สำหรับนโยบายของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ในยุคของ พลเอก ฉัตรชัย สาริกัลยะ เป็นนโยบายภายใต้ข้อเสนอของธุรกิจเอกชนที่เกี่ยวข้องกับภาคเกษตรรายใหญ่ๆ เป็นนโยบายที่ถูกกำหนดเพื่อเอื้อประโยชน์ต่อกลุ่มทุนเหล่านี้ เช่น

1.การขยายพื้นที่ปลูกพืชเศรษฐกิจที่สำคัญ 4 ชนิด ได้แก่ อ้อย มันสำปะหลัง ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ และปาล์มน้ำมัน เพื่อเพิ่มปริมาณผลผลิตไปป้อนอุตสาหกรรมของกลุ่มทุนเหล่านี้ โดยไม่คำนึงถึงราคาที่เกษตรกรจะได้รับ

2.โครงการเกษตรแปลงใหญ่ ที่ดูเสมือนว่าเป็นนโยบายที่จะให้เกษตรกรที่ปลูกพืชชนิดเดียวกัน มีพื้นที่ติดกัน มารวมตัวกัน เพื่อประสิทธิในการบริหารจัดการ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต เพิ่มผลผลิตต่อไร่ ลดต้นทุนการผลิต โดยรัฐบาลให้การสนับสนุนให้สินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ มีการใช้เครื่องจักรกลเกษตรร่วมกัน ลดการใช้แรงงาน และมีตลาดที่รองรับแน่นอน แต่ในทางปฏิบัติ ความหมายของเกษตรแปลงใหญ่ไม่ได้เป็นไปตามแนวทางดังกล่าว เพราะในหลายโครงการ พื้นที่ของแปลงใหญ่ไม่ได้ติดกัน เพียงแต่อยู่ในอำเภอเดียวกัน และเอาจำนวนพื้นที่มารวมกันก็ถือว่าเป็นเกษตรแปลงใหญ่แล้ว แม้แต่ความร่วมมือการประสานงานของเกษตรกรก็ไม่ได้เกิดขึ้นอย่างจริงจัง

3.การจัดตั้งศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) ที่ให้มีอยู่ทุกตำบล และทุกอำเภอ จำนวน 882 ศูนย์ ทั่วประเทศ เพื่อให้เป็นศูนย์เรียนรู้สำหรับพี่น้องเกษตรกรที่จะมารับการฝึก อบรม นำรูปแบบของการบริหารจัดการไปปรับใช้ในการประกอบอาชีพของตนเอง โดยการบูรณาการของหน่วยงานต่างๆ ในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ หรือเป็น One Stop Service ของภาคการเกษตรในทุกตำบลก็ไม่ประสบความสำเร็จอย่างแท้จริง ไม่เป็นไปตามการประชาสัมพันธ์ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยเฉพาะการบูรณาการของหน่วยงานต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นด้านพืช ด้านประมง ด้านปศุสัตว์ เพราะขาดศูนย์กลางของการบริหารงาน หรือ Single Command ที่เป็นที่ยอมรับของทุกหน่วยงาน

4.โครงการ 9101 ที่ใช้งบประมาณ มากกว่า 22,000 ล้านบาทเพื่อจัดทำโครงการจากข้อเสนอของประชาคมแต่ละหมู่บ้าน ให้งบประมาณหมู่บ้านละ 2.5 ล้านบาท โดยกำหนดให้เป็นค่าจ้างแรงงานไม่ต่ำกว่าครึ่งหนึ่งของวงเงินที่ตั้งไว้ ส่วนที่เหลือเป็นค่าวัสดุอุปกรณ์ในการจัดทำโครงการตามข้อเสนอของประชาคม แต่เนื่องจากระยะเวลาในการดำเนินงานโครงการ มีเวลาดำเนินการเพียง 3 เดือน ทำให้เกิดปัญหาในการบริหารโครงการมากมาย เช่น การจัดประชุมประชาคมเพื่อพิจารณาโครงการ รวมทั้งข้อเสนอต่างๆ ไม่สามารถกระจายให้คนในหมู่บ้านได้รับทราบอย่างทั่วถึง ผู้มีส่วนร่วมส่วนมากจะเป็นกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้นำท้องถิ่น หรือบุคคลที่ใกล้ชิดกับกลุ่มคนเหล่านี้ หรือการว่าจ้างชาวบ้านให้เข้ามาปฏิบัติงานโครงการ โดยมีค่าตอบแทนโดยการจ้างแรงงานรายวันขั้นต่ำ 300 บาท กระจุกตัวอยู่ในกลุ่มคนบางกลุ่ม ไม่กระจายไปอย่างทั่วถึง ทำให้เกิดปัญหาในการร้องเรียนในระยะต่อมา รวมทั้งการจัดซื้อวัสดุอุปกรณ์ก็ทำด้วยความเร่งรีบ เพราะเกี่ยวกับการเบิกจ่ายเงิน เพราะต้องเบิกให้หมดภายในระยะเวลาที่กำหนด

โครงการ 9101 เป็นนโยบายที่ดี ใช้เงินมหาศาล กระจายไปทุกหมู่บ้าน ชาวบ้านได้รับประโยชน์นับเป็นล้านคน เสียดายที่เป็นโครงการที่เร่งรัด มีระยะเวลาดำเนินการสั้น ผลที่ตามมาคือ ขณะนี้ข้าราชการของกรมส่งเสริมการเกษตร ผู้รับผิดชอบขับเคลื่อนโครงการนี้ กำลังถูกตรวจสอบจากสำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน จากทหาร เพราะมีจุดอ่อนในการใช้จ่ายเงิน ไม่ว่าจะเป็นค่าจ้างแรงงาน ค่าจัดซื้อวัสดุอุปกรณ์ที่ก่อให้เกิดการร้องเรียนได้ง่ายที่สุด ซึ่งกำลังเกิดขึ้นในหลายตำบล หลายอำเภอ หลายจังหวัด และจะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ในที่สุดข้าราชการกรมส่งเสริมการเกษตร จะกลายเป็นแพะที่จะสังเวยนโยบายของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่จะเป็นตราบาปติดตัวไปชั่วชีวิต “ใครเป็นผู้รับผิดชอบต่อชะตากรรมของพวกเขาเหล่านี้”

