที่ให้บริษัทสหรัฐฯ เข้าถึงแร่ธาตุสำคัญของยูเครนได้ บางคนมองว่านี่เป็นการลงทุนในอนาคตของยูเครน ในขณะที่บางคนมองว่าเป็นการรีดไถทรัพยากรธรรมชาติของประเทศ
ประธานาธิบดีเซเลนสกีโต้แย้งในตอนแรกว่า เขาสามารถตกลงข้อตกลงได้ก็ต่อเมื่อสหรัฐฯ สัญญาว่าจะให้การรับประกันความปลอดภัยแก่ยูเครนเพื่อขัดขวางการรุกรานของรัสเซียในอนาคต แต่ทำเนียบขาวปฏิเสธ โดยระบุว่าการมีบริษัทขุดเจาะและคนงานของสหรัฐฯ อยู่ด้วยนั้นเพียงพอที่จะยับยั้งได้เพียงพอแล้ว ในที่สุด นายเซเลนสกีก็ยอมรับความพ่ายแพ้และกล่าวว่าเขาจะตกลงข้อตกลงด้านแร่ธาตุโดยไม่มีการรับประกันความปลอดภัย แต่ถึงแม้จะเป็นเช่นนั้น สหรัฐฯ ก็ยังต้องลงนามในข้อตกลง โดยหวังว่าจะปรับปรุงเงื่อนไขอีกครั้ง โดยอาจรวมถึงการเข้าถึงหรือแม้แต่การเป็นเจ้าของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ของยูเครนด้วย
การยุติสงครามอาจมีความซับซ้อนและใช้เวลานาน เราคงไปไม่ถึงขั้นนี้หากไม่ได้รับการสนับสนุนจากทรัมป์ แต่ความคืบหน้าไม่ได้รวดเร็วหรือเรียบง่ายอย่างที่เขาเชื่อ ในเดือนธันวาคม 2018 ขณะที่เขาหาเสียงเพื่อชิงตำแหน่งประธานาธิบดี โวโลดิมีร์ เซเลนสกีเสนอว่าการเจรจากับวลาดิมีร์ ปูตินจะตรงไปตรงมา “คุณต้องพูดด้วยวิธีที่เรียบง่ายมาก” เขากล่าวกับนักข่าวชาวอูเครน ดิมิโทร กอร์ดอน “คุณต้องการอะไร คุณมีเงื่อนไขอะไร” แล้วฉันก็จะบอกพวกเขาว่า ‘นี่คือประเด็นของเรา’ เราจะตกลงกันตรงกลาง”
จากสิ่งต่างๆ ที่เกิดขึ้นในช่วงสองเดือนที่ผ่านมา มันอาจจะยากกว่านั้นก็ได้.
ที่มา BBC
อ่านข่าวเพิ่มเติม https://www.thairath.co.th/news/foreign