5.โครงการเกษตรอินทรีย์ ที่กลายมาเป็นสรณะของยุทธศาสตร์การเกษตรของรัฐมนตรีช่วยว่าการฯ ที่มาจากกระทรวงพาณิชย์ ที่จะผลักดันให้ประเทศไทยเป็น Hub ของเกษตรอินทรีย์ โดยที่ท่านขาดความรู้ ความเข้าใจ และไม่เข้าถึงเรื่องของวิถีความยากง่ายในการทำเกษตรอินทรีย์ ทั้งๆ ที่เกษตรอินทรีย์ นั้น เป็นเพียงทางเลือกหนึ่งในระบบเกษตรและยังขัดแย้งกับนโยบายของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในการขยายพื้นที่ปลูกพืชเศรษฐกิจ 4 ชนิด การทำเกษตรแปลงใหญ่ ก่อให้เกิดความสับสนต่อผู้ปฏิบัติงาน งานส่วนใหญ่ของรัฐมนตรีช่วยฯ จึงไปให้ความสำคัญกับเรื่องเกษตรอินทรีย์ และให้เวลาส่วนใหญ่ไปกับงานของกรมการข้าว จึงไม่สามารถจับต้องให้เห็นเป็นรูปธรรมได้ สิ่งที่เกษตรกรคาดหวังจากรัฐมนตรีช่วยฯ ซึ่งเคยเป็นปลัดกระทรวงพาณิชย์ คือ การแก้ไขปัญหาราคาสินค้าเกษตรตกต่ำ ซึ่งเป็นงานที่ท่านมีความชำนาญ นับว่าล้มเหลวเพราะราคาสินค้าเกษตร ไม่ว่าจะเป็นยางพารา ปาล์มน้ำมัน ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ และมันสำปะหลัง (ยกเว้น อ้อย) อาจจะตกต่ำที่สุดในระยะเวลา 2-3 ปีที่ผ่านมา

สิ่งที่ผมวิเคราะห์เหล่านี้ คือ ผลงานของท่านรัฐมนตรี (พลเอกฉัตรชัย สาริกัลยะ) และรัฐมนตรีช่วยฯ ปลัดกระทรวง ที่ปรึกษา ที่ท่านฉัตรชัยตั้งขึ้นมา

ผมเชื่อว่านโยบายและโครงการเหล่านี้ จะค่อยๆ หายไป พร้อมกับวันเวลาที่ท่านจากกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ไป เหลือไว้แต่ความเจ็บปวดของข้าราชการและพี่น้องเกษตรกรไทย จากนโยบายของท่านภายในระยะเวลา 2 ปี

อนันต์ ดาโลดม

นายกสมาคมพืชสวนแห่งประเทศไทย

สถานการณ์ยางพาราช่วงปลายปีนี้ ปกติราคาจะอยู่ในช่วงขาลงเช่นเดียวกับทุกปี ปีนี้ยางแผ่นรมควันชั้น 3 ราคาไม่ถึง 50 บาทต่อกิโลกรัม ต่ำกว่าราคาต้นทุนของการปลูกยาง จนทำให้เกษตรกรชาวสวนยางทั่วประเทศโดยเฉพาะชาวสวนยางภาคใต้เดือดร้อน ออกมาเรียกร้องให้รัฐบาลช่วยเหลืออย่างเร่งด่วน

ในที่สุดคณะรัฐมนตรีก็ได้มอบของขวัญปีใหม่ให้แก่เกษตรกรชาวสวนยาง โดยเห็นชอบมาตรการแก้ปัญหาราคายางตั้งแต่ระดับต้นทาง กลางทาง และปลายทาง รวม 7 โครงการ มีเป้าหมายให้ราคายางพุ่งขึ้นไปอยู่ที่ 65 บาทต่อกิโลกรัม โดย 5 โครงการแรกเป็นไปตามที่คณะกรรมการนโยบายยางธรรมชาติ (กนย.) เสนอ คือ

1.โครงการสนับสนุนสินเชื่อเงินทุนหมุนเวียนแก่สถาบันเกษตรกร เพื่อรวบรวมยางพาราวงเงิน 10,000 ล้านบาท มีค่าใช้จ่ายเบี้ยประกัน 0.36% ต่อปี หรือ 36 ล้านบาทต่อปี เป็นเวลา 3 ปี รวม 108 ล้านบาท เดิม ครม. ให้ใช้เงินจากกองทุนพัฒนายางพารา แต่ กนย. เห็นว่าตามกฎหมายไม่สามารถดำเนินการได้ จึงเสนอ ครม. ให้รัฐสนับสนุนงบประมาณค่าเบี้ยประกันแทน และสนับสนุนค่าบริหารโครงการ 0.14% ด้วย

2.โครงการสนับสนุนสินเชื่อเพื่อเป็นเงินทุนหมุนเวียนแก่ผู้ประกอบกิจการยาง วงเงิน 20,000 ล้านบาทเป้าหมายดูดซับยางออกจากระบบ 350,000 ตัน จากผลผลิตทั้งปี ประมาณ 3.2 ล้านตัน ระยะเวลาตั้งแต่เดือนมกราคม 2561-ธันวาคม 2562 โดยรัฐบาลชดเชยดอกเบี้ยให้ในอัตราตามที่จ่ายจริงแต่ไม่เกินร้อยละ 3 ต่อปี (ไม่เกิน 600 ล้านบาท) ตั้งแต่เดือนมกราคม 2561 ถึงเดือนธันวาคม 2562 และมีระยะเวลาการชำระเงินคืนเงินกู้ไม่เกิน 1 ปีนับจากวันทำสัญญาต่อปี

3.โครงการส่งเสริมการใช้ยางของหน่วยงานภาครัฐ ซึ่งการยางแห่งประเทศไทย (กยท.) ได้รับแจ้งความประสงค์ในการใช้ยางของหน่วยงานรัฐปี 2561 และรัฐบาลมีนโยบายพร้อมสั่งการให้หน่วยงานภาครัฐใช้ยางพาราภายในประเทศเพิ่มขึ้น จะใช้งบประมาณรับซื้อยางใหม่จากเกษตรกร 12,000 ล้านบาท เพื่อนำมาให้กับหน่วยงานรัฐในโครงการต่างๆ โดยใช้งบกลางรายการสำรองจ่ายกรณีฉุกเฉินหรือจำเป็น

นายธีธัช สุขสะอาด ผู้ว่าการ กยท. กล่าวว่า โครงการส่งเสริมการใช้ยางของหน่วยงานภาครัฐนี้จะช่วยดูดซับปริมาณยางออกจากตลาด ทำให้ราคายางมีเสถียรภาพมากขึ้น โดย กยท. รับซื้อผลผลิตยางพารา ได้แก่ ยางแผ่นดิบคุณภาพ 3 น้ำยางสด ยางก้อนถ้วย หรือยางชนิดอื่นๆ
ผ่าน ตลาดยาง กยท. ตลาดเครือข่าย และตลาดกลางยางพารา กยท. ในช่วงเดือนธันวาคม 2560-30 เมษายน 2561 จำนวน 200,000 ตัน
เพื่อนำไปใช้งานหน่วยงานภาครัฐ เช่น การทำถนนลาดยางมะตอยผสมยางพาราชนิดผสมร้อน ทำชั้นพื้นทางของถนน ทำยางปูพื้น ทำสนามฟุตซอลทำสนามเด็กเล่น ยางปูสระน้ำ เป็นต้น

4.โครงการควบคุมปริมาณผลผลิต มีเป้าหมายจะลดพื้นที่การปลูกยางถาวร 2 แสนไร่ และลดพื้นที่ปลูกยางชั่วคราวอีก 2 แสนไร่ รวม 4 แสนไร่ โดยใช้เงินจากกองทุนพัฒนายางพารา และลดปริมาณผลผลิตยางของหน่วยงานภาครัฐที่มีสวนยางจำนวน 1 แสนกว่าไร่ ใช้งบกลางมาดำเนินการ 303 ล้านบาท

“โครงการนี้เป็นการสร้างความสมดุลระหว่างปริมาณการผลิตและความต้องการใช้ ด้วยมาตรการลดพื้นที่ปลูกควบคุมปริมาณผลผลิต เป็นการเร่งรัดการโค่นยางมากยิ่งขึ้น ด้วยการสนับสนุนการโค่นยางเพื่อปลูกแทนด้วยไม้ยืนต้นชนิดอื่น ทั้งไม้ผล ไม้แปรรูป และอื่นๆ ที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจ จำนวน 2 แสนไร่ พร้อมสนับสนุนปัจจัยการผลิตให้ชาวสวนยางรายละ 4,000 บาท ในช่วงเดือนมกราคม – มีนาคม 2561 นี้ จะเป็นการลดพื้นที่ปลูกยางแบบถาวร นอกจากนี้ยังส่งเสริมและสนับสนุนให้เกษตรกรชาวสวนยางปลูกแทนด้วยยางพันธุ์ดี เน้นการปลูกแทนแบบผสมผสานอีกจำนวน 2 แสนไร่ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพผลผลิต ซึ่งจะลดปริมาณผลผลิตได้ไม่น้อยกว่า 90,000 ตัน”ผู้ว่าการ กยท. กล่าว

ส่วนการลดปริมาณผลผลิตยางของหน่วยงานภาครัฐที่มีสวนยาง 1 แสนกว่าไร่ ซึ่งประกอบด้วย สวนยางของ กยท. กรมวิชาการเกษตร และองค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ (ออป.) นั้น เป็นมาตรการระยะสั้นอีกแนวทางหนึ่งที่จะช่วยลดปริมาณผลผลิตออกสู่ตลาดได้ไม่น้อยกว่า 6,780 ตันในระยะเวลา 3 เดือน คือ ตั้งแต่เดือนมกราคม-มีนาคม 2561 นอกจากนี้ ยังมีมาตรการรัฐบาลไทยร่วมมือกับประเทศอินโดนีเซีย และมาเลเซีย งดการส่งออกยางปริมาณ 350,000 ตัน 3 เดือน เพื่อให้เกิดสมดุลในตลาดโลก

5.โครงการจัดตั้งกองทุนรักษาเสถียรภาพราคายาง ระหว่าง กยท.และผู้ส่งออกรายใหญ่ 5 บริษัท มีเงินตั้งต้น 1,200 ล้านบาท มอบหมายให้ กยท.หารือกับทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องเพื่อให้เกิดความชัดเจนก่อนไปตั้งกองทุนต่อไป

ส่วนอีก 2 โครงการ เป็นการทบทวนมติ ครม.เดิมคือ โครงการชดเชยดอกเบี้ยเพื่อสนับสนุนสินเชื่อผู้ประกอบการผลิตผลิตภัณฑ์ยาง วงเงิน 15,000 ล้านบาท สำหรับขยายกำลังการผลิตหรือปรับเปลี่ยนเครื่องจักร ให้กับผู้ประกอบการแปรรูปผลิตภัณฑ์ยางชั้นปลายน้ำ ส่วนนี้ ครม. เคยอนุมัติวงเงินสินเชื่อไว้แล้ว 15,000 ล้านบาท และกำหนดให้สมัครเข้าร่วมโครงการถึงเดือนกันยายน 2559 แต่ขณะนี้ยังเหลือวงเงินอยู่ 6,112 ล้านบาท จึงให้ขยายเวลารับสมัครไปถึงเดือนมิถุนายน 2561 จากปัจจุบันมีผู้สมัครเข้าร่วมโครงการฯ จำนวน 29 ราย แต่ได้รับอนุมัติสินเชื่อเข้าร่วมโครงการฯเพียง 16 ราย วงเงินรวมมากกว่า 8,887 ล้านบาท ทำให้ปริมาณการใช้ยางเพิ่มขึ้น 35,550 ตัน/ปี ขณะนี้ มีผู้สนใจเข้าร่วมโครงการอีกหลายราย ซึ่งจะเป็นการช่วยกระตุ้นให้เกิดการใช้ยางภายในประเทศเพิ่มมากขึ้น

สำหรับโครงการสุดท้ายคือ โครงการสนับสนุนสินเชื่อสถาบันเกษตรกรแปรรูปยางพารา ซึ่งกำหนดวงเงินสินเชื่อไว้ 5,000 ล้านบาท รัฐชดเชยดอกเบี้ยให้ 3% และกองทุนพัฒนาสหกรณ์ สนับสนุนดอกเบี้ยให้สถาบันเกษตรกร 0.49% ต่อปี เนื่องจากตามพ.ร.บ.สหกรณ์กำหนดให้กองทุนพัฒนาสหกรณ์ช่วยเหลือได้เฉพาะสถาบันเกษตรกรที่เป็นสหกรณ์เท่านั้น ดังนั้น กลุ่มเกษตรกรหรือวิสาหกิจชุมชนไม่สามารถรับเงินอุดหนุนดอกเบี้ยจากกองทุนนี้ได้ ครม. จึงมีมติให้รัฐสนับสนุนอัตราดอกเบี้ยให้กลุ่มเกษตรกรหรือวิสาหกิจชุมชนในอัตรา 0.49% แทนกองทุนพัฒนาสหกรณ์ โดยยอดประมาณการตลอดระยะเวลาโครงการฯ 10 ปี (ตั้งแต่ปี 2558-2567) รวมเป็นเงินประมาณการทั้งสิ้น 3,868,000 บาท แบ่งเป็นกลุ่มเกษตรกร 3,564,000 บาท วิสาหกิจชุมชน จำนวน 304,000 บาท

อย่างไรก็ตามเพื่อเป็นการแก้ปัญหายางพาราอย่างยั่งยืน ล่าสุด กนย. ยังเห็นชอบให้มีการขับเคลื่อน ยุทธศาสตร์ยางพารา 20 ปี (พ.ศ.2560 – 2579) ซึ่งยุทธศาสตร์ดังกล่าวได้ผ่านกระบวนการการมีส่วนร่วมและและประชาพิจารณ์เรียบร้อยแล้วจากทุกภาคส่วนเรียบร้อยแล้ว โดยจะมีการพัฒนาเกษตรกรและสถาบันเกษตรกรชาวสวนยาง ให้มีความเข้มแข็ง และมีรายได้ที่มั่นคง ส่งเสริมการผลิตยาง ผลิตภัณฑ์ยาง และไม้ยางพาราให้มีคุณภาพได้มาตรฐานระดับสากล รวมทั้ง ส่งเสริมการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรม เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้าแปรรูปผลิตภัณฑ์ยาง ส่งเสริมการดำเนินธุรกิจแปรรูปยาง ไม้ยางพารา และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของผู้ประกอบการ พัฒนาระบบตลาด และช่องทางการจัดจำหน่ายยาง และผลิตภัณฑ์ยาง ไม้ยางพารา ส่งเสริมการใช้ยางภายในประเทศ

นอกจากนี้ยุทธศาสตร์ยางพารา ยังกำหนดให้มีปรับปรุงข้อมูลสารสนเทศที่เกี่ยวข้องกับยางพาราทั้งระบบ ให้มีความเป็นเอกภาพ และปรับปรุงกฎระเบียบ กฎหมาย ตลอดจนพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานให้เอื้อต่อการพัฒนาอุตสาหกรรมยางพาราจะเป็นแนวทางและกรอบการแก้ปัญหายางพาราในระดับโครงสร้างโดยการปรับเปลี่ยนโครงสร้างการใช้และการส่งออกด้วยการเพิ่มปริมาณการใช้ยางภายในประเทศ และมุ่งเน้นการส่งออกสินค้าในรูปของผลิตภัณฑ์ยางอีกด้วย

ราคาเป้าหมาย 65 บาทต่อกิโลกรัมจะสำเร็จหรือไม่ ปี 2561 รู้กัน!!

นายลักษณ์ วจนานวัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า จากยุทธศาสตร์การพัฒนาเกษตรอินทรีย์แห่งชาติ พ.ศ.2560-2564 ที่คณะรัฐมนตรีได้เห็นชอบ เมื่อวันที่ 11 เมษายน 2560 ภายใต้ 4 ยุทธศาสตร์ คือ ยุทธศาสตร์ที่ 1 ส่งเสริมการวิจัย การสร้างและเผยแพร่องค์ความรู้ และนวัตกรรมเกษตรอินทรีย์ ยุทธศาสตร์ที่ 2 พัฒนาการผลิตสินค้าและบริการเกษตรอินทรีย์ ยุทธศาสตร์ที่ 3 พัฒนาการตลาดสินค้าและบริการ และการรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ ยุทธศาสตร์ที่ 4 การขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์ ปัจจุบันการขับเคลื่อนการพัฒนาเกษตรอินทรีย์ได้นำไปสู่การปฏิบัติตั้งแต่ระดับท้องถิ่นถึงระดับชาติ โดยมีกลไกในการให้ความรู้และคำแนะนำ มีการติดตามประเมินผลเป็นระยะๆ เป็นการบูรณาการให้เกิดผลเป็นรูปธรรม รวมทั้งจัดสรรงบประมาณในการบริหารจัดการโครงการต่างๆ ให้เป็นไปตามยุทธศาสตร์ตามมติของคณะรัฐมนตรีที่ได้มอบหมายกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรเป็นหน่วยงานหลัก พร้อมกับใช้ 3 กลยุทธ์ในการดำเนินงาน ได้แก่ 1.กลยุทธ์ ใช้รูปแบบยโสธรโมเดลโดยภาคเอกชน เป็นหลักในการขับเคลื่อนการพัฒนาเกษตรอินทรีย์ 2.กลยุทธ์ สนับสนุนแหล่งเงินทุนเพื่อพัฒนาเกษตรอินทรีย์ 3.กลยุทธ์ สร้างกลไกและเครือข่ายการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์การพัฒนาเกษตรอินทรีย์ไปสู่การปฏิบัติ

นายลักษณ์ กล่าวว่า จากการที่นายกรัฐมนตรี มีนโยบายที่เน้นการทำงานในระดับภูมิภาค 6 ภูมิภาค ประกอบด้วย ภาคเหนือ
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลาง ภาคตะวันออก ภาคใต้ และภาคใต้ชายแดน ดังนั้นเพื่อให้สอดคล้องกับแนวทางของกระทรวงมหาดไทย จึงมีการแต่งตั้งคณะอนุกรรมการขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์ระดับภาค มีวัตถุประสงค์เพื่อประสานการขับเคลื่อนจากจังหวัด กับคณะอนุกรรมการขับเคลื่อนในระดับกระทรวง และคณะกรรมการพัฒนาเกษตรอินทรีย์แห่งชาติ โดยคณะอนุกรรมการระดับภาคทำหน้าที่บูรณาการในภูมิภาค ทั้งในส่วนของการผลิต เรื่องความรู้ เรื่องโลจิสติกส์ เชื่อมโยงตลาดจากจังหวัดหนึ่งไปจังหวัดอื่นๆ หรือจังหวัดเล็กไปจังหวัดใหญ่ มีสถาบันการศึกษาขนาดใหญ่ในแต่ละภูมิภาคเป็นพี่เลี้ยง

โดยคณะอนุกรรมการขับเคลื่อนในระดับกระทรวง ได้กำหนดหลักเกณฑ์ กฎ ระเบียบ แผนงาน โครงการ ที่จะต้องรองรับ Agenda และ Function รายละเอียดงบประมาณ ด้านการตลาด การเชื่อมโยงเครือข่าย รวมทั้งการจัดทำโครงการนำร่อง ทยอยไปตามลำดับความสำคัญ เพื่อผลักดันยุทธศาสตร์ คณะอนุกรรมการขับเคลื่อนระดับภาค เพื่อช่วยกลั่นกรองรายละเอียดแผนงาน สำหรับกลไกการขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์ของประเทศได้มีการเชื่อมโยงตั้งแต่คณะกรรมการพัฒนาเกษตรอินทรีย์แห่งชาติ คณะอนุกรรมการขับเคลื่อนการพัฒนาเกษตรอินทรีย์แห่งชาติ คณะอนุกรรมการขับเคลื่อนการพัฒนาเกษตรอินทรีย์ระดับภาค และคณะทำงานพัฒนาเกษตรอินทรีย์ของจังหวัด เพื่อให้เกิดการบูรณาการแผนงาน/โครงการ ลงสู่พื้นที่ต่อไป

ด้าน นายสุรเดช เตียวตระกูล อธิบดีกรมพัฒนาที่ดิน กล่าวเพิ่มเติมว่า สำหรับผลการติดตามความก้าวหน้าในการขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์ขณะนี้ ประธานคณะกรรมการพัฒนาเกษตรอินทรีย์แห่งชาติ (พลอากาศเอกประจิน จั่นตอง รองนายกรัฐมนตรี) มีนโยบายให้แต่ละภาคจัดประชุม เพื่อติดตามความก้าวหน้าและรับฟังข้อเสนอแนะ ปัญหาอุปสรรคของแต่ละภูมิภาคในการดำเนินการขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์ และจัดทำแผนบูรณาการแต่ละจังหวัดเพื่อเสนอต่อ คณะอนุกรรมการขับเคลื่อนการพัฒนาเกษตรอินทรีย์แห่งชาติ และคณะกรรมการพัฒนาเกษตรอินทรีย์แห่งชาติ โดยมีการจัดประชุม ครั้งแรกภาคตะวันออกเฉียงเหนือที่จังหวัดอุดรธานี เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2560 และครั้งที่ 2 ให้จัดประชุมติดตามความก้าวหน้าภาคเหนือในวันที่ 7 ธันวาคม 2560 ณ จังหวัดเชียงใหม่ โดยกรมพัฒนาที่ดินเป็นเจ้าภาพ ซึ่งมีรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ นายลักษณ์ วจนานวัช เป็นประธาน

โดยการประชุมดังกล่าวทั้ง 2 ครั้ง นั้นมีวัตถุประสงค์เพื่อติดตามความก้าวหน้าการขับเคลื่อนการพัฒนาเกษตรอินทรีย์ภาคเหนือ รับฟังและแลกเปลี่ยน ปัญหาอุปสรรคการขับเคลื่อนการพัฒนาเกษตรอินทรีย์ภาคเหนือ และแสดงสินค้าเกษตรอินทรีย์ภาคเหนือ เป็นการพบปะกันระหว่าง ผู้ผลิต ผู้ซื้อและหน่วยงานที่ให้การสนับสนุน ซึ่งประโยชน์ที่ได้รับจากการประชุมติดตามผลการดำเนินงานดังกล่าว นอกจากรับทราบนโยบายในการขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์ และกลุ่มเกษตรกรที่ทำเกษตรอินทรีย์ได้แลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นข้อเสนอแนะ และปัญหาอุปสรรคต่อผู้บริหารที่รับผิดชอบนโยบายเกษตรอินทรีย์แล้ว ยังพบว่าการดำเนินงานในโครงการดังกล่าวมีความก้าวหน้าในการขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์ภาคเหนือ สามารถเผยแพร่สินค้ากลุ่มเกษตรอินทรีย์ให้เป็นที่รู้จักแพร่หลายมากขึ้น เนื่องจากการพบปะกันระหว่างผู้ผลิตสินค้าอินทรีย์ผู้รับซื้อ
ส่งผลให้เกิดการเชื่อมโยงตลาดที่เข้มแข็งขึ้น

ย้อนกลับไปเมื่อปี 2515 เกษตรกรในพื้นที่ตำบลปลายกลัด อำเภอบางซ้าย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ได้รวมกลุ่มกันระดมทุนจัดตั้งเป็นกลุ่มเกษตรกรทำนาปลายกลัด เพื่อดำเนินธุรกิจสินเชื่อ และธุรกิจรวมซื้อให้แก่สมาชิก โดยได้รับการส่งเสริมทางด้านองค์ความรู้จากสำนักงานสหกรณ์จังหวัดพระนครศรีอยุธยา นำระบบสหกรณ์มาบริหารจัดการ ขับเคลื่อนการดำเนินงานของกลุ่ม ทำให้กลุ่มเกษตรกรทำนาปลายกลัดมีความเข้มแข็งและสามารถพึ่งพาตนเองได้มาจนถึงปัจจุบัน

นางสานิต โพธิ์พิทักษ์ รองประธานกลุ่มเกษตรกรทำนาปลายกลัด กล่าวว่า สมาชิกส่วนใหญ่จะประกอบอาชีพทำนาเป็นหลัก จึงได้มีการจัดตั้งกลุ่มเกษตรกรทำนาปลายกลัดขึ้นมา เพื่อเป็นการช่วยเหลือดูแลซึ่งกันและกัน รวมทั้งใช้เวลาว่างหลังจากการทำนา เพื่อสร้างรายได้เสริม โดยมีเจ้าหน้าที่ ของกรมส่งเสริมสหกรณ์เข้ามาให้คำแนะนำ ส่งเสริมแนวทางการบริหารจัดการในรูปแบบของสหกรณ์ เพื่อให้สมาชิกทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ มีการประชุมคณะกรรมการดำเนินงานและมีการจัดสรรกำไรสุทธิตามระบบของสหกรณ์ นอกจากนี้ ยังให้งบประมาณในการสนับสนุนด้านปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อให้สมาชิกรวมกลุ่มกันเลี้ยงสัตว์ และแปรรูปผลิตภัณฑ์

ที่ผ่านมาสมาชิกกลุ่มเกษตรกรทำนาปลายกลัด ได้น้อมนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวงรัชกาลที่ 9 มาใช้เป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตมาโดยตลอด เมื่อว่างเว้นจากการทำนา สมาชิกจะเลี้ยงสัตว์ ปลูกพืชผักสวนครัวเพื่อบริโภคในครัวเรือน เพื่อเป็นการลดรายจ่าย และหากเหลือจากการบริโภคแล้วก็สามารถนำไปขายสร้างรายได้ นอกจากนี้ยังมีการรวมกลุ่มกันแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร โดยรับซื้อผลผลิตจากชาวบ้านในพื้นที่มาผลิตเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ จำหน่าย เช่น ข้าว จะนำมาแปรรูปเป็นข้าวตัง กล้วย จะนำมาทำเป็นกล้วยตาก และไข่เป็ด ไข่ไก่ จะนำมาทำเป็นขนมทองหยอด ทองหยิบ ฝอยทอง เป็นต้น สามารถสร้างรายได้เพิ่มให้กับสมาชิกกลุ่มอย่างเป็นกอบเป็นกำ

นางเตือนจิต กองศรี สมาชิกกลุ่มเกษตรกรทำนาปลายกลัด กล่าวว่า หลังจากหมดฤดูกาลทำนา ตนก็จะปลูกพืชผักสวนครัว พืชสมุนไพร เลี้ยงเป็ด ไก่ ปลา กบ ขายเพื่อสร้างรายได้เสริม โดยได้น้อมนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการดำเนินชีวิต คือ ปลูกทุกอย่างที่กิน กินทุกอย่างที่ปลูก เงินทองไม่รั่วไหล พออยู่พอกิน แค่นี้ชีวิตก็มีความสุขแล้ว

นอกเหนือจากระบบสหกรณ์จะส่งเสริมให้กลุ่มเกษตรกรมีความเข้มแข็งแล้ว การน้อมนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในกลุ่ม ก็เป็นอีกหนึ่งหนทางที่จะทำให้เกษตรกรมีภูมิคุ้มกันและสามารถพึ่งพาตนเองได้เป็นหลัก เพื่อความยั่งยืนในการประกอบอาชีพต่อไป

ฤดูฝนปีนี้มีพายุพัดผ่านประเทศไทยหลายลูกไม่ว่าจะเป็นพายุโซนร้อน “ตาลัส” พายุโซนร้อน “เซินกา” พายุไต้ฝุ่น “ทกซูรี” ตลอดจนยังมีพายุดีเปรสชั่น หย่อมความกดอากาศต่ำที่ทำให้เกิดฝนตกหนัก จนเกิดภาวะน้ำท่วมในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะในพื้นที่ลุ่มน้ำชีและลุ่มน้ำมูลในภาคอีสาน และบริเวณลุ่มน้ำเจ้าพระยาที่เปรียบเสมือนอู่ข้าวอู่น้ำของประเทศ ก็ได้รับผลกระทบจากพายุที่พัดผ่านเช่นกัน แต่ด้วยมีการวางแผนบริหารจัดการน้ำที่ดีทำให้ผลผลิตทางการเกษตรแทบจะไม่ได้รับความเสียหายเลย แม้จะมีภาวะน้ำท่วมเกิดขึ้นในบางพื้นที่ก็ตาม โดยกรมชลประทานใช้ศูนย์ปฏิบัติการน้ำอัจฉริยะ (Smart Water Operation Center) หรือ SWOC ที่เพิ่งเปิดใช้งานปีนี้เป็นปีแรก เป็นศูนย์บัญชาการในการประมวลวิเคราะห์ ติดตาม และพยากรณ์สถานการณ์น้ำอย่างต่อเนื่อง

ดร.ทองเปลว กองจันทร์ ช่วยราชการในตำแหน่งอธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยว่า ก่อนที่จะเข้าฤดูฝน กรมชลประทานได้วางแผนบริหารจัดการน้ำ โดยได้คาดการณ์ปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ทั้ง 34 แห่งทั่วประเทศ พร้อมทำการพร่องน้ำให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม เพื่อที่จะสามารถรองรับน้ำฝนที่ตกลงมาให้ได้มากที่สุด และใช้ในการหน่วงน้ำ ในขณะเดียวกัน จะต้องไม่ระบายน้ำออกมากเกินไป เพราะจะต้องมีปริมาณน้ำสำรองกักเก็บไว้ให้เพียงพอ สำหรับใช้ในกิจกรรมต่างๆ โดยเฉพาะการทำนาปรังช่วงฤดูแล้งของฤดูกาล 2560/61 ด้วย

ในพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยา กรมชลประทานดำเนินการตามนโยบายของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ให้มีการปรับเปลี่ยนปฏิทินการปลูกพืชให้เร็วขึ้น เกษตรกรสามารถเก็บเกี่ยวแล้วเสร็จก่อนฤดูน้ำหลากจะมาถึง เพื่อใช้พื้นที่ดังกล่าวรับน้ำฝนในพื้นที่และใช้เป็นทุ่งหน่วงน้ำชะลอการระบายน้ำไม่ให้กระทบกับพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนล่างที่อาจจะท่วมในพื้นที่ชุมชน เศรษฐกิจ และพื้นที่ราชการ ซึ่งอาจจะสร้างความเสียหายในภาพรวมของประเทศได้ จำนวน 13 ทุ่ง ประกอบด้วยพื้นที่เจ้าพระยาตอนบนจำนวน 1 ทุ่ง คือทุ่งบางระกำ มีพื้นที่รวมประมาณ 0.26 ล้านไร่ วางแผนรับน้ำประมาณ 400 ล้านลูกบาศก์เมตร และ 12 ทุ่งในพื้นที่เจ้าพระตอนล่าง มีพื้นที่ประมาณ 1.15 ล้านไร่ วางแผนรับน้ำประมาณ 1,500 ล้านลูกบาศก์เมตร รวมปริมาณน้ำที่วางแผนตัดยอดน้ำ ประมาณ 1,900 ล้านลูกบาศก์เมตร รักษาระดับน้ำในทุ่งลึกประมาณ 1.5-2.5 เมตร ตามสภาพพื้นที่ในทุ่งไม่ให้กระทบต่อการสัญจรไปมา และการดำเนินชีวิตประจำวันของประชาชนในพื้นที่ โดยมีการสร้างกระบวนการรับรู้ให้กับประชาชนในพื้นที่อย่างต่อเนื่องมาโดยตลอดตั้งแต่ปลายปี 2559 ที่ผ่านมา มีการวางแผนตรวจสอบอาคารชลประทานให้พร้อมรับสถานการณ์ การจัดจราจรทางน้ำ กำจัดวัชพืชและสิ่งกีดขวางทางน้ำ ตลอดจนเตรียมความพร้อมเครื่องสูบน้ำ เครื่องผลักดันน้ำ เรือผลักดันน้ำ และเครื่องจักรกล เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการระบายน้ำ

เมื่อเริ่มเข้าฤดูฝนการบริหารจัดการน้ำส่วนใหญ่เป็นไปตามแผนที่วางไว้ เริ่มดำเนินการผันน้ำเข้าทุ่งบางระกำเป็นลำดับแรกตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2560 และอีก 12 ทุ่งที่เหลือในลุ่มเจ้าพระยาตอนล่างสามารถหน่วงน้ำตัดยอดน้ำเก็บกักในทุ่งได้ถึง 2,185 ล้านลูกบาศก์เมตร โดยเก็บกักในทุ่งบางระกำ ประมาณ 500 ล้านลูกบาศก์เมตร และที่เหลือประมาณ และ 12 ทุ่งที่เหลือประมาณ 1,685 ล้านลูกบาศก์เมตร วางแผนระบายน้ำออกจากทุ่งให้แล้วเสร็จภายในวันที่ 15 ธันวาคม 2560 แต่จะยังคงเหลือน้ำค้างทุ่งบางส่วนที่เก็บกักในคลองส่งน้ำ ประมาณ 439 ล้านลูกบาศก์เมตร จากปริมาณน้ำที่คงค้างดังกล่าว อยู่ในทุ่งบางระกำ 100 ล้านลูกบาศก์เมตร และใน 12 ทุ่งเจ้าพระยาตอนล่างอีกประมาณ 339 ล้านลูกบาศก์เมตร เพื่อให้เกษตรกรใช้ในการเพาะปลูกข้าวในฤดูการถัดไปตามแผนและข้อตกลงที่ได้สร้างการรับรู้กับประชาชนในพื้นที่ของแต่ละทุ่งแล้ว

สำหรับภาคอีสานที่ประสบปัญหาน้ำท่วม เนื่องจากฝนที่ตกหนักในพื้นที่ ทั้งด้านเหนืออ่างเก็บน้ำ และท้ายอ่างฯ ส่งผลให้เกิดน้ำท่วมขังในพื้นที่ อีกทั้งยังมีปริมาณน้ำไหลเข้าเขื่อนลำปาวและเขื่อนอุบลรัตน์เป็นจำนวนมาก กรมชลประทานได้บริหารจัดการโดยจัดจราจรน้ำ ซึ่งได้ทยอยระบายน้ำจากเขื่อนลำปาวก่อน จากนั้นจึงเริ่มระบายน้ำจากเขื่อนอุบลรัตน์ เป็นลำดับถัดมา โดยเฉพาะเขื่อนอุบลรัตน์ มีปริมาณน้ำไหลเข้าอย่างต่อเนื่อง จนทำให้มีปริมาณน้ำสูงสุดถึง 2,969 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือร้อยละ 122 ของปริมาณการกักเก็บ เมื่อวันที่ 23 ตุลาคม 2560 ซึ่งเกินปริมาณความจุ ทำให้ต้องเพิ่มการระบายน้ำ

อย่างไรก็ตาม ขณะนี้ได้ลดการระบายลงเหลือวันละ 8.30 ล้านลูกบาศก์เมตร ทำให้พื้นที่ส่วนใหญ่กลับเข้าสู่สภาวะปกติ มีการเตรียมแปลงทำนาปรังแล้ว คาดว่าฤดูแล้งปีนี้จะสามารถส่งน้ำเพื่อสนับสนุนการเกษตรได้เต็มพื้นที่ ตามความต้องการของเกษตรกรอย่างแน่นอน

ส่วนภาคใต้ยังเป็นพื้นที่ที่จะต้องเฝ้าระวัง เพราะขณะนี้เป็นช่วงฤดูฝนของภาคใต้ แต่กรมชลประทาน ได้เตรียมความพร้อมด้วยการบูรณาการร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อเตรียมรับสถานการณ์ที่อาจจะเกิดขึ้น โดยได้มีการขุดลอกคลองต่างๆ กำจัดสิ่งกีดขวางทางน้ำ พร้อมได้ส่งเครื่องจักร เครื่องมือ ประกอบด้วย เครื่องสูบน้ำ 380 เครื่อง เครื่องผลักดันน้ำ 180 เครื่อง เครื่องกำเนิดไฟฟ้า 63 เครื่อง รถบรรทุก 34 คัน รถขุดตีนตะขาบ 30 คัน รถแทรกเตอร์ 3 คัน และรถลากจูง 12 คัน ไปไว้ที่จุดพักเครื่องจักร 16 แห่งในพื้นที่ 14 จังหวัดภาคใต้พร้อมเตรียมรับสถานการณ์ไว้แล้ว

นอกจากนี้ ยังได้พร่องน้ำในอ่างเก็บน้ำต่างๆ ให้อยู่ในระดับเกณฑ์ควบคุมการบริหารจัดการอ่างเก็บน้ำ และได้สั่งการให้โครงการชลประทานในพื้นที่เฝ้าระวังเตรียมรับสถานการณ์น้ำจากฝนตกหนักและน้ำท่วมที่อาจจะเกิดขึ้นอย่างใกล้ชิด รวมทั้งจัดทำข้อมูลเพื่อเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ผ่านทางช่องทางต่างๆ และรายงานให้ผู้ว่าราชการจังหวัด และผู้ที่เกี่ยวข้องได้รับทราบสถานการณ์น้ำอย่างต่อเนื่องโดยมีศูนย์ปฏิบัติการน้ำอัจฉริยะ เป็นศูนย์บัญชาการและบริหารจัดการน้ำ

ขณะนี้พื้นที่ภาคเหนือ ภาคกลาง และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สิ้นสุดฤดูฝนแล้ว ปริมาณน้ำที่กักเก็บในอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ทั้งประเทศ 34 แห่ง ค่อนข้างดี ปัจจุบัน (1 ธ.ค. 2560) สถานการณ์อ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ มีปริมาณน้ำในอ่างฯ 60,154 ล้านลูกบาศก์เมตร คิดเป็นร้อยละ 85 ของความจุอ่างฯ เป็นน้ำใช้การได้ 36,610 ล้านลูกบาศก์เมตร คิดเป็นร้อยละ 77 มากกว่าปี 2559 จำนวน 9,558 ล้านลูกบาศก์เมตร (ปี 2559 มีน้ำใช้การได้ 27,052 ล้านลูกบาศก์เมตร) โดยมีอ่างฯ ที่น้ำอยู่ในเกณฑ์ดีมาก คือ น้ำมากกว่า 80% ถึง 22 แห่ง อยู่ในเกณฑ์ดี-พอใช้ 12 แห่ง และไม่มีอ่างฯ ที่อยู่ในเกณฑ์น้ำน้อย ในส่วนของลุ่มเจ้าพระยา อ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ทั้ง 4 แห่งมีปริมาณน้ำใช้การดังนี้ เขื่อนภูมิพล 7,180 ล้านลูกบาศก์เมตร คิดเป็นร้อยละ 74 เขื่อนสิริกิติ์ 5,676 ล้านลูกบาศก์เมตร คิดเป็นร้อยละ 76 ในขณะที่เขื่อนแควน้อยบำรุงแดนกับเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ มีปริมาณน้ำใช้การ 100 % คือ 897 และ 957 ล้านลูกบาศก์เมตร ตามลำดับ (ข้อมูล ณ วันที่ 1 ธันวาคม 2560) ซึ่งถือว่ามีปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำค่อนข้างดีมาก จะส่งผลดีต่อการวางแผนการเพาะปลูกพืชฤดูแล้งที่จะมาถึง คาดว่าจะมีการปลูกนาปรังเต็มพื้นที่ทั่วประเทศ ประมาณ 8.35 ล้านไร่ โดยอยู่ในลุ่มเจ้าพระยาประมาณ 5.17 ล้านไร่ อย่างไรก็ตามต้องขึ้นกับนโยบายข้าวครบวงจรของรัฐบาล ที่จะมีการควบคุมพื้นที่การเพาะปลูกในแต่ละรอบการทำนาด้วย

กรมชลประทานวางแผนจัดสรรน้ำในฤดูแล้งปี 2560/2561 จากปริมาณน้ำใช้การทั้งประเทศ ณ วันที่ 1 พฤศจิกายน 2560 จำนวน 42,313 ล้านลูกบาศก์เมตร จัดสรรน้ำเพื่อการอุปโภค-บริโภค 2,167 ล้านลูกบาศก์เมตร เพื่อระบบนิเวศและอื่นๆ 6,948 ล้านลูกบาศก์เมตร สำรองน้ำต้นฤดูฝน 16,797 ล้านลูกบาศก์เมตร และเพื่อภาคการเกษตร 15,952 ล้านลูกบาศก์เมตร เพื่อการเพาะปลูกพืชประมาณ 13.75 ล้านไร่ ปัจจุบัน เพาะปลูกแล้ว 1.16 ล้านไร่ (ข้อมูลเพาะปลูก ณ วันที่ 22 พฤศจิกายน 2560)

ในลุ่มน้ำเจ้าพระยา กรมชลประทาน วางแผนจัดสรรน้ำในฤดูแล้ง ปี 2560/61 จากปริมาณน้ำ 14,187 ล้านลูกบาศก์เมตร โดยจัดสรรน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภค 1,140 ล้านลูกบาศก์เมตร เพื่อการรักษาระบบนิเวศน์และอื่นๆ 1,450 ล้านลูกบาศก์เมตร เพื่อการเกษตร 5,110 ล้านลูกบาศก์เมตร และจะเหลือน้ำสำรองต้นฤดูฝนปี 2561 (พฤษภาคม-กรกฎาคม) อีกประมาณ 6,487 ล้านลูกบาศก์เมตร

การบริหารจัดการน้ำทั้งประเทศในปีนี้จะสำเร็จมากน้อยแค่ไหน?เป็นไปตามแผนที่วางไว้หรือไม่? เป็นเรื่องที่ท้าทายความสามารถของอธิบดีกรมชลประทานคนใหม่ที่ชื่อ “ดร.ทองเปลว กองจันทร์”

ส่งเสริมอาชีพ-สร้างรายได้ที่มั่นคงด้วยการออม ความสำเร็จของสหกรณ์การเกษตรเมืองมหาสารคาม จำกัด

สหกรณ์การเกษตรเมืองมหาสารคามจำกัด จดทะเบียนเมื่อวันที่ 1 กันยายน 2517 สหกรณ์ดำเนินธุรกิจเพื่อสมาชิกเช่นเดียวกับสหกรณ์การเกษตรทั่วประเทศ ไม่ว่าจะเป็น ธุรกิจสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ ธุรกิจรับฝากเงิน ธุรกิจจัดหาปัจจัยการผลิตทางการเกษตรที่มีคุณภาพในราคายุติธรรม เป็นการช่วยสมาชิกลดต้นทุนการผลิต ทำให้
เป็นที่ยอมรับของสมาชิกและเกษตรกรทั่วไป

แต่สิ่งที่ทำให้สหกรณ์การเกษตรเมืองมหาสารคาม จำกัด และสมาชิกของสหกรณ์ประสบความสำเร็จ เข้มแข็งและมีภูมิคุ้มกันมาจนถึงทุกวันนี้คือ การส่งเสริมการออมเงินของสมาชิกผ่านโครงการสร้างความเข้มแข็งโดยการออม

นางสาวเพลินทิพย์ ศรีสารคาม ผู้จัดการสหกรณ์การเกษตรเมืองมหาสารคาม จำกัด กล่าวว่า สหกรณ์ต้องการให้สมาชิกรู้จักการออมตามรอยในหลวง รัชกาลที่ 9 จึงได้จัดทำโครงการสร้างความเข้มแข็งโดยการออมขึ้น เพื่อให้สมาชิกรู้จักเก็บออมเพื่ออนาคต แบ่งสันปันส่วนเงินรายได้มาเก็บออม โดยสหกรณ์จะส่งเสริมอาชีพให้กับสมาชิก เพื่อให้สมาชิกมีอาชีพและรายได้ที่มั่นคง จนสามารถนำเงินมาฝากเพื่อเก็บออมกับสหกรณ์ได้ซึ่งอัตราดอกเบี้ยที่สมาชิกจะได้รับจากเงินฝากออมอยู่ที่ ร้อยละ 4.50 บาท

ทั้งนี้ สหกรณ์ได้ส่งเสริมอาชีพเพื่อสร้างรายได้เสริมให้แก่สมาชิก โดยแบ่งเป็นกลุ่มอาชีพ อาทิ กลุ่มตัดเย็บเสื้อผ้าบ้านท่าตูม จ.มหาสารคามที่เกิดจากการรวมตัวกันของสมาชิกสหกรณ์ ที่มีความชอบ และความถนัดเหมือนกัน นำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาประยุกต์กับความทันสมัย ถัก ทอ ออกแบบ ตัดแต่ง ออกมาเป็นเสื้อผ้าสวมใส่ที่สวยงามร่วมสมัย เพิ่มมูลค่าให้กับผ้าพื้นเมือง สร้างรายได้ให้กับสมาชิก โดยสหกรณ์จะช่วยหาช่องทางการตลาดให้ ส่งผลให้วันนี้สมาชิกกลุ่มตัดเย็บเสื้อผ้าบ้านท่าตูม มีรายได้มั่นคงหนี้สินลดลง และมีเงินออมเพื่ออนาคต

นางอุมาภรณ์ ประทุมไชย ประธานกลุ่มตัดเย็บเสื้อผ้าบ้านท่าตูม สมาชิกสหกรณ์การเกษตรเมืองมหาสารคาม จำกัด กล่าวว่า เมื่อก่อนหลังจากเสร็จสิ้นฤดูกาลทำนา เกษตรกรส่วนใหญ่จะไม่มีงานทำ จึงจำเป็นต้องไปหางานทำต่างจังหวัด ดังนั้น จึงคิดว่ากลุ่มแม่บ้านน่าจะมีอาชีพเสริม จึงตั้งกลุ่มเพื่อระดมหุ้น และนำหุ้นไปฝากกับสหกรณ์ทุกเดือน เมื่อมีเงินฝากมากขึ้น จึงได้นำเงินออมนั้นมาเป็นทุนในการซื้อผ้า และอุปกรณ์ตัดเย็บต่างๆ ส่วนสมาชิกคนไหนมีฝีมือในการตัดเย็บ หรือทอผ้า ก็จะมีค่าแรงให้ทำให้ปัจจุบันสมาชิกมีรายได้และมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

ขณะที่ นางเยาวรัตน์ ประทุมไชยสมาชิกสหกรณ์การเกษตรเมืองมหาสารคาม จำกัด กล่าวเสริมว่า แต่ก่อนทำผ้าโหลรายได้ไม่ค่อยมั่นคง หลังจากเข้ามาเป็นสมาชิกสหกรณ์ และเป็นช่างตัดเย็บเสื้อผ้าของกลุ่มตัดเย็บเสื้อผ้าบ้านท่าตูม ทำให้มีรายได้เพิ่มขึ้น จากเมื่อก่อนเคยมีรายได้วันละ 100 กว่าบาท ปัจจุบันมีรายได้เพิ่มเป็นวันละประมาณ 300-400 บาท ซึ่งเพียงพอต่อรายจ่าย
ในครอบครัว และมีเงินเก็บ

จากความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น และมีเงินออมของสมาชิก นำมาซึ่งความมั่นคงในชีวิต เมื่อสมาชิกมั่นคง นั่นหมายความสำเร็จของสหกรณ์การเกษตรเมืองมหาสารคาม จำกัด